← Polska

Sad powszechny, VII U 1808/12

Sygn. akt VII U 1808/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2016r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Stachurska Protokolant: st. sekr. sądowy Maria Nalewczyńska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2016r. w Warszawie sprawy G. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. o wysokość emerytury i ponowne ustalenie kapitału początkowego na skutek odwołania G. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. z dnia 6 września 2012r., znak: (...) oraz z dnia 7 września 2012r., znak: (...)

  1. oddala odwołanie od decyzji z dnia 6 września 2012r., znak: (...) ;
  2. umarza postępowanie w sprawie dotyczącej odwołania od decyzji z dnia 7 września 2012r., znak: (...) . UZASADNIENIE G. S. w dniu 17 października 2012r. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. : z dnia 6 września 2012 roku, znak: (...) , przyznającej emeryturę oraz z dnia 7 września 2012 roku, znak: (...) , odmawiającej ponownego ustalenia kapitału początkowego i wniosła o ich zmianę. Zaskarżonym decyzjom ubezpieczona zarzuciła: - brak wyliczenia kapitału początkowego według nowych przepisów i porównania z wyliczeniem dokonanym na starych zasadach oraz brak zaprezentowania różnicy, która wskazywałyby wyraźnie, która metoda jest dla ubezpieczonej bardziej korzystna; - brak informacji, czy w kwocie składek zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonej uwzględnione zostały składki odprowadzone w 2011 roku, co do słuszności pobrania których toczy się postępowanie przed Sądem Okręgowym w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, oznaczone sygnaturą VII U 1144/
  3. W uzasadnieniu odwołania ubezpieczona wskazała, że w związku z ukończeniem 60 lat oraz odprowadzeniem w 2011r. składek na ubezpieczenie społeczne po ustaniu zatrudnienia i w trakcie pobierania emerytury według starych zasad (świadczenie należne od 1 lipca 2010r.), wystąpiła w dniu 19 kwietnia 2012r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przeliczenie emerytury według nowych przepisów oraz o ustalenie kapitału początkowego. Okazało się, że przekazanie składek po ustaniu zatrudnienia nie wpłynęło na wysokość emerytury obliczonej według starych zasad i ta decyzja nie była przez ubezpieczoną kwestionowana. Wysokość kapitału początkowego, obliczona na podstawie nowych przepisów, pozostała również bez zmian, ponieważ ZUS uznał, że jest korzystniejsza. Nie przedstawił jednak i nie uzasadnił dokonanego przez siebie wyliczenia, z którego wynikałoby, że rzeczywiście kwota ta jest wyższa od wcześniej wyliczonego kapitału. Odnosząc się do decyzji z dnia 6 września 2012r. G. S. wskazała, że organ rentowy zaprezentował w niej pewne wyliczenia, ale nie podał informacji, za jaki okres zostały uwzględnione składki zgromadzone na jej koncie, co ma zasadnicze znaczenie, jeśli chodzi o ustalenie wysokości emerytury na nowych zasadach. Dodatkowo ubezpieczona zarzuciła, że choć zgodnie z art. 50 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ZUS ma obowiązek przesyłania informacji o środkach zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do 31 sierpnia każdego roku po zakończeniu poprzedniego, to taka informacja za 2011 rok do niej nie dotarła. W związku z tym uzasadnione są wątpliwości, z jakiego okresu organ rentowy uwzględnił składki oraz czy w ogóle wziął pod uwagę składki pobrane po ustaniu zatrudnienia. W związku z przedstawionymi wątpliwościami, zdaniem ubezpieczonej, konieczne jest dokonanie wyliczeń kapitału początkowego i emerytury według nowych zasad przez uprawnionego biegłego (odwołanie z dnia 30 września 2012r., k. 2 – 3 a.s.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania od obu zaskarżonych decyzji na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wskazał, że G. S. w dniu 19 kwietnia 2012r. złożyła wniosek o emeryturę w związku z osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. Zaskarżoną decyzją z dnia 6 września 2012r. Zakład przyznał jej prawo do emerytury na podstawie art. 24 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , obliczając jej wysokość na podstawie art. 26 tej ustawy. Emerytura obliczona według nowych zasad wyniosła 3.963,49 zł i okazała się wyższa od wcześniejszej emerytury przyznanej na podstawie art. 46 w związku z art. 29 ustawy, a obliczonej na podstawie art.
  4. Ubezpieczona w dniu 19 kwietnia 2012r. złożyła również wniosek o ponowne ustalenie kapitału początkowego z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2011r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ rentowy zaskarżoną decyzją z dnia 7 września 2012r. odmówił ponownego ustalenia wartości kapitału początkowego, ponieważ wyliczenie współczynnika proporcjonalnego do osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998r. wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego podanego w dniach, jest niekorzystne dla ubezpieczonej, bo współczynnik ten wynosi 94,37%. Natomiast współczynnik wyliczony według starych zasad był korzystniejszy, gdyż wyniósł 94,74%. W załączeniu do odpowiedzi na odwołanie organ rentowy przedstawił szczegółowy sposób wyliczenia tego współczynnika z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2011r. Jeśli chodzi zaś o kwotę składek zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonej z uwzględnieniem waloryzacji, wynoszącą 301.098,29 zł, to wyjaśnił, że obejmuje ona okres od 1 stycznia 1999r. do 31 marca 2012r., tj. do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury. Wobec powyższego organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, zarówno od decyzji z dnia 6 września 2012r., jak i od decyzji z dnia 7 września 2012r. (odpowiedź na odwołanie z dnia 13 listopada 2012r. z załącznikiem, k. 5 - 6 a.s.). W toku postępowania ubezpieczona dokonała modyfikacji stanowiska i zgłoszonych zarzutów. W piśmie procesowym z dnia 12 kwietnia 2013r. pełnomocnik G. S. zarzuciła, że wśród składek zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonej brakuje łącznej wartości jednostek rozrachunkowych zgromadzonych w okresie od 1999 roku do 2006 roku, kiedy ubezpieczona była członkiem OFE. Kwota ta wyniosła 51.423,07 zł. Na podstawie informacji z OFE składki odprowadzone przez ZUS wyniosły 35.091,86 zł, tak więc różnica wynosi 16.331,21 zł minus prowizja w kwocie 2.500,49 zł plus odsetki w wysokości 159,35 zł, zapłacone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w związku z opóźnieniem w przekazywaniu składek. Dodatkowo w w/w piśmie procesowym z dnia 12 kwietnia 2013r. nastąpiło cofnięcie przez ubezpieczoną odwołania od decyzji z dnia 7 września 2012r. w związku z ostatecznym wyjaśnieniem sprawy wysokości kapitału początkowego przez ubezpieczoną z organem rentowym (pismo procesowe z dnia 12 kwietnia 2013r., k. 53 – 54 a.s.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. w piśmie procesowym z dnia 27 maja 2013r. wskazał, że analiza konta ubezpieczonej nie wykazała nieprawidłowości w zakresie składek OFE. Na rachunek G. S. zostały przekazane wszystkie składki, a rozliczenie po anulowaniu członkostwa w OFE następuje wyłącznie między OFE a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. W przypadku ubezpieczonej, w związku z tym, że nastąpiło anulowanie członkostwa w OFE, na indywidualnym koncie zostały zapisane składki – także za okres wsteczny – na podstawie imiennych raportów miesięcznych przekazanych przez płatnika składek, bez pomniejszenia o tę część, która wcześniej została odprowadzona do OFE. Składki zaewidencjonowane w ten sposób podlegały następnie waloryzacji i są podstawą ustalenia wysokości świadczeń na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W związku z powyższym organ rentowy podtrzymał wniosek o oddalenie odwołania od decyzji z dnia 6 września 2012r. oraz wniósł o umorzenie postępowania w sprawie odwołania od decyzji z dnia 7 września 2012r. (pismo procesowe organu rentowego z dnia 27 maja 2013r. z załącznikami, k. 67 – 80 a.s.). Pełnomocnik ubezpieczonej, po sporządzeniu opinii przez biegłego sądowego, w piśmie procesowym z dnia 16 maja 2014r. wskazała, że ubezpieczona wnosi o zmianę decyzji ZUS poprzez ustalenie podstawy emerytury: - bez uwzględnienia składek przekazanych przez OFE do ZUS i nakazanie ich zwrotu ubezpieczonej; - bez uwzględnienia składek zapłaconych przez płatnika składek w 2011r. (pismo procesowe z dnia 16 maja 2014r., k. 230 – 231 a.s.). Na rozprawie w dniu 14 listopada 2014r. ubezpieczona wskazała, że w podstawie wymiaru emerytury powinna być uwzględniona kwota zwrócona przez OFE do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie należy zaś uwzględniać kwoty składek zapłaconych przez płatnika składek w 2011r. (protokół rozprawy z dnia 14 listopada 2014r., k. 315 – 316 a.s.). Podobne stanowisko pełnomocnik ubezpieczonej zaprezentowała w załączniku z dnia 24 listopada 2014r. do protokołu rozprawy z dnia 14 listopada 2014r., w którym wskazała, że kwota 64.408,69 zł powinna być zaliczona do podstawy wymiaru emerytury należnej G. S. , natomiast kwota 19.670,30 zł powinna być wyeliminowana z podstawy wymiaru emerytury (załącznik z dnia 24 listopada 2014r.do protokołu rozprawy z dnia 14 listopada 2014r., k. 325 – 328 a.s.). W kolejnych pismach procesowych z dnia 11 marca 2015r. oraz z dnia 20 kwietnia 2015r. pełnomocnik ubezpieczonej dokonała ponownej modyfikacji stanowiska. Wskazała, że wnosi o zobowiązanie ZUS do: - uwzględnienia kwoty 64.408,69 zł przekazanej przez OFE do ZUS w roku 2007 w podstawie wymiaru emerytury ubezpieczonej w tym samym roku, tj. 2007, oraz naliczenia waloryzacji emerytury od tej kwoty, poczynając od 2007 roku; - zaliczenia składki odprowadzonej przez płatnika w 2011 roku jako należnej za 2010 rok i uwzględnienie jej w podstawie wymiaru emerytury oraz dokonanie korekty waloryzacji za lata 2010 i 2011, przy uwzględnieniu treści decyzji ZUS z 21 listopada 2014r., znak: (...) , stanowiącej, że składka zapłacona w 2011 roku według limitu rocznego obowiązującego w 2011 roku dotyczy składkowania przychodów za 2010 rok ( pismo procesowe z dnia 11 marca 2015r., k. 371 – 374 a.s., pismo procesowe z dnia 20 kwietnia 2015r., k. 385 - 390 a.s.). Ostateczne stanowisko w sprawie pełnomocnik ubezpieczonej wyraziła w piśmie procesowym z dnia 16 czerwca 2016r., w którym wskazała, że ubezpieczona wnosi o uwzględnienie wyliczeń biegłego sądowego D. B. zaprezentowanych w załączniku 3b do opinii z dnia 17 maja 2016r., tj. o zwiększenie świadczenia emerytalnego o 162,13 zł miesięcznie, tj. do kwoty 4.125,62 zł na dzień 1 kwietnia 2012r. wraz z dalszymi rewaloryzacjami (pismo procesowe z dnia 16 czerwca 2016r., k. 478 – 480 a.s.). Podobnie pełnomocnik ubezpieczonej wnioskowała również w piśmie procesowym z dnia 1 września 2016r., w którym dodatkowo zawarła wniosek o stwierdzenie przez Sąd, że organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania prawidłowej decyzji (pismo procesowe z dnia 1 września 2016r., k. 492 – 493 a.s.). Na rozprawie w dniu 30 września 2016r. podtrzymała stanowisko wyrażone w w/w piśmie procesowym (protokół rozprawy z dnia 30 września 2016r., k. 502 a.s., e-protokół, k. 503 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: G. S. , urodzona (...) , w okresie od 1 października 1972r. do 12 kwietnia 1977r. studiowała na Wydziale Handlu Zagranicznego Szkoły (...) w W. , zaliczając dziewięć semestrów w wymiarze określonym 4,5-letnim programem studiów dziennych (zaświadczenie z dnia 6 czerwca 2001r., k. 3 akt kapitałowych). Po ukończeniu studiów była zatrudniona: - od dnia 15 września 1977r. do dnia 11 lipca 1983r. w Ministerstwie Handlu Zagranicznego na stanowisku specjalisty (świadectwo pracy z dnia 4 lipca 1983r., k. 4 akt kapitałowych); - od dnia 11 lipca 1983r. do dnia 28 lutego 1985r. w Przedsiębiorstwie Handlu Zagranicznego (...) w W. na stanowisku starszego walutowca (świadectwo pracy z dnia 28 lutego 1985r., k. 6 akt kapitałowych); - od dnia 1 marca 1985r. do dnia 30 września 1989r. w (...) Centrali Handlu Zagranicznego Sp. z o.o. w W. na stanowiskach: Zastępcy Kierownika Działu Walutowego, Kierownika Działu Walutowego, Zastępcy Głównego Księgowego oraz Zastępcy Dyrektora Generalnego – Głównego Księgowego ( świadectwo pracy z dnia 11 maja 2001r., k. 8 akt kapitałowych); - od dnia 1 października 1989r. do dnia 31 sierpnia 1994r. w b. (...) , a następnie w Przedsiębiorstwie (...) Spółka Akcyjna (świadectwo pracy z dnia 30 sierpnia 1994r., k. 9 akt kapitałowych); - od dnia 1 września 1994r. w (...) Sp. z o.o. w W. (zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, k. 13 akt kapitałowych). W dniu 27 kwietnia 1999r. G. S. podpisała deklarację przystąpienia do (...) Polska Otwartego Funduszu Emerytalnego. Stan jej rachunku na dzień 12 kwietnia 2006r. był następujący: - liczba zgromadzonych jednostek rozrachunkowych – 1964.9627, - wartość jednostki rozrachunkowej – 26,17 zł, - łączna wartość jednostek rozrachunkowych na rachunku – 51.423,07 zł (informacja o środkach znajdujących się na rachunku Członka (...) Polska Otwartego Funduszu Emerytalnego, k. 58 – 59 a.s.). Pismem z dnia 22 sierpnia 2006r. ubezpieczona została poinformowana, że zawarta przez nią umowa członkostwa w OFE z dnia 27 kwietnia 1999r. została uznana za nieważną i że rachunek dla niej prowadzony przez (...) Polska OFE zostanie zamknięty po dokonaniu przez ZUS odpowiednich zmian w Centralnym Rejestrze Członków Otwartych Funduszy Emerytalnych (pismo (...) z dnia 22 sierpnia 2006r., k. 57 a.s.). Procedura związana z zamknięciem i zwrotem środków zakończyła się w roku
  5. W dniu 5 marca 2008r. został dokonany przez OFE zwrot do ZUS kwoty 64.408,69 zł (opinia biegłego sądowego z dnia 21 sierpnia 2014r., k. 263 – 265 a.s.). Decyzją z dnia 21 sierpnia 2001r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. ustalił kapitał początkowy dla G. S. na dzień 1 stycznia 1999r. na kwotę 254.369,72 zł (decyzja ZUS z dnia 21 sierpnia 2001r., k. 20 – 22 akt kapitałowych). Z dniem 15 czerwca 2010r. stosunek pracy G. S. w (...) Sp. z o.o. w W. został rozwiązany w związku z przejściem na emeryturę (świadectwo pracy z dnia 15 czerwca 2010r., k. 7 t. I akt emerytalnych). W dniu 1 lipca 2010r. ubezpieczona złożyła wniosek o emeryturę (wniosek o emeryturę, k. 1 – 6 akt emerytalnych). Decyzją z dnia 20 lipca 2010r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. przyznał ubezpieczonej emeryturę od dnia 1 lipca 2010r. na podstawie art. 46 w związku z art. 29 ustawy, obliczając ją na podstawie art. 53 ustawy (decyzja ZUS z dnia 20 lipca 2010r., k. 25 – 26 t. I akt emerytalnych). Po zakończeniu stosunku pracy, w 2011r. (...) Sp. z o.o. wypłaciła G. S. premię za 2010r. w kwocie brutto 194.535,75 zł. W związku z tym została odprowadzona łączna kwota składek w wysokości 49.400,37 zł (zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 30 marca 2012r., k. 38 t. I akt emerytalnych, (...) , k. 57 t. I akt emerytalnych, zaświadczenie z dnia 30 marca 2012r., k. 5 akt sprawy o sygn. VIIU 1144/12, (...) , k. 6 akt sprawy o sygn. VIIU 1144/12). W dniu 19 kwietnia 2012r. ubezpieczona wniosła o przeliczenie podstawy wymiaru przyznanej emerytury (wniosek o przeliczenie emerytury, k. 37 t. I akt emerytalnych). W tej samej dacie złożyła wniosek o ponowne ustalenie kapitału początkowego oraz w związku z ukończeniem powszechnego wieku emerytalnego, wniosek o emeryturę (wniosek o ponowne ustalenie kapitału początkowego, k. 24 akt kapitałowych, wniosek o emeryturę, k. 1 – 7 t. II akt emerytalnych). Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. po rozpatrzeniu w/w wniosków wydał: - decyzję z dnia 22 maja 2012r. o przeliczeniu emerytury od dnia 1 kwietnia 2012r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek, w której do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto wynagrodzenie – dochód – przychód, które stanowiło podstawę wymiaru składek z 10 lat kalendarzowych od stycznia 1995r. do grudnia 2004r., zaś wysokość emerytury wyliczono na kwotę 3.934,19 zł (decyzja ZUS z dnia 22 maja 2012r., znak: (...) , k. 41 – 42 t. I akt emerytalnych); - decyzję z dnia 6 września 2012r. o przyznaniu emerytury, której podstawę obliczenia stanowiła kwota składki zaewidencjonowana na koncie z uwzględnieniem waloryzacji – 301.098,29 zł oraz kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego – 708.800,22 zł. Podstawa obliczenia emerytury została podzielona przez średnie dalsze trwanie życia – 254,80 m-cy, w związku z czym wysokość emerytury obliczona zgodnie z art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wyniosła 3.963,49 zł (decyzja ZUS z dnia 6 września 2012r., znak: (...) , k. 17 – 20 t. II akt emerytalnych); - decyzję z dnia 7 września 2012r. o odmowie ponownego ustalenia kapitału początkowego, ponieważ wartość współczynnika proporcjonalnego do wieku ubezpieczonej oraz okresu składkowego i nieskładkowego osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998r., ustalona decyzją z dnia 21 sierpnia 2001r., jest korzystniejsza (decyzja ZUS z dnia 7 września 2012r., znak: (...) , k. 25 akt kapitałowych). G. S. złożyła odwołanie od wszystkich wymienionych decyzji. To, które dotyczyło decyzji z dnia 22 maja 2012r. zostało zarejestrowane w Sądzie Okręgowym Warszawa – Praga VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pod sygnaturą VIIU 1144/12 (odwołanie z dnia 5 czerwca 2012r., k. 2 – 4 akt sprawy o sygn. VIIU 1144/12). Sąd Okręgowy w tej sprawie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2013r. oddalił odwołanie (wyrok Sądu Okręgowego Warszawa - Praga z dnia 14 czerwca 2013r., k. 72 akt sprawy o sygn. VIIU 1144/12). Ubezpieczona wniosła apelację od tego wyroku, lecz Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2015r. oddalił ją ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2015r., k. 115 akt sprawy o sygn. VIIU 1144/12). Z kolei skarga kasacyjna złożona przez ubezpieczoną nie została przyjęta do rozpoznania (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2016r., k. 157 – 161 akt sprawy o sygn. VIIU 1144/12). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach rozpatrywanej sprawy oraz sprawy oznaczonej sygn. VIIU 1144/12, a także na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach rentowych G. S. . Autentyczność wskazanych dokumentów nie była kwestionowana przez żadną ze stron, dlatego Sąd uznał je za pełnowartościowy materiał dowodowy. Dodatkowo podstawę ustaleń stanowiła opinia biegłego sądowego D. B. z dnia 21 sierpnia 2014r. (k. 263 – 265), do której strony nie wnosiły zastrzeżeń. Sąd oddalił wniosek ubezpieczonej o przesłuchanie świadka I. Z. zgłoszony w piśmie z dnia 27 maja 2014r. (k. 242 – 243 a.s.), ponieważ okoliczności, na które miała zeznawać, a mianowicie tryb i metodyka dokonania przez ZUS ustaleń będących podstawą wyliczenia emerytury, nie są elementem ustaleń faktycznych, które mogłyby podlegać ustaleniu czy weryfikacji w trakcie przesłuchania świadka (k. 316 a.s.). Ponadto tryb i metodologia ustaleń były przedmiotem wyjaśnień w licznych pismach procesowych organu rentowego i stanowiły element sporu prawnego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie G. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. z dnia 6 września 2012r., znak: (...) , podlegało oddaleniu. Ubezpieczona w początkowej fazie postępowania kwestionowała w/w decyzję nie wskazując konkretnych zarzutów, a raczej odwołując się do braku wyjaśnień ze strony ZUS, uniemożliwiających weryfikację poprawności wyliczenia emerytury. W trakcie postępowania sformułowała zarzut dotyczący braku uwzględnienia w podstawie obliczenia emerytury kwoty zwróconej przez OFE do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na skutek uznania za nieważną umowy o członkostwo w OFE. Sąd po analizie opinii biegłego sądowego D. B. z dnia 21 października 2013r., który po dokonaniu szczegółowych wyliczeń, potwierdził prawidłowość wyliczenia emerytury w decyzji z dnia 6 września 2012r. (k. 152 – 164 a.s.), uznał, że emerytura G. S. została obliczona poprawnie. Do rozstrzygnięcia pozostały jedynie dwie kwestie, która znajdowały się poza zakresem opiniowania biegłego, a były przedmiotem zarzutów ubezpieczonej. Jedna dotyczyła środków zwróconych przez OFE do ZUS, które według G. S. w całości powinny być uwzględnione w podstawie obliczenia emerytury. Druga zaś odnosiła się do składek, jakie (...) sp. z o.o. zapłaciła w roku 2011 w związku z dokonaną po ustaniu stosunku pracy wypłatą premii za 2010 rok. Analizując kwestię dotyczącą składek odprowadzonych w roku 2011, należy odwołać się do wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2013r. oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2015r., a także postanowienia Sądu Najwyższego odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej ubezpieczonej do rozpoznania. We wskazanych orzeczeniach, a szczególnie w ich pisemnych motywach, Sądy orzekające w sprawie VIIU 1144/12, w/w kwestię szczegółowo już omówiły. Wprawdzie wskazana sprawa miała za przedmiot nie kwestię wysokości emerytury ubezpieczonej, ale dotyczyła zwrotu nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, niemniej jednak sądy w tej sprawie wskazały, że przychód stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w miesiącu, w którym został wypłacony. Takie stanowisko wyraził również Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 10 września 2009r. (I UZP 5/09, OSNP 2010/5-6/71). Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie VIIU 1144/12 odniósł się również do zarzutów ubezpieczonej dotyczących naruszenia art. 19 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. 2016r., poz. 963 ze zm.) i Sąd Okręgowy w pełni te wywody aprobuje. Wobec powyższego wykluczona była możliwość zaliczenia składki odprowadzonej przez płatnika (...) Sp. z o.o. w 2011 roku jako należnej za 2010 rok i uwzględnienie jej w podstawie wymiaru emerytury za ten właśnie rok oraz dokonanie korekty waloryzacji za lata 2010 i 2011 – zgodnie z tym o co ubezpieczona wnosiła w pismach procesowych z dnia 11 marca 2015r. oraz z dnia 20 kwietnia 2015r. Nie istniała również możliwość zwrotu ubezpieczonej części składki zapłaconej przez płatnika od premii wypłaconej w roku 2011, a należnej za rok 2010, o co w trakcie postępowania również wnioskowała ubezpieczona. W tym zakresie odwołanie od decyzji z dnia 18 maja 2012r. zostało oddalone i wobec brzmienia art. 365 § 1 k.p.c. , sąd w rozpatrywanej sprawie nie miał możliwości innego rozstrzygnięcia tej kwestii. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 2 czerwca 2016r. „W przypadku, gdy co do części roszczenia nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej, to w przypadku orzekania w niezmienionych okolicznościach nie ma możliwości odmiennego rozstrzygnięcia, niż w prawomocnym już wyroku.” (III ACa 1723/15, Lex nr 2069289). Analizując zarzuty ubezpieczonej dotyczące nieuwzględnienia przez ZUS pełnej kwoty przekazanej przez OFE w związku z nieważnością umowy członkostwa, Sąd uznał, iż są one bezzasadne. Biegły sądowy dokonał hipotetycznego wyliczenia emerytury przy uwzględnieniu tej kwoty i choć jego wyliczenia w jednym z wariantów ostatecznie zostały zaaprobowane przez G. S. , Sąd Okręgowy ocenił, iż co do zasady stanowisko, jakie prezentowała ubezpieczona nie mogło podlegać aprobacie. Formułując omawiany zarzut G. S. odwoływała się do brzmienia art. 100a ustawy z dnia 28 sierpnia 1997r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016r., poz. 291 ze zm.) . Wskazany przepis stanowi w ust. 1, że otwarty fundusz jest zobowiązany do zwrotu do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nienależnie otrzymanej składki. W myśl ust. 1a, kwotę składki, o której mowa w ust. 1, ustala się przez umorzenie jednostek rozrachunkowych uzyskanych za nienależnie otrzymaną składkę oraz nienależnie otrzymane odsetki określone przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych. Jak wskazuje ustęp 7 w/w przepisu, jeżeli zwrot nienależnej składki następuje w wyniku nieważności umowy z otwartym funduszem, a otwarty fundusz dokonał wypłaty transferowej zgodnie z art. 119, 126 lub 131 , towarzystwo zarządzające tym funduszem finansuje kwotę stanowiącą równowartość różnicy pomiędzy kwotą określoną, zgodnie z ust. 4, do dnia dokonania wypłaty transferowej, a kwotą przekazaną w wypłacie transferowej. Ustęp 7a z kolei, kluczowy według ubezpieczonej, wskazuje, że jeżeli zwrot nienależnie otrzymanej składki następuje w sytuacji unieważnienia umowy lub zmiany z urzędu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych nieprawidłowego wpisu w Centralnym Rejestrze Członków Otwartych Funduszy Emerytalnych, całą kwotę otrzymaną w wyniku wypłaty transferowej traktuje się jako jedną składkę. Z treści cytowanego art. 100a ust. 7a ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych G. S. wywiodła, że cała kwota zwrócona przez OFE do ZUS powinna być potraktowana jako jedna składka i uwzględniona w podstawie obliczenia emerytury. Sąd wskazanego stanowiska nie zaaprobował uznając, że w/w przepis dotyczy rozliczeń pomiędzy OFE a organem rentowym, nie reguluje natomiast zasad ustalania składek na ubezpieczenia społeczne oraz wszelkich związanych z tym kwestii. Te kwestie normuje ustawa z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2016r., poz. 963 ze zm.). W art. 22 ust. 3 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym do 1 maja 2011r., wskazano, że część składki na ubezpieczenie emerytalne pochodząca ze składki ubezpieczonego, wynosząca 7,3 % podstawy wymiaru składki, odprowadzana jest przez Zakład do wybranego przez ubezpieczonego otwartego funduszu emerytalnego, z uwzględnieniem art.
  6. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 czerwca 2008r., analizując w/w przepis, wskazał, że składki na ubezpieczenie emerytalne odprowadzane do funduszu nie są prywatną własnością członka funduszu, a pochodzą z podziału przekazywanej Zakładowi składki na to właśnie ubezpieczenie i przeliczone na jednostki rozrachunkowe stanowią podstawę nabywania przez członka funduszu uprawnień cząstkowych do przyszłej emerytury do czasu nabycia prawa do całości środków zgromadzonych na indywidualnym koncie. Zatem składka emerytalna, z uwagi na jej przeznaczenie na tworzenie funduszu emerytalnego, posiada publicznoprawny ubezpieczeniowy charakter, który zachowuje nadal po przekazaniu przez Zakład jej części do funduszu (II UK 12/08, OSNP 2009/21-22/291). Ubezpieczona formułując w toku postępowania swe stanowisko oraz wskazując zakres żądanej zmiany zaskarżonej decyzji (wnosiła o przekazanie jej całej kwoty zwróconej z OFE i nieuwzględnianie w podstawie obliczenia emerytury, a potem o uwzględnienie całej tej kwoty w podstawie obliczenia emerytury) wydaje się, iż wychodziła z założenia, że część składki przekazana do otwartego funduszu emerytalnego stanowi jej własność. Tak jednak nie jest, co potwierdził Sąd Najwyższy w cytowanym orzeczeniu. W związku z tym ubezpieczona nie ma prawa do zwrotu pełnej kwoty, którą OFE przekazał do ZUS na skutek unieważnienia umowy o członkostwo, a tylko do uwzględnienia na jej koncie nominalnej wartości składki, na co powoływał się Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Podstawy takich twierdzeń Zakładu należy poszukiwać w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , w której w art. 24 ust. 8 wprost wskazano, że nienależnie opłacona składka odprowadzona do otwartego funduszu emerytalnego podlega zwrotowi w wysokości nominalnej wartości składki. Ustęp 8e w/w przepisu wskazuje nadto, że jeżeli nominalna wartość składki, o której mowa w ust. 8 , jest: 1)wyższa od kwoty nienależnie otrzymanej składki, którą otwarty fundusz emerytalny jest zobowiązany zwrócić do Zakładu na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych - różnica jest finansowana z funduszu emerytalnego, wyodrębnionego w ramach Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; 2) niższa od kwoty nienależnie otrzymanej składki, którą otwarty fundusz emerytalny jest zobowiązany zwrócić do Zakładu na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych - różnica stanowi przychody funduszu emerytalnego, wyodrębnionego w ramach Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wprowadzenie ust. 8 oraz 8e do art. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zostało dokonane od dnia 21 lutego 2007r., ustawą z dnia 12 stycznia 2007r. o zmianie ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007r., Nr 17, poz. 95), a zatem w okresie, gdy między OFE a ZUS trwała procedura przekazywania składki. Zakończyła się ona dopiero w roku 2008, a zatem w/w przepisy art. 24 ust. 8 i ust. 8e miały zastosowanie. Mając na względzie powołana argumentację i cytowane przepisy, Sąd Okręgowy ocenił, iż odwołanie od decyzji z dnia 6 września 2012r. było bezzasadne i podlegało oddaleniu na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. Z uwagi na okoliczność, że G. S. odwołała się również od decyzji z dnia 7 września 2012r., ale odwołanie cofnęła z uwagi na wyjaśnienie z Zakładem kwestii dotyczących wysokości ustalonego kapitału początkowego, Sąd postępowanie w tej części umorzył na podstawie art. 355 k.p.c. w związku z art. 203 k.p.c. oraz art. 469 k.p.c.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.