Sad powszechny, XII 1Co 3207/14

Sygn. akt XII 1Co 3207/14 POSTANOWIENIE Dnia 1 czerwca 2015 roku Sąd Rejonowy Gdańsk – Południe w Gdańsku, Wydział XII Cywilny Sekcja do Spraw Egzekucyjnych w składzie: Przewodniczący: SSR Magdalena Łopuchow po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2015 roku w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy egzekucyjnej z wniosku wierzyciela Bank (...) w W. przeciwko dłużnikom K. M. i E. M. na skutek skargi dłużników na czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym G. M. P. w sprawie egzekucyjnej Km (...) – postanowienie z dnia 12 czerwca 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia umorzenia postępowania z mocy prawa i ustalenie kosztów postępowania egzekucyjnego oraz na skutek wniosku dłużników o obniżenie opłaty egzekucyjnej ustalonej postanowieniem z dnia 12 czerwca 2014 r. postanawia

1. zmienić punkt drugi postanowienia Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym G. M. P. z dnia 12 czerwca 2014 roku w ten sposób, że: a. uchylić opłatę za odnalezienie majątku w wysokości 3.132,44 zł; b. ustalić opłatę stosunkową na kwotę 17.269,61 zł (siedemnaście tysięcy dwieście sześćdziesiąt dziewięć złotych sześćdziesiąt jeden groszy) w miejsce kwoty 17,284,10 zł i tak ustaloną opłatę obniżyć do kwoty 11.522,73 zł (jedenaście tysięcy pięćset dwadzieścia dwa złotych 73 grosze) i tym samym ustalić łączne koszty postępowania egzekucyjnego na kwotę 12.063,65 zł. /dwanaście tysięcy sześćdziesiąt trzy zł 65gr/ w miejsce kwoty 20.957,46zł.;
2. oddalić skargę w pozostałym zakresie;
3. wzajemnie znieść koszty między stronami. SSR Magdalena Łopuchow UZASADNIENIE Dłużnicy K. M. i E. M. złożyli w terminie skargę na postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym G. M. P. z dnia 12 czerwca 2014 roku, w sprawie Km (...) , w przedmiocie stwierdzenia umorzenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa i ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego i obciążenia nimi w całości dłużników, zwrócenia wierzycielowi tytułu wykonawczego i zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz na zaniechanie Komornika polegające na nie umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone z urzędu na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. jako niedopuszczalne, gdyż od początku było prowadzone bez oryginału tytułu wykonawczego. Wskazali, że swój wniosek o braku tytułu wykonawczego wywodzą z faktu, że podczas zapoznawania się z aktami postępowania w dniu 7 lipca 2014 r. nie było w aktach egzekucyjnych oryginału tytułu wykonawczego. Odnosząc się do kosztów korespondencji wskazali, że zostały one ustalone w sposób nieprawidłowy, gdyż w aktach znajduje się jedynie 42 zwrotne potwierdzenia odbioru, za co powinna być ustalona kwota 239,40 zł. Skarżący wskazali również, że komornik niezasadnie naliczył opłatę za odnalezienie majątku dłużników, gdyż w istocie nie odnalazł jakiegokolwiek składnika majątku dłużników, który mógłby służyć zaspokojeniu roszczeń wierzyciela. Uzasadniając wniosek o obniżenie opłaty dłużnicy wskazali na niski nakład pracy komornika, stosunkowo krótki czas trwania postępowania egzekucyjnego (trzy miesiące) oraz na swoją złą sytuację majątkową. Zaznaczyli, że nie posiadają żadnego majątku a utrzymują się z zasiłku dla bezrobotnych, który jest wypłacany E. M. . Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia w pkt. 2 poprzez zmniejszenie kwoty wydatków za doręczenie korespondencji do kwoty 239,40 zł, nieobciążanie dłużników opłatą za odnalezienie majątku oraz obniżenie opłaty stosunkowej. Komornik sądowy w trybie art. 767 § 4 k.p.c. przekazał uzasadnienie dokonanej i zaskarżonej czynności wraz z aktami sprawy. Wskazał, iż egzekucja toczyła się w oparciu o wniosek wierzyciela do którego był załączony oryginał tytułu wykonawczego. Komornik wniósł o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej. Wierzyciel wniósł o oddalenie skargi w całości i zasądzenie na jego rzecz od dłużników solidarnie kosztów postępowania. Sąd ustalił, co następuje: Sąd na podstawie akt komorniczych Km (...) ustalił, iż wierzyciel złożył wniosek o egzekucję świadczenia pieniężnego w kwocie 344.994,07 zł tytułem odsetek, kwoty 67 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania XII 1 (...) oraz kwoty 331,21 zł tytułem kosztów poprzedniej egzekucji KM (...) ) (k. 1). Wniosek został złożony do Kancelarii (...) w dniu 4 lutego 2013 r. Komornik wszczął egzekucję zgodnie z wnioskiem wierzyciela. Wierzyciel wskazał jako sposoby egzekucji: wierzytelności, ruchomości, wynagrodzenie za pracę, rachunki bankowe oraz nieruchomości. Komornik sporządził zawiadomienie o wszczęciu egzekucji, dokonał zapytań do Ewidencji Ludności w Urzędzie Miasta G. oraz Urzędzie Miasta S. oraz wystosował do wierzyciela wezwanie o zaliczkę na wydatki. Po wpłynięciu zaliczki dokonał zapytań do ZUS oraz (...) . W dniu 1 marca 2014 r. Komornik sporządził wobec obu dłużników wezwanie do zapłaty należności, żądanie udzielenia wyjaśnień które przesłał jednym listem poleconym załączając również zawiadomienie o wszczęciu egzekucji (k. 43-48). Komornik dokonał zapytania do Powiatowego Urzędu Pracy w G. oraz zajął rachunek bankowe w banku (...) S.A. i w banku (...) S.A. (k. 54, 76) Organ egzekucyjny dokonał również zajęcia wynagrodzenia za pracę dłużnika K. M. w Towarzystwie (...) Sp. z o.o. oraz wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku we właściwych Urzędach Skarbowych (k. 83 – 85). W związku z wnioskiem wierzyciela z dnia 16 maja 2013 r. Komornik dokonał umorzenia postępowania egzekucyjnego ze wszystkich rachunków bankowych dłużników (121, 123-126). Ponadto komornik zgodnie pkt. 2 wniosku wierzyciela z dnia 16 maja 2013 r. zawiesił postępowanie zgodnie z art. 820 k.p.c. (k. 127) Następnie zgodnie z wnioskiem wierzyciela z dnia 17 czerwca 2013 r. Komornik umorzył postępowanie także z wierzytelności i praw dłużników, o czym zawiadomił II Urząd Skarbowy w G. i Urząd Skarbowy w S. (k. 137, 140-142). Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2014 r. Komornik stwierdził umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art.823kpc i ustalił koszty tego postępowania na kwotę 20.957,46 zł. i zwrócił tytuł wykonawczy wierzycielowi (k. 148). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt komorniczych Km (...) . Sąd zważył, co następuje: Skarga dłużników na czynności komornika zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej ustalenia opłaty za odnalezienie majątku dłużnika oraz ustalenia wysokości opłaty stosunkowej. W pozostałym zakresie skarga podlegała oddaleniu, jako bezzasadna. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż postępowanie egzekucyjne toczyło się na podstawie wniosku wierzyciela i dołączonego do niego oryginału tytułu wykonawczego. Wskazują na to zgodnie komornik oraz wierzyciel. Jak wynika z wniosku wierzyciela w przedmiocie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jako załącznik do tegoż wniosku został wskazany oryginał tytułu wykonawczego. Z faktu, że tytuł ten nie znajdował się w aktach w dniu zapoznawania się z aktami egzekucyjnymi pełnomocnika dłużników w dniu 7 lipca 2014 r. nie sposób wywodzić, że postępowanie toczyło się bez oryginału tytułu. Jak bowiem wynika z postanowienia o umorzeniu postępowania z dnia 12 czerwca 2014 r. tytuł ten został zwrócony wierzycielowi wraz z doręczeniem tego postanowienia w dniu 20 czerwca 2014 r. Taki przebieg postępowania egzekucyjnego wskazuje również wierzyciel w odpowiedzi na skargę dłużników. Mając na względzie powyższe w tym zakresie skarga dłużników podlegała oddaleniu. Na marginesie wskazać należy, że Sąd wezwał wierzyciela do nadesłania oryginału tytułu wykonawczego, celem zapoznania się z jego treścią. Wierzyciel nadesłał oryginał tytułu wykonawczego i ustosunkował się do zarzutów skargi. Dokonując ustaleń w zakresie wysokości ustalonej opłaty za doręczenie korespondencji należy uznać, że komornik wyliczył ją w prawidłowy sposób. Jak wynika bowiem z akt sprawy komorniczej, w aktach tych znajduje się (oprócz wymienionych przez dłużników 42 dowodów doręczeń) również 9 listów niepodjętych - co przy uwzględnieniu opłaty za każdy z nich daje w sumie kwotę 307,40 zł. Mając na względzie, że komornik ustalił opłatę na kwotę nieco niższą niż wyliczona, tj. 305,83 zł, skarga podlegała oddaleniu w tym zakresie. Rację mają natomiast skarżący kwestionując zasadność obciążenia ich opłatą za odnalezienie majątku. Jak wynika bowiem z pkt. 2 postanowienia komornika z 12 czerwca 2014 r. komornik obciążył dłużników kwotą 3.132,44 zł na podstawie art. 53a ust. 2 ustawy o komornikach o egzekucji za odnalezienie majątku. Przywołany artykułu stanowi, że w razie odnalezienia majątku dłużnika w trybie określonym w art. 53a ust. 1 komornik pobiera opłatę stałą w wysokości 5% szacunkowej wartości tego majątku, nie więcej jednak niż 100% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Opłata ta ulega zmniejszeniu o kwotę opłaty pobranej na podstawie ust.
4. Przepis art. 49 ust. 3 stosuje się odpowiednio. Powyższy przepis uzależnia zatem zaliczenie opłaty za poszukiwanie majątku od jego odnalezienia. Trafnie zatem podnoszą skarżący, że komornik nie odnalazł żadnego majątku dłużników, z którego możliwa byłaby egzekucja i w związku z tym zarówno wysokość tej opłaty jak i zasadność obciążenia nią dłużników jest nieprawidłowa. Również komornik w odpowiedzi na skargę wskazał, że zajął rachunki bankowe dłużników ale nie miał możliwości prowadzenia z nich egzekucji gdyż brak było na nich środków możliwych do zajęcia. Niezrozumiałe jest zatem stanowisko komornika tak o zasadności obciążenia tą opłatą dłużników jak w ogóle o zasadności jej ustalenia. W związku z powyższym w tym zakresie postanowienie komornika podlegało uchyleniu. Odnośnie wysokości opłaty egzekucyjnej należy wskazać, że zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela oraz na podstawie art. 823 Kodeksu postępowania cywilnego komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, jednak nie niższej niż 1/20 i nie wyższej niż dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Dłużnik może złożyć wniosek o obniżenie wysokości opłat, o których mowa w ust. 1 i 2 ( art. 49 ust. 7 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji ). Po rozpoznaniu wniosku, o którym mowa w ust. 7 , sąd może, uwzględniając w szczególności nakład pracy komornika lub sytuację majątkową wnioskodawcy oraz wysokość jego dochodów, obniżyć wysokość opłat, o których mowa w ust. 1 i 2 ( art. 49 ust. 10 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji ). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy na wstępie należy zauważyć, że opłata została ustalona wadliwie w oparciu o powołane wyżej przepisy. Komornik ustalił opłatę egzekucyjna w wysokości 17.284,10 zł na podstawie art. 49 ust 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji . Jak wynika z akt egzekucyjnych komornik nie wyegzekwował żadnej kwoty na rzecz wierzyciela. W związku z powyższym opłata egzekucyjna zgodnie z art. 49 ust 2 winna być ustalona w oparciu o kwotę pozostałą do wyegzekwowania stanowiąca jednocześnie kwotę jakiej domagał się wierzyciel, tj. 345.392,28 zł. Opłata powinna zatem wynosić 5 % z kwoty 345.392,28 zł, tj. kwotę 17.269,61 zł, nie zaś kwotę 17.284,46 zł. Mając powyższe na względzie oraz Sąd na podstawie art. 49 ust 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji ustalił opłatę na ww. kwotę. Badając akta sprawy na skutek wniosku dłużników Sąd doszedł do przekonania, że opłata ustalona przez komornika jest opłatą zawyżoną – zważywszy na nakład pracy komornika w przedmiotowej sprawie oraz sytuację materialną dłużników. W sprawie komornik przeprowadził jedynie czynności – które przytoczono wyżej i które nie wymagały żadnych znaczących nakładów pracy – nie absorbowały znacząco ani czasu komornika, ani też nie wymagały wykorzystania wiedzy specjalistycznej. Wręcz przeciwnie – były to działania podejmowane zwykle na tak wstępnym etapie postępowania. Wskazać też należy, że postępowanie faktycznie było krótkie – na skutek wniosku wierzyciela doszło do zawieszenia postępowania po trzech miesiącach od wszczęcia egzekucji – a następnie jej umorzenia. Należy mieć również na względzie, że komornik nie podejmował żadnych czynności w terenie, nie dokonywał zajęcia ruchomości. Za obniżeniem opłaty przemawia także zła sytuacja finansowa dłużników. Nie osiągają oni dochodów. Utrzymują się z zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 582,50 zł, jaki uzyskuje E. M. . W toku postępowania egzekucyjnego ustalono również, że nie posiadają majątku z którego byłaby możliwa egzekucja. Jednocześnie Sąd miał na uwadze cel i znaczenie opłaty stosunkowej. Faktyczna wysokość należności wynikającej z treści tytułu wykonawczego – a pozostałej do wyegzekwowania w rozumieniu art.49ust2u.k.s.e. – pozwalała komornikowi na ustalenie opłaty jak w postanowieniu. Sąd musiał tym samym zważyć z jednej strony niewielki nakład pracy komornika, a z drugiej szczególne znaczenie opłaty w całym systemie egzekucji sądowej. Stąd też, Sąd uznał, że zasadnym jest miarkowanie opłaty stosunkowej w sposób ustalony w sentencji, a mianowicie poprzez jej obniżenie o 1/3 – tj do kwoty 11.522,73 zł. Tak ustalona opłata – w przedmiotowej sprawie – jest zdaniem Sądu adekwatna z jednej strony do nakładu pracy komornika, z drugiej zaś do realizacji celów, dla których została ustalona. Jedynie na marginesie należy zauważyć, że wniosek dłużników nie zawierał żądania obniżenia opłaty do określonej kwoty a ograniczał się jedynie do wskazania, że wnoszą o maksymalne obniżenie opłaty egzekucyjnej. W ocenie Sądu tak sformułowane żądanie pozostawia ocenie Sądu, jaka w realiach niniejszej sprawy winna być opłata egzekucyjna, a co za tym idzie – jaka konkretnie kwota jest tą maksymalną o jaką możliwe jest obniżenie opłaty egzekucyjnej. W związku z powyższym w ocenie Sąd w tym zakresie orzeczono zgodnie z wnioskiem ustalając owo maksymalne obniżenie opłaty, o które wnosili dłużnicy. W tym zakresie wniosek dłużników podlegał zatem uwzględnieniu w całości. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art.100 k.p.c. w zw. z art.108 k.p.c. w zw. z art.770 k.p.c. – znosząc je wzajemnie między dłużnikami a wierzycielem, mając na uwadze, że skarga dłużników podlegała w części uwzględnieniu, tj. w zakresie opłaty za odnalezienie majątku oraz wniosku o obniżenie opłaty zaś w pozostałym zakresie, tj. co do wniosku o umorzenie postępowania oraz kwoty za doręczenie korespondencji oddaleniu. SSR Magdalena Łopuchow ZARZĄDZENIE 1) odnotować i zakreślić w rep. (...) ; 2) odpis postanowienia doręczyć: a. pełnomocnikowi dłużników; b. pełnomocnikowi wierzycieli; c. komornikowi; 3) po wykonaniu zwrócić komornikowi akta egzekucyjne KM (...) ; 4) przedłożyć z wpływem lub z zpo za 14 dni. G. , dnia 1 czerwca 2015 r. SSR Magdalena Łopuchow