Sad powszechny, VI Ka 316/13

Sygn. akt VI Ka 316/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Andrzej Tekieli (spr.) Sędziowie SO Waldemar Masłowski SO Andrzej Wieja Protokolant Jolanta Kopeć przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze Lesława Kwapiszewskiego po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2013r. sprawy P. M. oskarżonego z art. 193 kk w zw. z art. 64 § 1 kk i inne z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 28 marca 2013 r. sygn. akt II K 33/13 I. uchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonego P. M. w części dotyczącej czynu opisanego w pkt I części wstępnej wyroku (pkt 1 i 2 części dyspozytywnej wyroku) i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu do ponownego rozpoznania, II. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonego P. M. w ten sposób, że stwierdza, iż kara łączna pozbawienia wolności z pkt 6 części dyspozytywnej straciła moc i na podstawie art. 85 kk i art. 86 § 1 kk łączy orzeczone wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności w pkt 3, 4 i 5 części dyspozytywnej i wymierza mu karę łączną 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności, III. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, IV. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. J. B. kwotę 516,60 zł w tym 96,60 zł podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej obrony oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym, V. zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa. Sygn. akt VIKa 316/13 UZASADNIENIE P. M. został oskarżony o to, że: I. w dniu 13 sierpnia 2012 roku w P. rejonu (...) przy ul. (...) włamał się do mieszkania wykorzystując wcześniej zabrany klucz od drzwi wejściowych, skąd zabrał w celu przywłaszczenia laptop marki S. koloru srebrnego o wartości 1800 zł, czym działał na szkodę K. A. przy czym zarzuconego mu czynu dopuścił się będąc uprzednio skazanym za przestępstwo podobne wyrokiem Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 19 września 2001 roku sygn. akt II K 1092/00 za czyn z art. 280 § l kk . w zw. z art. 64 § 2 kk . na karę 3 lat pozbawienia wolności, objęty wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Zgorzelcu sygn. akt II K 428/07 na karę łączną 9 lat pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od 14 września 2000 roku do 14 września 2009 roku, tj. o czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. II. w dniu 15 sierpnia 2012 roku w P. rejonu (...) przy ul. (...) wdarł się do mieszkania zajmowanego przez K. A. , a następnie wbrew jej żądaniu miejsca tego nie chciał opuścić, czym działał na szkodę K. A. , przy czym zarzuconego mu czynu dopuścił się będąc uprzednio skazanym za przestępstwa podobne wyrokiem Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 19 września 2001 roku sygn. akt II K 1092/00 za czyny z art. 189 § 2 kk ., art. 191 § 1 kk . i art. 157 § 2 kk . w zw. z art. 11 §2 kk . w zw. z art. 64§2 kk . na karę 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz z art. 190 § 1 kk . w zw. z art. 64 § 1 kk . na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, objęty wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Zgorzelcu sygn. akt II K 428/07 na karę łączną 9 lat pozbawienia wolności którą odbył w okresie od 14 września 2000 roku do 14 września 2009 roku, tj. o czyn z art. 193 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. III. w okresie od 15 sierpnia 2012 roku do 16 września 2012 roku w P. rejonu (...) , działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru pięciokrotnie groził K. A. pobiciem oraz pozbawieniem życia, przy czym groźby te wzbudziły u zagrożonej uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione, przy czym zarzuconego mu czynu dopuścił się będąc uprzednio skazanym za przestępstwa podobne wyrokiem Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 19 września 2001 roku sygn. akt II K 1092/00 za czyny z art. 189 § 2 kk ., art. 191 § 1 kk . i art. 157 § 2 kk . w zw. z art. 11 § 2 kk . w zw. z art. 64 § 2 kk . na karę 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz z art. 190 § 1 kk . w zw. z art. 64§ 1 kk . na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności objęty wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Zgorzelcu sygn. akt II K 428/07 na karę łączną 9 lat pozbawienia wolności którą odbył w okresie od 14 września 2000 roku do 14 września 2009 roku, tj. o czyn z art. 190 § l k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § l k.k. IV. w dniu 15 sierpnia 2012 roku w P. rejonu (...) przy ul. (...) groził J. A. pobiciem oraz pozbawieniem życia, przy czym groźby te wzbudziły u zagrożonej uzasadnioną obawę że zostaną spełnione, przy czym zarzuconego mu czynu dopuścił się będąc uprzednio skazanym za przestępstwa podobne wyrokiem Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 19 września 2001 roku sygn. akt IIK 1092/00 za czyny z art. 189§2 kk ., art. 191 §1 kk . i art. 157§2 kk . w zw. z art. 11§2 kk . w zw. z art. 64§2 kk . na karę 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz z art. 190§ 1 kk . w zw. z art. 64§ 1 kk . na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności objęty wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Zgorzelcu sygn. akt IIK 428/07 na karę łączną 9 lat pozbawienia wolności którą odbył w okresie od 14 września 2000 roku do 14 września 2009 roku, tj. o czyn z art. 190 § l k.k. w zw. z art. 64 § l k.k. V. w dniu 15 września 2012 roku w P. rejonu (...) przy ul. (...) na klatce schodowej uderzył pięścią w twarz K. A. , przewrócił na ziemię, a następnie ogolił jej przy pomocy maszynki elektrycznej część włosów na głowie, czym spowodował u. wymienionej obrażenia ciała w postaci krwiaka okolicy pośladka lewego i okolicy krzyżowej, krwiaka okolicy łopatki lewej oraz ubytki owłosienia głowy w okolicy czołowej, które naruszyły czynności jej organizmu na czas poniżej-siedmiu dni przy czym zarzuconego mu czynu dopuścił się będąc uprzednio skazanym za przestępstwa podobne wyrokiem Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 19 września 2001 roku sygn. akt II K 1092/00 za czyny z art. 189 § 2 kk ., art. 191 §1 kk . i art. 157 § 2 kk . w zw. z art. 11 § 2 kk . w zw. z art. 64 § 2 kk . na karę 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, objęty wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Zgorzelcu sygn. akt II K 428/07 na karę łączną 9 lat pozbawienia wolności którą odbył w okresie od 14 września 2000 roku do 14 września 2009 roku, tj. o czyn z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § l k.k. Sąd Rejonowy w Zgorzelcu wyrokiem z dnia 28 marca 2013r. w sprawie sygn. akt IIK 33/13: l. oskarżonego P. M. uznał za winnego tego, że w dniu 13 sierpnia 2012 roku w P. rejonu (...) przy ul. (...) , naruszył mir domowy K. A. w ten sposób, że wbrew jej woli, pod jej nieobecność, wszedł do jej mieszkania w celu samowolnego użycia laptopa marki S. , stanowiącego własność K. A. , wykorzystując do tego wcześniej zabrany bezprawnie klucz od drzwi wejściowych, przy czym zarzuconego mu czynu dopuścił się będąc uprzednio skazanym za przestępstwa podobne wyrokiem Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 19 września 2001 roku sygn. akt II K 1092/00 za czyny z art. 189 § 2 kk ., art. 191 §1 kk . i art. 157 § 2 kk . w zw. z art. 11 §2 kk . w zw. z art. 64§2 kk . na karę 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz z art. 190 § 1 kk . w zw. z art. 64 § 1 kk . na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, objętym wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dna 04.10.2007 r. sygn. akt II K 428/07 w ramach kary łącznej 9 lat pozbawienia wolności którą odbył w okresie od 14 września 2000 roku do 14 września 2009 roku, tj. występku z art. 193 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 193 k.k. wymierzył mu karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności,

1. oskarżonego P. M. uznał za winnego tego, że w dniu 13 sierpnia 2012 roku w P. rejonu (...) przy ul. (...) , po uprzednim wejściu, pod nieobecność K. A. i wbrew jej woli do jej mieszkania, zabrał w celu samowolnego użycia laptop marki S. , koloru srebrnego o wartości 1800 zł stanowiący własność K. A. , tj. wykroczenia z art. 127 § l k.w. za to na podstawie cytowanego przepisu udzielił mu kary nagany,
2. oskarżonego P. M. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt II części wstępnej wyroku, tj. występku z art. 193 k.k. w zw. z art. 64 § l k.k. i za to na podstawie art. 193 k.k. wymierzył mu karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności,
3. oskarżonego P. M. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów opisanych w pkt III i IV części wstępnej wyroku, tj. występków z art. 190 § l k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § l k.k. oraz z art. 190 § l k.k. w zw. z art. 64 § l k.k. , przyjmując, iż stanowią one ciąg przestępstw w rozumieniu przepisu art. 91 § l k.k. i za to na podstawie art. 190 § l k.k. w zw. z art. 91 § l k.k. wymierzył mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności,
4. oskarżonego P. M. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt V części wstępnej wyroku, tj. występku z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. w zw. z art. 64 § l k.k. i za to na podstawie art. 157 § 2 k.k. wymierzył mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności,
5. na podstawie art. 85 k.k. , art. 86 § l k.k. i art. 91 § 2 k.k. połączył orzeczone wobec oskarżonego P. M. w pkt. l, 3, 4 i 5 części dyspozytywnej wyroku kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną l (jednego) roku i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności,
6. na podstawie art. 63 § l k.k. zaliczył oskarżonemu P. M. na poczet orzeczonego kary łącznej pozbawienia wolności okres jego zatrzymania w sprawie w dniu 16.09.2012r. przyjmując, iż jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności jest równoważny jednemu dniowi kary pozbawienia wolności,
7. na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze oraz § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. J. B. kwotę 588 zł (pięćset osiemdziesiąt osiem złotych) tytułem nieopłaconej obrony z urzędu oraz kwotę 135,24 zł (sto trzydzieści pięć złotych 24/1 00) tytułem podatku Vat.
8. na podstawie art. 624 § l k.p.k. i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych (DZ.U. nr 49 poz. 223 z 1983r. ze. zm.) zwolnił oskarżonego P. M. od obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych w całości, w tym odstąpił od wymierzenia mu opłaty. Apelację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Rejonowy w Zgorzelcu, zaskarżonemu orzeczeniu zarzucając: I. obrazę prawa materialnego poprzez błędne zakwalifikowanie czynu popełnionego przez P. M. opisanego w punkcie pierwszym części opisowej wyroku jako występku z art. 193 kk . oraz wykroczenia z art. 127§1 kw., podczas gdy prawidłowa ocena prawna obligowała do przypisania oskarżonemu popełnienia czynu z art. 279§1 kk . II. obrazę prawa materialnego przepisu z art. 91§1 kk . poprzez uznanie, że dwa czyny z art. 193 kk . opisane w części dyspozytywnej wyroku w punkcie pierwszymi i trzecim nie stanowią zgodnie z treścią przepisu ciągu przestępstw III. rażącą niewspółmierność kary łącznej 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemu P. M. w sytuacji gdy wysoki stopień społecznej szkodliwości przestępstw przypisanych oskarżonemu wyrażający się zwłaszcza w rodzaju naruszonego dobra, wysokości wyrządzonej szkody oraz w sposobie popełnienia czynu, w zestawieniu z okolicznościami obciążającymi a w szczególności działaniu w warunkach wielokrotnego powrotu do przestępstwa zdecydowanie przemawiają przeciwko wymierzeniu oskarżonemu tak rażąco łagodnej kary pozbawienia wolności Podnosząc ten zarzut w oparciu o art. 437§1 i 2 kpk prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uznanie, że czyn opisany w punkcie pierwszym części opisowej wyroku stanowi występek z art. 279§ 1 kk ., orzeczenia wobec oskarżonego P. M. kary łącznej w wymiarze 3 lat pozbawienia wolności oraz przyjęcia, że czyny z art. 193 kk . opisane w części dyspozytywnej wyroku w punkcie pierwszymi i trzecim stanowią zgodnie z treścią przepisu z art. 91§1 kk . ciąg przestępstw. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja nie jest pozbawiona racji w szczególności w zakresie pierwszego z zarzutów w niej zawartych co skutkowało uchyleniem wyroku w części i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Nietrafna jest ocena Sądu I instancji iż zachowanie oskarżonego P. M. opisane w pkt.I części wstępnej wyroku kwalifikowane w akcie oskarżenia z art.279 § 1 k.k. w zw. z art.64 § 2 k.k. wyczerpuje znamiona przestępstwa z art.193 k.k. i wykroczenia z art.127 § 1 k.w. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji stwierdził iż „w przedmiotowej sprawie oskarżony P. M. przeczy zamiarowi przywłaszczenia laptopa wskazując iż zabierając laptopa chciał skłonić byłą konkubinę do zapewnienia mu widzenia z synem i po krótkim czasie laptopa tego zwrócił, które to okoliczności w całej rozciągłości zostały potwierdzone przez pokrzywdzoną K. A. ”. Na tej podstawie Sąd I instancji uznał że u oskarżonego brak było zamiaru przywłaszczenia laptopa, przyjętą zaś kwalifikację prawna zachowania oskarżonego poparł orzecznictwem Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych ( str.4 – 5 uzasadnienia, k.209 odwrót – 210 akt ) . Powyższe stwierdzenie Sądu I instancji jest jednak nielojalne wobec zgromadzonego materiału dowodowego w szczególności wobec zeznań pokrzywdzonej, co wytknąć należy temu Sądowi. Oczywiście prawidłowe pozostaje ustalenie że oskarżony będąc w mieszkaniu pokrzywdzonej podczas jednego z widzeń z synem wykorzystał jej nieuwagę i zabrał bez jej wiedzy klucze od mieszkania a następnie przy ich użyciu wszedł do mieszkania i zabrał laptop o którym mowa w zarzucie. Co do dalszego biegu zdarzeń wskazać jednak należy na następujące zeznania pokrzywdzonej. Przesłuchiwana w dniu 16.08.2012 r. zeznała ona, że w dniu 13.08.2012 r. oskarżony przez domofon powiedział „i co laptopka nie masz”, po czym stwierdziła ona że oskarżony zabrał laptopa z mieszkania. Dalej pokrzywdzona zeznawała „..ja wielokrotnie prosiłam P. aby oddał mi laptopa, on powiedział że nie odda niech mi mama kupi nowego. Do dnia dzisiejszego P. nie oddał mi tego laptopa” ( k.5 odwrót ). Na rozprawie głównej pokrzywdzona podtrzymała te zeznania z postępowania przygotowawczego dodając dodatkowo: ”następnego dnia dzwoniłam z prośbą o oddanie laptopa to on zaczął mnie szantażować że odda mi laptopa jak dam mu dziecko”( k.146 odwrót – 147 ). W postępowaniu przygotowawczym w dniu 17.09.2012 r. pokrzywdzona zeznawała „jeśli chodzi o kradzież laptopa którą zgłaszałam wcześniej to pod koniec sierpnia 2012 roku ja nie pamiętam dokładnie kiedy zadzwonił… P. i powiedział że mam przyjść do domu jego ojca i mam u niego odebrać laptopa… P. dał mi tego laptopa…Laptop jest jednak niesprawny..”( k.30 – 31). Z powyższych zeznań pokrzywdzonej wynika że bynajmniej nie było tak że od samego początku oskarżony uzależniał zwrot laptopa od ułatwienia mu przez pokrzywdzoną kontaktów z dzieckiem, początkowo – pomimo wielokrotnych próśb pokrzywdzonej – twierdził on lakonicznie że laptopa nie odda, co zdaniem Sądu Okręgowego wskazuje ewidentnie na zamiar przywłaszczenia tej rzeczy. Dopiero podczas jednej z kolejnych rozmów pojawił się ze strony oskarżonego „szantaż” oddania laptopa w zamian za ułatwienie kontaktów z synem. Ponadto z zeznań pokrzywdzonej wynika że oskarżony dysponował laptopem przez okres ok. 2 tygodni władając w tym czasie nim jak właściciel, zanim zdecydował się na jego oddanie, co rozpatrywane być może w kategoriach naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem. W tym kontekście podkreślić jeszcze raz należy, że nietrafna jest kwalifikacja prawna tego zachowania się oskarżonego przyjęta przez Sąd I instancji, zakwalifikowanie jego jako kradzieży z włamaniem wymaga co najmniej ponownego rozważenia przy uwzględnieniu powyższych zeznań pokrzywdzonej. Zaskarżony wyrok w tej części nie mógł się ostać, musiał zostać uchylony celem ponownego rozpoznania sprawy przez Sąd I instancji ze względu na regułę ne pius zakazującą Sądowi Odwoławczemu orzeczenia surowszej kary pozbawienia wolności przy zmianie ustaleń faktycznych ( art.454 § 2 k.p.k. ). W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok wobec oskarżonego P. M. w części dotyczącej czynu opisanego w pkt I części wstępnej wyroku ( pkt 1 i 2 części dyspozytywnej wyroku ) i w tym zakresie sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę w tym zakresie Sąd I instancji będzie miał na względzie wszystkie okoliczności o których mowa powyżej, w szczególności zaś prawidłowo przeprowadzi i oceni dowody dotyczące zarzutu z pkt I części wstępnej wyroku w szerokim zakresie korzystając z możliwości jakie daje art. 442 § 2 k.p.k. w zakresie dowodów które nie miały wpływu na uchylenie wyroku. Wydany wyrok Sąd ten prawidłowo uzasadni zgodnie z wymogami art.424 k.p.k. Wobec uchylenia wyroku w wyżej wymienionej części bezprzedmiotowy stał się zarzut obrazy art. 91 § 1 k.k. oraz przedwczesny zarzut rażącej niewspółmierności kary ( art.436 k.p.k. ). Po ponownym rozpoznaniu sprawy w przypadku wyroku skazującego możliwe będzie orzeczenie kary łącznej ( najpewniej w wyroku łącznym ) odzwierciedlającej całokształt przestępczej działalności oskarżonego w niniejszej sprawie. Niemniej wobec uchylenia wyroku jedynie w części, w zakresie pozostałych czynów niezbędne było orzeczenie nowej kary łącznej łączącej orzeczone kary jednostkowe, dotychczas orzeczona kara łączna w pkt. 6 części dyspozytywnej straciła bowiem moc. Zmieniając zaskarżony wyrok Sąd Okręgowy połączył orzeczone wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności w pkt.3,4 i 5 części dyspozytywnej wymierzając oskarżonemu P. M. karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności. W ocenie Sądu Okręgowego tak wymierzona kara łączna spełni swoje zadanie tak w zakresie prewencji ogólnej jak i szczególnej. W pozostałej części Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Na podstawie art.29 ust.1 ustawy Prawo o adwokaturze Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. J. B. kwotę 516,60 zł. w tym 96,60 zł. podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej obrony oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym. Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. zważywszy na sytuację materialną oskarżonego Sąd Okręgowy zwolnił go od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa.