Sad powszechny, X C 146/16

Sygn. akt X C 146/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ dnia 17 czerwca 2016 r. Sąd Rejonowy w G. W. . X Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący : SSR Andrzej Miszczak Protokolant : Marta Andrzejewska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2016 r. w G. W. . sprawy z powództwa A. O. przeciwko R. N. o zapłatę I. zasądza od pozwanego na rzecz powódki 2 694,46 (dwa tysiące sześćset dziewięćdziesiąt cztery złote 46/100) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 19 lutego 2016 roku do dnia zapłaty, II. oddala w pozostałym zakresie powództwo, III. zasądza od pozwanego na rzecz powódki 1 048,80 (tysiąc czterdzieści osiem złotych 80/100) tytułem zwrotu kosztów procesu. UZASADNIENIE A. O. wniosła o zasądzenie od pozwanego 14 058,36 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu; zasądzenie zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu wskazała, że posiada 27/32 udziały w prawie własności lokalu przy ul. (...) . Pozwany posiada udział w wysokości 5/32. Pomimo takiego udziału zajmuje cały lokal i uniemożliwia powódce korzystanie z niego. Powódka ponosi koszty utrzymania mieszkania samodzielnie, w związku z tym domaga się zwrotu uiszczonego czynszu, podatku, opłat. Ponadto pozwany powinien płacić jej odszkodowanie za korzystanie z lokalu w wysokości 800 zł miesięcznie. Pozwany R. N. wniósł o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu wskazał, że wolą jego matki było, aby to on był właścicielem mieszkania. Ponadto sam płacił za mieszkanie w wysokości proporcjonalnej do zajmowanego pomieszczenia – pokoju. Sąd rejonowy ustalił co następuje : 5 kwietnia 2013 r. K. N. i J. N. darowali na rzecz A. O. udział w prawie własności lokalu mieszkalnego położonego przy ul. (...) w wysokości 27/32 prawa. A. O. ustanowiła na rzecz K. N. prawo nieodpłatnego i dożywotniego użytkowania lokalu. Pozwany wymienił zamki i uniemożliwił powódce dostęp do lokalu. Dowód :  Odpis wypisu aktu notarialnego z 5.04.2013 r. Rep. A (...) k.7-8  postanowienie SR w G. W. . z 29.02.2016 r. w sprawie X Ns (...) k.125-126 akt X Ns 792/15  zeznania K. O. k.42  zeznania O. N. k.42  zeznania A. O. k.42-43  zeznania R. N. k.43 W okresie od 2 grudnia 2014 r. do 20 stycznia 2016 r. powódka za mieszkanie zapłaciła łącznie kwotę 3 814,39 zł, z czego 248,05 zł to niedopłata za wodę, 18 zł wywóz śmieci, 17 zł na rzecz E. , 156,03 zł za paliwo gazowe oraz 86,74 zł na podatek od nieruchomości. Pozwany we wskazanym okresie wpłacił łącznie 1 815,89 zł do Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G. W. . na poczet czynszu za mieszkanie przy ul. (...) Wymiar opłat za mieszkanie przy ul. (...) w okresie od grudnia 2014 r. do stycznia 2016 r. wyniósł 5 241,01 zł. Na koniec stycznia 2016 r. mieszkanie miało nadpłatę w wysokości 964,14 zł. W dniu 9 stycznia 2015 roku pozwany otrzymał wezwanie do zapłaty 800 zł za bezumowne korzystanie z lokalu oraz wezwanie do bieżącego regulowania należności czynszowych. Dowód :  lista operacji na rachunku bankowym w okresie od 1.12.2014 r. do 21.12.2015 r. k.13-19  potwierdzenie przelewu z 20.01.2016 r. k.26  potwierdzenie wpłat ze SM (...) w G. W. . k.23-25, 52-55  wezwanie do zapłaty z 19.12.2014 r. wraz z dowodem doręczenia k.9-10  dowody wpłaty pozwanego k.47  pismo z SM (...) w G. z 5.05.2016 r. k.51  zeznania K. O. k.42  zeznania O. N. k.42  zeznania A. O. k.42-43  zeznania R. N. k.43 W dniu 15 lipca 2015 r. A. O. złożyła wniosek o zniesienie współwłasności lokalu mieszkalnego położonego w G. W. . przy ul. (...) . Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą X Ns (...) . W dniu 18 lutego 2016 r. zamknięto rozprawę a 29 lutego 2016 r. ogłoszono postanowienie którym zniesiono współwłasność przedmiotowego lokalu przyznając je w całości na własność A. O. i zasądzono od niej na rzecz R. N. 18 750 zł tytułem spłaty jego udziału, płatną w 25 ratach po 750 zł, płatne do 25-go każdego miesiąca z góry, począwszy od 1 lipca 2016 roku z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności, którejkolwiek z rat. Sąd zasądził od R. N. na rzecz A. O. 2 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowienie jest prawomocne z dniem 22 marca 2016 r. Pozew w niniejszej sprawie wpłynął do sądu 3 lutego 2016 r. Dowód :  wniosek z 15.07.2015 r. k.2-3 akt X Ns (...)  postanowienie SR w G. W. . z 29.02.2016 r. w sprawie X Ns (...) k.125-126 akt X Ns (...)  prezentata SR w G. W. . na pozwie z 3.02.2016 r. k.2 Sąd rejonowy zważył, co następuje : Zgodnie z art. 618 § 2 i 3 k.p.c. z chwilą wszczęcia postępowania o zniesienie współwłasności odrębne postępowanie w sprawach wymienionych w paragrafie poprzedzającym jest niedopuszczalne. Sprawy będące w toku przekazuje się do dalszego rozpoznania sądowi prowadzącemu postępowanie o zniesienie współwłasności. Jeżeli jednak postępowanie o zniesienie współwłasności zostało wszczęte po wydaniu wyroku, przekazanie następuje tylko wówczas, gdy sąd drugiej instancji uchyli wyrok i sprawę przekaże do ponownego rozpoznania. Postępowanie w sprawach, które nie zostały przekazane, sąd umarza z chwilą zakończenia postępowania o zniesienie współwłasności. Po zapadnięciu prawomocnego postanowienia o zniesieniu współwłasności uczestnik nie może dochodzić roszczeń przewidzianych w paragrafie pierwszym, chociażby nie były one zgłoszone w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Pozew w niniejszej sprawie wpłynął 3 lutego 2016 r. i w tym czasie w toku była sprawa o zniesienie współwłasności. Sąd nie zauważył informacji pełnomocnika powódki o toczącym się postępowaniu o zniesienie współwłasności i dlatego nie przekazał pozwu do sprawy X Ns (...) . W związku z tym, że strona nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji zaniechania sądu niniejsze powództwo należało rozpoznać i ocenić żądania powódki jako roszczenie współwłaścicielki z tytułu posiadania rzeczy. Takie rozstrzygnięcie uzupełni roszczenia współwłaścicieli w związku ze zniesieniem współwłasności. Zgodnie z art. 206 k.c. każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Z kolei art. 207 k.c. stanowi, że pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z 7 stycznia 2009 r. w sprawie II CSK 390/08 (LEX nr 490512): „ Za podstawę rozliczenia pożytków nie sposób przyjąć pożytków potencjalnych (możliwych do uzyskania w świetle opinii biegłego), lecz jedynie pożytki rzeczywiste (realnie uzyskane) .” Z kolei w postanowieniu z 15 kwietnia 2011 r. w sprawie III CSK 191/10 (OSNC-ZD 2012 r., Nr 2, poz. 30) wskazał, że: „ Korzyści współwłaścicieli z tytułu posiadania lokalu we wspólnej nieruchomości nie są pożytkami ani innymi przychodami z rzeczy wspólnej w rozumieniu art. 207 k.c . ” W niniejszej sprawie powódka nie udowodniła, że pozwany wynajmował mieszkanie innym osobą i czerpał z tego pożytki. W mieszkaniu pomieszkiwał jego syn, nieodpłatnie a tytuł do zamieszkiwania czerpał z prawa pozwanego i więzi rodzinnych ze współwłaścicielem. Sama powódka przesłuchiwana przed sądem wskazała, że nie ma wiedzy aby pozwany wynajmował mieszkanie i czerpał z tego tytułu pożytki. Nie wynika to z żadnego dowodu. Tym samym sąd uznał za niezasadne żądanie pozwu w którym powódka domagała się zasądzenia od pozwanego zwrotu hipotetycznego pożytku, jaki mogła dać nieruchomość z czynszu najmu. Rozliczenia współwłaścicieli dotyczą realnie uzyskanych a nie potencjalnych, hipotetycznych. Już tylko na marginesie należy wskazać, że pozwany był uprawniony do współposiadania i korzystania z lokalu w 5/32 części. Tym samym przyjąć należało, że miał prawo korzystać z jednego pokoju, kuchni, łazienki, co tym bardziej jest usprawiedliwione, że w taki sposób użytkował to mieszkanie jeszcze za życia babci powódki i nie budziło to sprzeciwu pozostałych członków rodziny i uznać należy, że odpowiadało to udziałowi jaki posiadał w nieruchomości wspólnej. Rozważając hipotetyczną wartość czynszu za wynajęcie pozostałej części mieszkania należy mieć na uwadze, że potencjalny najemca musiałby mieszkać z pozwanym. Jak wskazał zeznający mąż powódki, sama powódka oraz O. N. pozwany ma problem alkoholowy, zaś powódka z mężem wskazywali na jego niewłaściwe zachowanie, uskarżanie się sąsiadów na jego zachowanie co także zostało ujawnione w sprawie X Ns (...) w zeznaniach świadka Z. D. – sąsiadki pozwanego. W tych okolicznościach mowa o potencjalnym czynszu jawi się jako czysto iluzoryczna. Próżno bowiem szukać najemcy, który chciałby mieszkać z alkoholikiem, urządzającym libacje alkoholowe, nie sprzątającym i hałaśliwym. W odniesieniu do zwrotu uiszczonych przez powódkę czynszów wskazać należy, że co do zasady powódka winna uiszczać czynsz i opłaty związane z prawem własności stosownie do udziału jaki posiada, a więc obciążać ją powinna 27/32 tych opłat, co wynika z art. 207 k.c. Przepis ten ma jednak charakter dyspozytywny, współwłaściciele mogą więc w umowie sami określić odmienny niż przewidziany w nim sposób udziału w pożytkach i przychodach, jakie rzecz przynosi, jak i obowiązek ponoszenia przez nich wydatków i ciężarów związanych z rzeczą wspólną. Regułą jest na przykład, że przy podziale rzeczy quoad usum współwłaściciele umawiają się, że każdy z nich czerpie wszystkie przychody z wydzielonej mu do wyłącznego użytku części rzeczy wspólnej, jak i ponosi związane z używaniem tej części wydatki. Mając na uwadze fakt, że pozwany zajmował samodzielnie cały lokal, wykluczył udział powódki z korzystania i posiadania tego lokalu, nie ma uzasadnienia aby rozliczać ciężary i nakłady stosownie do udziału w prawie własności a całość tych opłat powinna obciążać pozwanego, jako osobę, która w całości z prawa własności korzystała. Z przedłożonych przez powódkę dokumentów wynika, że poniosła nakłady na nieruchomość w wysokości 3 814,39 zł. W związku z tym, że żądała zasądzenia 3 658,36 zł sąd związany tym żądaniem przyjął do rozliczenie tą właśnie kwotę jako zasadną. Miał jednak na uwadze, że pozwany dokonywał wpłat na czynsz za mieszkanie – na co przedłożył potwierdzenia wpłaty mające pokrycie w dokumentacji księgowej spółdzielni (k.23) – w ten sposób doprowadzając do powstania nadpłaty w wysokości 964,14 zł. Powódka jako obecnie jedyny właściciel może tą nadwyżkę przeznaczyć na kolejne miesiące czynszowe lub wypłacić ze spółdzielni. Tym samym od kwoty 3 658,36 zł należało odjąć kwotę nadpłaty i przyjąć, że pozwany winien zapłacić powódce 2 694,46 zł, jako zwrot opłat jakie ta ponosiła w okresie gdy pozwany w całości zamieszkiwał w lokalu. Na podatnie art. 481 § 1 i 2 k.c. sąd zasądził odsetki ustawowe od 19 lutego 2016 r. tj. od daty doręczenia odpisu pozwu pozwanemu (k.29), uznając że w tej dacie pozwany mógł zapoznać się ze skonkretyzowanym stanowiskiem powódki i od tej daty pozostaje w opóźnieniu. Konsekwencją rozstrzygnięcia o żądaniu pozwu jest orzeczenie o kosztach procesu. Powódka wygrała w 19 %, poniosła koszty w łącznej wysokości 5 520 zł (opłata od pozwu 703 zł - sąd zwróci powódce nadpłacone 2 zł- koszty zastępstwa radcy prawnego w stawce minimalnej, powiększone o opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17 zł (4 817 zł - § 2 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz.U., poz. 1804). Stosowanie do wyniku procesu pozwany winien jej zwrócić 1 048,80 zł (19 % x 5520 zł). Z powyższych względów na podstawie art. 100 k.p.c. orzeczono jak w punkcie III wyroku. SSR Andrzej Miszczak