Sygn. akt VIII Ka 661/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 września 2013 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący-Sędzia SO Krzysztof Kamiński Protokolant: Aneta Chardziejko w obecności prokuratora Elżbiety Korwell, po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013 r. sprawy M. Ł. oskarżonego o czyny z art. 278§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. i z art. 13§1 k.k. w zw. z art. 278§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 29 maja 2013 r. (sygn. akt XV K 492/13): I. Wyrok w zaskarżonej części zmienia w ten sposób, że:
- uchyla rozstrzygnięcia z pkt I, II i III części dyspozytywnej;
- oskarżonego M. Ł. uznaje za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów i za to na podstawie art. 278§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. i z art. 13§1 k.k. w zw. z art. 278§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. skazuje go i przyjmując, że zostały one popełnione w podobny sposób, w krótkich odstępach czasu na mocy art. 278§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. w zw. z art. 91§1 k.k. wymierza mu karę 7 (siedmiu) miesięcy pozbawienia wolności. II.W pozostałej zaskarżonej części wyrok utrzymuje w mocy. III. Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. C. kwotę 516,60-zł (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem kosztów obrony z urzędu za postępowanie odwoławcze, w tym 96,60-zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem podatku VAT. IV. Zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze i obciąża nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE M. Ł. został oskarżony o to, że:
- w dniu 07 grudnia 2012 r. w Galerii (...) przy ul. (...) w (...) w sklepie (...) wykorzystując nieuwagę personelu, po usunięciu klipsów zabezpieczających dokonał zaboru w celu przywłaszczenia mienia w postaci spodni o kodzie (...) wartości 149,99 zł oraz butów o kodzie (...) wartości 229,99 zł, powodując straty o łącznej kwocie 379,98 zł na szkodę sklepu (...) , przy czym czynu tego dopuścił się przed upływem 5 lat od odbycia ponad 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne tj. o czyn z art. 278§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k.
- w czasie i miejscu jak w pkt I w sklepie (...) usiłował dokonać zaboru w celu przywłaszczenia obuwia sportowego (...) o wartości 300 zł w ten sposób, że po uprzednim usunięciu klipsa zabezpieczającego w przymierzalni ww. sklepu założył przedmiotowe obuwie, a następnie próbował wyjść ze sklepu nie uiszczając opłaty, zamierzonego celu nie osiągnął ze względu na zatrzymanie przez ochronę sklepu, czym działał na szkodę (...) , przy czym czynu tego dopuścił się przed upływem 5 lat od odbycia ponad 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne tj. o czyn z art. 13§1 k.k. w zw. z art. 278§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 29 maja 2013 roku w sprawie sygn. akt XV K 492/13 oskarżonego M. Ł. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu w pkt 1 i za to na podstawie art. 278§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. skazał go na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności. Oskarżonego M. Ł. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu w pkt 2 i za to na podstawie art. 13§1 kk w zw. z art. 278§1 kk w zw. z art. 64§1 kk skazał go, zaś na podstawie art. 14§1 kk w zw. z art. 278§1 kk w zw. z art. 64§1 kk wymierzył mu na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności. Na mocy art. 85 kk , art. 86§1 k.k. połączył oskarżonemu M. Ł. orzeczone kary pozbawienia wolności i wymierzył karę łączną 1 (jednego) roku i 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności. Zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. M. C. kwotę 360 (trzystu sześćdziesięciu) złotych oraz kwotę 82,80 (osiemdziesięciu dwóch 80/100) złotych tytułem VAT-u – łącznie tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu. Zwolnił oskarżonego od ponoszenia opłaty i pozostałych kosztów sądowych w sprawie, przejmując je na poczet Skarbu Państwa. Powyższy wyrok, na podstawie art. 425§1 i 2 k.p.k. oraz art. 444 k.p.k. w części punkt I, II i III sentencji – co do kary zaskarżyła obrońca oskarżonego. Na podstawie art. 438 pkt 4 w zw. z art. 427§2 k.p.k. wyrokowi temu zarzuciła: a. naruszenie prawa materialnego poprzez nie zastosowanie art. 91§1 kk , mimo, że M. Ł. popełnił w podobny sposób, w krótkich odstępach czasu, dwa przestępstwa, zanim zapadł pierwszy wyrok, co do któregokolwiek z tych przestępstw, b. rażącą niewspółmierność kary łącznej orzeczonej wobec oskarżonego M. Ł. : - za czyn I z art. 278§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. - na karę 1 roku pozbawienia wolności oraz za czyn II z art. 13§1 k.k. w zw. z art. 278§1 k.k. w zw. z art. 64§1 kk - na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności i orzeczenie kary łącznej w punkcie III - 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy orzeczona winna być jedna kara z uwzględnieniem art. 91 k.k. - łagodniejsza od wymierzonej kary łącznej, z uwagi na całokształt okoliczności sprawy, właściwości i warunki osobiste sprawcy, charakter działania, a także rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, jak też wzgląd na cele kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara powinna realizować w stosunku do oskarżonego, przemawiają za koniecznością znacznie łagodniejszego potraktowania oskarżonego. - orzeczona co do czynu I i II kara, a następnie kara łączna charakteryzuje się znaczną dysproporcję w stosunku do zachowania oskarżonego, Na podstawie art. 427§1 i art. 437 k.p.k. wniosła o: - zmianę orzeczenia w punkcie I, II i III jego sentencji poprzez wymierzenie wobec oskarżonego kary łagodniejszej z uwzględnieniem art. 91§1 kk lub ewentualnie zmianę orzeczenia w punkcie I, II, III poprzez wymierzenie oskarżonemu kar łagodniejszych za czyny jednostkowe, oraz łagodniejszej kary łącznej, ewentualnie wniosła o: - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania; Ponadto o zasądzenie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym, nie opłaconą przez oskarżonego w całości ani części. Na rozprawie apelacyjnej w dniu 26.09.2013r. obrońca oskarżonego wniosła o zwolnienie oskarżonego od kosztów sadowych za postępowanie przed sądem odwoławczym. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest zasadna w zakresie zarzutu obrazy art. 91§1 k.k. oraz postulatu orzeczenia łagodniejszej kary pozbawienia wolności. Zgodnie z treścią art. 91§1 k.k. , jeżeli sprawca popełnia w podobny sposób, w krótkich odstępach czasu, dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw, sąd orzeka jedną karę na podstawie przepisu, którego znamiona każde z tych przestępstw wyczerpuje (w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę). „Ciąg przestępstw” jest instytucją prawa karnego materialnego i jej stosowanie jest obowiązkiem sądu. Na marginesie, przestępstwa popełnione w formie dokonania i usiłowania mogą wchodzić w skład jednego ciągu przestępstw w rozumieniu art. 91§1 k.k. ( por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2000 r., I KZP 17/00, OSNKW 2000/7-8/56 ). Należy w pełni zgodzić się ze stanowiskiem apelującej, iż zarzucone oskarżonemu czyny spełniają przesłanki określone w art. 91§1 k.k. (popełnione zostały w podobny sposób, w krótkich odstępach czasu). Sąd I instancji nie dostrzegając tego, wymierzył oskarżonemu dwie kary jednostkowe oraz karę łączną pozbawienia wolności. Tym samym dopuścił się obrazy w/w przepisu. Dlatego należało uchylić rozstrzygnięcia z pkt. I, II i III części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku i orzec wobec oskarżonego jedną karę obejmująca oba czyny. Dodać należy, że chociaż – zgodnie z treścią art. 91§1 k.k. – sąd orzeka jedną karę na podstawie przepisu, którego znamiona wyczerpuje każde z przestępstw, w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę, przewiduje wyższe zagrożenie, to powyższe rozstrzygnięcie – w realiach niniejszej sprawy – samo w sobie nie może być traktowane, jako rozstrzygnięcie na niekorzyść oskarżonego. Zważywszy, że apelację w niniejszej sprawie wniosła jedynie obrońca oskarżonego, Sąd Okręgowy nie mógł – w świetle dyspozycji art. 434§1 k.p.k. – orzec kary surowszej, niż Sąd I instancji. Orzekając za przypisane oskarżonemu czyny karę 7 miesięcy pozbawienia wolności Sąd Okręgowy wziął pod uwagę przede wszystkim stopień winy oskarżonego i społecznej szkodliwości przypisanych czynów, w tym niewielką wartość przedmiotu przestępstw (w obu przypadkach nieznacznie przekraczającą próg graniczny między wykroczeniem, a przestępstwem) oraz nie osiągnięcie z nich przez sprawcę żadnej korzyści, a nadto właściwości i warunki osobiste M. Ł. (jego karalność sądową) oraz cele kary, zwłaszcza w zakresie wychowawczym. Sąd Okręgowy (podobnie jak Sąd I instancji) nie dopatrzył się podstaw do warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej wobec oskarżonego kary. M. Ł. był karany za przestępstwa przeciwko mieniu. Przedmiotowych czynów dopuścił się w warunkach recydywy. Co więcej, w okresie próby (wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 28 grudnia 2011 r., sygn. akt XV K 1392/11, skazany został m.in. za czyny z art. 279§1 k.k. na karę łączną 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres 4 lat). Tym samym wykazał całkowite lekceważenie obowiązującego porządku prawnego i postępującą demoralizację. W tej sytuacji nie sposób mówić o pozytywnej prognozie kryminologicznej, która uzasadniałaby warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej wobec oskarżonego kary ograniczenia wolności. Nie stwierdzając innych uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, w pozostałym zakresie należało utrzymać go w mocy. O kosztach obrony z urzędu za postępowanie odwoławcze orzeczono na mocy §14 ust. 2 pkt 4 w zw. z §2 ust. 3 rozporządzenia Min. Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm. ). O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze orzeczono na mocy art. 624§1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. – ze względów słusznościowych – zważywszy że Sąd Okręgowy w znacznym zakresie uwzględnił apelację obrońcy oskarżonego.