Sad powszechny, VIII U 1833/16

(1)– e - protokół – 00:26:12 – 00:35:39/ Wnioskodawca w okresie od 2 września 1979 r do 17 lutego 1980 r uczestniczył w kursie palaczy kotłowych. /kserokopia zaświadczenia – k. 25/ W dniu 21 lutego 1983 r wnioskodawca otrzymał świadectwo pracy za okres pracy w Przędzalni (...) . W. w Ł. - od dnia 2 lipca 1973 r do 15 lutego 1983 r, na stanowisku palacza , w pełnym wymiarze czasu pracy. /kserokopia świadectwa pracy – k. 13/ W dniu 25 marca 1999 r zostało wystawione przez Archiwum Zakładowe świadectwo wykonywania praz w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, zgodnie z którym w Przędzalni (...) . W. w Ł. - okresie od 2 lipca 1973 r do 15 lutego 1983 r oraz 15 kwietnia 1978 r do 15 lutego 1983 r wykonywał prace niezautomatyzowane palaczy i rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego na stanowisku palacza, wymienionym w wykazie A dziale XIV poz. 1 do zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego nr 19 z dnia 6 lipca 1983 r w sprawie wykonywania w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego. /świadectwo – k. 5 akt ZUS/ Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji osobowej ze spornego okresu pracy wnioskodawcy, jak i osobowych źródeł dowodowych w postaci zeznań wnioskodawcy oraz świadka S. W. będącego współpracownikiem wnioskodawcy w spornym okresie zatrudnienia, a zatem posiadającego wiedzę odnośnie charakteru zatrudnienia wnioskodawcy i rodzaju wykonywanych przez niego czynności. Zgromadzone dokumenty, zeznania wnioskodawcy oraz zeznania świadka nie budzą wątpliwości, co do ich wiarygodności, znajdują potwierdzenie w załączonej dokumentacji osobowej i stanowią tym samym wiarygodne źródło dowodowe. Świadek S. W. , co prawda nie pamiętał, by wnioskodawca zajmował stanowisko palacza, jednak powyższe stanowisko wynika ze świadectwa pracy, bez uprawnień można było zajmować stanowisko pomocnika palacza, zakres obowiązków na stanowisku palacza i pomocnika palacza nie różnił się, a w 1980 r wnioskodawca ukończył kurs palacza. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Odwołanie zasługuje na uwzględnienie i jako takie skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji. W myśl art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 roku Nr 1440, z późn. zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku (art. 196 ustawy) osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz, 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Zaś ust. 2 w/w przepisu (wg stanu prawnego do dnia 31 grudnia 2012 roku) stanowił, że emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki: osiągnęli wiek emerytalny wynoszący co najmniej 65 lat (dla mężczyzn), oraz mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat (dla mężczyzn). Stosownie do treści art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 – 3 , zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 . Według treści § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudniania” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn; 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Powołany wykaz wskazuje wszystkie te prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. W świetle § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia oraz zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, przy czym powyższe okoliczności pracownik jest obowiązany udowodnić (por. wyrok Sądu Najwyższego z 15 grudnia 1997 r. II UKN 417/97 – (...) i US (...) i wyrok Sądu Najwyższego z 15 listopada 2000 r. II UKN 39/00Prok. i Prawo (...) ). Stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia okresy takiej pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według określonego wzoru, lub świadectwie pracy. W przedmiotowym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości fakt, iż wnioskodawca spełnia przesłanki ustawowe co do: wieku – wnioskodawca ukończył 60 lat w dniu 15 czerwca 2015 roku oraz wobec treści decyzji z dnia 8 lipca 2016 roku wymaganych na dzień 1 stycznia 1999 roku okresów składkowych i nieskładkowych, braku członkostwa w otwartym funduszu emerytalnym. W ocenie Sądu wnioskodawca spełnia również warunek, co do posiadania 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Spornym okresem w niniejszym postępowaniu był okres pracy w Przędzalni (...) . W. w Ł. – od dnia 2 lipca 1973 roku do dnia 15 lutego 1983 roku. Natomiast nie był sporny okres pracy w szczególnych warunkach/charakterze uznany przez organ rentowy w łącznym wymiarze 13 lat, 10 miesięcy i 25 dni. Regulacja § 2, statuująca ograniczenia dowodowe i obowiązująca w postępowaniu przed organem rentowym, nie ma zastosowania w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji okoliczność i okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach Sąd uprawniony jest ustalać także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy, w tym zeznaniami świadków (por. uchwała Sądu Najwyższego z 27 maja 1985 r. sygn. III UZP 5/85 – LEX 14635, uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984 r. III UZP 6/84 – LEX 14625). Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na okoliczność pracy wykonywanej przez wnioskodawcę w szczególnych warunkach dopuścił dowód z zeznań świadka i z przesłuchania wnioskodawcy oraz przeprowadził dowód z dokumentacji osobowej ze spornego okresów zatrudnienia. Analiza treści wykazu A do powołanego rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku wskazuje, że wymienione w pkt 1 działu XIV prace nie zautomatyzowanych palaczy i rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego są pracami w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Pomocnicze znaczenie w tym zakresie stanowi wykaz zawarty załączniku nr 1 do zarządzenia nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 7 lipca 1987 r w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego. /Dz.Urz.MG.1987.4.7/ - dział XIV poz. 1 pkt. 4, a poprzednio działu XIV poz. 1 pkt. 4 Zarządzenia Nr 19 z dnia 6 sierpnia 1983 r.w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego/Dz.Urz.MG.1983.1.2/. Podkreślić w tym miejscu należy, że ustawodawca w obecnie obowiązujących przepisach celowo odszedł od szczegółowego określania stanowisk pracy, skupiając się na zakresach obowiązków, bowiem nazwy stanowisk pracy mogły być bardzo różne w zależności od zakładu pracy. Ponadto ustalano je często na długo przed wejściem w życie przepisów określających pracę w warunkach szczególnych. Z tej przyczyny Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek ustalać rzeczywisty zakres obowiązków, bez względu na nazwę stanowiska. Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2011 r. I UK 393/10). Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wnioskodawca został zatrudniony w Przędzalni (...) . W. w Ł. w dniu 2 lipca 1973 r, na stanowisku robotnika transportu wewnętrznego. Dowoził przędzę prządkom do maszyn. W dniu 27 kwietnia 1976 r został powołany do wojska. Po powrocie z wojska w kwietniu 1978 r rozpoczął pracę jako wózkarz. Jednak w okresie lipiec – sierpień 1979 r przeszedł do pracy do kotłowni, gdzie pracował jako pomocnik palacza i palacz. Wówczas podjął dodatkowo zatrudnienie w wymiarze ½ etatu w Przedsiębiorstwie (...) , na stanowisku palacza, co potwierdza jego zeznania w zakresie podjęcia pracy w kotłowni. W sumie pracował w wymiarze 1 ½ etatu dla obu zakładów. Jako pomocnik palacza, palacz sypał węgiel, palił w piecu tunelowym, wywoził szlakę, pilnował kotła, naprawiał, regulował, czyścił piec. Przy czym ten piec wytwarzał parę dla Przedsiębiorstwa (...) , która była potrzebna do procesów technologicznych i do prasowania dla Przedsiębiorstwa (...) . Były to kotły wysokoprężne, płomienicowe, przemysłowe, obsługiwane ręcznie. Kotłownia funkcjonowała cały rok. W Przedsiębiorstwie (...) niektóre urządzenia były używane przez cały rok , para była dostarczana przez cały rok do bojlerów i klimatyzacji. Jako pomocnik palacza można było pracować bez uprawnień, co jest istotne z punktu widzenia późniejszego ukończenia kursu palacza. A jednocześnie nie było różnicy w czynnościach pomiędzy palaczem a pomocnikiem. W dniu 21 lutego 1983 r wnioskodawca otrzymał świadectwo pracy za okres pracy w Przędzalni (...) . W. w Ł. - od dnia 2 lipca 1973 r do 15 lutego 1983 r, na stanowisku palacza , w pełnym wymiarze czasu pracy. W ocenie Sądu wnioskodawca wykazał, że od sierpnia 1979 r zajmował stanowisko pomocnika palacza, a następnie palacza. Z zeznań wnioskodawcy i świadka, wynika, iż skarżący w trakcie zatrudnienia na stanowisku pomocnika wykonywał takie same czynności jak palacz, a różnica w ich pracy sprowadzała się do zakresu odpowiedzialności, nie zaś do zakresu obowiązków. Palacz był bowiem odpowiedzialny za urządzenia znajdujące się w kotłowni. Wnioskodawca w spornym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obsługiwał kotły typu przemysłowego, również w okresie letnim, gdyż wówczas służyły one obsługi klimatyzacji i bojlerów. W ocenie Sądu, w powyższym okresie (sierpień 1979 r – 15 lutego 1983 r) wnioskodawca wykonywał zatem prace wymienione w wykazie A dział XIV pkt. 1, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, czyli prace określone jako „prace nie zautomatyzowanych palaczy i rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego” i zaliczane są do prac wykonywanych w warunkach szczególnych. Wskazać należy, że istotnym warunkiem przyznania świadczenia z tytułu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach jest stwierdzenie w ramach pełnego wymiaru czasu pracy oddziaływania szkodliwych warunków na organizm pracownika. R. legis instytucji przewidzianej w art. 32 ustawy z 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS opiera się na założeniu, że praca wykonywana w szczególnych warunkach przyczynia się do szybszego obniżenia wydolności organizmu, stąd też osoba wykonująca taką pracę ma prawo do emerytury wcześniej niż inni ubezpieczeni. Jak wynika z powyższego chodzi zatem o charakter i warunki, w jakich dana praca jest wykonywana. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie wykazano, że wnioskodawca pracując na wspomnianych stanowiskach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, faktycznie wykonywał pracę w szczególnych warunkach przyczyniających się do szybszego obniżenia wydolności jego organizmu. Podkreślenia wymaga, że praca w warunkach szczególnych ma być, zgodnie z cytowanym przepisem, wykonywana stale, czyli ma to być podstawowe, zasadnicze zajęcie pracownika. Reasumując Sąd przyjął, iż wnioskodawca posiada okres zatrudnienia w warunkach szczególnych w wymiarze przekraczającym 15 lat oraz spełnia pozostałe przesłanki do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku. Na mocy art. 129 ust. 1 ustawy świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę w dniu 3 marca 2016 roku, wiek 60 lat ukończył w dniu 15 czerwca 2015 roku, zaś w dniu 18 kwietnia 2016 roku uzupełnił dokumentację poprzez złożenie dokumentu pozwalającego ustalić staż pracy w szczególnych warunkach, który to dzień należy przyjąć za dzień złożenia wniosku o emeryturę. W związku z powyższym prawo do emerytury należało wnioskodawcy przyznać od dnia 1 kwietnia 2016 tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. , zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji. ZARZĄDZENIE odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi organu rentowego wraz z aktami rentowymi.