Sad powszechny, IV Ca 461/16

(1)z udziałem M. W.

(2), W. K. , A. W.

(1), A. R. , W. W.

(1), U. W. , J. W. , A. K. , D. K.

(1), H. W.

(1)o zasiedzenie na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Gostyninie z 29 grudnia 2015 r. sygn. akt I Ns 495/13 p o s t a n a w i a: zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 2 i stwierdzić, że M. W.

(1)nabył przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 2010 r. własność niezabudowanej nieruchomości rolnej położonej w A. gmina S. , składającej się z działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: (...) o powierzchni 0,6500 ha i (...) o powierzchni 0,5200 ha. Sygn. akt IV Ca 461/16 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Gostyninie postanowieniem z 29 grudnia 2016 r. stwierdził, że M. W.

(1)nabył z dniem 1 stycznia 2008 r. przez zasiedzenie własność zabudowanej nieruchomości rolnej położonej w A. gmina S. , oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer (...) o powierzchni 0,07 ha; oddalił wniosek co do pozostałych nieruchomości i rozstrzygnął o kosztach postępowania. Istotne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy i stanowiące podstawę rozstrzygnięcia były następujące: Działka nr (...) o powierzchni 0,07 ha położona jest w A. gmina S. . Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że jej posiadaczami samoistnymi byli H. W.

(1)oraz W. i Z. małżonkowie K. po ½ części. Na działce tej znajdował się budynek mieszkalny, w którym mieszkała H. W.

(1)z dziećmi J. W. , H. W.

(1), W. K. i M. W.

(2). Pod koniec lat 60-tych wyprowadzili się bracia J. i H. . Do 1976 r. nieruchomość była w posiadaniu H. W.

(1)i jej córki W. K. , które zajmowały się przedmiotową nieruchomością. W 1976r. W. K. wyprowadziła się. W domu razem w H. W.

(1)pozostał syn M. W.

(2), a po jego ślubie w 1977 r. zamieszkała z nimi jego żona U. . Od tej pory nieruchomość współposiadali i zajmowali się nią H. W.

(1)oraz M. i U. małżonkowie W. . W 1999 r. H. W.

(1)wyprowadziła się do córki W. K. i od tej pory M. i U. małżonkowie W. był wyłącznymi posiadaczami tej nieruchomości. M. W.

(2)pobudował na niej garaż, dobudował kuchnię i łazienkę, zmienił ogrodzenie, zrobił remont budynku, wymienił dach, założył nową instalację elektryczną, założył centralne ogrzewanie, wymienił drzwi i podłogi, zrobił chodnik. Prace te były wykonywane bez zgody H. W.

(2)i W. K. . Pod koniec 2006 r. posiadanie tej nieruchomości tę M. i U. małżonkowie W. przekazali synowi M. W.

(1). Działka nr (...) o powierzchni 0,52 ha położona w A. gmina S. stanowi własność W. i Z. małżonków K. na prawach wspólności ustawowej na podstawie aktu własności ziemi (...) . Z. K. zmarł i jego następcami prawnymi są A. K. i D. K.

(2). Działka nr (...) o powierzchni 0,65 ha położona w A. gmina S. stanowi własność M. W.

(3)na podstawie aktu własności ziemi (...) . M. W.

(3)zmarła i jej następcą prawnym jest A. W.

(1). W ocenie Sądu Rejonowego przesłanki do zasiedzenia nieruchomości zabudowanej nr (...) zostały spełnione, zatem wniosek w tym zakresie podlegał uwzględnieniu. Odmiennie natomiast sąd I instancji ocenił spełnienie przesłanek co do nieruchomości niezabudowanych nr (...) i (...) ; uznał, że wnioskodawca nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że właściciele ww. działek nie wykonywali swoich praw właścicielskich a on, a wcześniej jego rodzice, jako posiadacz samoistny władał nią wyłącznie w sposób samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby, dlatego wniosek w tym zakresie został oddalony. Apelację od tego orzeczenia złożył wnioskodawca, zaskarżając je w części oddalającej wniosek i zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego – art. 172 k.c. i art. 6 k.c. poprzez przyjęcie, że wnioskodawca nie spełnił warunków do zasiedzenia nieruchomości;
2. naruszenie prawa procesowego – art. 233 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i dokonania jego oceny oraz art. 328 § 2 k.p.c. poprzez brak dokonania oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów i brak wzajemnego odniesienia do siebie zebranych dowodów. Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i stwierdzenie nabycia przez niego własności nieruchomości nr (...) i (...) przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 2008 r. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja jest zasadna. Przede wszystkim stwierdzić należy, że Sąd Rejonowy nie dokonał żadnych ustaleń faktycznych co do posiadania działek nr (...) , sąd ustalił jedynie kto jest ich właścicielem i to nie na podstawie tytułów własności, ale na podstawie wypisu z rejestru gruntów, który oczywiście tytułem własności nie jest. Dlatego też zachodziła potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego oraz dokonania ustaleń faktycznych w tym zakresie. Sąd w postepowaniu apelacyjnym dopuścił dowód z dokumentów w postaci aktów własności ziemi oraz dowód z uzupełniającego przesłuchania uczestników na okoliczność posiadania nieruchomości niezabudowanych. Na podstawie tak uzupełnionego materiału dowodowego oraz materiału dowodowego zgromadzonego przed sądem I instancji Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Właścicielem działki nr (...) o powierzchni 0,65 ha położonej w A. gmina S. była M. W.

(3), która nabyła ją na podstawie ustawy uwłaszczeniowej (dowód – akt własności ziemi nr (...) k-440). Następcą prawnym po śmierci M. W.

(3)jest A. W.

(1). Właścicielami działki nr (...) o powierzchni 0,52 ha położonej w A. gmina S. byli W. i Z. małżonkowie K. na prawach wspólności ustawowej, którzy nabyli ją na podstawie ustawy uwłaszczeniowej (dowód – akt własności ziemi (...) k-437). Następcami prawnymi zmarłego Z. K. są A. K. i D. K.

(2). (...) te są niezabudowane i mają charakter rolny, przez cały czas były wykorzystywane rolniczo. Do 1979 r. działki były uprawiane przez H. W.

(1), pomagały jej córki, bowiem w okresie od 1977 r do 1979 r. M. W.

(2)odbywał służbę wojskową. Po powrocie z wojska w 1979 r. zaczął wraz z żoną U. samodzielnie gospodarować na tych działkach. Początkowo uprawiał mak, później, od roku 1985 – buraki czerwone, następnie, kiedy uprawa maku przestała być opłacalna, małżonkowie W. rozpoczęli uprawę truskawek i ogórków. Wszystkie decyzje podejmowali samodzielnie, nie pytali nikogo o zgodę. Początkowo na obu działkach do połowy ich długości był sad, M. W.

(2)wyciął go w 1981 r., a drewno spalił, również nie pytał nikogo o zgodę na wycięcie sadu. W. K. przyjeżdżała w odwiedziny, otrzymywała wówczas płody rolne. H. W.

(1)pracowała zawodowo w mleczarni i nie zajmowała się ziemią rolną, podobnie jak M. W.

(3). Małżonkowie W. przekazali posiadanie całej nieruchomości synowi M. W.

(1)w 2006 r. i od tego czasu on sam użytkuje przedmiotowe działki. Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach w postaci dowodów z dokumentów, zeznań świadków i zeznań uczestników postępowania. Szczególnie przydatne w tym zakresie były zeznania świadka M. F. (k-89), która bezpośrednio sąsiaduje z przedmiotową nieruchomością od 1979 r. i zeznała, że od tego roku tylko M. W.

(2)z żoną uprawiali działki. Treść tych zeznań była zgodna z zeznaniami innych sąsiadów A. W. (k-90), K. Ł. (k-91), J. O. (k-91-92), A. G. (k-92-93), W. M. (k-93), W. M. (k-144-145), M. O. (k-145-146), W. (...) (k-146-147). Jedynie świadkowie B. T. (k-141) i B. W. (k-144) zeznawały odmiennie i ich zeznania na wiarę nie zasługują, pozostając w sprzeczności z pozostałymi dowodami. Okoliczność posiadania nieruchomości przez M. W.

(2)i jego rodzinę od 1979 r. potwierdzona została na rozprawie apelacyjnej podczas uzupełniającego przesłuchania uczestników postępowania: M. W.

(1), M. W.

(2), U. W. i W. W.

(1)(k-457-458, nagranie k-459). Dowód z zeznań pozostałych uczestników należało pominąć wobec ich niestawiennictwa na rozprawę mimo wezwania do osobistego stawiennictwa z odpowiednim pouczeniem. Posiadanie od 1979 r. przez M. i U. małż. W. , a od 2006 r. przez M. W.

(1)nieruchomości składającej się z działek o nr (...) , na podstawie wyżej opisanych dowodów należało uznać za posiadanie samoistne, bowiem wykonywali oni władztwo nad nieruchomością samodzielnie, sami decydowali o sposobie uprawy gruntów, sami podejmowali decyzje np. o wycięciu sadu, nie konsultowali swych decyzji z nikim, przez sąsiadów postrzegani byli jako właściciele nieruchomości. Okres posiadania był nieprzerwany, niezakłócony i nie zmieniał swego charakteru przez okres wymagany do zasiedzenia. Zgodnie z art. 172 § 2 k.c. , M. W.

(1), po doliczeniu okresu posiadania swoich poprzedników – na podstawie art. 176 § 1 k.c. – liczonego od 1979 r. nabył własność przedmiotowych działek po upływie 30 lat , czyli z dniem 1 stycznia 2010 r. Z powyższych przyczyn Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. Małgorzata Szeromska Renata Wanecka Katarzyna Mirek-Kwaśnicka