Sad powszechny, IV U 2411/12

(1)e-protokół k. 63, zeznania świadka J. P. e-protokół k.63, zeznania wnioskodawcy e-protokół k. 89, k.19-20, zaświadczenie Gminnego Ośrodka (...) w M. k. 40). Wnioskodawca w związku z rozpoczętą działalnością gospodarczą dokonał zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia 27.04.2000r. Z ubezpieczeń tych wyrejestrował się z dniem 31.07.2000r. ( okoliczności bezsporne ) W okresie od 1.01.2000r. do 30.09.2003r. wnioskodawca był zatrudniony w Urzędzie Gminy w M. w wymiarze ¼ etatu jako kierowca konserwator z wynagrodzeniem brutto w wysokości 175,00zł. Wysokość wynagrodzenia ulegała niewielkim zmianą, była liczona od najniższego wynagrodzenia. ( dowód: świadectwo pracy k. 42-43, umowa o pracę k.18, aneks do umowy o prace k.45, zeznania wnioskodawcy e-protokół k.89) W latach 2005-2011 wnioskodawca podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia ( jako pracownik) w okresach : - od 1.06.2005r. do 30.11.2005r. - od 1.05.2006r. do 4.10.2008r. - od 16.12.2008r. do 15.01.2009r. - od 1.07.2009r. do 17.09.2009r. - od 25.09.2009r. do 24.12.2009r. - od 1.11.2010r. do 31.08.2011r. ( dowód: świadectwa pracy k. 17-23 akt ZUS) W okresie od 22.06.2002r. do 30.09.2002r. i od 28.06.2003r. do 31.12.2003r. wnioskodawcę łączyła umowa zlecenia z Przedsiębiorstwem Usługowo-Przewozowym (...) Spółka Jawna w G. . Od otrzymanych wypłat z tych umów były odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. ( dowód: zaświadczenie PUP (...) z dnia 1.03.2006rr. k.103) Wnioskodawca podlegał również obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług od 20.01.2009r. do 01.06.2009r. na rzecz (...) sp. z o.o. w C. , gdzie przychód osiągnął jedynie w miesiącu marcu 2009r. oraz od 11.08.2010r. do 30.09.2010r. u płatnika Z. Z. w Ż. , gdzie za ten okres osiągnął wynagrodzenie niższe niż obowiązująca w tym okresie podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe przez osobę prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą. ( okoliczności bezsporne – nie kwestionowane przez ubezpieczonego ) W Urzędzie Skarbowym w E. wnioskodawca zgłosił obowiązek podatkowy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej od dnia 27.04.2000r. Nie zgłaszał przerw w działalności gospodarczej oraz złożył zeznania roczne w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą PIT-28 za lata 2001-2008. W zeznaniach za lata 2001-2006 wykazywał przychód z tej działalności, a za lata 2007-2008 wykazywał przychód „O” ( dowód: pismo US w E. z dnia 24.11.2011r. k.1 akt ZUS, zaświadczenie o wysokości dochodów z dnia 8.03.2013r. k.41) W związku z ujawnieniem faktu prowadzenia przez wnioskodawcę działalności gospodarczej od 27.04.2000r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia 17.02.2012r. stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie ubezpieczenia emerytalno-rentowego, wypadkowego i chorobowego wnioskodawcy w okresach: - od 1.07.2000r. do 30.06.2002r. - od 1.10.2002r. do 30.06.2003r. - od 1.01.2004r. do 30.06.2005r. - od 1.12.2005r. do 30.06.2006r. Od powyższej decyzji wnioskodawca nie odwoływał się. ( dowód: decyzja Prezesa KRUS z dnia 17.02.2012r. k.9 akt KRUS) W okresie od 1.05.1992r. do 10.08.1992r., od 1.03.1997r. do 11.05.1997r. oraz od 30.05.1999r. do 30.06.2000r. wnioskodawca podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników. ( dowód: zaświadczenie KRUS z dnia 29.12.2011r. k.7 akt ZUS, decyzja Prezesa KRUS z dnia 17.02.2012r. k.9 akt ZUS, pismo KRUS k.24) Sąd zważył, co następuje: Odwołanie wnioskodawcy w części zasługiwało na uwzględnienie. Rozpoznając niniejszą sprawę należało odnieść się do dwóch kwestii. Po pierwsze, wyjaśnienia wymagało, w jakim faktycznie okresie wnioskodawca prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą i czy w okresach prowadzonej działalności gospodarczej powinien podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu . Odnosząc się do pierwszej spornej okoliczności, wskazać należy, iż w myśl art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9 , osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Pojecie „działalności gospodarczej” początkowo zdefiniowane zostało w ustawie z dnia 23.12.1988r. o działalności gospodarczej (Dz.U.Nr 41, poz. 324 z późn. zm.). Zgodnie z art. 2 ust.1 powołanej ustawy działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy jest działalność wytwórcza, budowlana, handlowa i usługowa prowadzona w celach zarobkowych i na własny rachunek podmiotu prowadzącego taką działalność. Następnie do dnia 21.08.2004r., a więc do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 02.07.2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.Nr 173, poz. 1807), pojęcie „działalności gospodarczej” określał art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19.11.1999r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U.Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.). Stanowił on, iż działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa (…) wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły . Obecnie definicję „działalności gospodarczej” określa art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej . Jak wynika z powyższego, dla uznania określonej działalności za działalność gospodarczą, konieczne jest łączne spełnienie trzech warunków: działalność ta musi być działalnością zarobkową, działalnością wykonywaną w sposób zorganizowany oraz działalnością prowadzoną w sposób ciągły. W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 06.12.1991r. (III CZP 117/91, OSP 1992r., z.11-12, poz. 235) zostały sformułowane dodatkowe cechy działalności gospodarczej, na które powoływało się również późniejsze orzecznictwo. Sąd Najwyższy w uchwale tej wskazał na zawodowy charakter działalności – a więc nie amatorski i okazjonalny, podporządkowanie się zasadom racjonalnego gospodarowania, powtarzalność działań oraz uczestnictwo w obrocie gospodarczym. Zaznaczyć również należy, iż działalność gospodarcza wiąże się z obowiązkiem zgłoszenia jej prowadzenia organowi ewidencyjnemu. Obowiązek ten obejmuje przy tym wszystkie zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do przedsiębiorcy i wykonywanej przez niego działalności, powstałe po dniu dokonania wpisu. O powyższych zmianach przedsiębiorca obowiązany jest informować nie tylko organ ewidencyjny, lecz także Urząd Skarbowy i Zakład Ubezpieczeń Społecznych, albowiem zmiany te rzutują również na zakres obowiązków przedsiębiorcy jako podatnika i płatnika składek na ubezpieczenie społeczne. Jednakże należy również mieć na uwadze, iż sam wpis w ewidencji działalności gospodarczej stwarza jedynie domniemanie prowadzenia jej w całym okresie. Ma on bowiem charakter deklaratywny. Tak więc to nie sam wpis do ewidencji podmiotów gospodarczych, lecz faktyczne wykonywanie działalności gospodarczej przesądza o istnieniu obowiązku ubezpieczeń społecznych. Trafnie zatem pozwany podnosił, że to na wnioskodawcy spoczywał ciężar wykazania , że w spornych okresach faktycznie nie prowadził działalności gospodarczej, pomimo figurowania w ewidencji działalność gospodarczej. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do uznania, iż jedynie w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji, obejmującej okresy w przedziale czasowym od 5.10.2008r. do 20.11.2011r. wnioskodawca nie prowadził działalności gospodarczej i z tego tytułu nie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym. W pozostały dwóch okresach , tj. w okresie od 1.07.2000r.do 31.05.2005r. i od 1.12.2005r. do 30.04.2006r. wnioskodawca prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą i winien podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu. Wskazać należy, iż fakt prowadzenia w tych dwóch okresach działalności gospodarczej nie był kwestionowany przez wnioskodawcę. Fakt ten wnioskodawca przyznał na rozprawie w dniu 22.11.2012r. (k.19). Jeżeli chodzi o okres prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, to z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika jednoznacznie , że jest to okres od kwietnia 2000r. do grudnia 2006r. Jak wynika z zeznań wnioskodawcy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej współpracował jedynie w Gminnym Ośrodkiem (...) w M. , wykonywał usługi ich samochodem, woził lekarza rodzinnego na wizyty domowe i pielęgniarki na zabiegi. Z zeznań świadka A. B.

(1)- kierownika Ośrodka wynika, iż on wystąpił z inicjatywną współpracy, ponieważ kierowca, który jeździł samochodem Ośrodka zrezygnował z pracy z końcem marca 2000r. Świadek zeznał, iż wnioskodawca był wówczas bez pracy. Wnioskodawca zarejestrował działalność gospodarczą, aby właśnie współpracować z Ośrodkiem. W ocenie świadka wnioskodawca zrezygnował ze współpracy z Ośrodkiem, bo znalazł lepszą pracę. Wcześniej wnioskodawca informował, że będzie szukał innej pracy, bo zarobki są niesatysfakcjonujące. Kierownik prosił wnioskodawcę, żeby wskazał inną osobę na swoje miejsce, która zna teren i wnioskodawca wskazał na swoje miejsce brata . Z zeznań świadka J. P. – brata wnioskodawcy- wynika, że jak wnioskodawca zakończył współpracę z Ośrodkiem , to on ją rozpoczął. Świadek zeznał, iż nie wie dlaczego brat zrezygnował z tej działalności. Z zeznań świadka wynika, że wnioskodawca pracował na gospodarstwie rolnym. Ponadto z zeznań tego świadka wynika, że on chorował, w związku z czym były sytuacje, w okresie kiedy wnioskodawca współpracował z Ośrodkiem , że świadek jeździł za wnioskodawcę a wnioskodawca jeździł ( pracował) również na jego polu. W ocenie Sądu zeznania świadków A. B.

(1), J. P. i zeznania wnioskodawcy korespondują ze sobą, jak również z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Dlatego też brak było podstaw, aby odmówić tym zeznaniom wiarygodności. Zdaniem Sąd nie ulega wątpliwości, że po rezygnacji wnioskodawcy ze współpracy z Ośrodkiem po grudniu 2006r. , jego zamiarem nie było dalsze prowadzenie działalności gospodarczej i faktycznie tej działalności już nie prowadził. W tym miejscu należy odnieść się do prezentowanego w trakcie postępowania stanowiska wnioskodawcy, co do daty końcowej prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, ponieważ stanowisko to ulegało zmianie. W odwołaniu wnioskodawca wskazał , że działalność gospodarczą prowadził do stycznia 2009r. , następnie z pisma z 18.09.2012r. wynikało, że działalność tą prowadził do kwietnia 2006r. Jednakże zauważyć należy , że w jednym i drugim wypadku wnioskodawca wskazuje jako przyczynę zakończenia działalności gospodarczej fakt podjęcia zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. W tym miejscu wskazać należy, iż wnioskodawca pomimo faktu , że od 1990r. był rolnikiem, to praktycznie przez cały czas pracował zawodowo, z niewielkimi przerwami. Podejmując współpracę z Ośrodkiem również sygnalizował, że będzie szukał pracy. Tak więc nie upatrywał głównego źródła dochodu w prowadzonej działalności gospodarczej. Fakt prowadzenia działalności gospodarczej tylko do 2006r. koresponduje również z informacją z Urzędu Skarbowego w E. , z której wynika, że przychody z działalności gospodarczej wnioskodawca uzyskiwał do 2006r. Z zeznań świadka A. B. wynika, że wnioskodawca świadczył usługi do końca grudnia 2006r. w godzinach od 8-18 według potrzeb Ośrodka, że były dni kiedy wnioskodawca nie świadczył usług. W sytuacji jak wnioskodawcy coś wypadło i nie mógł jechać, to był zobowiązany przysłać kogoś na zastępstwo i wówczas przysyłał brata. Zeznania w tym zakresie korespondują z zeznaniami świadka J. P. . W ocenie Sądu brak było zatem podstaw do uznania, że wnioskodawca zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej od maja 2006r. Natomiast z zebranego materiału dowodowego, bez wątpienia wynika, że działalności tej wnioskodawca nie prowadził od stycznia 2007r., kiedy to współpracę z Ośrodkiem podjął jego brat i w tym celu brat wówczas zarejestrował się jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Mając powyższe na uwadze, skoro wnioskodawca od stycznia 2007r. nie prowadził działalności gospodarczej, zatem nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tego tytułu, dlatego też Sąd na mocy art. 477 14 par. 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję w części i orzekł jak w punkcie I wyroku. Z zebranego materiału dowodowego natomiast jednoznacznie wynika, że w dwóch pierwszych spornym okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji, tj. w okresie od 1.07.2000r.do 31.05.2005r. i w okresie od 1.12.2005r. do 30.04.2006r. wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą . Zatem ustalenia wymagało, czy z tego tytułu podlegał do ubezpieczenia społecznego, ponieważ w w/w okresach, jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, wnioskodawca był również rolnikiem (ubezpieczeniu społecznemu rolników podlegał do 30.06.2000r.), łączyła go umowa o pracę z Urzędem Gminy w M. w wymiarze ¼ etatu w okresie od 1.01.2000r. do 30.09.2003r. oraz łączyła go umowa zlecenia w okresie od 22.06.2002r. do 30.09.2002r. i od 28.06.2003r. do 31.12.2003r. Kwestię podlegania ubezpieczeniom społecznym w w/w sytuacji reguluje art. 9 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2009.205.1585 j.t. ). Stosownie do tegoż przepisu , w brzmieniu obowiązującym w okresie lipiec 2000- grudzień 2003, osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 10, 18a i 20 , spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia socjalnego l, zasiłku socjalnego albo wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie. Mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1a. Ust.1a. Ubezpieczeni wymienieni w ust. 1, których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia socjalnego zasiłku socjalnego lub wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1b i art. 16 ust. 10a. Ust.1b. Jeżeli ubezpieczeni, o których mowa w ust. 1a, spełniają jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z więcej niż jednego innego tytułu, stosuje się do nich odpowiednio ust. 2. Ust.2. Osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10, jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń, z zastrzeżeniem ust. 7. Z analizy przepisu art. 9 wynika, że jeżeli osoba prowadzi działalność gospodarczą, wykonuje pracę w ramach umowy zlecenia i jednocześnie w ramach umowy o pracę, to podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu stosunku pracy. Jednakże jeśli podstawa wymiaru składek jest niższa od najniższego wynagrodzenia, to podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z innych tytułów. W sytuacji kiedy tych innych tytułów jest kilka , to podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu, który powstał wcześniej. Ponieważ w przypadku wnioskodawcy podstawa wymiaru składek z tytułu umowy o pracę w okresie od 1.01.2000r. do 30.09.2003r. była niższa od najniższego wynagrodzenia, umowy zlecenia były zaś zawierane w trakcie prowadzonej już przez wnioskodawcę działalności gospodarczej ( działalność prowadzona od kwietnia 2000r. umowy zlecenia od 22.06.2002r. do 30.09.2002r. i od 28.06.2003r. do 31.12.2003r.), zatem wnioskodawca w okresach od 1.07.2000r. do 31.05.2005r. i od 1.12.2005r. do 30.04.2006r. winien podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Dlatego też Sąd na mocy ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( art. 9 ust.1, 1a, 1b , i 2 ) w zw. z art. 477 14 par. 1 kpc oddalił odwołanie w powyższym zakresie ( pkt II wyroku). O kosztach orzeczono na mocy art. 100 kpc .