Sygn. akt VIII U 1244/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Jolanta Łanowy Protokolant: Małgorzata Skirło po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2015 r. w Gliwicach sprawy B. K. ( K. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o prawo do emerytury na skutek odwołania B. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 24 czerwca 2015 r. nr (...)
- zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu B. K. prawo do emerytury od dnia (...)
- zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. na rzecz odwołującego kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) SSO Jolanta Łanowy UZASADNIENIE Decyzją z dnia 24.06.2015r. – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił B. K. prawa do emerytury. Decyzję wydano w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. – w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż na podstawie przedłożonych do wniosku dowodów organ rentowy uznał za udowodnione na dzień 31.12.1999r. okresy składkowe w rozmiarze 25 lat, 1 m-ca i 1 dnia, oraz nieskładkowe w rozmiarze 15 dni, natomiast nie zaliczył do pracy w warunkach szczególnych żadnego okresu pracy , w szczególności okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) od 8.
- (...) . do 31.12.1998r., ponieważ z przedłożonej dokumentacji wynikają rozbieżności co do faktycznie zajmowanego stanowiska – przepalacz gazowy czy ślusarz. Odwołanie od tej decyzji wniósł B. K. , domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do emerytury od dnia (...) , tj. od ukończenia 60 lat. Wskazał, iż w spornym okresie był zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) SA . Wykonywał prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym i gazowym metali, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy., które to prace określone są w Wykazie A Dziale XIV poz. 12 załącznika do zarządzenia nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12.08.1983r. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił co następuje: Odwołujący B. K. urodził się (...) Nie był członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego. W dniu 5 czerwca 2015r. odwołujący złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. wniosek o prawo do emerytury w związku z pracą w warunkach szczególnych. Do dni oku dołączył świadectwo wykonywania pracy we warunkach szczególnych z dnia 6.12.2000r. wydane przez Przedsiębiorstwie (...) SA w K. , z którego wynika , iż od 31.08.1979r. do nadal stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę przepala- cza gazowego, a od 8.04.1981r. do15.11.2000r. prace ślusarza, wymienione w Wykazie A Dział XIV poz. 12 pkt 6 wykazu stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 17 Ministra Gospodarki i (...) , a nadto świadectwo pracy z dnia 1.10.2010r. sporządzone przez Zakład Produkcji (...) spółke z o.o. w K. , z którego wynika , iż od 31.08.1979r. do 30.0-9.2010r. był zatrudniony na stanowisku ślusarza, natomiast pracę w warunkach szczególnych wykonywał w okresie od 8.04.1981r. do 15.11.2000r. na stanowisku ślusarza wymienione Wykazie A Dział XIV poz. 12 pkt 6 wykazu stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 17 Ministra Gospodarki i (...) z dnia 12.08.1983r. Po przeanalizowaniu sprawy organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję, uznał za udowodnione na dzień 31.12.1999r. okresy składkowe w rozmiarze 25 lat, 1 m-ca i 1 dnia, oraz nieskładkowe w rozmiarze 15 dni , nie uznając odwołującemu żadnego okresu pracy za pracę w warunkach szczególnych, wobec rozbieżności co do stanowisk pracy wynikających świadectwa pracy w warunkach szczególnych i świadectwa pracy. Odwołujący twierdził, iż w spornym okresie pracował w Przedsiębiorstwie (...) SA , następnie po podziale spółki w Zakładzie Produkcji (...) spółka z o.o. w K. . Wykonywał prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym i gazowym metali, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Odwołujący B. K. z zawodu jest ślusarzem. Odwołujący legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. ponad 25 letnim stażem pracy. W Przedsiębiorstwie (...) SA odwołujący podjął pracę w dniu 31 sierpnia 1979r. na stanowisku ślusarza. Po uzyskaniu uprawnień przepalacza , od dnia 8 kwietnia 1981r. prace podjął na stanowisku przepalacza , na którym to pracował do końca 1998r. W Przedsiębiorstwie tym odwołujący pracował odo 15.11.2000r. Zakład ten zajmował się produkcja konstrukcji metalowych dla przemysłu węglowego. Przedsiębiorstwo (...) SA podzieliło się w 2000 r. i odwołujący podjął pracę w Zakładzie Produkcji (...) spółka z o.o. w K. ., w którym to pracował do 2004r., tj. do likwidacji zakładu. Odwołujący pracował na hali , w brygadzie składającej się z kilkunastu pracowników. W skład brygady wchodzili ślusarze, spawacze i przepalacze. Odwołujący wykonywał prace polegające na wypalaniu elementów metalowych i profili przy użyciu palnika acetylenowego . Prace te wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy od momentu kiedy nabył uprawnienia przepalacza tj. od 9 kwietnia 1981r., wcześniej był zatrudniony na stanowisku ślusarza i wykonywał prace ślusarza. Kurs przepalania i cięcia metali odwołujący odbył w okresie od 4.03.1981r. do 8.04.1981r. Razem z odwołującym w spornym okresie pracowali świadkowie : S. Ł. , pełniący obowiązki kierownika zakładu, M. C. , zatrudniony na stanowisku spawacza ślusarza, pracujący z odwołującym w jednej brygadzie, S. E. , bezpośredni przełożony odwołującego, T. J. , A. K. , J. N. . Świadkowie zgodnie zeznawali, iż widzieli odwołującego jak wykonywał prace przepalacza. Wykonując obowiązki przepalacza odwołujący otrzymywał od pracodawcy dodatki za pracę w szczególnych warunkach, był to dodatek finansowy i mleko. W aktach osobowych odwołującego znajduje się dokument sporządzony przez S. E. w dniu 1.1`2.2000r., z którego wynika iż w okresie od 31.08.1979r. do 15.11.2000 r. zatrudniony był w Przedsiębiorstwie (...) SA , a w okresie od 8.04.1981r. do 15.11.2000 r. B. K. był zatrudniony na stanowisku przepalacza stale i w pełnym wymiarze i praca na tym stanowisku była zaliczona do I kategorii zatrudnienia. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego, akta osobowe i zeznania świadków : M. C. , S. E. , T. J. , A. K. , J. N. i przesłuchanie stron. Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności Sąd dał w pełni wiarę zeznaniom świadków i wyjaśnieniom ubezpieczonego, gdyż są spójne i wzajemnie się potwierdzają. Należy również podkreślić, że zarówno świadkowie, jak i sam ubezpieczony precyzyjnie i w sposób nie budzący wątpliwości określili charakter pracy odwołującego. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
- W myśl 184 ust 2 ustawy emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowań Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.). W myśl § 3 i 4 rozporządzenia, pracownik który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
- osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn
- ma wymagany 25 letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. W wykazie A, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, określone zostały prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. W myśl działu XIV pkt 12 wykazu A określającego prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego, a stanowiącego Załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze do takich prac należą: prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym , gazowym i atomowodorowym. Natomiast jak stanowi § 1, ust 1 i 2 rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami". Właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane pracew szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostawało ustalenie, czy ubezpieczony spełnia przesłanki do nabycia emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych po ukończeniu 60 roku życia. Warunkiem nabycia uprawnień emerytalnych według art. 184 jest spełnienie przesłanki stażu przed dniem 1 stycznia 1999r. Brak w treści art. 184 przesłanki końcowej daty spełnienia pozostałych warunków nabycia uprawnień emerytalnych (tj. na dzień 31 grudnia 2008r.) powoduje, że ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życie ustawy o emeryturachirentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych posiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w art. 32 również po dniu 31 grudnia 2008r. oraz nieprzystąpieniu do OFE albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Wszystkie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. Należy podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie. Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy. Według oceny Sądu postępowanie dowodowe przeprowadzone w tej konkretnej sprawie wykazało, że ubezpieczony B. K. ukończył 60 rok życia (...) . i na dzień 31 grudnia 1998r. udowodnił łącznie ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym ponad 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. Nie budzi wątpliwości Sądu, że praca ubezpieczonego w Przedsiębiorstwie (...) SA , w okresie od 9 kwietnia 1981r. do 31.12.1998r. na stanowisku przepalacza była faktycznie pracą w warunkach szczególnych określoną w wykazie A , dziale XIV : - poz. 12, tj. pracą przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym , gazowym i atomowodorowym. Organ rentowy nie uwzględnił odwołującemu spornego okresu pracy, argumentując, iż w treści przedłożonych przez odwołującego są rozbieżności co do faktycznie zajmowanego stanowiska. Trzeba jednak podkreślić, iż w myśl z ugruntowanego już stanowiskiem judykatury i doktryny „sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpoznając sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dokonują kontroli zgodności decyzji administracyjnych wydanych w tych sprawach z prawem w trybie odrębnym określonym w kodeksie postępowania cywilnego , w którym to trybie nie obowiązują ograniczenia dowodowe obowiązujące w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed organami rentowymi” (vide – wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 1996r., sygn. akt III AUr 235/96, Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 1997r.., nr 1, poz. 2). Z kolei w wyroku z dnia 25 lipca 1997r. sygn. akt II UKN 186/97 Sąd Najwyższy stwierdził, że: „W postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia, co do środków dowodowych stwierdzających wysokość zarobków lub dochodów stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty określone w § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1984r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) ”( OSNP z 1998r, Nr11, poz. 342 ). Tak więc w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych mogą być przeprowadzane wszelkie dowody zmierzające do prawidłowego rozstrzygnięcia, w tym dokumentacja osobowa, czy zeznania świadków. Z powyższych przyczyn, Sąd stwierdził, że ubezpieczony z momentem spełnienia wszystkich przesłanek tj. w dniu (...) ( ukończenie wieku emerytalnego w dniu (...) ) nabył prawo do spornego świadczenia emerytalnego . Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł, jak w pierwszym punkcie wyroku. O kosztach orzeczono po myśli art. 98 k.p.c. w związku z § 11 ust 2 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) w punkcie drugim orzeczenia. (-) SSO Jolanta Łanowy