Sad powszechny, VI GC 79/16

Sygn. akt VI GC 79/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 września 2016r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Beata Hass-Kloc Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Kościak po rozpoznaniu w dniu 12 września 2016r. w Rzeszowie na rozprawie sprawy z powództwa: Syndyka Masy Upadłości S. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Zakład Handlowo-Usługowy (...) S. J. w upadłości likwidacyjnej w T. przeciwko: B. Ż. o wydanie rzeczy i zapłatę I. nakazuje wydać powodowi Syndykowi Masy Upadłości S. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Zakład Handlowo-Usługowy (...) S. J. w upadłości likwidacyjnej w T. przez pozwaną B. Ż. : - (...) .32, numer rejestracyjny (...) , numer identyfikacyjny (...) , wraz z kartą pojazdu i kompletem kluczyków, - przyczepę ciężarową (...) , numer identyfikacyjny (...) , wraz z kartą pojazdu, numer rejestracyjny (...) , - drut żebrowany w ilości 65.570,00 kg ( (...) / (...) 24.10.62.0), II. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 7.217,00 zł (słownie: siedem tysięcy dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, III. nie obciąża pozwanej obowiązkiem uiszczenia opłaty sądowej od pozwu od której powód był zwolniony z mocy prawa. sygn. akt VI GC 79/16 UZASADNIENIE wyroku z dnia 16 września 2016 r. Pozwem wniesionym w sprawie powód Syndyk Masy Upadłości S. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Zakład Handlowo – Usługowy (...) S. J. w upadłości likwidacyjnej wniósł o nakazanie pozwanej B. Ż. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Firma Handlowo – Usługowa (...) wydania: - (...) .42, nr rej. (...) , nr identyfikacyjny (...) wraz z dowodem rejestracyjnym, kartą pojazdu i kompletem kluczyków, a gdyby wydanie w naturze nie było możliwe o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 7 626 zł wraz z odsetkami w wysokości ustawowej od dnia 3 kwietnia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty; - przyczepy ciężarowej (...) , nr rej. (...) , nr identyfikacyjny (...) wraz z dowodem rejestracyjnym i kartą pojazdu na rzecz powoda, a gdyby wydanie w naturze nie było możliwe o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 2 952 zł wraz z odsetkami w wysokości ustawowej od dnia 3 kwietnia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty; - drutu żebrowanego w ilości 65.570,00 kg ( (...) / (...) 24.10.62.0), a gdyby wydanie w naturze nie było możliwe zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 72 127,00 zł wraz z odsetkami w wysokości ustawowej od dnia 3 kwietnia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty; Jednocześnie Syndyk wniósł o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania wg. norm przepisanych. Syndyk wskazał, że w dniu 1.08.2015 r. Sąd Rejonowy w K. V Wydział Gospodarczy w sprawie zawisłej pod sygnaturą V GU 16/14 ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego S. J. w wyniku rozpoznania wniosku wierzyciela B. K. z dnia 28.07.2014 r., postanowienie jest prawomocne. Powód wskazał, że w okresie po dniu złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz w okresie 6 miesięcy przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości doszło do sprzedaży ruchomości objętych pozwem na rzecz pozwanej, która jest krewną upadłego I stopnia w linii prostej. Dalej wskazał, iż w sprawie znajdą zastosowanie przepisy w brzmieniu sprzed 1.01.2016 r. powództwo jest zaś oparte na art. 128 ust. pr. upadł. i naprawczego. Powód wskazał, że wezwania pozwanej do dobrowolnego wydania ruchomości pozostały bezskuteczne. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów postępowania ( k. 29-33). W uzasadnieniu podniosła zarzut przedwczesności powództwa, a to w związku z brakiem orzeczenia sędziego komisarza o bezskuteczności czynności sprzedaży oraz zarzut rozliczenia na rzecz upadłego pełnej wartości zakupionych pojazdów, w związku z dokonaniem kompensaty wzajemnych zobowiązań. Pozwana wskazała, że wskutek dokonanej kompensaty majątek upadłego nie ucierpiał na przeprowadzeniu przedmiotowych transakcji za sprawą rzeczywistego przekazania upadłemu ekwiwalentu w postaci świadczenia usług, administrowaniu składami budowlanymi w T. i w Osobnicy oraz prowadzeniu w imieniu upadłego działalności handlowej w zakresie sprzedaży hurtowo – detalicznej materiałów budowlanych jak też świadczenia usług transportowych, na podstawie łączących strony umów wzajemnych. Pozwana podniosła także działanie w dobrej wierze w związku z czym powinna przysługiwać jej ochrona z art. 169 kc. Wskazała także, że dokonane rozliczenia wyczerpują wszelkie roszczenia Syndyka względem nabywcy składników jakie mogły wejść do masy upadłości, w razie zatem uznania czynności za bezskuteczną powód byłby bezpodstawnie wzbogacony. W dalszych pismach procesowych strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Postanowieniem z dnia 11.08.2015 r. Sąd Rejonowy w K. V Wydział Gospodarczy sygn. akt V GU 16/14 w sprawie z wniosku wierzycieli B. K. i M. K. ogłosił upadłość S. J. – Zakład Usługowy (...) w T. obejmującą likwidację majątku dłużnika. Wniosek wierzyciela B. K. wpłynął w dacie 28.07.2014 r. wierzyciela M. K. w dacie 9.04.2015 r. dowody: postanowienie z dnia 11.08.2015 r. sygn.. akt V GU 16/14 k. 5, 13, uzasadnienie postanowienia z dnia 11.08.2015 r. k. 8-17, odpis z CEIDG k. 7 W dniu 2 kwietnia 2015 r. pozwana B. Ż. zakupiła od S. J. następujące ruchomości : - (...) .42, nr rej. (...) , nr identyfikacyjny (...) za cenę 7626 zł - przyczepę ciężarową (...) , nr rej. (...) , nr identyfikacyjny (...) za cenę 2952 zł - drut żebrowany w ilości 65.570,00 kg ( (...) / (...) 24.10.62.0) za cenę 72 127 zł. Łączna cena zakupu wynosiła 82 705 zł. dowody: faktura VAT nr (...) k. 18 Pozwana w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej na podstawie zawartej z upadłym umowy z dnia 1.06.2010 r. o świadczenie usług wykonywała na rzecz upadłego za ustalonym wynagrodzeniem czynności administrowania składami budowlanymi w T. i Osobnicy oraz prowadziła w jego imieniu działalność handlową w zakresie sprzedaży hurtowo – detalicznej materiałów budowlanych. Ponadto na podstawie odrębnej umowy z dnia 1.03.2015 r. świadczyła na rzecz upadłego usługi transportowe. Z tytułu świadczonych usług pozwana wystawiała na rzecz zleceniodawcy S. J. faktury VAT (k. 44-55) Cena zakupu ruchomości objętych pozwem została rozliczona pomiędzy stronami w drodze kompensaty wzajemnych wierzytelności, którymi po stronie pozwanej były wierzytelności z tytułu świadczonych na rzecz upadłego usług. Dowód: umowa o świadczenie usług handlowych z dn. 1.06.2010 r. wraz z załącznikiem nr 1 i aneksem z dn. 30.12.2011 r. oraz aneksem nr (...) z dn. 02.01.2015 r. k. 34-40, umowa o świadczenie usług w zakresie transportu krajowego z dn. 01.03.2015 r. k. 41-42, kompensata z dn. 07.04.2015 r. k. 43, faktury VAT k. 44-55, zeznania świadka S. J. Pozwana B. Ż. jest córką upadłego S. J. . dowody: odpis skróconego aktu małżeństwa k. 19 Powód wzywał pozwaną do wydania urządzeń. Pozwana odmówiła zwrotu wskazując, że za zakup przedmiotowych sprzętów dokonano już zapłaty, w chwili wydania towaru przez sprzedającego. Ponadto wskazała, że przedmiotowego zakupu dokonano po cenach rynkowych, ze środków majątkowych prowadzonego przedsiębiorstwa, na potrzeby realizowanej działalności gospodarczej. W sytuacji gdy sprzedawca otrzymał zapłatę za wydane ruchomości nie doszło do pokrzywdzenia wierzycieli, i uszczuplenia masy upadłości. dowody: wezwanie z dnia 25.01.2016 r. k. 20, pismo z daty 9.02.2016 r. k. 21-22, wezwanie z dnia 26.02.2016 r. k. 23-24 Stan faktyczny ustalony w rozpoznawanej sprawie był pomiędzy stronami bezsporny, dodatkowo potwierdzały go dowody z dokumentów które nie były przez strony kwestionowane. Zeznania świadka S. J. co do dokonanego przez upadłego rozliczenia z pozwaną wzajemnych wierzytelności w drodze kompensaty potwierdzały okoliczność, że czynność sprzedaży ruchomości objętych pozwem dokonana pomiędzy stronami miała charakter odpłatny. Na rozprawie w dniu 12.09.2016 r. działając na podstawie art. 227 kpc w zw. z art. 233 kpc . Sąd oddalił wniosek dowodowy pozwanej z przesłuchania w/w świadka na pozostałe okoliczności wskazane przez nią w odpowiedzi na pozew, jako że nie dotyczyły kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia w kontekście art. 128 PUiN stanowiącego podstawę rozstrzygania w niniejszej sprawie. Sąd Okręgowy mając na uwadze powyższe zważył co następuje: Podstawą prawną powództwa jest art. 128 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze , który znajdzie zastosowanie w brzmieniu obowiązującym do dnia 1.01.2016 r., z uwagi na przepis przejściowy art. 449 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne. (Dz.U. 2015. 978) który stanowi, że w sprawach, w których z dniem wejścia w życie ustawy wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości , stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis art. 128 ust. 1 powołanej ustawy w brzmieniu sprzed 1.01.2016 r. stanowił, że czynności prawne odpłatne dokonane przez upadłego w terminie sześciu miesięcy przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z małżonkiem, krewnym lub powinowatym w linii prostej, krewnym lub powinowatym w linii bocznej do drugiego stopnia włącznie albo z przysposobionym lub przysposabiającym są bezskuteczne w stosunku do masy upadłości. Art. 128 ust. 1 PUiN ma zastosowanie, gdy zostały spełnione trzy przesłanki: dłużnik dokonał czynności odpłatnej; czynność została dokonana w ciągu sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, stroną tej czynności była jedna z osób określonych w ust. 1 . Mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy należało uznać, że spełnione zostały przesłanki o których mowa w w/w przepisie. Dokonana pomiędzy stronami w dniu 2.04.2015 r. czynność prawna sprzedaży miała charakter odpłatny, co potwierdzały nie tylko przedłożone dowody z dokumentów prywatnych, ale także zeznania świadka S. J. . Pomiędzy stronami tej czynności występuje pokrewieństwo w linii prostej, akt małżeństwa potwierdza, że pozwana B. Ż. jest córką upadłego a zatem zalicza się do kręgu osób wymienionych w przepisie art. 128 PUiN . Odnośnie terminu o którym mowa w art. 128 ust 1 PUiN wskazać należy, że bezskuteczność czynności o której mowa w powyższym przepisie dotyczy nie tylko czynności dokonanych przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości ale również ma zastosowanie do czynności dokonanych pomiędzy datą złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości a datą upadłości. (por. wyrok SN z dn. 13.05.2011 r. V CSK 343/10) W tym przedmiocie Sąd Okręgowy w pełni przychyla się także do stanowiska wyrażonego przez P. Zimmermana w kom. do art. 127 PUiN w Legalis oraz cytowanych przez powoda orzeczeń sądów apelacyjnych: wyroku SA w Gdańsku z dnia 5.03.2015 r. I ACa 1474/11, SA w Poznaniu z dn. 13.10.2009 r. I ACa 715/09, SA w Krakowie z dn. 28.07.2014 r. I ACa 635/14. Skoro sprzedaży ruchomości objętych pozwem dokonano w dniu 2 kwietnia 2015 r. tj. po dniu złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przez wierzyciela B. K. (w dn. 28.07.2014 r.), a przed ogłoszeniem upadłości, co nastąpiło w dniu 11.08.2015 r. należało przyjąć, że czynność ta miała miejsce w okresie ochronnym o którym mowa w art. 128 ust. 1 PUiN . W świetle przesłanek z art. 128 ust. puin niezasadne były zarzuty pozwanej powołującej się na całkowite rozliczenie się z upadłym w drodze dokonania kompensaty wzajemnych wierzytelności, brak pokrzywdzenia upadłego czy też swoją dobrą wiarę. Zarzut pozwanej całkowitego rozliczenia się z upadłym miał zaś to znaczenie dla rozstrzygnięcia, że pozwana potwierdziła odpłatność czynności. Każda zaś czynność prawna odpłatna dokonana przez upadłego w warunkach określonych w art. 128 ust. 1 p.u.n. jest bezskuteczna do masy upadłości z mocy samego prawa. Sankcja bezskuteczności czynności prawnej nie jest uzależniona od tego czy upadły w zamian uzyskał zapłatę bądź czy kontrahent upadłego spełnił inne świadczenie wzajemne / wyrok s.apel. z dnia 2015-10-13 w Lublinie I ACa 293/15 /. Ponadto w stanie prawnym obowiązującym przed 1.01.2016 r. ochrona masy upadłości przed czynnościami dłużnika, w przeciwieństwie do uregulowań w kodeksie cywilnym , nie była zależna od wykazania, że czynność dłużnika miała na celu pokrzywdzenie wierzycieli /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2007 r., IV CSK 184/07, OSNC 2008, nr 12, poz. 142/. Przesłanką zastosowania art. 128 PUiN nie jest również wykazanie, że czynność prawna spowodowała uszczuplenie w majątku upadłej spółki. (tak. m.in. wyrok SN z dnia 23 stycznia 2014 r. II CSK 276/13) Art. 128 PUiN nie odnosi się bowiem do relacji wartości świadczenia upadłego i świadczenia wzajemnego, a przewiduje sankcję bezskuteczności wszystkich czynności odpłatnych dokonanych w warunkach wskazanych w jego treści, bez względu na wysokość otrzymanego ekwiwalentu. W sprawie nie znajdzie zastosowania także art. 169 kc , jako dotyczący nabycia rzeczy od osoby nieuprawionej, która to kwestia nie jest przedmiotem postępowania. Również zarzut przedwczesności powództwa należało uznać za bezzasadny, gdyż przepis art. 128 PUiN w brzmieniu sprzed nowelizacji przewiduje z mocy prawa bezskuteczność czynności dokonanych pomiędzy upadłym a pozwaną bez konieczności wydawania odrębnego postanowienia. Bezskuteczność z mocy prawa czynności upadłego rodzi po stronie syndyka roszczenie o wydanie masie upadłości w naturze przedmiotów majątkowych, które ubyły z majątku upadłego albo do niego nie weszły. Dopiero gdyby wydanie w naturze było niemożliwe, żądanie opiewa na wydanie równowartości w pieniądzu. W świetle powyższego brak było podstaw do kwestionowania prawidłowości sformułowania żądania pozwu. Mając na uwadze powyższe Sąd uznając, iż ziściły się przesłanki z art. 128 ust. 1 puin w brzmieniu sprzed daty 1.01.2016 r. uwzględnił powództwo w całości nakazując wydanie powodowi spornych urządzeń na podstawie art. 134 wyżej powołanej ustawy. (pkt I wyroku) W przedmiocie kosztów postępowania na które po stronie wygrywającego powoda złożyły się koszty zastępstwa procesowego i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 7 217 zł Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania. Stawka pełnomocnika fachowego wynikała z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U.2015.1804) (pkt II wyroku) Sąd odstąpił od obciążania strony pozwanej obowiązkiem uiszczania opłaty sądowej od pozwu od której powód był zwolniony z mocy prawa, na podstawie art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz przy uwzględnieniu zasady słuszności wynikającej z art. 102 k.p.c. (punkt III)