Sad powszechny, VII U 1028/14

VII U 1028/14 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 14 sierpnia 2014 roku, znak (...) , odmówił R. M. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 21 lipca 2014 roku do 18 sierpnia 2014 roku. W uzasadnieniu decyzji, powołując się na art. 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, ust. 3 pkt 1, 2 i 4 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa , organ rentowy podniósł, iż wnioskodawca dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu podlega od dnia 4 czerwca 2014 roku, a wobec braku 90 - dniowego okresu ubezpieczenia chorobowego nie zachodzą przesłanki uprawniające do zasiłku chorobowego od pierwszego dnia ubezpiecza, bez okresu wyczekiwania (decyzja - k. 1 akta ZUS). W dniu 12 września 2014 roku R. M. złożył odwołanie od tej decyzji. W uzasadnienie skarżący podniósł, iż działalność gospodarczą prowadzi od 2005 roku i opłaca składki na ubezpieczenia społeczne w tym chorobowe. Zaznaczył, iż w czasie zatrudnienia na umowę o pracę nadal prowadził działalność gospodarczą, odprowadzał składkę na ubezpieczenie zdrowotne, ale składki na ubezpieczenia społeczne chorobowe w tym czasie opłacał jego pracodawca z tytułu stosunku pracy, zaś po ustaniu umowy o pracę sam, wnioskodawca opłacał wszystkie składki w terminie, tylko druk (...) omyłkowo złożył w miesiącu czerwcu 2014 roku, a nie w miesiącu maju 2014 roku (k. 1 – 2). W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu pozwany podtrzymał argumentację z zaskarżonej decyzji (k.4-4v). W toku procesu strony podtrzymały stanowiska zajęte w sprawie. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: R. M. od 2005 roku prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą i z tego tytułu podlegał ubezpieczeniu społecznemu. W okresie od 1 września 2012 roku do 30 kwietnia 2014 roku skarżący był zatrudniony w Przedszkolu Niepublicznym (...) s.c. , na podstawie umowy o pracę i był zgłoszony do obowiązkowego ubezpieczenia społecznego (bezsporne, k. 14). W tym czasie nadal prowadził działalność gospodarczą i opłacał do ZUS składkę ostatnio w wysokości 270,40 złotych z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego. Stosunek pracy wnioskodawcy ustał z dniem 30 kwietnia 2014 roku. W dniu 10 maja 2014 roku R. M. opłacił składkę na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za miesiąc maj 2014 roku, w tym z tytułu dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, a w dniu 4 czerwca 2014 roku złożył wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym na druku (...) (bezsporne, potwierdzenie o dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym - k. 4-5 akt ZUS, zeznania wnioskodawcy k. 13-13v, pismo k. 19), ponieważ nie wiedział, że ponownie powinien taką deklarację zgłoszeniową złożyć natychmiast po ustaniu stosunku pracy. W okresie do 21 lipca 2014 roku do dnia 18 sierpnia 2014 roku skarżący był nieprzerwanie niezdolny do pracy z powodu choroby (okoliczność bezsporna, zaświadczenie lekarskie k. 2 akt ZUS). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w sprawie bezsprzecznych i niekwestionowanych przez strony dowodów nieosobowych – dokumentów przedstawionych przez organ rentowy oraz akt zasiłkowych. Organ rentowy nie kwestionował faktów podanych przez wnioskodawcę. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 159, dalej zwana ustawą zasiłkową) ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego - jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnie. Do okresów ubezpieczenia chorobowego, o których mowa w ust. 1 , wlicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni lub była spowodowana urlopem wychowawczym, urlopem bezpłatnym albo odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego ( ust. 2 ). Od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego prawo do zasiłku chorobowego przysługuje: absolwentom szkół lub szkół wyższych, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym lub przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych; jeżeli niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy; posłom i senatorom, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji ( ust. 3 ). Przepis ten stanowił podstawę wydania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. zaskarżonej przez R. M. decyzji. Kwestię podlegania ubezpieczeniom społecznym reguluje przepis art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 2 i art. 14 ust. 1a i ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121., zwanej dalej ustawą systemową). Stosownie do art. 14 ust. 1 powyższej ustawy, objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi i chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tymi ubezpieczeniami, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony, z zastrzeżeniem ust. 1a. Jak stanowi art. 36 ust. 5 ustawy systemowej, osoby, które są obejmowane ubezpieczeniami społecznymi na zasadach dobrowolności, zgłaszają wniosek o objęcie ich ubezpieczeniem w terminie przez nie wybranym. Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1-3 ustawy systemowej dobrowolne ubezpieczenie ustaje w następujących okolicznościach: z woli płatnika, z powodu nieopłacenia składki należnej za jeden pełny miesiąc; wobec ustania tytułu podlegania ubezpieczeniu. W orzecznictwie przyjmuje się, że wykładnia językowa art. 11 ust. 2 oraz art. 14 ust. 1 i 1a ustawy systemowej wskazuje na konieczność złożenia przez ubezpieczonego odpowiedniego wniosku jako warunku objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, jakkolwiek wspomniana ustawa nie definiuje pojęcia „wniosek”, jak również formy w jakiej winien być złożony (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2001 r., II UKN 518/00, OSNP 2003 r., nr 10, poz. 257). Osoba składająca wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym i oczekująca świadczeń od organu rentowego zobowiązana jest do opłacania składki na to ubezpieczenie w terminie i we właściwej wysokości (por. wyrok SA w Warszawie z dnia 4 października 2000 r., III AUa 1514/99, OSA 2001/4/15). Z ustaleń Sądu wynika, że R. M. od 2005 roku prowadził działalność gospodarczą. W okresie od września 2012 roku do 31 maja 2014 roku podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę i jednocześnie kontynuował własną działalność, opłacając składkę zdrowotną. Po ustaniu zatrudnienia, przed terminem płatności opłacił składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe w dniu 10 maja 2014 r. za miesiąc maj. Nie wiedząc, że powinien dodatkowo złożyć deklarację o objęcie ubezpieczeniem chorobowym, zrobił to dopiero w czerwcu 2014 roku. ZUS nie kwestionował też faktu opłacenia pełnej składki ubezpieczeniowej za miesiąc maj 2014 roku, przed terminem. Bezsporny zatem w sprawie jest też fakt, iż wnioskodawca nie złożył formalnego wniosku o objęcie go dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Należy przy tym podkreślić, iż opłacając składkę ubezpieczeniową w pełnej wysokości za miesiąc maj 2014 roku przed wymaganym terminem płatności – 10 maja 2014 roku, wnioskodawca wyraził jednak wyraźną wolę kontynuowania dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, pozwany organ nie ma racji wyciągając tak daleko idące skutki od niezłożenia przez ubezpieczonego samej deklaracji o „uaktywnieniu” jego ubezpieczenia w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wnioskodawca nie miał woli przerwania ubezpieczenia, czemu dał jasny wyraz płacąc nawet przed terminem składkę. Ponadto, organ rentowy zaewidencjonował uiszczoną składkę i nie negował jej wysokości jak i nie zażądał wniosku o ubezpieczenie. Wobec powyższego stanu sprawy Sąd przyjął, iż doszło do dorozumianego złożenia wniosku przez R. M. o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od dnia 1 maja 2014 roku. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 sierpnia 2005 roku (I UK 376/04), w którym wskazał, że „złożenie wniosku o kontynuowanie ubezpieczenia nie jest warunkiem nawiązania stosunku ubezpieczenia społecznego jeżeli wola podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej została ujawniona w sposób wyraźny”. Oznacza to, że możliwym jest ustalenie istnienia stosunku ubezpieczenia w sytuacji, gdy wniosek formalny wprawdzie nie został zgłoszony, jednakże nie ma wątpliwości, co do woli ubezpieczonego, który jednocześnie wykonuje obowiązek związany z powstaniem tytułu. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. , zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał R. M. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 21 lipca 2014 roku do dnia 18 sierpnia 2014 roku, bowiem zakładając kontynuację stosunku ubezpieczenia, wnioskodawca był niezdolny do pracy w warunkach, które pozwalały na przyznanie mu świadczenia.