Sygn. akt VIA Ca 474/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 sierpnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący – Sędzia SA– Małgorzata Manowska Sędzia SA– Małgorzata Kuracka (spr.) Sędzia SA– Ksenia Sobolewska – Filcek Protokolant– sekr. sąd. Agnieszka Janik po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2012 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa E. W. przeciwko P. W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 30 listopada 2011 r. sygn. akt III C 1377/10 I oddala apelację; II zasądza od P. W. na rzecz E. W. kwotę 2.700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. VI A Ca 474/12 Uzasadnienie Powódka E. W. wniosła powództwo przeciwko P. W. , które ostatecznie popierała w zakresie kwoty 90 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 5 lutego 2010 r. do dnia zapłaty. Pozwany uznał powództwo do kwoty 30 000zł / co do której złożył wniosek o rozłożenie na raty po 1000 zł miesięcznie/, w pozostałej części wnosił o jego oddalenie. Natomiast na wypadek, gdyby powództwo okazało się zasadne, wnosił o „ potrącenie” kwoty 59 800 zł zasądzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w W. od niego na rzecz T. C. / który nie był stroną niniejszego procesu /. Wyrokiem z dnia 30 listopada 2011 r. Sąd Okręgowy Warszawa- Praga w Warszawie zasądził od pozwanego na rzecz powódki dochodzoną kwotę 90 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 6 lutego 2010 r. do dnia zapłaty/ pkt. 1 / oraz koszty procesu/ pkt. 2/ a nadto / pkt .3/ nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności w zakresie kwoty 30 000 zł /uznanej przez pozwanego/. Rozstrzygnięcie Sądu zapadło na podstawie następujących ustaleń i rozważań. W dniu 28 stycznia 2003 r. E. C. zawarła z P. W. umowę , na podstawie której zobowiązała się przekazać mu w ratach kwotę 120 000 zł. Pieniądze pochodziły z darowizny od jej ojca T. C. , będącego również świadkiem zawarcia umowy, a były przeznaczone na budowę domu na działce stanowiącej wyłączną własność P. W. . Strony zawarły związek małżeński i wybudowały dom. Wyrokiem z 5 lutego 2009 r. Sąd Okręgowy (...) w W. orzekł rozwód związku małżeńskiego zawartego przez strony. W toku tego postępowania strony zawarły porozumienie, dotyczące uregulowania spraw majątkowych /porozumienie k. 8/ , a następnie w dniu 25 kwietnia 2009 r. zawarły ugodę/ugoda k.9/, na mocy której P. W. zobowiązał się zwrócić E. W. 200.000 zł w dwóch równych ratach do dnia 5 lutego 2010 r. Pierwszą ratę pozwany uregulował 25 kwietnia 2009 r., zaliczkę w kwocie 10.000 zł na poczet drugiej raty uregulował 18 maja 2010 r. / k. 22/. Do chwili obecnej nie została wypłacona pozostała część w wysokości 90.000 zł. Omawiając zgromadzone w sprawie dowody Sąd uznał je za wiarygodne, ponieważ wzajemnie się uzupełniają i w zasadniczych aspektach nie były kwestionowane. Bezsporne jest, iż pozwany zobowiązał się do wypłacenia byłej żonie kwoty 200.000 zł w dwóch równych ratach w terminie do 5 lutego 2010 r. Sumę podlegającą rozliczeniu i warunki spłaty strony ustaliły same, bez obecności innych osób oraz spisały stosowne porozumienie. Fakt, iż porozumienie dotyczy wyłącznie rozliczeń majątkowych byłych małżonków W. wynika wprost z jego treści oraz zeznań powódki, którym Sąd dał wiarę w pełni, ponieważ są logiczne, konsekwentne, rzeczowe, jak również odpowiadają zeznaniom jej ojca T. C. / k. 86/. W świetle tych okoliczności twierdzenia pozwanego, że porozumienie małżonków obejmowało również rozliczenie pożyczek zaciąganych przez niego u T. C. są niewiarygodne i nie znajdują potwierdzenia w dowodach, którym Sąd dał wiarę. Zeznania świadków B. M. i M. J. nie potwierdzają wersji pozwanego, ponieważ osoby te przekazały jedynie informacje uzyskane od pozwanego. W ocenie Sądu pozwany nie zamierzał wypłacić żonie drugiej raty, ewentualnie odwlec jej wypłacenie, a wersja, iż było dodatkowe ustne porozumienie została przedstawiona na użytek niniejszej sprawy. Świadczy o tym fakt. iż wypłata drugiej raty miała nastąpić do 5 lutego 2010 r., a powódka i jej ojciec wnieśli dwa powództwa do Sądu Rejonowego w W. 27 kwietnia 2010 r. ( prezentata biura podawczego k. 1 i k. 97), zatem w dacie 5 lutego 2010 r. P. W. nie wiedział, że były teść wniesie powództwo o zapłatę i wstrzymanie wypłaty drugiej raty nie było podyktowane obawą, że świadczenie spełnione zostanie dwukrotnie. Sąd podkreślił również skrupulatność notatek zawierających rozliczenia finansowe stron oraz T. C. . Sąd wskazał jako podstawę prawną uwzględnionego roszczenia art. 471 kc i art. 481 kc. Jednocześnie Sąd nie uwzględnił wniosku pozwanego o rozłożenie zasądzanej należności na raty, wobec tego, iż pozwany jest właścicielem nieruchomości, ma stałe zatrudnienie, co uzasadniało ocenę jego sytuacji majątkowej jako dobrej, czyniąc realnym spełnienie zasądzonego świadczenia od razu i w pełnej wysokości. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art.98 kpc , stosownie do wyniku sporu. Apelację od tego wyroku złożył pozwany. Zaskarżył on wyrok w części, tj. w pkt. I, w zakresie w jakim Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę ponad 30 000 zł, oraz w pkt. II w całości /doprecyzowanie apelacji -k 203/. Podniósł następujące zarzuty: 1/ nieważność postępowania ( art. 379 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 88 i 92 k.p.c. ) poprzez rozstrzygnięcie merytorycznie sprawy o zapłatę w sytuacji, gdy powódkę E. W. reprezentował pełnomocnik będący radcą prawnym posiadający umocowanie do prowadzenia jedynie sprawy o podział majątku. 2/niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a/ art. 386 § 4 k.p.c. poprzez niewyjaśnienia istoty sprawy i zaniechanie zbadania materialnej podstawy żądania, ograniczając się jedynie do wskazania, iż roszczenie powódki o zapłatę kwoty 90.000 zł zostało zgłoszone w oparciu o ustalenia ugody z dnia 25.04.2009 r., bezpodstawnie przyjmując, że istnieje przesłanka materialnoprawna uzasadniająca roszczenie. b / art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku oraz ograniczając się jedynie do przytoczenia art. 471 k.c. i 481 k.c. nie wskazując i nie wyjaśniając źródła zobowiązania prawnego łączącego strony niniejszego postępowania. 3/ sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a/ art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego oraz przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów zmierzających do zaniechania ustalenia faktów mających znaczenie dla sprawy, b/ art. 233 k.p.c. w zw. z art. 65 k.c. i art. 5 k.c. w zw z art. 58 § 2 k.c. poprzez przekroczenie dyrektywy zasady swobody sędziowskiej w ocenie dowodów, tj. umowy przedmałżeńskiej z dnia 28.01.2003 r. oraz porozumienia z dnia 02.02.2009r. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wnosił o uchylenie wyroku w zaskarżonej części oraz zniesienie postępowania przed Sądem I instancji w zakresie dotkniętym nieważnością poczynając od pierwszej rozprawy w dniu 11 stycznia 2011 r., i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu Warszawa - Praga w Warszawie, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Na wypadek nieuwzględnienia zarzutu nieważności postępowania: o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego - w związku z zarzutami procesowymi, w świetle których zachodzi, zdaniem skarżącego, konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości ( art. 386 § 4 k.p.c. ), bowiem nie została rozpoznana istota sprawy. Na wypadek niepodzielenia zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ w na wynik sprawy, wnosił o zmianę wyroku w zaskarżonej części i oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powódki E. W. na rzecz pozwanego P. W. kosztów postępowania za obie instancje. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył co następuje. Apelacja okazała się bezzasadna. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut nieważności postępowania, wobec złożenia przez powódkę nowego pełnomocnictwa i jednocześnie pisma potwierdzającego dotychczasowe czynności pełnomocnika w sprawie/ k-182/. Dalsze rozważania w tym zakresie są zatem zbędne. Przechodząc do omówienia dalszych zarzutów o charakterze proceduralnym w pierwszej kolejności Sąd Apelacyjny wskazuje, iż generalnie podziela dokonaną ocenę dowodów i ustalenia faktyczne Sądu I instancji, przyjmuje je za własne, z poniższą korektą i uzupełnieniem. Należy zauważyć, iż w szczególności niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 227 kpc w zw. art. 233§ 1 kpc zakresie, jak należy rozumieć, wadliwej oceny zeznań świadków B. M. i M. J. i w konsekwencji dokonanych przez Sąd błędnych, zdaniem skarżącego , ustaleń faktycznych. Sąd prawidłowo ocenił powyższe zeznania, wskazując iż świadkowie /odnośnie poglądu pozwanego , że porozumienie majątkowe małżonków obejmowało również rozliczenie pożyczek zaciąganych przez niego u T. C. /, przekazują informacje uzyskane od pozwanego. Nie można więc zdaniem Sądu traktować ich zeznań jako potwierdzenia wersji pozwanego. Należy podkreślić, iż świadkowie ci, jak wynika wprost z ich zeznań/ k-86-87/, nie dysponowali własnymi obserwacjami w zakresie dokonywanych przez strony porozumień majątkowych , czerpali swoja wiedzę z wyrywkowych relacji pozwanego , nie znali nawet szczegółów zawieranych przez strony czynności. Zeznania te zatem nie są przydatne w zakresie ustalenia, iż kwota 200 000 zł , na którą opiewało porozumienie z dnia 2.02 2009 r. , uzupełnione ugodą z dnia 25 kwietnia 2009 r./ k-8-9/, miało uwzględniać również rozliczenia pozwanego z teściem. Należy podkreślić, iż strony bardzo skrupulatnie odnotowywały na piśmie kwestie dotyczące dokonanych czynności, o czym świadczy odrębna dokumentacja w tym zakresie. Załącznik do umowy przedmałżeńskiej /k-7/, zawierający daty, wysokości przekazywanych kwot i podpisy stron, różni się od dokumentu, potwierdzającego wysokość kwot przekazanych i w niewielkiej części zwróconych , będących przedmiotem odrębnej umowy pomiędzy pozwanym, a jego teściem T. C. / k-57.. Porównanie tych kwot prowadzi do wniosku, iż dotyczą one wykonania zobowiązań z odrębnych czynności prawnych. Kwota , jaką dłużny był pozwany z tej ostatniej czynności, została zasądzona wyrokiem Sądu Rejonowego w W. w sprawie sygn. akt. (...) / k-131/, który to wyrok po wydaniu wyroku Sądu I instancji w niniejszej sprawie stał się prawomocny / okoliczność niesporna- oświadczenia stron-k 209/. Konstatacji pozwanego o częściowej tożsamości kwot, forsowanej na potrzeby niniejszego postępowania nie tylko nie potwierdza literalna treść porozumienia z dnia 2.02.2009 r. i ugody z dnia 25 kwietnia 2009 r./k-8-9/, ale i zaprzeczają jej zeznania samego pozwanego złożone w toczącej się między stronami sprawie alimentacyjnej, gdzie przyznał on iż „przekazał żonie 110 000 zł, jest winny żonie jeszcze 90 000 zł. I teściowi 60 000 zł”/k-113/. Dlatego też również zeznania pozwanego w niniejszej sprawie, odnośnie twierdzeń, iż porozumienie małżonków z dnia 2.02.2009r w zakresie kwoty 200 000 zł, na którą opiewało,obejmowało rozliczenie małżonków i długu pozwanego u teścia, nie zasługują na wiarę. Należy zauważyć również, iż fakt przekazania przez powódkę kwoty 120 000 zł przed zawarciem związku małżeńskiego, tj. do dnia 3 lipca 2003 r włącznie, wynika ze złożonej przez powódkę umowy wraz załącznikiem, zawierającym pokwitowania pozwanego/k-6-7/. Wbrew niezrozumiałym twierdzeniom skarżącego/ których zresztą nie wyartykułował w toku całego postępowania, a dopiero w apelacji/ strony zawarły związek małżeński w dniu 20 września 2003 r. / odpis wyroku rozwodowego-k5/, nie zaś jak podnosi skarżący - w dniu 20 kwietnia 2003 r.. Tak więc wszystkie należności składające się na kwotę 120 000zł, które zostały przekazane do dnia 3 lipca 2003 r. - zostały przekazane przed zawarciem związku małżeńskiego. Należy więc przy tym wskazać, iż Sąd podając w ustaleniach , iż w dniu 28 stycznia 2003 r. E. C. zawarła z P. W. umowę, na podstawie której zobowiązała się mu przekazać w ratach kwotę 120 000 zł oraz że pieniądze te pochodziły z darowizny od jej ojca w istocie prawidłowo przyjął / choć nie wyartykułował tego expressis verbis/, iż kwota ta została przekazana fizycznie przed zawarciem związku małżeńskiego /na budowę domu na działce stanowiącej majątek osobisty pozwanego/. Zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, określonej w art.233§1 kpc , w zakresie oceny dokumentów :umowy przedmałżeńskiej z dnia 28 stycznia 2003 r. i porozumienia z dnia 2.02 .2009 r. jest zatem chybiony. Doprecyzować również należało , iż porozumienie, na które powołuje się Sąd I instancji, zawarte w dniu 2.02 2009 r./k-8/, stanowiło, iż z tytułu wkładu wniesionego przez powódkę przed zawarciem związku małżeńskiego na wybudowanie wspólnego domu, mieszczącego się w R. przy ul. (...) , na działce stanowiącej własność pozwanego P. W. , pozwany zobowiązuje się do wypłaty powódce kwoty 200 000 zł oraz, że powyższa kwota zostanie wypłacona powódce w całości lub w ratach do dnia 5.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.