Sad powszechny, VIII Cz 611/13

Sygn. akt VIII Cz 611/13 POSTANOWIENIE Dnia 31 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodnicząca SSO Małgorzata Kończal (spr.), Sędziowie SO Hanna Matuszewska, SO Marek Lewandowski po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. przeciwko dłużniczce H. B. o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt I Co 4233/13 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy oddalił wniosek (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. o nadanie na jego rzecz klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Jak wskazano w uzasadnieniu, z poświadczonych za zgodność z oryginałem przez działającego w sprawie radcę prawnego kopii umów przelewu zawartych w formie pisemnej z podpisami poświadczonymi notarialnie wynika, że (...) Oddział w Polsce wygrał sprawę z H. B. , następnie scedował wierzytelność na (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty (umowa z dnia 22 stycznia 2013r. ), który z kolei przelał ją na wnioskodawcę (umowa z dnia 25 stycznia 2013r.). W obu tych umowach strony wyłączyły skutek rozporządzający. Zgodnie z pierwszą wierzytelności miały przejść na cesjonariusza w dniu uiszczenia ceny, który przypadał w terminie późniejszym niż złożenie oświadczeń woli (§ 3 i 4 umowy z dnia 22 stycznia 2013r); druga umowa była natomiast zawarta pod warunkiem, że cedent nabędzie wierzytelności od pierwotnie uprawnionego ( § 1 ust. 3 i § 4 umowy z dnia 25 stycznia 2013r.). Do wniosku dołączono także kopię oświadczenia (...) Oddział w Polsce złożonego w zwykłej formie pisemnej, że (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty zapłacił umówiona cenę, poświadczoną za zgodność z oryginałem przez działającego w sprawie radcę prawnego. Jak wskazał Sąd Rejonowy, w świetle art. 788 § 1 k.p.c. osoba domagająca się nadania klauzuli wykonalności na skutek przejścia uprawnień zobowiązana jest wykazać nabycie wierzytelności dokumentami urzędowymi albo z podpisem poświadczonym urzędowo. Wnioskodawca nie wykazał w wymagany sposób nabycia wierzytelności, gdyż ziszczenie warunku, o którym mowa w obu umowach cesji potwierdzał dokument w zwykłej formie pisemnej. Wierzyciel złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie art. 788 § 1 k.c. przez błędne przyjęcie, że nie zostały spełnione wymogi tego przepisu dotyczące udokumentowania następstwa prawnego dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Wniósł o zmianę postanowienia przez uwzględnienie wniosku, względnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Zażalenie podlegało oddaleniu jako bezzasadne. Umowy cesji, które doprowadziły do przeniesienia wierzytelności wobec dłużniczki na wnioskodawcę, miały skutek wyłącznie zobowiązujący ( art. 510 § 1 in fine k.c. ). W pierwszej strony umowy uzależniły przejście wierzytelności na nabywcę od uiszczenia ceny, zaś w drugiej, zawartej jeszcze przed nabyciem wierzytelności przez cedenta - od skutecznego nabycia cedowanej wierzytelności. W każdym z tych przypadków w rachubę wchodził więc warunek, czyli postanowienie uzależniające skuteczność czynności prawnej od zdarzenia przyszłego i niepewnego (89 k.c. ). W przypadku zawarcia umowy o podwójnym skutku pod warunkiem zawieszającym odnoszącym się do skutku rozporządzającego, skutki zobowiązujące następują natychmiast wraz z dokonaniem czynności prawnej, natomiast skutek rzeczowy (rozporządzający) uzależniony jest od spełnienia się warunku. Skutek ten następuje bezpośrednio w razie ziszczenia się zdarzenia określonego w warunku, bez konieczności składania kolejnych oświadczeń woli. Zgodnie z art. 788 § 1 k.p.c. "jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym." Skoro o przejściu wierzytelności można mówić nie z chwilą zawarcia umowy, ale dopiero z momentem ziszczenia się warunku zawieszającego, to dla wykazania przejścia uprawnienia w rozumieniu art. 788 § 1 k.c. konieczne jest wykazanie obu tych okoliczności, w jednej z form przewidzianych w tym przepisie. W konsekwencji, obok samego zawarcia umowy przelewu, również i ziszczenie się warunku, determinującego skuteczność cesji, powinno zostać udokumentowane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Chybiona jest argumentacja skarżącego, że podstawą przejścia wierzytelności były przedłożone wraz z wnioskiem, we właściwej formie, umowy przelewu, zaś oświadczenie banku było jedynie dokumentem potwierdzającym, że warunek zawieszający został spełniony w konkretnej dacie. Przepis art. 788 § 1 k.p.c. wymaga bowiem wykazania nie podstawy prawnej nabycia uprawnienia, lecz tego, że uprawnienie skutecznie przeszło na nabywcę. W przypadku cesji zawartej pod warunkiem zawieszającym wymóg ten może być spełniony przez jedynie udokumentowanie, w formie przewidzianej przez powołany przepis, że doszło do ziszczenia się warunku. Z podanych względów należało postanowić jak w sentencji ( art. 385 k.p.c. w zw. z art.397 § 2 zd. 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. ).