Sad powszechny, II Ca 885/13

Sygn. akt II Ca 885/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Mariusz Broda Sędziowie: SO Marek Boniecki SO Cezary Klepacz (spr.) Protokolant: protokolant sądowy Iwona Cierpikowska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2013 r. w Kielcach na rozprawie sprawy z powództwa B. O. przeciwko Spółdzielni (...) w B. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 11 marca 2013 r., sygn. I C 132/11 oddala apelację i zasądza od B. O. na rzecz Spółdzielni (...) w B. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 885/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 11 marca 2013 r., sygn. akt I C 132/11, Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim oddalił powództwo B. O. przeciwko Spółdzielni (...) w B. o zapłatę. Sąd ten ustalił następujący stan faktyczny. W dniu 29 sierpnia 1994 r. (...) w R. sprzedała S. P. i M. P. lokal mieszkalny nr (...) , położony w budynku wielomieszkaniowym nr (...) w B. wraz z udziałem do (...) części we własności części wspólnych budynku i własności gruntu. W § 9 aktu notarialnego postanowiono, iż do czasu sprzedaży wszystkich lokali zarząd nieruchomością wspólną sprawować będzie (...) w R. . W dniu 24 marca 1997 r. Spółdzielnia (...) w B. zawarła z W. Ś. umowę zarządu lokalem mieszkalnym nr (...) w B. wraz z częścią gospodarczą, na podstawie której pozwana zobowiązała się do dokonywania napraw zewnętrznych i prawidłowej eksploatacji oraz wywozu nieczystości związanych z całością zarządzania i nadzoru nad obiektami objętymi zarządem. Na podstawie umowy darowizny i aktu ustanowienia służebności, sporządzonych w dniu 21 marca 2007 r. przed notariuszem A. P. , prowadzącą Kancelarię Notarialną w O. , W. Ś. darowała B. O. lokal mieszkalny nr (...) , stanowiący odrębną nieruchomość, położony w domu wielomieszkaniowym wybudowanym na nieruchomości objętej księgą wieczystą Kw nr (...) , położonej w B. . Mieszkańcy bloku nr (...) położonego na Osiedlu (...) w B. utworzyli Wspólnotę Mieszkaniową. W dniu 6 lutego 2010 r. B. O. , wychodząc ze swojego mieszkania nr (...) w bloku nr (...) na osiedlu (...) w B. , po zejściu ze schodów na chodnik, poślizgnęła się i doznała złamania obu kości przedramienia lewego w miejscu typowym z przemieszczeniem odłamów. Odśnieżaniem chodnika położonego przy tym bloku zajmowali się palacze zatrudnieni w Spółdzielni (...) w B. , którzy w pierwszej kolejności odśnieżali nieruchomości objęte zarządem Spółdzielni. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji uznał, że powództwo jest niezasadne. Spółdzielnia (...) w B. nie jest odpowiedzialna za szkodę, której doznała B. O. , a zatem nie jest legitymowana biernie w niniejszym procesie, bowiem nie sprawuje zarządu nieruchomością wspólną. Z aktu notarialnego z dnia 29 sierpnia 1994 r. jednoznacznie wynika, iż do czasu sprzedaży wszystkich lokali mieszkalnych, zarząd nieruchomością wspólną, na której posadowiony jest blok nr (...) , sprawować będzie (...) w R. . Skoro zatem nie wszystkie lokale w tym bloku zostały sprzedane, to na tym podmiocie ciąży obowiązek zarządu nieruchomością wspólną. Odpowiedzialność pozwanej nie wynika z umowy zarządu z dnia 24 marca 1997 r., gdyż dotyczy ona wyłącznie należącego do powódki lokalu mieszalnego wraz z jego częścią gospodarczą. Okoliczność, że pozwana bez podstawy prawnej zlecała swojemu pracownikowi także odśnieżanie i posypywanie chodnika znajdującego się przy bloku nr (...) nie oznacza sprawowania przez nią w tym zakresie zarządu. Grzecznościowe wykonywanie określonych czynności nie powoduje powstania stałego obowiązku, a tym samym nie rodzi roszczeń osób trzecich. Poza pozwaną, także mieszkańcy bloku samodzielnie i spontanicznie zajmowali się odśnieżaniem chodnika. Apelację od tego wyroku wywiodła B. O. , zaskarżając go w całości i zarzucając: - błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, iż powódka jest jedynie właścicielką nieruchomości lokalowej nr (...) w bloku nr (...) , pomimo iż z aktu notarialnego nr (...) z dnia 21 marca 2007 r. wynika, iż jest ona właścicielką lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, z czym związany jest udział w nieruchomości gruntowej o powierzchni 0.1893 ha obejmującej także chodnik; - naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez nieprawidłową ocenę umowy zarządu z dnia 24 czerwca 1997 r. oraz zeznań pozwanej i przyjęcie, iż Spółdzielnia nie ponosi odpowiedzialności za szkodę, mimo iż pozwana jest odpowiedzialna za nieruchomość powódki, a zatem także za nieruchomość gruntową, na której znajduje się chodnik, a ponadto zobowiązana była do odśnieżania tego chodnika i faktycznie dokonywała tego odpłatnie, a także nieprawidłową ocenę zeznań stron i przyjęcie, że nie łączyła ich umowa o odśnieżanie chodnika, mimo iż pozwana przyznała, że odśnieżała ten chodnik, co oznacza, że doszło do zawarcia umowy o administrowanie, zaś świadczeniem powódki za te czynności było opłacanie czynszu. Wskazując na to, skarżąca wniosła o zmianę wyroku i uwzględnienie powództwa w całości oraz zasądzenie od pozwanej na jej rzecz kosztów procesu za obie instancje, ewentualnie o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. Sąd pierwszej instancji prawidłowo, z poszanowaniem reguł wskazanych w art. 233 § 1 k.p.c. , ustalił stan faktyczny, który Sąd Okręgowy przyjmuje za własny. Nie ma racji powódka, zarzucając, że Sąd Rejonowy ustalił, iż jest ona jedynie właścicielką nieruchomości lokalowej nr (...) , położonej w bloku nr (...) w B. . Sąd ten wskazał bowiem, że na podstawie umowy darowizny i aktu ustanowienia służebności z dnia 21 marca 2007 r., W. Ś. darowała B. O. lokal mieszkalny nr (...) , stanowiący odrębną nieruchomość, w domu wielomieszkaniowym na nieruchomości objętej księgą wieczystą Kw nr (...) , położonej w B. . Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. nr 80, poz. 903 ze zm.), w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej, jako prawo związane z własnością lokalu, którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Skoro zatem wskazany lokal mieszkalny stanowi odrębną nieruchomość, to oczywiste jest, iż B. O. przysługuje także odpowiedni, wynikający z treści art. 3 ust. 3 cyt. ustawy, udział w nieruchomości wspólnej. Nie ulega wątpliwości, że wypadek, jakiemu uległa powódka, miał miejsce na chodniku przy klatce schodowej bloku nr (...) w B. . B. O. poślizgnęła się bowiem po zejściu ze schodów. Nie wykazała ona jednak w toku procesu, do kogo należy nieruchomość, na której znajduje się ten chodnik. Z przedstawionych przez pozwaną dowodów wynika zaś, że jest to działka nr (...) , która należy do (...) w R. (pismo tej Agencji z dnia 3 sierpnia 2009 r. – k.117-119 i wyrys z mapy ewidencyjnej – k.120). Oznacza to zatem, że do wypadku miało dojść na drodze, która nie pozostaje w zarządzie Spółdzielni (...) w B. . Schody prowadzące z bloku nr (...) na chodnik znajdują się, jak twierdzi pozwana, na działce nr (...) , co potwierdza wyrys z mapy ewidencji gruntów (k.120) i zdjęcia (k.63 i 65). Nieruchomość ta również nie pozostawała w zarządzie pozwanej. Z powołanego wcześniej aktu notarialnego z dnia 29 sierpnia 1994 r. wynika bowiem, iż do czasu sprzedaży wszystkich lokali mieszkalnych, zarząd nieruchomością wspólną, na której posadowiony jest blok nr (...) , sprawować będzie (...) w R. . Ponieważ nie wszystkie lokale mieszkalne zostały sprzedane, co wynika z wypisu z rejestru gruntów (k.115-116), to na ostatnio wymienionym podmiocie ciąży obowiązek zarządu nieruchomością wspólną. Gdyby nawet wszystkie lokale mieszkalne w tym bloku zostały sprzedane, nie oznaczałoby to objęcia zarządu przez Spółdzielnię (...) w B. , albowiem niezbędne byłoby zawarcie z pozwaną stosownej umowy w tym zakresie. Niezależnie od tego, jeżeli mieszkańcy bloku nr (...) na Osiedlu (...) w B. utworzyli Wspólnotę Mieszkaniową, to można byłoby rozważać odpowiedzialność tej Wspólnoty za szkodę powstałą na nieruchomości wspólnej ( art. 17 ustawy o własności lokali ). W uzasadnieniu uchwały z dnia 28 lutego 2006 r., III CZP 5/06, OSNC 2007, nr 1, poz. 6 , Sąd Najwyższy wskazał, że wspólnota ma za zadanie realizować wspólny interes właścicieli, a także innych osób, wyrażający się w utrzymywaniu należytego stanu wspólnej nieruchomości. Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja apelującej, że odśnieżanie chodnika przez pracowników Spółdzielni (...) w B. spowodowało, iż doszło do zawarcia umowy o administrowanie tą nieruchomością. Palacze zatrudnieni w Spółdzielni odśnieżali bowiem chodnik przed blokiem nr (...) jedynie grzecznościowo, w pierwszej kolejności odśnieżając nieruchomości, które pozostawały w zarządzie pozwanej. Z faktu, iż mieszkańcy bloku, w którym mieszka powódka, korzystali z uprzejmości pracowników pozwanej nie można wywodzić istnienia obowiązku prawnego Spółdzielni w tym zakresie. Skarżąca nie ma też racji, twierdząc, że z umowy zarządu z dnia 24 czerwca 1997 r. wynika obowiązek pozwanej odśnieżania nieruchomości gruntowej, na której znajduje się chodnik. Umowa ta dotyczy bowiem wyłącznie należącego do powódki lokalu mieszkalnego nr (...) wraz z jego częścią gospodarczą. Nie odnosi się natomiast w żaden sposób do nieruchomości wspólnej (gruntu oraz części budynku i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali). Podkreślić przy tym należy raz jeszcze, że powódka nie wykazała, iż chodnik wchodzi w skład tej nieruchomości. Według twierdzeń pozwanej, nieruchomość wspólna obejmuje działkę nr (...) , tj. pas zieleni przed blokiem i schody do tego bloku, ale już nie chodnik, znajdujący się w obrębie działki nr (...) (por. pismo pozwanej z dnia 21 września wraz z załącznikami – k.113-120 oraz zdjęcia – k.63 i 65). Nie można zatem w żaden sposób przyjąć, że wynikający z powołanej umowy zarząd, ograniczający się, jak stanowi § 2 tej umowy, do dokonywania napraw zewnętrznych i prawidłowej eksploatacji oraz wywozu nieczystości związanych z całością zarządzania i nadzoru obiektami objętymi tym zarządem, tj. lokalem mieszkalnym nr (...) w B. wraz z jego częścią gospodarczą, tak bowiem przedmiot zarządu został określony we wstępnej części umowy oraz w jej § 1 (k.9-10), obejmował także odśnieżanie chodnika przed blokiem mieszkalnym nr (...) . Mając to na uwadze, oddalono apelację jako bezzasadną na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 oraz 99 k.p.c. , w zw. z art. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. , zasądzając od B. O. na rzecz Spółdzielni (...) w B. kwotę 600 zł, stanowiącą wynagrodzenie reprezentującego pozwaną pełnomocnika będącego radcą prawnym, obliczone zgodnie z § 6 pkt 4 i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490). SSO M. Broda SSO M. Boniecki SSO C. Klepacz