Sygn. aktI.Ca 428/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2016r. Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : Sędziowie SO : Cezary Olszewski Joanna Walczuk, Aneta Ineza Sztukowska Protokolant: st. sekr. sądowy Ewa Andryszczyk po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 roku w Suwałkach na rozprawie sprawy z powództwa K. O. przeciwko J. O. o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego na skutek apelacji powoda K. O. od wyroku Sądu Rejonowego w Suwałkach z dnia 22 sierpnia 2016r. sygn. akt III RC 265/15 I. Oddala apelację II. Przyznaje od Skarbu Państwa – Kasa Sądu Rejonowego w Suwałkach pełnomocnikowi powoda adwokatowi S. H. kwotę738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych ) w tym 138 podatku VAT za pomoc prawną udzieloną urzędu przed Sądem II-giej instancji. III. Przyznaje od Skarbu Państwa – Kasa Sądu Rejonowego w Suwałkach pełnomocnikowi pozwanej adwokatowi P. M. kwotę738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych ) w tym 138 podatku VAT za pomoc prawną udzieloną urzędu przed Sądem II- giej instancji. IV. Oddala wnioski pełnomocników stron w przedmiocie przyznania wynagrodzenia w pozostałej części. SSO Joanna Walczuk SSO Cezary Olszewski SSO Aneta Ineza Sztukowska Sygn. akt: I. Ca. 428/16 UZASADNIENIE Powód K. O. wystąpił o ustalenie ustania obowiązku alimentacyjnego wobec pozwanej J. O. . W uzasadnieniu wskazał, że nie jest w stanie płacić zasądzonych alimentów, bowiem z uwagi na niepełnosprawność nie może podjąć pracy. Podniósł także, że pogorszeniu uległ stan jego zdrowia. Pozwana J. O. wniosła o oddalenie powództwa. Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2016 r. wydanym w sprawi o sygn. akt: III. RC. 265/15 Sąd Rejonowy w Suwałkach III Wydział Rodzinny i Nieletnich oddalił powództwo, zasądził od Skarbu Państwa (kasy Sądu Rejonowego w Suwałkach) na rzecz adw. S. H. kwotę 221,40 zł, w tym kwotę 41,40 zł należnego podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zasądził od Skarbu Państwa (kasy Sądu Rejonowego w Suwałkach) na rzecz adw. P. M. kwotę 221,40 zł, w tym kwotę 41,40 zł należnego podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 6 maja 2015 roku w sprawie sygn. akt I.Ca. 160/15, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Suwałkach z dnia 9 lutego 2015 roku w sprawie sygn. akt III.RC.459/13, zasądzono od K. O. na rzecz J. O. alimenty w kwocie 250 zł miesięcznie. W dacie ostatniego wyrokowania K. O. miał 52 lata. Wraz z żoną i dwojgiem 12-letnich dzieci pozostawał na utrzymaniu syna P. O. . Był osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim. Chorował na przepuklinę żołądka, był po operacji usunięcia wrzodów jelita grubego. Na leki wydatkował kwotę około 150 zł miesięcznie. Pozwana J. O. miała wówczas 84 lata, utrzymywała się z emerytury w kwocie 1.357,77 zł. Została uznana za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym. Z powodu licznych schorzeń przyjmowała leki, na które wydatkowała około 300 zł miesięcznie. Z tytułu opłat związanych z utrzymaniem mieszkania płaciła około 700 zł miesięcznie. Korzystała również z pomocy opiekunki z MOPS-u, za co płaciła 78 zł miesięcznie. Aktualnie K. O. wraz z żoną utrzymuje się z zasiłku rodzinnego na dzieci w kwocie 215 zł miesięcznie. Pomaga też synowi w pracach na gospodarstwie rolnym. Syn powoda dokonuje wszelkich opłat i zapewnia żywność rodzicom. Poza tym powód dorabia zbierając grzyby i żurawiny, które sprzedaje. Z powodu stwierdzonej przepukliny brzusznej otrzymał skierowanie do szpitala na dzień 13 grudnia 2015 roku. Nie stawił się jednak w tym dniu do szpitala, bowiem chciał osobiście uczestniczyć w rozprawie w dniu 14 grudnia 2015 r. Dotychczas nie poddał się w/w operacji. Do dnia 31 lipca 2016 roku powód uznany był za osobę niepełnosprawną w stopniu lekkim. W sierpniu zamierza podjąć starania o uzyskanie aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Dodatkowo 13 lub 14 sierpnia tego roku stawał na komisji w KRUS celem uzyskania renty. Powód przyjmuje na stałe leki, za które płaci około 200 zł. Pozwana J. O. obecnie ma 86 lat. Nadal utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.359,77 zł. Z uwagi na liczne schorzenia w dalszym ciągu przyjmuje leki. Po ich wykupieniu i opłaceniu rachunków za mieszkanie pozostaje jej około 200 zł. Nadal korzysta z pomocy opiekunki z MOPS-u, za co odpłatność w skali miesiąca wynosi od 84 zł do 96,60 zł. W tak ustalonym stanie faktycznym w świetle art. 138 k.r.o. Sąd Rejonowy uznał, że od daty ostatniego wyrokowania w sprawie, po stronie powoda nie nastąpiła istotna zmiana okoliczności, która mogłaby skutkować ewentualnym uchyleniem jego obowiązku alimentacyjnego wobec matki. Już bowiem uprzednio K. O. pozostawał bez pracy oraz był osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim. Powyższe jednak nie pozbawiało go możliwości zarobkowych, czego wyrazem jest wyrok Sadu Okręgowego w Suwałkach z dnia 06 maja 2015 roku w sprawie sygn. akt I.Ca.160/15, zasądzający od K. O. na rzecz J. O. alimenty w kwocie 250 zł miesięcznie. Jedyną nową okolicznością jest rozpoznanie u niego przepukliny brzuszne. Stwierdzone schorzenie nie wpływa jednak na jego możliwości zarobkowe, skoro mimo takiego rozpoznania był w stanie pomagać synowi w pracach na gospodarstwie rolnym czy dorywczo trudnić się zbieraniem runa leśnego. Nadto powód do tej pory nie zgłosił się do szpitala (termin przyjęcia ustalony był na 13.12.2015 r.) i nie poddał się operacji w w/w zakresie, która niewątpliwie spowodowałaby poprawę jego stanu zdrowia. W świetle powyższego Sąd Rejonowy uznał, że tłumaczenia K. O. , że nie zgłosił się do szpitala w wyznaczonym terminie, ze względy na chęć uczestniczenia w rozprawie w dniu 14.12.2015 r., prowadzą jedynie do wniosku, że stan jego zdrowia nie jest tak zły, jak próbował to przedstawić. Nadto Sąd Rejonowy zauważył, że osobisty udział w/w jako jednej z kilku rozpraw w niniejszym postępowaniu (w dniu 14.12.2015 r.) nie był konieczny, bowiem powód reprezentowany jest przez profesjonalnego pełnomocnika. Powyższych wniosków nie niweczą, zdaniem Sądu Rejonowego, starania powoda o uzyskanie renty z KRUS. W wypadku jej przyznania powodowi, wskutek uznania go za osobę niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym, jego sytuacja majątkowa ulegnie poprawie. Poza tym ewentualne stwierdzenie niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym nie oznacza niezdolności do pracy w ogóle, tj. poza rolnictwem. Jednocześnie Sąd Rejonowy stwierdził, że po stronie pozwanej J. O. nie zaszły nowe okoliczności, które mogłyby skutkować uwzględnieniem powództwa. Świadczenie emerytalne w/w nie uległo podwyższeniu, z kolei wydatki na leki, opiekunkę z MOPS czy opłaty związane z utrzymaniem mieszkania nie uległy obniżeniu. O przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikom stron Sąd Rejonowy orzekł na podstawie § 7 ust. 1 pkt 11 w zw. z § 2 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz na podstawie § 22 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Powyższy wyrok zaskarżył powód K. O. , zarzucając Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, tj.: 1. art. 138 k.r.o. przez błędną jego wykładnię polegającą na niewłaściwym ustaleniu braku zmiany okoliczności w zakresie możliwości zarobkowych i finansowych powoda, co skutkowało uznaniem, że powód jest w stanie uiszczać kwotę po 250 zł tytułem alimentów na rzecz pozwanej podczas gdy sytuacja materialna i zarobkowa oraz zły stan zdrowia powoda i jego małżonki T. O. wskazują, iż powód po uiszczaniu alimentów na rzecz pozwanej nie jest w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb swojej rodziny, w tym małoletnich dzieci, 2. art. 138 k.r.o. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na ustaleniu, że powód przy aktualnie uzyskiwanych dochodach, tj. 215 zł z tytułu zasiłku rodzinnego jest w stanie uiszczać na rzecz pozwanej J. O. alimenty w kwocie 250 zł miesięcznie, 3. art.. 138 k.r.o. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie uznanie, iż w sprawie zachodzą okoliczności zawarte w hipotezie art. 138 k.r.o. , tj. iż uległy zmianie istotne okoliczności po stronie powoda polegające na wzroście kosztów utrzymania swojej rodziny, w tym dwoje małoletnich dzieci w wieku po 12 lat, pozwana jest osobą samotną, samodzielnie ponosi wszelkie koszty utrzymania, zamieszkuje w oparciu o umowę użyczenia w lokalu mieszkalnym przy ulicy (...) w S. , 4. art. 133 § 2 k.r.o. poprzez jego zastosowanie w sytuacji kiedy dochody pozwanej J. O. oraz wysokość wydatków nie pozwalają przyjąć, iż pozostaje ona w niedostatku, 5. art. 233 § 1 k.p.c. polegające na niewszechstronnym i niepełnym rozważeniu dowodów co skutkowało błędnym uznaniem, że po stronie powoda nie nastąpiła istotna zmiana okoliczności, która mogłaby skutkować ewentualnym uchyleniem obowiązku alimentacyjnego wobec pozwanej J. O. , należy bowiem wskazać, iż powód posiada na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci (bliźnięta) i w związku z naturalnym ich rozwojem i wiekiem nastąpił znaczny wzrost ich potrzeb, co uzasadnia przyjęcie, iż nastąpiła istotna zmiana okoliczności po stronie powoda, 6. art. 233 § 1 k.p.c. polegające na niewszechstronnym i niepełnym rozważeniu dowodów co skutkowało błędnym uznaniem, że świadczenie pozwanej J. O. nie uległo podwyższeniu, a wydatki na leki i opiekunkę z MOPS-u i opłaty związane z utrzymaniem mieszkania nie uległy obniżeniu podczas gdy faktem notorycznym jest, iż nastąpiła waloryzacja rent i emerytur, natomiast świadek T. C. i J. C. w zeznaniach wskazali precyzyjnie wydatki pozwanej związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego położonego przy ulicy (...) w S. , 7. art. 233 § 1 k.p.c. polegające na niezgodnym z zasadami logiki przyjęciu, że powód posiada możliwości finansowe i zarobkowe, oraz że stan jego zdrowia pozwala na podjęcie pracy zarobkowej, a w konsekwencji ustaleniu większych niż faktyczne możliwe możliwości zarobkowe powoda, w sytuacji gdy przedstawione dowody wyraźnie wskazują, że powód nie ma możliwości zarobkowych i majątkowych umożliwiających płacenie alimentów po 250 zł na matkę J. O. , 8. brak zastosowania art. 144 1 k.r.o. poprzez ustalenie, iż w sprawie żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, 9. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść zaskarżonego wyroku polegający na:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.