Sad powszechny, V Ka 146/16

Sygn. akt V .2 Ka 146/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku Wydział V Karny Sekcja Odwoławcza w składzie: Przewodniczący: SSO Jacek Myśliwiec Sędziowie: SSO Olga Nocoń (spr.) SSO Katarzyna Gozdawa-Grajewska Protokolant : Ewelina Grobelny w obecności Marcina Darmochwala Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Raciborzu po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2016 r. sprawy: G. K. / K. /, syna L. i J. , ur. (...) w R. oskarżonego o przestępstwo z art. 56 § 2 kks przy zast. art. 37 § 1 pkt 4 kks , art. 57 § 1 kks , na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 17 grudnia 2015r. sygn. akt II K 116/15 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłatę za II instancję w kwocie 900 (dziewięćset) złotych oraz obciąża go wydatkami za postępowanie odwoławcze w kwocie 20 (dwadzieścia) złotych. SSO Jacek Myśliwiec SSO Olga Nocoń (spr.) SSO Katarzyna Gozdawa-Grajewska Sygn. akt V. 2 Ka 146/16 UZASADNIENIE G. K. został oskarżony o to, że: I. dnia 25.11.2011r. w R. podał nieprawdę składając deklarację VAT-7 za październik 2011r. z uwagi na obniżenie kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT: nr (...) z dnia 04.10.2011r. na kwotę netto 16 146,22 zł, VAT 3 713,63 zł nr (...) z dnia 07.10.2011r. na kwotę netto 22 897,00 zł, VAT 5 266,31 zł nr (...) z dnia 12.10.2011r. na kwotę netto 21 498,60 zł, VAT 4 944,68 zł nr (...) z dnia 18.10.2011r. na kwotę netto 15 072,10 zł, VAT 3 466,58 zł nr (...) z dnia 21.10.2011r. na kwotę netto 18 005,55 zł, VAT 4 141,27 zł nr (...) z dnia 26.10.2011r. na kwotę netto 23 679,30 zł, VAT 5 446,24 zł nr (...) z dnia 31.10.2011r. na kwotę netto 19 789,20 zł, VAT 4 551,52 zł nr (...) z dnia 31.10.2011r. na kwotę netto 3 746,80 zł, VAT 861,76 zł, które miała wystawić MATT R.P. T. Sp. J. (...)-(...) K. , ul. (...) , NIP (...) , podczas gdy Spółka faktur tych nie wystawiła, a przedstawione w nich transakcje nie miały miejsca, co stanowi naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a ustawy z 11.03.2004r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), czym uszczuplił podatek od towarów i usług na kwotę 32 392 zł, przy czym czynu tego dopuścił się po uiszczeniu w dniu 08.06.2011r. kary grzywny wynoszącej 180 stawek dziennych orzeczonej wyrokiem z dnia 06.11.2006r. za umyślne przestępstwo skarbowe z art. 54 § 2 kks , tj. o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 k.k.s. przy zast. art. 37 § 1 pkt 4 k.k.s. ; II. w okresie od 26.11.2012r. do 27.01.2014r. w R. , prowadząc działalność gospodarczą na własne nazwisko, będąc czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (...) , naruszał przepis wyżej powołanej ustawy, poprzez uporczywe niewpłacanie w terminie do

1. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, podatku wynikającego z deklaracji VAT-7 za (...)- (...) w łącznej kwocie 46 219 zł, tj. o wykroczenie skarbowe z art. 57 § 1 k.k.s. ; III. w okresie od 20.02.2012 r. do 20.01.2014 r. i 30.04.2014 r. w R. , prowadząc działalność gospodarczą na własne nazwisko będąc czynnym podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych płaconego w formie liniowej, naruszał przepisy art. 44 ust. 1 i 6 oraz art. 45 ust. 4 ustawy z 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 361, ze zm.), poprzez uporczywe niewpłacanie w terminie do 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni, miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za (...)- (...) , (...)- (...) , (...) i (...)- (...) oraz w terminie do 30.09.2013r. wynikającego z zeznania PIT 36L podatku w kwocie 5 916 zł od dochodu osiągniętego w roku 2012 i w terminie do 30.04.2014r. wynikającego z zeznania PIT-36L podatku w kwocie 36 268 zł od dochodu osiągniętego w roku 2013, łącznie niezapłacony podatek wynosi 42 184 zł, tj. o wykroczenie skarbowe z art. 57 § 1 k.k.s. Sąd Rejonowy w Raciborzu wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015 r., wydanym w sprawie II K 116/15, uznał oskarżonego G. K. za winnego tego, że dnia 25.11.2011r. w R. podał nieprawdę składając deklarację VAT-7 za październik 2011r. z uwagi na obniżenie kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT: ⚫. ⚫ Nr (...) z dnia 04.10.2011r. na kwotę netto 16 146,22 zł, VAT 3 713,63 zł ⚫ Nr (...) z dnia 07.10.2011r. na kwotę netto 22 897,00 zł, VAT 5 266,31 zł ⚫ Nr (...) z dnia 12.10.2011r. na kwotę netto 21 498,60 zł, VAT 4 944,68 zł ⚫ Nr (...) z dnia 18.10.2011r. na kwotę netto 15 072,10 zł, VAT 3 466,58 zł ⚫ Nr (...) z dnia 21.10.2011r. na kwotę netto 18 005,55 zł, VAT 4 141,27 zł ⚫ Nr (...) z dnia 26.10.2011r. na kwotę netto 23 679,30 zł, VAT 5 446,24 zł ⚫ Nr (...) z dnia 31.10.2011r. na kwotę netto 19 789,20 zł, VAT 4 551,52 zł ⚫ Nr (...) z dnia 31.10.2011r. na kwotę netto 3 746,80 zł, VAT 861,76 zł, które miała wystawić MATT R.P. T. Sp. J. (...)-(...) K. , ul. (...) , NIP (...) , podczas gdy spółka faktur tych nie wystawiła, a przedstawione w nich transakcje nie miały miejsca, co stanowi naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a ustawy z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), czym uszczuplił podatek od towarów i usług na kwotę 32 392 zł, tj. przestępstwa skarbowego z art. 56 § 2 k.k.s. i za to na podstawie art. 56 § 2 k.k.s. i art. 23 § 1 i 3 k.k.s. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 50 zł. Tym samym wyrokiem Sąd uznał oskarżonego G. K. za winnego pełnienia zarzucanych mu wykroczeń skarbowych z art. 57 § 1 k.k.s. opisanych w pkt II i III części wstępnej wyroku (pkt II i III aktu oskarżenia) i za to na podstawie art. 57 § 1 k.k.s. w zw. z art. 48 § 1 k.k.s. i art. 50 § 1 k.k.s. wymierzył mu karę łączną grzywny w wysokości 1500 zł. Na podstawie art. 627 k.p.k. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa od koszty sądowe obejmujące wydatki w kwocie 100 zł i opłatę w wysokości 900 zł. Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego, który zaskarżył zapadłe orzeczenie w całości. Na zasadzie " art.427§2 k.p.k. w zw. z art.439 i 438 k.p.k. " (s.1) zarzucił skarżonemu wyrokowi:
2. błąd w ustaleniach faktycznych, który miał istotny wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia, a polegający na przyjęciu, że oskarżony podał nieprawdę składając deklarację VAT - 7 za październik 2011 r. z uwagi na obniżenie kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego w fakturach wskazanych w punkcie I części wstępnej wyroku i aktu oskarżenia, pod czas gdy z zeznań świadkó w wynika zgodność tego, że wykonywane przez oskarżonego usługi by ły zapłacone gotówką, a wymieniony dostarczał części potrzebne do na praw, a zatem n ie były to fakt ury „fikcyjne” i odzwierciedlały rzeczywiste koszty nabytych części samochodowych;
3. obrazę przepisów postępowania karnego tj. art. 17 § 1 pkt. 6 k.p.k. w zw. z art. 113 k.k.s. i art. 51 k.k.s. poprzez jego niezastosowanie i orzekanie w sprawie pomimo przedawnienia karalności w części dotyczącej punktu II i III. aktu oskarżenia, tj. wykroczeń skarbowych. W oparciu o tak sformułowane zarzuty obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od czynu zarzucanego w punkcie I części wstępnej wyroku oraz umorzenie postępowania "w zakresie punktu II i III zarzucanych oskarżonemu czynów" (s.2), względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja obrońcy oskarżonego nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku nie dała żadnych podstaw do uznania, iż Sąd I instancji dopuścił się błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Należy podkreślić, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, może okazać się trafnym tylko wówczas, gdy podnoszący go w apelacji zdoła wykazać sądowi I instancji uchybienie przy ocenie materiału zebranego dowodowego, polegające na nieuwzględnieniu przy jej dokonywaniu tak zasad logiki, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, jak też całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności. W niniejszej sprawie Sąd I instancji poddał analizie wszystkie zebrane i prawidłowo ujawnione dowody, zaś ocena tych dowodów nie przekracza granic zakreślonych regułą z art.7 k.p.k. Dokonując ustaleń faktycznych, Sąd meriti wskazał, na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie i dlaczego zakwestionował wiarygodność stanowiska oskarżonego w zakresie, w jakim ten negował dopuszczenie się przestępstwa skarbowego z pkt I skargi publicznej. Wyniki analizy dowodów zostały przekonująco przedstawione w pisemnych motywach rozstrzygnięcia. Nie można uznać, by Sąd orzekający oparł wydane rozstrzygnięcie na okolicznościach nie ujawnionych w toku rozprawy głównej albo żeby pozostawił poza sferą rozważań jakieś istotne dowody i wynikające z nich okoliczności, a z innych nie wyciągnął oczywistych wniosków. Chybiona jest próba podważenia trafności orzeczenia skazującego z pkt 1 wyroku poprzez odwoływanie się do zeznań świadków, którzy zlecali oskarżonemu wykonanie naprawy pojazdów. Okoliczność, że P. G. , A. B. , B. W. , M. M. , T. Ś. , G. M. , M. K. , W. M. , R. G. i Z. P. w określonym czasie korzystali z usług oskarżonego, który nabywał części do naprawianych pojazdów, w żadnej mierze nie pozwala wnioskować o pochodzeniu użytych części. Fakt wykorzystywania części zamiennych w warsztacie mechanicznym G. K. nie może świadczyć o tym, że zostały one uzyskane w wyniku transakcji ze spółką (...) .P. T. sp. j. i że faktury wymienione w zarzucie z pkt I aktu oskarżenia potwierdzają faktyczne zdarzenia gospodarcze. Fikcyjny charakter transakcji stwierdzonych wspomnianymi fakturami wynika jednoznacznie z protokołów kontroli podatkowej, zeznań przesłuchanych pracowników Urzędu Skarbowego w R. oraz zeznań P. T. . Ten ostatni, będący wspólnikiem MATT R.P. T. sp.j., zeznał wprost, iż okazane mu faktury VAT nie zostały wystawione przez jego firmę, a w bazie klientów spółki nie figuruje G. K. . Ustalono, iż szata graficzna faktur przedłożonych przez oskarżonego jest inna niż faktur wystawianych w spółce (...) , co więcej - wskazana spółka w ogóle nie zajmowała się produkcją ani dystrybucją takiego asortymentu towaru, jaki widniał w zakwestionowanych fakturach. Myli się przy tym skarżący, twierdząc, że oskarżony "obszernie wyjaśnił, w jaki sposób nawiązał współpracę ze spółką (...) .P. T. z/s w K. , wskazał w jaki sposób przebiegały transakcje oraz jak wyglądała płatność za faktury" (s.2 apelacji). W rzeczywistości G. K. , przesłuchiwany w charakterze podejrzanego, a następnie oskarżonego, każdorazowo odmawiał składania wyjaśnień na okoliczność zarzutu podania nieprawdy w deklaracji VAT-
4. W dniu 8 lipca 2013 r. złożył przed oskarżycielem skarbowym jedynie krótkie oświadczenie w tym przedmiocie („nie byłem świadomy, iż dokumenty źródłowe potwierdzające zawarcie transakcji z firmą (...) , podczas kontroli urzędu skarbowego okażą się fałszywe. W pełni zaufałem osobie, która pośredniczyła w transakcji. To wszystko” - k.44). Oskarżony nie wyjawił osoby, z którą rzekomo kontaktował się w sprawie dostaw części zamiennych z firmy (...) , ani sposobu, w jaki wszedł w posiadanie faktur zakupowych na łączną kwotę ponad stu czterdziestu tysięcy złotych, odmawiając udzielenia odpowiedzi na pytania. Jednocześnie, nie skorzystał z prawa odwołania od decyzji o określeniu wysokości zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług, a w toku postępowania podatkowego nie składał wniosków o przeprowadzenie jakichkolwiek dowodów, nie kwestionując ustaleń kontroli. Nie ma wątpliwości, że wytworzone poza spółką (...) faktury stwierdzały dokonanie transakcji, które w rzeczywistości nie miały miejsca i że w związku z tym oskarżony nie był uprawniony do pomniejszania podatku należnego o podatek naliczony w tych fakturach, a powołując się na zakupy towarów od firmy (...) świadomie podał w złożonej deklaracji VAT-7 nieprawdę, narażając podatek na uszczuplenie. Nie sposób podzielić także zarzutu obrońcy, formułowanego pod adresem rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 wyroku, a odwołującego się do uchybienia o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej ( art.439§1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art.17§1 pkt 6 k.p.k. ). Sąd Okręgowy zbadał przesłanki dopuszczalności postępowania karno-skarbowego, wynikające z obliczania terminu przedawnienia karalności wykroczeń skarbowych. Należy przypomnieć, iż w wyniku nowelizacji k.k.s. ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. nowe brzmienie uzyskał przepis art.53§29 k.k.s. , a pojęcia "należność publicznoprawna uszczuplona czynem zabronionym" oraz "narażenie na uszczuplenie należności publicznoprawnej" ( art.53§27 i 28 k.k.s. ) ustawodawca nakazał odpowiednio stosować do określenia "nie wpłaca w terminie podatku". Oznacza to, że wykroczenie skarbowe z art.57§1 k.k.s. , którego znamieniem jest uporczywe niewpłacanie podatku w terminie, stało się czynem powodującym uszczuplenie należności publicznoprawnej, wraz z konsekwencjami wynikającymi z treści art.44§3 k.k.s. w zw. z art.51§1 k.k.s. Tym samym, termin przedawnienia takiego wykroczenia rozpoczyna bieg nie od czasu jego popełnienia, lecz z końcem roku, w którym upłynął termin płatności podatku (postanowienie SN z 3 lutego 2015 r., V KK 411/14, Biul. PK 2015/2/69-71; postanowienie SN z 28 listopada 2013 r., I KZP 11/13, OSNKW 2014/1/3; postanowienie SN z 11 stycznia 2011 r., V KK 361/10, OSNKW 2011/2/16; postanowienie SN z 12 października 2011 r., V KK 272/11, Lex nr 1044077). Zarzuty popełnienia wykroczeń skarbowych z art.57§1 k.k.s. zostały ogłoszone G. K. po raz pierwszy w dniu 8 lipca 2013 r. i obejmowały uporczywe niewpłacanie podatku od towarów i usług w okresie od 26.11.2012 r. do 25.06.2013 r. (zarzut z pkt II) oraz uporczywe niewpłacanie podatku dochodowego od osób fizycznych w okresie od 20.02.2012 r. do 21.01.2013 r. i 30.04.2013 r. (pkt III). Po zwrocie sprawy Urzędowi Skarbowemu w R. celem usunięcia istotnych braków postępowania, wydano ponownie postanowienie o przedstawieniu zarzutów, które ogłoszono G. K. w dniu 19 stycznia 2015 r. W zarzutach wykroczeń skarbowych zakreślono wówczas szerzej czas popełnienia czynów (daty końcowe), rozciągając je na dalsze okresy bezczynności podatnika: zarzutem z pkt II objęty został okres od 26.11.2012 r. do 27.01.2014 r., natomiast zarzutem z pkt III - okres od 20.02.2012 r. do 20.01.2014 r. i 30.04.2014 r. W jednym i w drugim przypadku porównanie dat ogłoszenia zarzutów oraz czasu popełnienia zarzucanych wykroczeń wskazuje, że postępowanie przeciwko sprawcy wszczęte zostało przed upływem podstawowego, rocznego okresu przedawnienia z art.51§1 k.k.s. Oznacza to zarazem, że z mocy art.51§2 k.k.s. karalność zarzuconych wykroczeń skarbowych ustaje dopiero z upływem 2 lat od zakończenia rocznego okresu przedawnienia. Ostatecznie, zgodnie z opisem wykroczeń zarzuconych w skardze publicznej i przypisanych oskarżonemu, termin zapłaty należnych podatków upływał w roku 2014, termin przedawnienia karalności rozpoczął bieg w dniu 31 grudnia 2014 r., a przedawnienie karalności wykroczeń nastąpiłoby z dniem 31 grudnia 2017 r. Ubocznie podnieść należy, iż oskarżony przyznał się do popełnienia wymienionych czynów, a ustalenia Sądu I instancji dotyczące sprawstwa i winy oskarżonego w zakresie przypisanych wykroczeń skarbowych nie były kwestionowane we wniesionej apelacji. Ponieważ wyrok został zaskarżony przez obrońcę oskarżonego w całości, Sąd poza odniesieniem się do zarzutów sformułowanych w apelacji skontrolował orzeczenie pod kątem ewentualnego istnienia uchybień określonych we wszystkich podstawach odwoławczych, wymienionych w art.438 k.p.k. W toku tej kontroli nie stwierdzono, by wyrok wydany został z obrazą przepisów prawa materialnego, nie nasuwała zastrzeżeń przyjęta kwalifikacja prawna czynów. Nie można też uznać, by orzeczone wobec oskarżonego kary nosiły cechy rażącej surowości. W świetle dyrektyw przewidzianych w art.13 k.k.s. zarówno liczba stawek grzywny wymierzonej za przestępstwo skarbowe przypisane w pkt 1 wyroku, jak i kwota grzywny orzeczonej łącznie za wykroczenia skarbowe przypisane oskarżonemu w pkt 2, jawią się jako w pełni adekwatne, zwłaszcza jeśli uwzględnić rodzaj i stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków finansowych, wartość uszczuplonych i narażonych na uszczuplenie należności publicznoprawnych, czasokres uporczywego niewpłacania podatków i brak starań o wyrównanie uszczupleń. Jeśli przy tym uwzględnić stosunki rodzinne i możliwości zarobkowe oskarżonego oraz okoliczność, że w myśl art.23§3 k.k.s. stawka dzienna grzywny orzekanej za przestępstwo skarbowe może stanowić nawet czterystukrotność minimalnego wynagrodzenia, a kara grzywny za wykroczenie skarbowe zgodnie z art.48§1 k.k.s. może być wymierzona w kwocie do dwudziestokrotności minimalnego wynagrodzenia (z możliwością obostrzenia w sytuacji określonej w art.50§1 k.k.s. ), brak jest podstaw do reformowania rozstrzygnięcia o karze na korzyść oskarżonego. Zmiana wysokości orzeczonej kary mogłaby w postępowaniu odwoławczym nastąpić jedynie wówczas, gdyby kara jawiła się jako ‘rażąco niewspółmierna’. Wspomniana niewspółmierność „w ustawie została poprzedzona określeniem ‘rażąca’, co wyraźnie zaostrza kryterium zmiany wyroku z powodu czwartej podstawy odwoławczej. Określenie ‘rażąca’ należy bowiem odczytywać dosłownie i jednoznacznie jako cechę kary, która istotnie przez swą niewspółmierność razi (oślepia)” (wyrok SA w Krakowie z 28 października 2011 r., sygn. akt II AKa 216/11). W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie ma miejsca, z przyczyn szczegółowo naprowadzonych powyżej. Ostatecznie, nie podzielając zarzutów skarżącego i nie znajdując podstaw do zmiany lub uchylenia orzeczenia z urzędu, Sąd odwoławczy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Wobec nieuwzględnienia apelacji wywiedzionej wyłącznie przez obrońcę oskarżonego i zwróconej przeciwko rozstrzygnięciu o winie, obciążono oskarżonego opłatą za II instancję oraz wydatkami postępowania odwoławczego ( art.636§1 k.p.k. , art.8 ustawy o opłatach w sprawach karnych ). SSO Jacek Myśliwiec SSO Olga Nocoń SSO Katarzyna Gozdawa - Grajewska