Sad powszechny, I C 146/16

Sygn. akt I C 146/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2016 r. Sąd Rejonowy w Nowym Targu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Przemysław Mościcki Protokolant: protokolant sądowy Helena Kubasek po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. w Nowym Targu na rozprawie sprawy z powództwa T. P. przeciwko Bankowi (...) S.A. w W. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności I. pozbawia w całości wykonalności tytuł wykonawczy w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego wystawionego przez Bank (...) S.A. w W. nr (...) z dnia 14 października 2010 r., któremu Sąd Rejonowy w Wadowicach nadał klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt I Co 3522/10; II. zasądza od strony pozwanej Banku (...) S.A. w W. na rzecz powoda T. P. kwotę 4.817 zł (cztery tysiące osiemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; III. nakazuje ściągnąć od strony pozwanej Banku (...) S.A. w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Nowym Targu kwotę 2.141 zł (dwa tysiące sto czterdzieści jeden złotych) tytułem opłaty, której nie miał obowiązku uiścić powód. Sygn. akt I C 146/16 UZASADNIENIE wyroku z dnia 17 maja 2016 r. Powód T. P. w pozwie skierowanym przeciwko Bankowi (...) S.A. z siedzibą w W. domagał się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego nr (...) wystawionego przeciwko powodowi przez pozwanego Bank (...) S.A. z siedzibą w W. w dniu 14 października 2010 r., któremu Sąd Rejonowy w Wadowicach, postanowieniem z dnia 23 listopada 2010 r., w sprawie o sygn. akt I Co 3522/10 nadał klauzulę wykonalności. Powód zakwestionował istnienie obowiązku stwierdzonego bankowym tytułem egzekucyjnym. Powód zaprzeczył jakoby zawarł z pozwanym umowę pożyczki na (...) z dnia 15 września 2009 r. wskazując, że podpis złożony na przedmiotowej umowie pożyczki zawartej w K. w dniu 15 września 2009 r. pomiędzy pozwanym, a T. P. nie został przez niego nakreślony, co wynika z opinii sporządzonej w toku postępowania karnego. Ponadto osoba podająca się za powoda przedłożyła podrobione prawo jazdy oraz podrobiony dowód osobisty. Powód wskazał, że nigdy nie posiadał prawa jazdy, a na zdjęciu znajdującym się na podrobionym dowodzie osobistym widnieje wizerunek innej osoby. Z inicjatywy powoda toczyło się postępowanie karne w sprawie doprowadzenia pozwanego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, które zostało umorzone w dniu 24 czerwca 2013 r. wobec niewykrycia sprawcy, niemniej stwierdzono w tym postępowaniu, że powód nie składał podpisu pod umową pożyczki, z której wynika wierzytelność objęta kwestionowanym tytułem wykonawczym. Zdaniem powoda, pozwany miał świadomość, że powód nie był stroną przedmiotowej umowy pożyczki, a mimo to zdecydował się na wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko niemu. Powód podkreślił, że kilkukrotnie informował pozwanego o zaistniałej sytuacji, jednak pozwany nie uwzględniał stanowiska powoda. Z ostrożności procesowej, powód zgłosił zarzut przedawnienia roszczenia wskazując, że na (...) znajduje się adnotacja z dnia 06 grudnia 2011 r. o bezskuteczności egzekucji w sprawie KM 738/11. Ponowny wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego pozwany sporządził w dniu 25 czerwca 2015 r. (postępowanie wszczęto w dniu 02 lipca 2015r.). Ponieważ termin przedawnienia roszczenia banku wynosi 3 lata, to roszczenie banku uległo przedawnieniu przed skierowaniem drugiego wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na pozew (k. 51-52) pozwany Bank (...) S.A. w W. wniósł o oddalenie powództwa. Strona pozwana zakwestionowała jedynie stanowisko powoda co do przedawnienia roszczenia. Podniosła przy tym, że nie kwestionuje ustaleń postępowania karnego, a jedynie uważa, że obowiązkiem powoda było zastrzeżenie dowodu osobistego i poinformowanie pisemnie banku o tym fakcie. Należy zauważyć, że niezakwestionowanie przez stronę pozwaną ustaleń postępowania karnego, na które w pozwie powołał się powód, jak również niewypowiedzenie się co do innych twierdzeń pozwu, prowadzi do wniosku, że okoliczności faktyczne zostały przez stronę pozwaną przyznane ( art. 230 k.p.c. ). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód T. P. posiada rachunek bankowy w Banku (...) S.A. z siedzibą w W. – w K. przy ul. (...) , z którego korzystał w czasie kiedy pracował w K. . Obecnie z niego nie korzysta, nie posiada żadnych środków pieniężnych. Ponadto posiada rachunek bankowy w Banku Spółdzielczym w R. , na który przelewane jest świadczenie emerytalne. W 2009 r. powód zgubił dowód osobisty, jednakże nie dokonał jego zastrzeżenia na Policji. W dniu 15 września 2009 r. osoba podająca się za powoda, posługująca się sfałszowanym dowodem osobistym i prawem jazdy na nazwisko powoda, zawarła umowę pożyczki nr (...) z pozwanym. Na podstawie tej umowy osoba ta otrzymała kwotę 30.000 zł. / dowód: dokumenty zalegające w aktach sprawy 1 Ds. 510/13 – protokół przyjęcia zawiadomienia o przestępstwie k.1-2, protokół przesłuchania świadka T. P. k.6-7, oryginał umowy pożyczki k. 22-31, skan dowodu osobistego i prawa jazdy k.22-23/ . W dniu 14 października 2010 r. pozwany Bank (...) S.A. w W. wystawił przeciwko powodowi bankowy tytuł egzekucyjny nr (...) wynikający z umowy pożyczki nr (...) z dnia 15 września 2009 r. W tytule tym stwierdzono, że pozwanemu przysługuje wobec powodowa roszczenie o zapłatę kwoty 42.812,72 zł. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2010 r. Sąd Rejonowy w Wadowicach nadał klauzulę wykonalności w/w bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. /dowód: bezsporne – akta egzekucyjne KM 1435/15/ Powód w dniu 20 lutego 2013 r. udał się do pozwanego Banku w K. aby pobrać pieniądze, wówczas dowiedział się, że ktoś w jego imieniu zawarł umowę pożyczki i wypłacił pieniądze w kwocie co najmniej 60.000 zł. Powód poinformował pracownika banku o utracie dowodu osobistego. W związku z zaistniałą sytuacją, powód złożył w dniu 25 lutego 2013 r. zawiadomienie o popełnionym na jego szkodę przestępstwie. Prokuratura Rejonowa K. nadzorowała dochodzenie pod sygn. akt 1 Ds. 510/13 w sprawie doprowadzenia Banku (...) S.A. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 30.000 zł po uprzednim wprowadzeniu w błąd co do tożsamości osoby zawierającej umowę pożyczki nr (...) i posłużeniu się dowodem osobistym na nazwisko T. P. w dniu 15 września 2009 r. w K. tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 kk i art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk . W toku dochodzeniu ustalono, że podpis złożony na nazwisko T. P. sporządzony w rubryce „podpis pożyczkobiorcy” na przedmiotowej umowie pożyczki, nie został nakreślony przez powoda T. P. . Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2013 r. dochodzenie zostało umorzone wobec niewykrycia sprawcy czynu. /dowód: bezsporne – dokumenty zalegające w aktach sprawy 1 Ds. 510/13 – w tym opinia grafologiczna k.37-40/ Na wniosek wierzyciela – pozwanego Banku (...) S.A. z siedzibą w W. z dnia 25 czerwca 2015 r. Komornik przy Sądzie Rejonowym w Wadowicach A. U. wszczął postępowanie egzekucyjne w sprawie sygn. Km 1435/15 na podstawie tytułu egzekucyjnego w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego nr (...) zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. W toku postępowania dokonano zajęcia wierzytelności w tym świadczeń emerytalnych powoda. dowód: akta sprawy egzekucyjnej KM (...) prowadzonej przez Komornika przy Sądzie Rejonowym w Wadowicach A. U. / Powyższy stan faktyczny, w istocie bezsporny, Sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody z dokumentów, w tym w szczególności dokumentów zgromadzonych w aktach związkowych Prokuratury Rejonowej K. w K. sygn. 1 Ds. 510/13 oraz w aktach egzekucyjnych sygn. Km 1435/15 oraz w oparciu o dokumenty w postaci skanów dowodu osobistego i prawa jazdy oraz pisma powoda z dnia 18 lutego 2016 r. i odpowiedzi Banku z dnia 08 marca 2016 r. Dokumenty zgromadzone w niniejszej sprawie były dla Sądu wiarygodne, gdyż zostały one sporządzone przez uprawnione do tego osoby, a żadna ze stron nie kwestionowała ich prawdziwości. Nadto zgromadzone dokumenty wzajemnie ze sobą korespondowały, tworząc spójną i logiczną całość. Nie ma powodu, aby kwestionować ich wiarygodność. Sąd zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c. dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu. Powództwo przeciwegzekucyjne z art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c. umożliwia dłużnikowi merytoryczną obronę przed postępowaniem egzekucyjnym. Istotą tego powództwa jest wykazanie, iż tytuł wykonawczy nie odpowiada istotnemu i rzeczywistemu stanowi rzeczy. Powód domagał się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego wystawionego przez pozwanego w dniu 14 października 2010 r. nr (...) , zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 23 listopada 2010 r., wydanym przez Sąd Rejonowy w Wadowicach, sygn. akt I Co 3522/10, w którym stwierdzono, iż powód jest zobowiązany do zapłaty kwoty kapitału w kwocie 35.516,46 złotych, odsetek umownych w kwocie 7.296,26 złotych oraz dalsze odsetki umowne, co dało łączną kwotę 42.812,72 złotych z tytułu umowy pożyczki nr (...) z dnia 15 września 2009 r. Jako podstawę swojego żądania powód wskazał art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c. , przecząc zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności i zakwestionował istnienie obowiązku stwierdzonego bankowym tytułem egzekucyjnym. Powód podniósł, że wydanie tytułu wykonawczego w niniejszej sprawie było niedopuszczalne, ponieważ powód nie był stroną przedmiotowej umowy, gdyż nie dokonał z pozwanym (ani bezpośrednio ani pośrednio) czynności bankowej. W przypadku bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w sądową klauzulę wykonalności, w powództwie z art. 840 dłużnik banku może podnieść wszelkie zarzuty materialnoprawne dotyczące wierzytelności banku, objętej tym tytułem. Chodzi tu o zarzuty powstałe przed wystawieniem bankowego tytułu egzekucyjnego, przed wydaniem klauzuli wykonalności i po jej wydaniu. W grę mogą wchodzić np. zarzuty nieistnienia roszczenia banku lub istnienia roszczenia w mniejszej wysokości niż ujęte w tytule, nienastąpienia wymagalności roszczenia (mimo umieszczenia w bankowym tytule egzekucyjnym oświadczenia banku innej treści). W sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności badaniu może również podlegać zarzut nieautentyczności oświadczenia dłużnika, o którym mowa w art. 97 ust. 1 i 2 Prawa Bankowego (por. wyr. Sądu najwyższego z dnia 3 listopada 2009 r. (II CSK 207/09, OSNC 2010, Nr 4, poz. 62). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Najwyższy dodatkowo zaznaczył, że w tej sprawie podlega badaniu także autentyczność (prawdziwość) dokumentów, stanowiących podstawę wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego. Zgodnie z mającym zastosowanie do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy art. 97 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe , bankowy tytuł egzekucyjny może być podstawą egzekucji prowadzonej według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego po nadaniu mu przez sąd klauzuli wykonalności wyłącznie przeciwko osobie, która bezpośrednio z bankiem dokonywała czynności bankowej albo jest dłużnikiem banku z tytułu zabezpieczenia wierzytelności banku wynikającej z czynności bankowej i złożyła pisemne oświadczenie o poddaniu się egzekucji oraz gdy roszczenie objęte tytułem wynika bezpośrednio z tej czynności bankowej lub jej zabezpieczenia. Z treści tego przepisu wynika bezsprzecznie, że bankowy tytuł egzekucyjny może być wystawiony jedynie w związku z czynnością bankową lub zabezpieczającą, z której wynika wierzytelność przysługująca bankowi. Jednakże klauzula wykonalności może być nadana bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, gdy są spełnione dodatkowe wymagania. Warunkiem koniecznym jest, aby dłużnik - czy z czynności bankowej, czy zabezpieczającej, dokonanej z bankiem - złożył pisemne oświadczenie o poddaniu się egzekucji. Wierzytelność banku wynikać też musi bezpośrednio z tej czynności bankowej lub zabezpieczającej, do której doszło z dłużnikiem składającym oświadczenie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że powód nie zawierał z pozwanym bankiem żadnej czynności bankowej, na podstawie której można by wystawić wzmiankowany bankowy tytuł egzekucyjny. Powód nie był stroną takiej czynności bankowej, która uprawniałaby Bank (...) S.A. z siedzibą w W. do wystawienia w stosunku do niego bankowego tytułu egzekucyjnego. Jak wynika z materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, przedmiotowa umowa pożyczki nie została zawarta z powodem, ale z osobą posługującą się sfałszowanym dokumentami w postaci dowodu osobistego i prawa jazdy wystawionymi na nazwisko powoda. Nadto na umowie pożyczki podpis złożony na nazwisko T. P. sporządzony w rubryce „podpis pożyczkobiorcy” na przedmiotowej umowie pożyczki, nie został nakreślony przez powoda T. P. . W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż powód nie był stroną umowy o pożyczkę, a co za tym idzie - nie może być traktowany jako osoba, która bezpośrednio z bankiem dokonywała czynności bankowej i złożyła pisemne oświadczenie o poddaniu się egzekucji. Nie zachodziły więc przesłanki do wystawienia bankowego tytułu wykonawczego w stosunku do powoda, w konsekwencji czego powództwo o pozbawienie w tym zakresie tytułu wykonawczego wykonalności okazało się zasadne. Powód w niniejszym postępowaniu skutecznie dowiódł, iż nie był stroną umowy pożyczki z Bankiem (...) S.A. z siedzibą w W. , a zatem roszczenie nie istnieje. Okoliczność, że powód nie poinformował Banku o utracie dowodu osobistego jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej, gdyż nie wpływa na ustalenie, że powód nie zawierał ze stroną pozwaną żadnej czynności warunkującej wystawienie bankowego tytułu egzekucyjnego. O kosztach postępowanie orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, tj. w myśl art. 98 kpc i zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4.817 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego – na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800). Ponieważ powód zwolniony był od opłaty od pozwu, koszty te Sąd nakazał ściągnąć od pozwanego na podstawie art. 113 ust. 1 u.k.s.c.