Sad powszechny, VIII U 465/14

Sygn. akt VIII U 465/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 września 2016 roku Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Jolanta Węs Protokolant – starszy sekretarz sąd. Alicja Machnio po rozpoznaniu w dniu 8 września 2016 roku w Lublinie sprawy H. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o prawo do emerytury na skutek odwołania H. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 20 stycznia 2014 roku znak (...) I oddala odwołanie w części dotyczącej ustalenia H. W. prawa do emerytury nauczycielskiej od 1 listopada 2013 roku do 28 lutego 2015 roku; II w pozostałej części umarza postępowanie; III wniosek H. W. o przeliczenie emerytury od dnia 1 września 2016 roku przekazuje do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. . Sygn. akt VIII U 465/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 20 stycznia 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił H. W. prawa do emerytury nauczycielskiej. W uzasadnieniu wskazano, iż wnioskodawca udokumentował 20-letni okres pracy nauczycielskiej i 30-letni okres składkowy i nieskładkowy, jednak nie rozwiązał stosunku pracy na swój wniosek z obecnym pracodawcą (decyzja k. 26 t. V akt ZUS). Z powyższą decyzją nie zgodził się H. W. , wnosząc o przyznanie prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż organ rentowy w decyzji nie odniósł się do charakteru pisma rozwiązującego z nim stosunek pracy (k. 2 a.s.). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie k. 4 a.s.). Pismem z dnia 1 września 2016 roku H. W. wniósł o przeliczenie emerytury przyznanej od dnia 1 września 2016 roku (k. 63 a.s.). Na rozprawie w dniu 8 września 2016 roku skarżący wskazał, że domaga się przyznania emerytury od dnia 1 listopada 2013 roku i przekazania wniosku o przeliczenie emerytury do organu rentowego celem jego rozpoznania (k. 66 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: H. W. urodził się w dniu (...) , a z wnioskiem o przyznanie emerytury na podstawie art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. w dniu 25 listopada 2013 roku (k. 1 t. V akt ZUS). Do wniosku dołączył wypowiedzenie z dnia 7 maja 2013 roku, z którego wynika, że jego pracodawca Zespół Szkół (...) im. A. i J. V. w L. rozwiązał z nim stosunek pracy za uprzednim trzymiesięcznym wypowiedzeniem z dniem 31 sierpnia 2013 roku (k. 2 t. V akt ZUS). Organ rentowy dokonał sprawdzenia okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu. Do uprawnień uwzględnił łączny staż pracy w wymiarze 36 lat, 9 miesięcy i 13 dni okresów składkowych i nieskładkowych oraz okres pracy w szczególnym charakterze na stanowisku nauczyciela w wymiarze 21 lat i 7 miesięcy (karta przebiegu zatrudnienia k. 25 t. V akt ZUS). Nadto ustalił, że wnioskodawca nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego (wniosek cz. II pkt 2 k. 9 t. V akt ZUS). Zaskarżoną decyzją z dnia 20 stycznia 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił H. W. prawa do emerytury nauczycielskiej (k. 26 t. V akt ZUS). Sąd ustalił w niniejszym postępowaniu, iż od dnia 1 września 1989 roku wnioskodawca pracował w Zespole Szkół (...) (...) i J. V. w L. (świadectwo pracy k. 2 t. VI akt ZUS). W dniu 7 maja 2013 roku pracodawca skarżącego, w związku ze zmianami organizacyjnymi powodującymi zmniejszenie liczby oddziałów w szkole oraz zmianę planu nauczania, uniemożliwiającymi dalsze zatrudnienie powoda w pełnym wymiarze zajęć na stanowisku nauczyciela przedmiotów zawodowych w roku szkolnym 2013/2014, na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy – Karta Nauczyciela oświadczył, że rozwiązuje z H. W. stosunek pracy z dniem 31 sierpnia 2013 roku za uprzednim trzymiesięcznym wypowiedzeniem. Jednocześnie pracodawca poinformował H. W. , że zgodnie z art. 20 ust. 5c Karty Nauczyciela przysługuje mu prawo złożenia wniosku o przeniesienie w stan nieczynny w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego pisma albo może wyrazić zgodę na ograniczenie zatrudnienia do wymiaru nie niższego niż ½ etatu i proporcjonalnie wynagrodzenia w trybie art. 22 ust. 2 Karty Nauczyciela – zaznaczając, że zmniejszenie zatrudnienia do wymiaru nie niższego niż ½ obowiązkowego wymiaru zajęć nie powoduje zmiany statusu nauczyciela mianowanego (wypowiedzenie k. 2 t. V akt ZUS). W dniu 10 maja 2013 roku H. W. wyraził zgodę na ograniczenie zatrudnienia w roku szkolnym 2013/2014 w wymiarze nie niższym niż ½ etatu w trybie określonym w art. 22 ust. 2 Karty Nauczyciela (k. 53 akt sprawy VII P 920/13). W dniu 17 maja 2013 roku skarżący złożył odwołanie od wypowiedzenia stosunku pracy z dnia 7 maja 2013 roku (k. 1 akt sprawy VII P 920/13). Wyrokiem z dnia 13 lutego 2015 roku wydanym sprawie o sygn. akt VII P 920/13 z powództwa H. W. przeciwko Zespołowi Szkół (...) im. A. i J. V. w L. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę z dnia 10 maja 2013 roku i ustalenie istnienia stosunku pracy w roku szkolnym 2013/2014, Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie ustalił, że H. W. pozostawał w roku szkolnym 2013/2014 w stosunku pracy nawiązanym na podstawie mianowania z Zespołem Szkół (...) (...) i J. V. w L. w wymiarze 0,55 etatu, a od 15 października 2013 roku – 0,59 etatu i oddalił powództwo w pozostałym zakresie (wyrok k. 372 akt sprawy VIII U 920/13). Wyrokiem z dnia 10 lutego 2016 roku, sygn. akt VIII Pa 47/15 Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu sprawy H. W. przeciwko Zespołowi Szkół (...) (...) i J. V. w L. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę z 10 maja 2013 roku i ustalenie istnienia stosunku pracy w roku szkolnym 2013/2014 na skutek apelacji H. W. od wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lutego 2015 roku, sygn. akt VII P 920/13, w pkt I oddalił apelację, w pkt II zasądził od H. W. na rzecz Zespołu Szkół (...) (...) i J. V. w L. 60 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą instancję (k. 480 akt sprawy VII P 920/13). Kolejnym wyrokiem z dnia 13 lutego 2015 roku, wydanym w sprawie sygn. akt VII P 335/14, z powództwa H. W. przeciwko Zespołowi Szkół (...) im. A. i J. V. w L. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę z dnia 6 maja 2014 roku i przywrócenie do pracy Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie oddalił powództwo. Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 6 maja 2014 roku, w związku ze zmianami organizacyjnymi powodującymi kolejne zmniejszenie liczby oddziałów w szkole oraz zmiany planu nauczania uniemożliwiającymi dalsze zatrudnienie powoda w pełnym wymiarze zajęć na stanowisku nauczyciela przedmiotów zawodowych w roku szkolnym 2014/2015, na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy – Karta Nauczyciela pracodawca oświadczył, że rozwiązuje stosunek pracy z dniem 31 sierpnia 2014 roku za uprzednim trzymiesięcznym wypowiedzeniem, wskazując, że nie ma możliwości zastosowania ograniczenia zatrudnienia do wymiaru nie niższego niż ½ etatu. Jednocześnie Dyrektor Zespołu Szkół poinformował H. W. , że zgodnie z art. 20 ust. 5c Karty Nauczyciela przysługuje mu prawo złożenia wniosku o przeniesienie w stan nieczynny w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego pisma w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego pisma, na podstawie którego zostanie przeniesiony w stan nieczynny. W dniu 5 czerwca 2014 roku H. W. , w związku z otrzymanym pismem dyrektora z 6 maja 2014 roku, złożył wniosek o przeniesienie go od 1 września 2014 roku w stan nieczynny i powód na skutek złożonego wniosku został przeniesiony w stan nieczynny na okres od 1 września 2014 roku do 28 lutego 2015 roku. Jednocześnie poinformowano powoda, że na podstawie art. 20 ust. 5c Karty Nauczyciela z upływem sześciomiesięcznego okresu pozostawania w stanie nieczynnym stosunek pracy wygaśnie z dniem 28 lutego 2015 roku. Apelacja H. W. od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 10 lutego 2016 roku, który w uzasadnieniu podkreślił, że pracodawca wyraził zgodę na stan nieczynny H. W. , co spowodowało, iż stosunek pracy trwał nadal, powód przez okres jego trwania pobierał wynagrodzenie zasadnicze, zaś stosunek pracy automatycznie wygasł z dniem 28 lutego 2015 roku (wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 10 lutego 2016 roku wraz z uzasadnieniem - k. 65 a.s.). W dniu 20 marca 2015 roku H. W. przedłożył organowi rentowemu świadectwo pracy z dnia 28 lutego 2015 roku z którego wynika, że w okresie od 1 września 1989 roku do 28 lutego 2015 roku pracował w Zespole Szkół (...) (...) i J. V. w L. , a stosunek pracy ustał z upływem sześciomiesięcznego pozostawania w stanie nieczynnym – art. 20 ust.1 pkt 2 Kart Nauczyciela i na wniosek nauczyciela w związku z przejściem na emeryturę (k. 2 t. VI akt ZUS). Decyzją z dnia 9 kwietnia 2015 roku organ rentowy przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury nauczycielskiej od dnia 1 marca 2015 roku tj. od następnego dnia po rozwiązaniu stosunku pracy (k. 16-17 t. VI akt ZUS). Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o przytoczone dowody z dokumentów, zawarte w aktach sprawy i aktach organu rentowego, które obdarzono wiarą w całości. Zostały one sporządzone w przepisanej formie, w oparciu o obowiązujące w dacie ich wydania przepisy prawne oraz wydane przez kompetentne osoby w ramach przysługujących im uprawnień. Nie były także kwestionowane przez wnioskodawcę , ani organ rentowy. Odwołanie wnioskodawcy w części dotyczącej ustalenia prawa do emerytury nauczycielskiej od 1 listopada 2013 roku do 28 lutego 2015 roku nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 88 ust. 1 i 2a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku – Karta Nauczyciela (tekst jednolity: Dz. U. 2014 roku, poz. 191 ze zm.) nauczyciele mający trzydziestoletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze, zaś nauczyciele szkół, placówek, zakładów specjalnych oraz zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich - dwudziestopięcioletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze w szkolnictwie specjalnym, mogą - po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy - przejść na emeryturę. Nauczyciele urodzeni po dniu 31 grudnia 1948 roku, a przed dniem 1 stycznia 1969 roku zachowują prawo do przejścia na emeryturę bez względu na wiek, jeżeli: 1) spełnili warunki do uzyskania emerytury, określone w ust. 1 , w ciągu dziesięciu lat od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , z wyjątkiem warunku rozwiązania stosunku pracy, oraz 2) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody budżetu państwa. Z literalnego brzmienia cytowanych powyżej uregulowań prawnych wynika jednoznacznie, iż dla przyznania prawa do emerytury nauczycielskiej koniecznym jest łączne spełnienie wszystkich wymienionych wcześniej warunków, w tym jednym z niezbędnych takich warunków wynikającym z tych przepisów jest rozwiązanie stosunku pracy na wniosek nauczyciela. Ubezpieczony w dniu składania wniosku o emeryturę tj. 25 listopada 2013 roku posiadał wymagany do przyznania prawa do emerytury nauczycielskiej 30-letni okres składkowy oraz nieskładkowy i 20 letni okres pracy nauczycielskiej. Nie przystąpił też do otwartego funduszu emerytalnego . Wskazać jednak należy, że od 1 września 2013 roku pozostawał w stosunku pracy nawiązanym na podstawie mianowania z Zespołem Szkół (...) (...) i J. V. w L. w wymiarze 0,55 etatu, a od 15 października 2013 roku – 0,59 etatu, co wynika wprost z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego Lublin - Zachód z dnia 13 lutego 2015 roku w sprawie o sygn. akt VII P 920/13. Powyższy stosunek pracy ustał z upływem sześciomiesięcznego stanu nieczynnego, w którym wnioskodawca przebywał od 1 września 2014 roku do 28 lutego 2015 roku, co z kolei wynika z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego Lublin - Zachód z dnia 13 lutego 2015 roku, wydanego w sprawie sygn. akt VII P 335/14. W dniu 20 marca 2015 roku H. W. przedłożył organowi rentowemu świadectwo pracy z dnia 28 lutego 2015 roku, z którego wynika, że stosunek pracy z Zespołem Szkół (...) (...) i J. V. w L. ustał z dniem 28 lutego 2015 roku z upływem sześciomiesięcznego pozostawania w stanie nieczynnym – art. 20 ust.1 pkt 2 Kart Nauczyciela i na wniosek nauczyciela w związku z przejściem na emeryturę. W związku z powyższym w okresie od 1 listopada 2013 roku do 28 lutego 2015 roku ubezpieczony nie spełniał warunków do przyznania emerytury nauczycielskiej bez względu na wiek, albowiem pozostawał w stosunku pracy w tym okresie. Zatem jego odwołanie w zakresie jakim domagał się przyznania prawa do emerytury od 1 listopada 2013 roku do 28 lutego 2015 roku należało na podstawie powołanych wyżej przepisów i art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalić. Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej ustalenia prawa do emerytury prawa do emerytury po 28 lutego 2015 roku, albowiem zgodnie z treścią art. 477 13 k.p.c. zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. W niniejszej sprawie organ rentowy decyzją z dnia 9 kwietnia 2015 roku przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury od 1 marca 2015 roku, uwzględniając tym samym częściowo jego żądanie. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 13 k.p.c. orzekł jak w pkt II wyroku. Przepis art. 477 10 § 2 k.p.c stanowi, że jeżeli ubezpieczony zgłosił nowe żądanie, dotychczas nierozpoznane przez organ rentowy, sąd przyjmuje to żądanie do protokołu i przekazuje go do rozpoznania organowi rentowemu. Przeniesienie sprawy na drogę sądową przez wniesienie odwołania od decyzji organu rentowego ogranicza się do okoliczności uwzględnionych w decyzji, a między stronami spornych; poza tymi okolicznościami spór sądowy nie może zaistnieć. Przed sądem wnioskodawca może żądać jedynie korekty stanowiska zajętego przez organ rentowy i wykazywać swoją rację, odnosząc się do przedmiotu sporu objętego zaskarżoną decyzją, natomiast nie może żądać czegoś, o czym organ rentowy nie decydował. Z tego względu odwołanie wnoszone od decyzji organu ubezpieczeń społecznych nie ma charakteru samodzielnego żądania, a jeżeli takie zostanie zgłoszone, sąd nie może go rozpoznać, lecz zobowiązany jest postąpić zgodnie z art. 477 10 § 2 k.p.c. (por. wyrok SN z dnia 9 września 2010 roku, II UK 84/10, LEX nr 661518). Ponieważ w toku postępowania sądowego w niniejszej sprawie H. W. zgłosił nowe żądanie, dotychczas nie rozpoznane przez organ rentowy, dotyczące przeliczenia jego emerytury od 1 września 2016 roku , Sąd Okręgowy na mocy art. 477