Sygn. akt I C 25/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 października 2013 roku Sąd Okręgowy w Częstochowie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Katarzyna Sidyk Protokolant: Tomasz Morejski po rozpoznaniu w dniu 24 września 2013 roku w Częstochowie na rozprawie sprawy z powództwa S. S.
(1)( S. ) przeciwko Skarbowi Państwa – Staroście Powiatu (...) o zapłatę 1. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – Starosty Powiatu (...) na rzecz powódki S. S.
(1)kwotę 7 800 zł (siedem tysięcy osiemset złotych) wraz z ustawowymi odsetkami w wysokości 13% w stosunku rocznym od dnia 8 października 2013 roku i kolejnymi ustawowymi odsetkami w razie zmiany ich wysokości do dnia zapłaty;
- oddala powództwo w pozostałej części;
- umarza postępowanie w sprawie ponad żądanie kwoty 78 500 zł (siedemdziesiąt osiem tysięcy pięćset złotych);
- nie obciąża powódki kosztami procesu należnymi pozwanemu i zastępcy procesowemu pozwanego po stosunkowym rozdzieleniu kosztów;
- odstępuje od ściągnięcia z zasądzonego na rzecz powódki roszczenia kosztów sądowych w części, co do której powództwo nie zostało uwzględnione. Sygn. akt I C 25/12 UZASADNIENIE Powódka S. S.
(1)w pozwie z dnia 13 stycznia 2012r. (data złożenia w placówce pocztowej) wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego Skarbu Państwa – Delegatura Ministra Skarbu Państwa w K. kwotę 165 950 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wydania wyroku. Ponadto wnosiła o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu powódka podała, że decyzją nr (...) z dnia 24 listopada 1975 roku, Naczelnik Miasta i Gminy w S. przejął na własność Skarbu Państwa w zamian za rentę i spłaty pieniężne stanowiącą własność małżonków J. S. i A. S. , działkę gruntu o powierzchni 3319 m 2 , oznaczoną ówcześnie w ewidencji gruntów numerem geodezyjnym (...) k.m. 43, nie posiadającą urządzonej księgi wieczystej, położoną w S. w obrębie (...) . W zamian za wskazaną nieruchomość nie uiszczono na rzecz jej dotychczasowych właścicieli żadnej kwoty pieniężnej. Przedmiotowa decyzja o przejęciu części nieruchomości J. i A. małżonków S. na rzecz Państwa została wydana bez wniosku ze strony jej właścicieli. Decyzją ostateczną Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lutego 2011 roku, nr GZ.rn-057-625-106-2/10 stwierdzono, że wyżej wskazana decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w S. została wydana z naruszeniem prawa i odmówiono stwierdzenia jej nieważności z uwagi na to, że wystąpiły nieodwracalne skutki prawne, bowiem nieruchomość stała się przedmiotem obrotu prawnego i weszła w skład innej większej nieruchomości o powierzchni 28,0484 ha. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności w/w decyzji o przejęciu nieruchomości na rzecz Państwa zostało wszczęte już w 1998 roku, lecz z powodu znacznej ilości tego rodzaju spraw i ograniczonych środków finansowych na ten cel, zostało odwleczone w czasie. Powódka podała również, iż w dniu 5 marca 1976 roku zmarła w S. jej matka A. S. , zaś w dniu 6 lipca 1986 roku zmarł w S. jej ojciec J. S. . W sprawach Sądu Rejonowego w Zawierciu sygn. I Ns 480/83 oraz sygn. I Ns 237/89 ustalono krąg spadkobierców pozostałych po rodzicach powódki. Ostatecznie spadkobiercami po nich stali się S. S.
(1)i jej brat H. S. , w równych częściach. Powódka oświadczyła, iż tytułem odszkodowania za przejętą nieruchomość żąda zapłaty odszkodowania w kwocie 165 950 zł. Jej brat H. S. zrzekł się bowiem dnia 22 lipca 2011 roku na rzecz siostry (powódki) należnej mu części odszkodowania. Przedmiotowa nieruchomość jest położona w S. w rejonie drogi krajowej DK-1 W. - K. , po jej lewej stronie, za jeziorem oraz parkingiem tamże usytuowanymi; na tym terenie oznaczonym kwadratem 6.A.B. na załączonym planie m. S. projektowana jest zabudowa mieszkalna wraz z infrastrukturą mającą stanowić w przyszłości tzw. Nowy S. . Gdyby bowiem nie przejęto przedmiotowej nieruchomości na rzecz Państwa powódka mogłaby zasadnie liczyć, że w przypadku jej sprzedaży na cele wynikające z zaświadczenia z dnia 27 lipca 2012 roku., nr PP. (...) .178.2011 Burmistrza Miasta i Gminy S. mogłaby uzyskać za nią kwotę co najmniej dochodzoną pozwem, tj. po 50 zł/ m 2 . Pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powódki na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów procesu według norm przepisanych. W odpowiedzi na pozew pozwany zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa domagał się prawidłowego oznaczenia jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa ( statio fisci ). Podnosił, iż zgodnie z art. 67§2 k.p.c. za Skarb Państwa podejmuje czynności procesowe organ państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie lub organ jednostki nadrzędnej. Podkreślił, iż brak jest podstaw do akceptacji poglądu o generalnej kompetencji Ministra Skarbu do działania we wszystkich sprawach z udziałem Skarbu Państwa. W tej sytuacji powinno nastąpić ustalenie właściwej statio fisci . W zakresie zgłoszonego roszczenia Skarb Państwa zaprzeczył wszystkim wyraźnie nie przyznanym twierdzeniom pozwu i zakwestionował żądanie co do zasady i wysokości. Pozwany Skarb Państwa zarzucił, że dla swej skuteczności, powódka powinna wykazać przesłanki odpowiedzialności pozwanego Skarbu Państwa zgodnie z ogólnymi zasadami rozkładu ciężaru dowodu ( art. 6 k.c. ). Do powódki należy zatem wykazanie bezprawności zachowania pozwanego, szkody i związku przyczynowego pomiędzy tym zachowaniem a doznaną szkodą. Pozwany Skarb Państwa zakwestionował również żądanie pozwu w zakresie jego wysokości. Zarzucił, iż kwota 165 950 złotych nie znajduje uzasadnienia w załączonych dokumentach, choćby prywatnych, które uprawdopodobniłyby wartość dochodzonego roszczenia. Pozwany wskazał ponadto, iż ustalenie aktualnej wartości nieruchomości nie oznacza, że wartość ta ma uwzględniać aktualne, wynikające z brzmienia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczenie nieruchomości, które stwierdza załączone do pozwu zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy S. . Pozwany zakwestionował również twierdzenie powódki, że w zamian za przejętą nieruchomość nie uiszczono na rzecz jej dotychczasowych właścicieli żadnej kwoty pieniężnej. Z treści rozstrzygnięcia nadzorczego Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wynika, że określona w decyzji kwota 7 319 zł 40 gr za przejętą nieruchomość została wypłacona na rzecz małżonków S. , o czym wielokrotnie informowała Pani S. S.
(1)w korespondencji kierowanej do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Powódka w piśmie procesowym z dnia 7 sierpnia 2012 roku (data złożenia w placówce pocztowej) podtrzymała swoje roszczenie. Podniosła, że nie otrzymała żadnej kwoty tytułem odszkodowania za przejęcie na rzecz Państwa działki oznaczonej numerem geodezyjnym (...) . Poprzednicy prawni powódki otrzymali jedynie odszkodowanie za drzewa i krzewy owocowe w kwocie 6 194 zł, co wynika z operatu szacunkowego z dnia 24 kwietnia 1976 roku oraz decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia 31 maja 1976 roku (k. 68-70). Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2012 roku Sąd Okręgowy w Częstochowie oznaczył jako jednostkę organizacyjną reprezentującą pozwany Skarb Państwa – Starostę Powiatu (...) (k. 55). Na rozprawie w dniu 13 listopada 2012 roku (k. 93-95) oraz w dniu 14 września 2013 roku (k. 188) powódka podtrzymała żądanie zasądzenia od pozwanego na rzecz powódki kwoty 165 950 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wydania wyroku. Pozwany Skarb Państwa – Starosta Powiatu (...) zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa w treści pism procesowych z dnia 3 czerwca 2013 roku i z dnia 18 września 2013 roku podtrzymał swoje stanowisko w sprawie zaznaczając dodatkowo, że zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2013 roku, sygn. akt V CSK 388/12 wysokość odszkodowania za przejętą z naruszeniem prawa nieruchomość należy ustalać z uwzględnieniem jej przeznaczenia w dniu wydania decyzji powodującej szkodę, nie zaś aktualnego na datę orzekania (k. 166-170, k. 180). Na rozprawie w dniu 24 września 2013 roku powódka, w związku z treścią opinii biegłego sądowego, sprecyzowała powództwo w ten sposób, że wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego Skarbu Państwa – Starosty Powiatu (...) kwoty 78 500 zł wraz ustawowymi odsetkami oraz wniosła o zasądzenie kosztów procesu, w pozostałej części cofnęła pozew ze zrzeczeniem się roszczenia. Sąd ustalił, co następuje : Rodzice powódki J. S. i A. S. stali się z mocy prawa właścicielami nieruchomości położonych w S. , oznaczonych jako działki o numerach: (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) w trybie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych , co zostało stwierdzone aktem własności ziemi wydanym przez Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia 27 listopada 1975 roku. Działki zostały nabyte w drodze spadkobrania po rodzicach obojga małżonków oraz na podstawie dobrowolnych umów od B. N. i od T. K. z tytułu zamiany. / dowód : odpis aktu własności ziemi z dnia 27 listopada 1975r. (k. 11)/ Decyzją nr (...) z dnia 24 listopada 1975r. Naczelnik Miasta i Gminy w S. orzekł o przejęciu na własność Państwa części przedmiotowego gospodarstwa rolnego obejmującego działkę o numerze (...) o łącznej powierzchni 0,3319 ha, położonej w S. (Małe i Duże C. ). W decyzji ustalono wartość nieruchomości w kwocie 7 319 zł 40 gr (przed denominacją). Jednocześnie zaznaczono, że spłata pieniężna nastąpi po uprawomocnieniu się decyzji. Z dniem 20 maja 1994 roku decyzja stała się prawomocna i ostateczna. Decyzją uzupełniającą z dnia 31 maja 1976 roku, do decyzji nr (...) z dnia 24 listopada 1975 roku Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy S. o wykupie na terenie (...) ustalono, że działka nr (...) o powierzchni 0,3319 ha należąca do J. i A. S. posiada drzewa owocowe, które zostały oszacowane przez rzeczoznawcę do spraw rolnych i na podstawie operatu szacunkowego z dnia 24 czerwca 1976 roku cena za wykupione drzewka owocowe wynosiła kwotę 6 194 zł. Rodzice powódki A. S. i J. S. nie otrzymali zapłaty za przejętą na własność Państwa działkę, otrzymali jedynie odszkodowanie za wykupione drzewa i krzewy owocowe. / dowód : odpis decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia 24 listopada 1975r. nr 11/75/228 (k. 12), decyzja z dnia 31 maja 1976 roku (k. 72), operat szacunkowy z dnia 24 kwietnia 1976 roku (k. 71), zeznania powódki S. S.
(1)(k. 93-95)/ Postanowieniem z dnia 16 marca 1984 roku w sprawie I Ns 480/83 Sąd Rejonowy w Zawierciu stwierdził, że spadek po A. S. zmarłej w dniu 5 marca 1976 roku nabyli: mąż J. S. , syn H. S. i córka S. S.
(1)po 1/3 części spadku każdy z nich. Ponadto postanowieniem z dnia 12 czerwca 1989 roku w sprawie I Ns 237/89 Sąd Rejonowy w Zawierciu stwierdził, że spadek po J. S. zmarłym w dniu 6 lipca 1986 roku nabyli: syn H. S. i córka S. S.
(1)po ½ części. / dowód: odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Zawierciu z dnia 16 marca 1984 roku w sprawie I Ns 480/83 (k. 20), odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Zawierciu z dnia 12 czerwca 1989 roku w sprawie I Ns 237/89 (k. 19)/ Po rozpatrzeniu wniosku powódki S. S.
(1)oraz H. S. decyzją z dnia 8 lutego 2011 roku o nr GZ.rn-057-625-106-2/10, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 156§1 pkt 2, §2 w zw. z art. 158 k.p.a. stwierdził, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w S. nr 11/75/228 z dnia 24 listopada 1975r. została wydana z naruszeniem prawa, lecz odmówiono stwierdzenia jej nieważności z uwagi na to, że wystąpiły nieodwracalne skutki prawne. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że niniejszą sprawę rozpatrywał Wojewódzki Sąd Administracyjny i w wyroku z dnia 14 czerwca 2010 roku stwierdzono, że art. 28 ust. 1 ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne wprost i bezwzględnie wymagał wniosku rolnika wyrażającego jego wolę do przejęcia gospodarstwa rolnego w całości lub części na własność Państwa. Jeżeli takiego wniosku nie było, a mimo to postępowanie w przedmiocie przejęcia zostało wszczęte to od początku obarczone jest wadą nieważności. Ponadto podniesiono, że na podstawie pisma Starostwa Powiatowego w B. z dnia 7 września 2009 roku znak WG.I. (...) -7- (...) działka nr (...) położona w Gminie S. , obręb S. , weszła w skład kompleksu oznaczonego nr (...) o łącznej powierzchni 28,0484 ha, który w operacie ewidencji gruntów i budynków figuruje jako własność osoby fizycznej. W związku z tym należy przyjąć wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych przedmiotowej decyzji. / dowód : decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lutego 2011 roku o nr GZ.rn-057-625-106-2/10 (k. 14-17)/ Brat powódki H. S. w dniu 22 lipca 2011 roku w Kancelarii Notarialnej w S. przed notariuszem M. W. złożył oświadczenie, z którego wynika, że zrzeka się na rzecz siostry S. S.
(1)swojego należnego udziału w odszkodowaniu za bezprawnie zabraną w latach 70-tych XX wieku przez byłego Naczelnika Miasta i Gminy w S. działkę gruntu nr (...) o powierzchni 3319 m 2 położoną w S. – C. O. S. i upoważnił siostrę S. S.
(1)do odbioru należności z tytułu odszkodowania w całości. / dowód: oświadczenie z dnia 22 lipca 2011 roku (k. 21-22)/ Wartość prawa własności działki o numerze ewidencyjnym (...) według jej stanu, cen i wartości na dzień 24 listopada 1975 roku wynosi 9 600 złotych (przed denominacją). Wartość prawa własności działki o numerze ewidencyjnym (...) według jej stanu na dzień 24 listopada 1975 roku, a cen i wartości aktualnych na datę wydania opinii, wynosi kwotę 7 800 złotych. Natomiast wartość prawa własności przedmiotowej działki z uwzględnieniem jej stanu na dzień 24 listopada 1975 roku, a cen i przeznaczenia aktualnych na datę wydania opinii stanowi kwotę 78 500 złotych. / dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości D. S. z dnia 26 kwietnia 2013 roku (k. 130-152)/ Sąd zważył, co następuje : Na podstawie art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692) do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepis art. 160 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie tej ustawy (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 czerwca 2007r., (...) SA /Wa 732/07, LEX nr 352759). Stosownie do art. 160§1 i 2 k.p.a. (obowiązującego do dnia 1 września 2004r.) stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156§1 k.p.a. albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba że ponosi ona winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie. Do odszkodowania stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (…). W myśl art. 160§3 k.p.a. odszkodowanie przysługuje od organu, który wydał decyzję z naruszeniem art. 156§1 k.p.a. , chyba że winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie ponosi inna strona postępowania dotyczącego tej decyzji; w tym ostatnim przypadku roszczenie o odszkodowanie służy w stosunku do strony winnej powstania tych okoliczności. Zgodnie z art. 160§4 k.p.a. o odszkodowaniu przysługującym od organu wymienionego w §1 orzeka organ administracji publicznej, który stwierdził nieważność decyzji z powodu naruszenia przepisu art. 156§1 k.p.a. albo stwierdził, w myśl art. 158§2 k.p.a. , że została ona wydana z naruszeniem przepisu art. 156§1 k.p.a. Dochodzenie odszkodowania od strony winnej powstania okoliczności wymienionych w art. 156§1 k.p.a. następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym. Stosownie do art. 160§5 k.p.a. strona niezadowolona z przyznanego jej odszkodowania przez organ administracji publicznej wymieniony w §4 , w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, może wnieść powództwo do sądu powszechnego. W myśl art. 160§6 k.p.a. roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156§1 k.p.a. albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl art. 158§2 k.p.a. , że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156§1 k.p.a. Do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej ostateczną decyzją administracyjną wydaną przed dniem 1 września 2004r., bez względu na datę stwierdzenia nieważności lub stwierdzenia wydania jej z naruszeniem art. 156§1 k.p.a. , również wtedy, gdy decyzje nadzorcze zapadły po dniu 1 września 2004r., ma zastosowanie art. 160§1, 2, 3 i 6 k.p.a. (por.: uchwała Sądu Najwyższego pełny skład (...) z dnia 31 marca 2011r., III CZP 112/10, OSNC 2011/7-8/75) . Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż Decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lutego 2011 roku o nr GZ.rn-057-625-106-2/10 stwierdzono, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w S. nr 11/75/228 z dnia 24 listopada 1975r. została wydana z naruszeniem prawa, nie stwierdzono natomiast jej nieważności bowiem wystąpiły nieodwracalne skutki prawne (k. 14-17). Z pisma Starostwa Powiatowego w B. z dnia 7 września 2009 roku znak WG.I. (...) -7- (...) wynika bowiem, iż działka należąca do rodziców powódki weszła w skład kompleksu oznaczonego nr (...) o łącznej powierzchni 28,0484 ha, który w operacie ewidencji gruntów i budynków figuruje jako własność osoby fizycznej. Na marginesie należy dodać, iż zgodnie z utrwalonym poglądem, sąd w postępowaniu cywilnym nie jest uprawniony do kwestionowania decyzji administracyjnej, w szczególności pod względem jej merytorycznej zasadności (por.: uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 3 marca 2010r., I ACa 842/09, nie publ.) . Zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, aby powódka S. S.
(1), jej brat lub ich poprzednicy prawni otrzymali spłatę pieniężną za przejęcie na własność Państwa działki o numerze (...) . Pozwany nie był w stanie przedstawić żadnych dowodów na okoliczność zapłaty za wykup działki o numerze (...) , jedynie powoływał się na informacje pisemne przekazane przez powódkę podczas trwającego postępowania administracyjnego w sprawie GZ.rn-057-625-702/09 i 106/10. Należy zauważyć, iż na decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia 24 listopada 1975 roku brak jest pieczątki Banku oraz adnotacji o treści (...) , co stanowiło w tamtym okresie praktykę potwierdzającą wypłatę należnego świadczenia, o czym świadczą nie tylko zeznania powódki, ale i odpis przykładowej decyzji przedstawionej w toku procesu przez powódkę a dotyczącej innej osoby (k. 90). W aktach postępowania administracyjnego brak również operatu szacunkowego dotyczącego przedmiotowej działki. Jedynie decyzją uzupełniającą z dnia 31 maja 1976 roku, do decyzji z dnia 24 listopada 1975 roku Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy S. o wykupie na terenie (...) na podstawie operatu szacunkowego z dnia 24 czerwca 1976 roku ustalono cenę za wykupione drzewka owocowe w kwocie 6 194 zł, której wypłata pozostaje bezsporna. Powódka wyjaśniła również w swoich zeznaniach, iż jej nieprecyzyjne stwierdzenia w toku postępowania administracyjnego odnośnie zapłaty dotyczyły zapłaty za drzewa i krzewy owocowe. Na podstawie art. 363 § 1 k.c. naprawienie szkody może polegać albo na przywróceniu stanu poprzedniego, czyli restytucji naturalnej, albo na zapłacie odszkodowania pieniężnego. Zakresem objęte są wszystkie przypadki wyrządzenia szkody, niezależnie od podstawy odpowiedzialności – z deliktu, z kontraktu czy z mocy ustawy. Wysokość odszkodowania pieniężnego zależna jest od tego, jaką chwilę uważa się za odpowiednią do przeprowadzenia wyliczenia. Artykuł 363 § 2 k.c. co do zasady za chwilę tę przyjmuje moment ustalenia odszkodowania, która w praktyce najczęściej będzie pokrywała się z datą orzekania przez sąd. Wyjątkowo sąd może za podstawę odszkodowania przyjąć ceny istniejące w innej chwili, jeśli „szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili" ( art. 363§2 k.c. in fine k.c. ). Jednakże i w takiej sytuacji odszkodowanie nie może być niższe ani wyższe od wyrządzonej szkody. Natomiast, jeżeli chodzi o stan rzeczy utraconej (stan faktyczny, zagospodarowania, techniczny i prawny) powinien on odpowiadać stanowi, w jakim dana rzecz znajdowała się w chwili powstania szkody. Odszkodowanie powinno bowiem przywrócić w majątku poszkodowanego stan rzeczy istniejący w dacie zdarzenia powodującego szkodę, tj. obejmować to, co wyszło z majątku poszkodowanego na skutek tego zdarzenia. Poprzednicy prawni powódki S. S.
(1)utracili własność działki o charakterze rolnym, a zatem szkoda wyraża się w wartości utraconej działki rolnej. Szkodą należy bowiem uznać utratę własności działki w takim stanie i o takim przeznaczeniu, jaką miała w chwili wydania decyzji powodującej szkodę, tj. decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. nr 11/75/228 z dnia 24 listopada 1975r. Ponadto, zgodnie z ustną uzupełniającą opinią biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości mgr inż. D. S. , należy zaznaczyć, że dla przedmiotowej działki brak jest planu zagospodarowania przestrzennego, nie zostały również wydane warunki zabudowy i zagospodarowania. Studium nie jest aktem prawa miejscowego, aby wybudować cokolwiek na przedmiotowym terenie powódka musiałaby zwrócić się o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W ocenie biegłego, dla przedmiotowej działki w chwili obecnej nie zostałaby wydana pozytywna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, ponieważ żadna z sąsiednich działek uwzględniając granice działek z 1975 roku nie była zabudowana, ani na dzień dzisiejszy żadna sąsiednia działka nie jest zabudowana. Pomimo, że studium pozwala na zabudowę jest to teren traktowany jedynie jako „perspektywicznie budowlany” z uwagi na brak faktycznej możliwości zabudowy w chwili obecnej (k.189-199). Z tego względu, mając na uwadze opinię biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości mgr inż. D. S. , Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 7 800 złotych, wraz z ustawowymi odsetkami w wysokości 13 % w stosunku rocznym od dnia 8 października 2013 roku, przyjmując stan nieruchomości na dzień 24 listopada 1975 roku a ceny i wartości aktualne na datę wydania wyroku. Na podstawie art. 355 k.p.c. umorzono postępowanie w sprawie ponad żądanie kwoty 78 500 zł, tj. w zakresie, w którym powódka cofnęła pozew wraz ze zrzeczeniem się roszczenia. Legitymację procesową w sprawie o naprawienie szkody wynikłej z wydania przed 27 maja 1990r. ostatecznej decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 32, poz. 191 ze zm.) posiada Skarb Państwa (reprezentowany przez właściwego Starostę), także wtedy, gdy stwierdzenie nieważności tej decyzji lub stwierdzenie, że została wydana z naruszeniem prawa, nastąpiło po dniu 26 maja 1990r. (por.: uchwała Sądu Najwyższego siedmiu sędziów z dnia 7 grudnia 2006r., III CZP 99/06, OSNC 2007/6/79) . Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010r., nr 102, poz. 651), z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z tej ustawy oraz ustaw odrębnych, organem reprezentującym Skarbu Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Z treści tego przepisu można wywodzić generalną normę domniemania kompetencji starosty w zakresie reprezentowania Skarbu Państwa przy czynnościach prawnych lub procesowych dotyczących nieruchomości skarbowych. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. Zgodnie z art. 102 k.p.c. , w wypadkach szczególnie uzasadnionych Sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Zastosowanie przez Sąd art. 102 k.p.c. powinno być oceniane w całokształcie okoliczności, które uzasadniałyby odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Zalicza się tu fakty związane z samym przebiegiem procesu, jak i fakty dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony. Przyjmuje się, że okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1974r., II CZ 223/73, opublikowane w zbiorze LEX nr 7379 ). Lektura akt pozwala przyjąć, iż nieobciążanie powódki kosztami procesu należnymi pozwanemu i zastępcy procesowemu pozwanego (po stosunkowym rozdzieleniu kosztów powódka musiałaby zwrócić kwotę 3 117 zł 40 gr) jest uzasadnione sytuacją materialną powódki oraz okolicznościami związanymi z samym procesem, w tym uzyskanym częściowym zwolnieniem od kosztów sądowych oraz zasadami słuszności. Powódka utrzymuje się z emerytury, pobiera świadczenie w kwocie 1 478 zł 39 gr netto, prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, który posiada świadczenie emerytalne w kwocie 1 493 zł 05 gr netto. Posiadają nadto 350 złotych miesięcznie w postaci udziału w dochodach z najmu lokalu użytkowego. Powódka nie posiada żadnych oszczędności, ani ruchomości przedstawiających większą wartość. Powódka i jej mąż ponoszą wysokie wydatki na zakup lekarstw i utrzymanie mieszkania w łącznej kwocie ponad 1 000 zł miesięcznie (k. 8-10, k. 34-36). Z tych też względów, z uwagi na sytuację materialną powódki, charakter sprawy, przekonanie powódki o słuszności swoich roszczeń i emocjonalne zaangażowanie w spór, Sąd oddalając powództwo w pozostałej części nie obciążył powódki kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego i zastępcę procesowego pozwanego, po stosunkowym rozdzieleniu kosztów. Natomiast na podstawie art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2010r., nr 90, poz. 594 ze zm.), z uwagi na charakter sprawy, Sąd odstąpił od obciążenia powódki kosztami sądowymi z zasądzonego roszczenia w części, w której powództwo nie zostało uwzględnione.