Sad powszechny, II Ca 375/13

Sygn. akt II Ca 375/13 POSTANOWIENIE Dnia 17 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Janusz Roszewski Sędziowie: SSO Henryk Haak SSO Marian Raszewski (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Elżbieta Wajgielt po rozpoznaniu w dniu 17 października 2013 r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z wniosku I. B. z udziałem J. B. o podział majątku wspólnego na skutek apelacji uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 21 września 2012r. sygn. akt I Ns 637/10 p o s t a n a w i a: I. odrzucić apelację w zakresie ustalenia nierównych udziału w majątku wspólnym, II. oddalić apelację w pozostałym zakresie, III. przyznać od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim na rzecz Kancelarii Adwokackiej adwokata E. R. kwotę 1200 zł ( jeden tysiąc dwieście złotych) powiększoną o 23 % podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt II Ca 375/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim dokonał podziału majątku wspólnego wnioskodawczyni I. B. i uczestnika postępowania J. B. w ten sposób, że przyznał na wyłączną własność uczestnikowi J. B. nieruchomość położoną w D. gmina P. o powierzchni 0.1075 ha oznaczoną jako działka nr (...) , objęta księgą wieczystą (...) oraz altanę ogrodową usytuowaną na działce ogrodowej położonej przy ul. (...) w O. , zasądził od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawczyni tytułem spłaty udziału w majątku wspólnym kwotę 11.717,33 zł płatną w terminie 4 miesięcy od daty prawomocności postanowienia, ;ustalił wartość majątku wspólnego na kwotę 25.157 zł i orzekł o kosztach postępowania. Według ustaleń Sądu Rejonowego małżeństwo wnioskodawczyni z uczestnikiem postępowania zawarte w dniu 26 marca 1978 r. rozwiązane zostało przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Kaliszu w dniu 4 lipca 2003 r. W małżeństwie tym obowiązywała wspólność majątkowa małżeńska, która została wyłączona umową notarialną w dniu 3 stycznia 2001 r. Po zawarciu małżeństwa rodzice uczestnika postępowania darowali małżonkom kwotę 500.000 st. złotych z przeznaczeniem na zakup samochodu. W dniu 31 grudnia 1996 r. zainteresowani nabyli do wspólności ustawowej małżeńskiej własność działki nr (...) o powierzchni 0.1075 ha położonej w D. . Jej wartość wynosi 21.500 zł. W dniu 18 maja 1999r. wnioskodawczyni podjęła działalność gospodarczą w ramach której zawarła z Bankiem (...) S.A z siedzibą we W. umowę o współpracy, której treścią były usługi finansowe na rzecz banku w zakresie udzielania pożyczek pieniężnych osobom fizycznym. Zabezpieczeniem ewentualnych szkód powstałych z winy wnioskodawczyni był weksel własny wystawiony przez I. B. z poręczeniem dokonanym przez uczestnika postępowania. Już po ustaniu wspólności majątkowej uczestnik uiścił na rzecz wskazanego Banku tytułem spłaty części zadłużenia w kwocie 22.000 zł, a wnioskodawczyni kwotę 2.300 zł. Ostatnim samochodem stron R. (...) , sprzedany przez uczestnika za kwotę 24.000 zł bez rozliczenia się z wnioskodawczynią. W czasie trwania wspólności majątkowej S. pobudowały altanę ogrodową na działce położonej przy ul. (...) , której wartość wynosi 3.657 zł. Uczestnik otrzymał odszkodowanie w wysokości 960 zł za przejęcie przez Skarb Państwa części działki w D. pod drogę publiczną, nie rozliczając się z wnioskodawczynią. Z tytułu podatku rolnego od działki położonej w D. uczestnik opłacił łącznie za okres 2009 - 2010 kwotę 319,90 zł. Wnioskodawczyni z tytułu wydzierżawienia garażu otrzymała w okresie od września 2001 r. do końca maja 2002 r. kwotę 720 zł nie rozliczając się z uczestnikiem postępowania. Po ustaniu wspólności majątkowej uczestnik przeprowadził remont altany za kwotę 177,71 zł. Udziały w majątku wspólnym są równe. Jego wartość wynosi 25.157 zł, przy czym składniki tego majątku otrzymał wyłącznie uczestnik postępowania. Wnioskodawczyni winna otrzymać tytułem spłaty kwotę 12.578,50 zł. W ramach rozliczeń uczestnik winien zwrócić wnioskodawczyni połowę kwoty uzyskanej z tytułu odszkodowania za zajętą na drogę publiczną część działki tj.480 zł ( 960:2), a wnioskodawczyni powinna zwrócić uczestnikowi kwotę 360 zł jako połowę pobranego czynszu dzierżawnego za garaż ( 720:2). W ramach rozliczeń z tytułu nakładów i wydatków poczynionych z majątków osobistych na majątek wspólny uczestnik powinien zwrócić wnioskodawczyni kwotę 1.150 zł stanowiącą połowę zadłużenia w Banku (...) , spłaconego przez wnioskodawczynię w wysokości 2.300 zł już po wyłączeniu wspólności ustawowej. Z kolei wnioskodawczyni zobowiązana jest do zwrotu uczestnikowi poniesionych przez niego nakładów z tytułu czynszu najmu lokalu mieszkalnego i opłat za media w okresie wspólnego zamieszkiwania po ustaniu wspólności, z tytułu uiszczonego przez niego podatku rolnego, przeprowadzonego remontu altany ogrodowej, spłaty kwoty 22.000 zł jako poręczyciela z tytułu zadłużenia powstałego w ramach prowadzonej przez wnioskodawczynię działalności gospodarczej. Łączna wartość nakładów uczestnika wyniosła 28.262,35 zł a zatem wnioskodawczyni powinna mu zwrócić kwoty 14.131,17 zł. Z kolei wnioskodawczyni winna otrzymać od uczestnika kwotę 12.000 zł stanowiącą połowę wartości sprzedanego przez niego samochodu osobowego marki R. (...) . Reasumując należało zasądzić od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kwotę 11.717,33 zł. oznaczając termin płatności na 4 miesiące od prawomocności orzeczenia o podział majątku wspólnego. Apelację od powyższego postanowienia złożył uczestnik postępowania, który zarzucił sprzężność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału, dowolna ocenę dowodów naruszenia prawa materialnego przez ustalenie równych udziałów w majątku wspólnym. Skarżący wniósł o zmianę postanowienia poprzez ustalenie, że udział w majątku wspólnym wynosi dla wnioskodawczyni 1/5 i stosowne obniżenie należnej wnioskodawczyni spłaty. Wnioskodawczyni domagała się oddalenia apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W pierwszym rzędzie zauważyć należy, że skarżący wniósł o zmianę postanowienia w pkt II przez „ zasądzenie: nierównego podziału majątku. W istocie żądanie dotyczy ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym i to na rzecz uczestnika postępowania w 4/5, a na rzecz wnioskodawczyni w 1/5. Żądanie to nie może odnieść skutku. Po pierwsze, w pkt. II zaskarżonego postanowienia zasądzono od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni spłatę jej udziału w majątku wspólnym. Brak tu natomiast rozstrzygnięcia o udziałach uczestnika i wnioskodawczyni w majątku wspólnym. Brak w ogóle w sentencji postanowienia działowego takiego rozstrzygnięcia nie może dziwić, bowiem w toku całego postępowania nikt z zainteresowanych takiego żądania nie złożył. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji zwolniony był z obowiązku orzekania o wielkości w majątku wspólnym. Natomiast w uzasadnieniu przytoczył ( i słusznie) treść art. 43§1 kr i op statuującego zasadę, że udziały małżonków w majątku wspólnym są równe. Kwestionując stanowisko Sądu orzekającego o równości udziałów w majątku wspólnym uczestnik postępowania zaskarżył w istocie rozstrzygnięcie, którego w ogóle nie zawiera postanowienie podziałowe. Tymczasem apelację można wnieść jedynie od orzeczenia istniejącego o rozstrzygającego o żądaniu wniosku. Brak przedmiotu zaskarżenia czyni apelację uczestnika postępowania w tym zakresie niedopuszczalną i wobec tego podlegającą odrzuceniu ( tak: Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28.05.1998 r. III CKN 409/98). W pozostałym zakresie apelacja podlegała oddaleniu. Wbrew zarzutom, Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie wydał trafne rozstrzygnięcia co do istoty. Przeprowadził wszystkie zawnioskowane dowody i zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażona w art. 233§1 kpc ocenił ich wiarygodność i moc z uwzględnieniem powszechnych i obiektywnych zasad doświadczenia życiowego wyprowadzając z zebranego materiału dowodowego logiczne poprawne wnioski, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia. Poza prawidłową ocena wartości składników majątku wspólnego , opartą na nie kwestionowanej opinii biegłego Sąd orzekający rozliczył wszystkie zgłoszone przez wnioskodawczynię i uczestnika postępowania roszczenia z tytułu wydatków i nakładów z majątków osobistych na majątek wspólny, ustalając ostatecznie wysokość należnej wnioskodawczyni spłaty. Apelacja okazała się dowolna polemiką z prawidłowymi ustaleniami Sądu i dlatego była pozbawiona podstaw do jej uwzględnienia. Należało zatem na mocy art. 373 kpc i art. 386 kpc w zw. z art. 13§2 kpc orzec jak w sentencji.