Sad powszechny, III C 798/15

Sygn. akt III C 798/15 POSTANOWIENIE Dnia 13 sierpnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Warszawie, III Wydział Cywilny , w składzie: Przewodniczący: SSO Mariusz Solka Sędziowie: SSO Joanna Korzeń SSR (del) Andrzej Lipiński po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2015 roku w Warszawie, na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa K. K. jako reprezentanta grupy przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. o zapłatę w przedmiocie wniosków powoda o wyłączenie sędziego SO Ewy Witkowskiej, SO Agnieszki Matlak, SO Joanny Kruczkowskiej (k.1318-1319); postanawia: oddalić wniosek.--- SSO Joanna Korzeń SSO Mariusz Solka SSR (del) Andrzej Lipiński UZASADNIENIE Pismem z dnia 22 lipca 2015 r. reprezentant grupy – K. K. wniósł o wyłączenie sędziów SO Ewy Witkowskiej, SO Agnieszki Matlak i sędziego SO Joanny Kruczkowskiej (k.1318-1319). W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazał, że skład orzekający w osobach wskazanych powyżej w dniu 19 listopada 2014 r., w sprawie o sygn. III C 367/13 z powództwa K. K. jako reprezentanta grupy przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. , wydał postanowienie o odrzuceniu pozwu. Postanowienie to zostało zmienione przez Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 03 czerwca 2015 r. poprzez dopuszczenie rozpoznania sprawy w postępowaniu grupowym. Sędzią referentem została ponownie sędzia SO Ewa Witkowska, która w ocenie powoda winna być wyłączona od orzekania na mocy art. 49 k.p.c. , gdyż dokonując odrzucenia pozwu wyraziła ona pogląd prawny rzutujący bezpośrednio na wynik sprawy. W odniesieniu do sędziego SO Agnieszki Matlak i sędziego SO Joanny Kruczkowskiej wniosek o wyłączenie został złożony z ostrożności procesowej, jeśli zostali oni również wyznaczeni do ponownego rozpoznania sprawy (wnioski o wyłączenie sędziów k. 1318-1319). Sędzia SO Agnieszka Matlak w swym oświadczeniu wyjaśniła, iż nie zachodzą przesłanki z art. 48 k.p.c. , ani żadne inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności, jako sędziego orzekającego w sprawie III C 798/15 (oświadczenie k. 1321). Sędzia SO Ewa Witkowska w oświadczeniu wyjaśniła, że pomiędzy nią a stronami procesu, czy też pełnomocnikami stron nie istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności, jako sędziego orzekającego w sprawie III C 798/15 w rozumieniu art. 49 k.p.c. Ponadto wskazała, że nie występują przyczyny jej wyłączenia na podstawie art. 48 k.p.c. (oświadczenie k. 1322). W oświadczeniu złożonym przez sędziego SO Joannę Kruczkowską, wyjaśniła ona, że nie zachodzą przesłanki do jej wyłączenia od orzekania w sprawie III C 798/15 zarówno w oparciu o art. 48 k.p.c. , jak również o art. 49 k.p.c. (oświadczenie k .1324) Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Wniosek powoda jako bezzasadny podlegał oddaleniu. Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego , sędzia orzekający w danej sprawie może być wyłączony od jej prowadzenia z mocy samej ustawy ( art. 48 k.p.c. ), a także niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48 k.p.c. na żądanie samego sędziego bądź strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, na której to podstawie wnioskodawca oparł swój wniosek ( art. 49 k.p.c. ). Już na wstępnie należy zaznaczyć, że nie zachodzą przesłanki do wyłączenia żadnego z sędziów wymienionych we wniosku o wyłączenie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że powód jakiekolwiek zarzuty co do bezstronności podniósł wyłącznie co do sędziego SO Ewy Witkowskiej, w przypadku zaś sędziego SO Agnieszki Matlak i sędziego SO Joanny Kruczkowskiej wniosek o wyłączenie ich od orzekania w przedmiotowej sprawie spowodowany był jedynie ostrożnością procesową, a w stosunku do nich nie zostały sformułowane żadne zarzuty merytoryczne. Wskazać należy, że w art. 48 k.p.c. jest jasno sprecyzowany katalog sytuacji, których zaistnienie powodowałoby obligatoryjne wyłączenie sędziego od udziału w sprawie. Jak wynika z oświadczeń złożonych przez sędziów, żaden z nich nie pozostaje z którąkolwiek ze stron w żadnej z relacji wymienionych w § 1 ust. 1- 4, a do przedmiotowej sprawy nie mają zastosowania sytuacje określone w § 1 ust. 5-6 i § 3 wzmiankowanego przepisu. Okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego ( iudex suspectus ), to takie, gdzie strony nastawione są do siebie emocjonalnie i to ich zabarwienie emocjonalne (dodatnie albo ujemne) ma wpływ na wzajemne relacje między stronami. Okolicznościami tymi mogłyby być zależności towarzyskie, służbowe czy gospodarcze. Za takie nie można uznać podejmowanych przez sędziego w toku procesu decyzji proceduralnych nawet jeśli te nie są zgodne z wnioskiem samej strony, czy jej oczekiwaniami. W ocenie Sądu brak jest możliwości merytorycznego uzasadnienia oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego SO Agnieszki Matlak i sędziego SO Joanny Kruczkowskiej, z uwagi na brak sformułowania w tym zakresie przez powoda jakichkolwiek zarzutów bądź twierdzeń ten wniosek uzasadniających, gdyż jak we wniosku podniósł sam powód został on złożony jedynie z ostrożności procesowej. W treści wniosku nie przedstawiono żadnych argumentów, które wymagałyby odniesienia się przez Sąd. W zakresie wniosku o wyłączenie sędziego SO Ewy Witkowskiej, wskazać należy, że zarzuty podniesione przez powoda w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie. Twierdzenia jakoby wyraziła ona pogląd prawny rzutujący bezpośrednio na wynik sprawy, a więc powstała uzasadniona wątpliwość co do jej bezstronności przy powtórnym rozpoznawaniu sprawy po uwzględnieniu zażalenia przez Sąd Apelacyjny są niezasadne. W tym miejscu należy przytoczyć stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 07 lipca 2005 r., sygn. II PK 349/04, zgodnie z którym sędzia, który brał udział w wydaniu postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu, po jego uchyleniu nie jest wyłączony od merytorycznego rozpoznania sprawy ( art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. ). W myśl art. 386 § 5 k.p.c. w wypadku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd rozpoznaje ją w innym składzie. Rozpoznanie sprawy nie oznacza nic innego, jak ustosunkowanie się sądu do żądań pozwu (wniosku), merytorycznych twierdzeń w nim przytoczonych i zarzutów, stawianych w toku postępowania przez przeciwnika. Ponowne rozpoznanie sprawy oznacza więc, że sąd pierwszej instancji ma obowiązek ponownie czynności tych dokonać. Tymczasem odrzucenie pozwu jest decyzją sądu odmawiającą z przyczyn procesowych merytorycznego rozpatrywania sprawy, stwierdzającą istnienie bezwzględnych przesłanek procesowych uniemożliwiających merytoryczne rozpoznanie sprawy. Tym samym uchylenie takiego postanowienia przez sąd drugiej instancji, bądź przez Sąd Najwyższy, co miało miejsce w niniejszej sprawie, nie oznacza przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, lecz do rozpoznania w ogóle i jako takie wiąże sąd pierwszej instancji, który ponownie, z tych samych przyczyn pozwu odrzucić nie może. Tym samym stwierdzić należy, że sędzia, który brał udział w wydaniu postanowienia o odrzuceniu pozwu, nie ustosunkował się merytorycznie do roszczeń powoda, nie nabrał jeszcze przekonania ,,co do oceny dowodów i okoliczności faktycznych". W wyroku z dnia 10 października 2003 r., I PK 295/02 (OSNP 2004 nr 19, poz. 332), Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że sąd, któremu sprawa została przekazana w wyniku postanowienia Sądu Najwyższego uchylającego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu pozwu, nie rozpoznaje sprawy ponownie, lecz rozpoczyna dopiero merytoryczne rozpoznanie sprawy. Mając na względzie powyższe, wskazać należy, że wydając postanowienie o odrzuceniu pozwu, sędzia SO Ewa Witkowska, która była członkiem składu orzekającego sądu, nie dokonała merytorycznego rozstrzygnięcia powództwa, a jedynie jego weryfikacji pod kątem dopuszczalności rozpoznania sprawy w postępowaniu grupowym. Odnosząc się do zarzutów powoda, które opierały się na uzasadnieniu postanowienia Sądu Apelacyjnego w przedmiocie zmiany zaskarżonego postanowienia z dnia 19 listopada 2014 r., poprzez wskazanie, że sprawę należy rozpoznać w postępowaniu grupowym, wskazujące, że skład sędziowski dokonał zbyt daleko idącej weryfikacji merytorycznej powództwa, wskazać należy, że ocena ta dotyczyła jedynie dopuszczalności rozpoznania sprawy w postępowaniu grupowym, a nie stwierdzenia zasadności przedmiotowego powództwa. Jednocześnie należy wskazać, że o potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia sędziego nie może decydować jedynie zasadność zarzutu braku obiektywizmu z punktu widzenia konkretnego sędziego, ale ocena, czy dla postronnego obserwatora, a także z punktu widzenia strony, zachodzą wystarczające okoliczności, które mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. Jedynie subiektywne odczucia strony o braku bezstronności sędziego nie stanowią o zasadności wniosku o wyłączenie. Co prawda, ocena przesłanek wyłączenia nie powinna być całkowicie zobiektywizowana, lecz dokonywana także z uwzględnieniem stanowiska strony. Sąd postanowi jednak o wyłączeniu sędziego, jeśli stwierdzi, że tego rodzaju wątpliwości mogą pojawić się u strony, niezależnie tylko od jej własnego przekonania o ich zasadności (tak: postanowienie sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 13 sierpnia 2008 r., I Acz 639/08). Między stronami postępowania, a składem orzekającym w sprawie o sygn. III C 376/13 nie zaistniały i nie zachodzą okoliczności, które mógłby wywołać wątpliwości, co do bezstronności zarówno sędziego SO Ewy Witkowskiej, jak również sędziego SO Agnieszki Matlak i sędziego SO Joanny Kruczkowskiej, co wynika bezpośrednio z treści złożonych przez sędziów oświadczeń. Powyższe nie wynika również z treści zarzutów stawianych we wniosku o ich wyłączenie. Takie przekonanie wnioskującego należy uznać za uzasadnione jedynie subiektywnie, nie znajdujące jednakże odzwierciedlenia w rzeczywistości z punktu widzenia postronnego obserwatora. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 49 k.p.c. orzekł jak na wstępie.--- SSO Joanna Korzeń SSO Mariusz Solka SSR (del) Andrzej Lipiński Z:/ 1. (...) 2. (...) SSO Mariusz Solka