Sad powszechny, VIII C 3375/15

Sygn. akt VIII C 3375/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 września 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi VIII Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: S.S.R. Bartek Męcina Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Ławniczak po rozpoznaniu w dniu 12 września 2016 roku w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa Miasta Ł. Administracji Zasobów Komunalnych Ł. w Ł. przeciwko I. C. i R. C. o nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego

1. nakazuje pozwanym I. C. i R. C. opróżnienie lokalu mieszkalnego numer (...) położonego przy ulicy (...) w Ł. wraz z rzeczami do nich należącymi;
2. orzeka, że pozwanym I. C. i R. C. nie przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego;
3. nie obciąża pozwanych kosztami procesu. Sygn. akt VIII C 3375/15 UZASADNIENIE W dniu 17 listopada 2015 roku powód Miasto Ł. - Administracja Zasobów Komunalnych Ł. w Ł. , reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wytoczył przeciwko pozwanym I. C. i R. C. powództwo o nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w Ł. przy ulicy (...) oraz wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów procesu, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu powód podniósł, że pozwane zajmują lokal, o którym mowa wyżej. Pierwotnie lokal ten zamieszkiwała A. S. , którą łączyła z powodem umowa najmu. I. C. nie wstąpiła w stosunek najmu po zgonie matki, w chwili jej śmierci nie zamieszkiwała bowiem wspólnie z dotychczasowym najemcą. Pozwane wezwane do dobrowolnego opuszczenia lokalu nie uczyniły tego. ( pozew k. 2- 5 ) Na rozprawach w dniu 24 marca 2016 roku i 12 września 2016 roku w imieniu powoda nikt się nie stawił. Pozwane I. C. i R. C. wniosły o oddalenie powództwa w całości. ( protokół rozprawy k. 37-37v. ) Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 19 maja 1995 roku A. S. – matka pozwanej I. S. , zawarła z poprzednikiem prawnym powoda umowę o najem lokalu mieszkalnego numer (...) położonego w Ł. przy ul. (...) . Przedmiotowa umowa, zawarta na czas nieoznaczony, upoważniała najemcę do korzystania z tego lokalu w zamian za opłacanie czynszu oraz opłat zaliczkowych za świadczenia związane z jego eksploatacją. ( umowa najmu lokalu mieszkalnego k. 8-9, okoliczności bezsporne ) A. S. zalegała z opłatami za wynajmowany lokal, na skutek czego powód wypowiedział przedmiotową umowę ze skutkiem na dzień 30 kwietnia 2007 roku. ( wypowiedzenie k. 13v., okoliczności bezsporne ) W dniu 18 lutego 2014 roku A. S. zmarła. W dacie tej pozwane nie zamieszkiwały w przedmiotowym lokalu, uczyniły to bowiem dopiero w dniu 1 marca 2014 roku. ( odpis skrócony aktu zgonu k. 10, książka meldunkowa k. 11, okoliczności bezsporne ) Do dnia wyrokowania pozwane nie opuściły przedmiotowego lokalu mieszkalnego. ( okoliczności bezsporne ) Pozwane I. C. i R. C. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Pozwana I. C. utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.000 zł brutto, obecnie nie korzysta już z pomocy MOPS. R. C. uczy się, podejmuje również prace dorywcze, z których uzyskuje zarobek w wysokości ok. 1.000 zł. Ponadto otrzymuje świadczenie alimentacyjne w wysokości 400 zł miesięcznie. Nie jest zarejestrowana jako bezrobotna. Miesięczne wydatki pozwanych związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą łącznie 398 zł. Pozwane spłacały nadto, na mocy zawartej ugody, zadłużenie po zmarłej A. S. , na skutek nieterminowych spłat ugoda ta została jednak zerwana przez powoda. ( pismo z PUP k. 27, dowody wpłat k. 32-33, umowa dot. ratalnej spłaty należności k. 34-35, postanowienie k. 44, oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania k. 47-48, protokół rozprawy k. 57-58, okoliczności bezsporne ) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił bądź jako bezsporny, bądź na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dowodów z dokumentów, które nie budziły wątpliwości, co do prawidłowości ani rzetelności ich sporządzenia, nie były także kwestionowane przez żadną ze stron procesu. Sąd Rejonowy zważył co następuje: Powództwo jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie w całości. Podstawą żądania nakazania opróżnienia lokalu mieszkalnego jest art. 222 § 1 Kodeksu cywilnego . Zgodnie z tym przepisem, właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. W myśl zaś przepisu art. 675 § 1 k.c. , po zakończeniu najmu najemca obowiązany jest zwrócić rzecz w stanie niepogorszonym. Pozwane I. C. i R. C. władają rzeczą cudzą, będącą własnością Miasta Ł. , reprezentowanego w tej sprawie przez jednostkę organizacyjną, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie. Tym samym, żeby skutecznie przeciwstawić się żądaniu pozwu, pozwane winny wykazać, że przysługuje im tytuł prawny do zajmowania lokalu, o którym mowa w sprawie. W sprawie zaś, okolicznością bezsporną między stronami było to, że pozwane nie posiadają żadnego tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego numer (...) położonego w Ł. przy ul. (...) i w konsekwencji zbędnym było przeprowadzanie szczegółowego postępowania dowodowego w tym zakresie. Podkreślić należy, że I. C. i R. C. nie tylko nie kwestionowały tej okoliczność, ale wręcz wprost ją przyznawały. W konsekwencji Sąd uwzględniając powództwo nakazał pozwanym I. C. i R. C. opróżnienie lokalu mieszkalnego, o którym mowa wyżej. W ocenie Sądu, brak było podstaw do oddalenia powództwa w niniejszej sprawie na podstawie art. 5 k.c. , a więc w oparciu o to, iż roszczenie powoda jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego lub społeczno - gospodarczym przeznaczeniem prawa. Powód był wynajmującym (w stosunku do A. S. ) i jest jednocześnie właścicielem przedmiotowego lokalu. Prawo własności jest zaś prawem chronionym przez Konstytucję i równocześnie jednym z fundamentalnych praw ustrojowych. Wobec tego, jak wynika z utrwalonego, aktualnego stanowiska judykatury i doktryny, stosowanie art. 5 k.c. w ogóle, a w przypadku roszczeń związanych z prawem własności w szczególności, winno mieć charakter wyjątkowy i winno być szczególnie uzasadnione. Zdaniem Sądu, w oparciu o ustalony stan faktyczny nie sposób stwierdzić, aby taka sytuacja zachodziła w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, przy czym przepis ten wyraźnie wskazuje w stosunku, do kogo Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do otrzymania takiego lokalu, samo zaś wyliczenie ma charakter enumeratywny. Jednocześnie wskazać należy, że jak jednolicie podnosi się w judykaturze, na gruncie ustawy o ochronie praw lokatorów obowiązek sądu orzeczenia o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego dotyczy tylko lokatorów w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Z art. 1 ustawy wynika jasno, że reguluje ona zasady i formy ochrony praw lokatorów, a więc takich osób, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 . Przepis ten wyraźnie ogranicza krąg osób objętych ochroną do tych, które dysponują (dysponowały) tytułem prawnym do lokalu. Artykuł 14 zamieszczony jest w rozdziale 2 "Prawa i obowiązki lokatorów oraz ochrona ich praw", co wyraźnie przemawia na rzecz tezy, że osobami, których przepis ten dotyczy, są tylko lokatorzy odpowiadający definicji ustawowej, zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 1 . W konsekwencji z ochrony przewidzianej w art. 14 ustawy nie korzystają osoby, które nigdy nie dysponowały tytułem prawnym do zajmowanego lokalu, w tym osoby, które objęły go samowolnie. Sam fakt, że w tym artykule użyto określenia "osób, których nakaz (opróżnienia lokalu) dotyczy", w kontekście całokształtu omówionych okoliczności nie może stanowić wystarczającej podstawy do uznania, że omawiany przepis obejmuje osoby niebędące lokatorami w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów (por. m.in. uchwała SN w składzie 7 sędziów z dnia 20 maja 2005 r., III CZP 6/05, OSNC 2006/1/1; uchwała SN z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 66/01, OSNC 2002/9/109; uchwała SN z dnia 27 czerwca 2001 r., III CZP 35/01, OSNC 2001/12/173). W niniejszej sprawie poza sporem pozostawało, że pozwane nigdy nie posiadały tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, w tym nie wywodziły swojego prawa z prawa najmu przysługującego A. S. , I. C. i R. C. wprowadziły się bowiem do lokalu dopiero po śmierci w/w. W konsekwencji przepis art. 14 ustawy nie miał w stosunku do pozwanych zastosowania. W świetle powyższych rozważań jedynie na marginesie podniesienia wymaga, że nawet gdyby omawiany przepis miał zastosowanie w niniejszej sprawie, i tak brak byłoby przesłanek do otrzymania przez pozwane lokalu socjalnego. Jak ustalono w toku postępowania pozwane nie chorują, nie są zarejestrowane jako osoby bezrobotne, nie korzystają również ze świadczeń z pomocy społecznej, a tym samym pozwane nie mieściłyby się w kręgu osób wymienionych w art. 14 ustawy, wobec których Sąd obowiązany jest orzec o prawie do lokalu socjalnego. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. , mając na uwadze szczególnie trudną sytuację życiową pozwanych, która, zdaniem Sądu, oceniana przez pryzmat zasad współżycia społecznego, uzasadnia odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu, w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sposób skorzystania z art. 102 k.p.c. jest przy tym suwerennym uprawnieniem sądu orzekającego i od oceny tegoż sądu należy przesądzenie, że taki szczególnie uzasadniony wypadek nastąpił w rozpoznawanej sprawie oraz usprawiedliwia odstąpienie od obowiązku ponoszenia kosztów procesu (por. m.in. postanowienie SN z dnia 25.03.2011 r., IV CZ 136/10, LEX nr 785545; postanowienie SN z dnia 19.01.2012 r., IV CZ 118/11, LEX nr 1169157; postanowienie SN z dnia 26.01.2012 r., III CZ 10/12, OSNC 2012/7-8/98; postanowienie SN z dnia 9.02.2012 r., III CZ 2/12, LEX nr 1162689). W ocenie Sądu taki właśnie szczególny wypadek zachodzi w stosunku do pozwanych, analiza ich sytuacji życiowej i majątkowej doprowadziła bowiem Sąd orzekający w sprawie do przekonania, że pozwane nie posiadają wystarczających środków na pokrycie kosztów procesu, co uzasadnia zastosowanie przepisu art. 102 k.p.c. do rozstrzygnięcia w ich przedmiocie (por. m.in. wyrok SA w Białymstoku z dnia 11.04.2014 r., I ACa 9/14, LEX nr 1455540; wyrok SA w Łodzi z dnia 27.11.2013 r., I ACa 725/13, LEX nr 1409197; wyrok SA w Szczecinie z dnia 25.10.2012 r., I ACa 571/12, LEX nr 1237890) . Z tych względów, orzeczono jak w sentencji wyroku.