Sygn. akt IV U 624/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 października 2016r. Sąd Okręgowy/Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie Wydział IV w składzie: Przewodniczący SSO Marek Przysucha Protokolant Karina Zbroińska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2016r. w Częstochowie sprawy Z. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. o prawo do emerytury na skutek odwołania Z. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. z dnia 9 maja 2016r. Nr (...)
- zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje ubezpieczonemu Z. T. prawo do emerytury poczynając od 8 maja 2016 roku;
- zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. na rzecz ubezpieczonego Z. T. kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 624/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 9 maja 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odmówił ubezpieczonemu Z. T. prawa do emerytury. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ rentowy podniósł, iż ubezpieczony nie spełnia warunków wymaganych art. 32 w związku z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ rentowy na dzień 1 stycznia 1999r. uznał za udowodnione okresy składkowe i nieskładkowe w wymiarze 25 lat, 10 miesięcy i 26 dni. Organ rentowy nie uznał za pracę w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie (...) w C. od 9 września 1982r. do 31 grudnia 1998r. na stanowisku maszynisty żurawi samojezdnych kołowych, ponieważ prace wymienione w zarządzeniu nr 11, na które powołuje się zakład pracy nie uprawniają do obniżenia wieku emerytalnego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczony. Domagał się jej zmiany i przyznania prawa do emerytury oraz zasądzenia od organu rentowego na jego rzecz kosztów zastępstwa według przedłożonej faktury. Wnosił o uwzględnienie do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu pracy od 9 września 1982r. do 31 grudnia 1998r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w C. , gdzie pracował jako operator, maszynista ciężkich maszyn budowlanych i drogowych. Opisywał, iż wykonywał pracę jako operator kafara, koparek, dźwigów i żurawi. Powoływał się na uprawnienia w tym zakresie. Dla potwierdzenia charakteru swojej pracy wnosił o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Z. T. urodził się (...) , wniosek o emeryturę zgłosił w dniu 27 kwietnia 2016r. Organ rentowy uznał za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999r. okresy składkowe i nieskładkowe w wymiarze 25 lat, 10 miesięcy i 26 dni. ZUS nie uznał ubezpieczonemu żadnego okresu pracy za wykonywany w warunkach szczególnych. Odwołujący nie przystąpił do Otwartego Funduszu Emerytalnego. dowód: akta ZUS. Ubezpieczony w okresie od 9 września 1982r. do 31 grudnia 1998r. był zatrudniony w (...) Przedsiębiorstwie (...) w C. . Pracodawca ubezpieczonego był zakładem kanalizacyjno-budowlanym, zajmował się budową budynków, wykonywaniem kanalizacji, układaniem asfaltu. Wnioskodawca został zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowcy-operatora dźwigu w Bazie (...) Odwołujący już podejmując zatrudnienie posiadał uprawnienia maszynisty ciężkich maszyn budowlanych i drogowych dotyczący żurawi samojezdnych kołowych do 16 ton. Ubezpieczony w początkowym okresie pracował na dźwigu samojezdnym kołowym Jelcz o udźwigu 10 ton. Po około pół roku odwołującemu został powierzony samojezdny dźwig kołowy Takraf o udźwigu 12 ton i na tym sprzęcie zasadniczo pracował do końca zatrudnienia. Ubezpieczony z zajezdni wyjeżdżał tak, aby na 07:00 być na budowie, gdzie pracował do godziny 15:00 ustawiając i kładąc przy użyciu dźwigu rury, elementy budowlane jak belki stropowe, płyty stropowe, czy konstrukcje. Odwołujący wykonywał pracę na terenie C. na kilkunastu budowach, m.in. przy budowie zbiorników na B. , budowie rurociągu od miejscowości O. do C. , kolektora na ul. (...) , oczyszczalni w D. . Ponadto wykonywał pracę poza C. przy budowie oczyszczalni w B. , kanalizacji na terenie L. , a także na budowach w M. , Z. , B. i Ł. . Po godzinie 15:00 odbywały się różne przewozy materiału z magazynu na budowy, a ponadto przyjeżdżały wagony z rurami czy innymi elementami i dlatego też ubezpieczony był wzywany na rampę do rozładunku. Swoje uprawnienia w zakresie obsługi ciężkich maszyn budowlanych i drogowych poszerzał i od 18 maja 1985r. był uprawniony również do obsługi koparek jednonaczyniowych o wielkości do 0,8 m
(3), a od 28 listopada 1986r. do obsługi kafarów o wielkości do 3,5 tony. Szkolenia odbywały się w ramach kursów organizowanych przez pracodawcę, aby zapewnić możliwość pełnego wykorzystania pracy pracownika. Wobec tego zdarzało się również, że ubezpieczony zajmował się obsługą koparki albo kafara służącego do wbijania w ziemię. W okresie od 10 listopada 1987r. do 31 stycznia 1988r. ubezpieczony był zatrudniony na stanowisku operatora kafara na budowie (...) P. w (...) w ramach kontraktu realizowanego przez (...) . Od dnia 1 lipca 1998r. na wniosek ubezpieczonego ograniczony został etat ubezpieczonego do 7/
- W takim wymiarze pracę świadczył do 31 grudnia 1998r. W dniach 23 i 24 marca 1983r. miał nieusprawiedliwione nieobecności. dowód: akta osobowe ubezpieczonego, J. Ś. , K. P. , S. K. , M. B. , A. B. , zeznania świadków: J. Ś. (k. 54v-55 akt), K. doroszewskiego (k. 55-55v akt), S. K. (k. 55v akt), M. B. (k. 55v-56 akt), A. B. (k. 56 akt) oraz wyjaśnienia ubezpieczonego (k. 56v akt). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 887) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
- Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2). Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS, ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust.
- Ust. 2 art. 32 ustawy stanowi, iż za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. W ust. 4 powołanego art. 32 ustawy wskazano, iż wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych tj. rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Do uzyskania prawa do emerytury wymagany jest dla mężczyzny okres zatrudnienia w wymiarze 25 lat /§3/. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnie wiek emerytalny, wynoszący dla mężczyzn 60 lat, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych /§ 4 ust.2/. Praca w warunkach szczególnych winna być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku /§ 2 ust. 1/. Ubezpieczony spełnia wszystkie powołane wyżej warunki do uzyskania prawa do emerytury, bowiem do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął okres pracy w wymiarze ponad 25 lat, w tym ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych oraz w dniu 8 maja 2015r. ukończył 60 lat. Ponadto odwołujący nie jest członkiem OFE. Sąd uznał w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, iż ubezpieczony w (...) Przedsiębiorstwie (...) w C. od 9 września 1982r. do 30 czerwca 1998r. - z wyłączeniem 23 i 24 marca 1983r. - (15 lat, 9 miesięcy i 21 dni) stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę maszynisty ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych. Ten rodzaj prac wymieniony jest w dziale V, poz. 3 wykazu A załącznika do powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983r. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Wykonywanie pracy w warunkach szczególnych w powyższym okresie potwierdził pracodawca wystawiając ubezpieczonemu odpowiednie świadectwo. Z zachowanej dokumentacji osobowej ubezpieczonego wynika, że podejmując pracę posiadał uprawnienia maszynisty ciężkich maszyn budowlanych i drogowych dotyczący żurawi samojezdnych kołowych do 16 ton. Swoje uprawnienia w zakresie obsługi ciężkich maszyn budowlanych i drogowych poszerzał i od 18 maja 1985r. był uprawniony również do obsługi koparek jednonaczyniowych i wielkości do 0,8 m
(3), a od 28 listopada 1986r. do obsługi kafarów o wielkości do 3,5 tony. Odwołujący został zatrudniony w Bazie (...) na stanowisku kierowcy-operatora dźwigu. Później był określany jako operator, bądź podawano jedynie jednostkę zatrudnienia (...) . Był również określany jako maszynista koparki, maszynista kafara. Uściśleniem treści tej dokumentacji są zeznania świadków, którzy pracowali wspólnie z ubezpieczonym. Świadkowie J. Ś. , K. P. , S. K. i A. B. byli współpracownikami ubezpieczonego, a świadek M. B. był jego przełożonym. Świadkowie pracowali z ubezpieczonym w całym spornym okresie. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków, bowiem posiadają oni wiadomości z własnych obserwacji, ich zeznania są spójne i logiczne. Wszyscy zeznający w sprawie świadkowie potwierdzili, iż ubezpieczony był operatorem dźwigu samojezdnego kołowego. Kojarzyli go przede wszystkim z dźwigiem Takraf, na którym pracował w przeważającym okresie zatrudnienia. Potwierdzili jednak, że widywany był również na koparce lub kafarze. Wszystko to są ciężkie maszyny budowlane i nie może ulegać najmniejszej wątpliwości konieczność uwzględnienia wykonywania na nich prac do stażu pracy w warunkach szczególnych. Brak jest jedynie podstaw do uwzględnienia okresu od 1 lipca 1998r. do 31 grudnia 1998r., w którym to czasie na wniosek ubezpieczonego ograniczony został mu etat z pełnego do 7/8, jak również dni nieusprawiedliwionych nieobecności 23 i 24 marca 1983r. Uwzględniony w niniejszym procesie okres pracy w warunkach szczególnych stanowi ponad 15 lat, ubezpieczony spełnia również pozostałe warunki do uzyskania emerytury. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji w oparciu o powołane przepisy oraz art. 477 14 § 2 k.p.c. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r., poz. 1800). Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 16 lutego 2012r. (sygn. IV CZ 107/11, LEX nr 1168556) nie ma przeszkód, aby strona korzystająca z pomocy adwokata umówiła się, przy zastosowaniu kryteriów określonych w § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), na opłatę w wyższej wysokości od minimalnej stawki opłaty przewidzianej za pomoc prawną dla danego rodzaju sprawy. W takim jednak przypadku, wysokość umówionego wynagrodzenia nie jest wiążąca dla sądu przy dokonywaniu rozliczenia kosztów procesu. Orzeczenie to zachowało aktualność na tle § 15 obecnie obowiązującego rozporządzenia. Wskazać przy tym należy, iż nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w § 15 ust. 3 tego rozporządzenia przemawiająca za ustaleniem kosztów zastępstwa procesowego w wysokości przewyższającej stawkę minimalną. Wprawdzie pełnomocnik ubezpieczonego wykazywał się pewną aktywnością, ale trudno przyjąć, że jeśli zastępca procesowy działa w procesie to już tylko z tego powodu należy mu się wyższe wynagrodzenie. Takie jest wszak jego zadanie. Niniejsza sprawa nie była skomplikowaną pod względem prawnym, wymagała jedynie dokonania pewnych ustaleń faktycznych i zakończyła się na jednej rozprawie. Wkład pracy adwokata także nie był na tyle znaczny, aby uzasadniał podwyższenie tej stawki.