Sygn. akt V Ua 25/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Andrzej Marek Sędziowie: SSO Krzysztof Główczyński, SSO Jacek Wilga (spr.) Protokolant star. sekr. sądowy Ewa Sawiak po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016 r. w Legnicy na rozprawie sprawy z odwołania I. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o zasiłek chorobowy na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Rejonowego w Legnicy IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt IV U 143/16 I. oddala apelację, II. zasądza od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej kwotę 90 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. SSO Krzysztof Główczyński SSO Andrzej Marek SSO Jacek Wilga UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2016 r. Sąd Rejonowy w Legnicy zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 31 marca 2016 r. w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej I. R. prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 1 lutego 2016 r. do 10 kwietnia 2016 r. oraz na dalsze okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy. Przedmiotem oceny Sądu I instancji było prawo ubezpieczonej do zasiłku chorobowego z tytułu niezdolności do pracy powstałej w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego i kontynuowanej po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego –w kontekście art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa . Organ rentowy –odmawiając ubezpieczonej ww. prawa– zarzucił, że I. R. po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego (stosunku pracy w dniu 31 stycznia 2016 r.) kontynuowała pracę zarobkową na podstawie umowy zlecenia, stanowiącej tytuł do dobrowolnego objęcia ją ubezpieczeniem chorobowym. Sąd I instancji –po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sprawie– nie zgodził się z taką argumentacją ZUS. Uznał, że ubezpieczona, która faktycznie od dnia 10 czerwca 2015 r. miała zawartą umowę zlecenia z firmą (...) Sp. z o.o. (...) , na podstawie której wykonywała czynności lidera sprzedaży organizującego i koordynującego proces sprzedaży produktów A. , skutecznie umowę tę wypowiedziała w dniu 5 stycznia 2016 r., skutkiem czego stosunek cywilnoprawny między stronami ustał w dniu 20 stycznia 2016 r., a zatem jeszcze przed ustaniem stosunku pracy. W lutym 2016 r. zaś ubezpieczona na rzecz ww. firmy nie wykonywała żadnych czynności w charakterze zleceniobiorcy –nie wykonywała pracy zarobkowej. Przy takim ustaleniu Sąd Rejonowy uznał, że w sprawie nie było żadnych podstaw do przyjęcia, że zaistniała przesłanka, która pozbawiłaby I. R. prawa od zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego wymieniona w art. 13 ust. 1 pkt cyt. wyżej ustawy zasiłkowej. Wymieniona natomiast spełniła przesłanki do przyznania jej prawa do tego świadczenia określone w art. 6 ust. 1 ww. ustawy, w związku z czym Sąd Rejonowy –na podstawie art. 477
(14)§ 2 k.p.c. – zmienił zaskarżoną decyzję, zgodnie z wnioskami odwołania. Od powyższego wyroku apelację wywiódł organ rentowy, który zarzucił naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, a w szczególności art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 963), w sytuacji gdy po ustaniu stosunku pracy (od 31 stycznia 2016 r.) wnioskodawczyni nadal była zleceniobiorcą oraz art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2014 r. poz. 159), w sytuacji gdy wnioskodawczyni nie przysługiwał zasiłek chorobowy w okresie po ustaniu tytułu ubezpieczenia wynikającego ze stosunku pracy, czyli od dnia 1 lutego 2016 r., ponieważ od tej daty dysponowała tytułem dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego (w oparciu o umowę zlecenia). Zdaniem organu rentowego, po ustaniu stosunku pracy wnioskodawczynię w dalszym ciągu obowiązywała umowa zlecenia, mimo że w jej ramach nie wykonywała żadnych czynności. Miała więc tytuł do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, przy czym bez znaczenia pozostaje, że nie złożyła wniosku o objęcie jej takim ubezpieczeniem z tytułu umowy zlecenia. W ocenie ZUS, Sąd I instancji nie wyjaśnił, z jakiego powodu firma (...) Sp. z o.o. wypowiedziała wnioskodawczyni umowę (pismem z dnia 16 stycznia 2016 r.) oraz wyrejestrowała ją z ubezpieczenia z dniem 10 lutego 2016 r., a nie w terminach podanych przez wnioskodawczynię; nie przeprowadził dowodu z zeznań przedstawiciel ww. firmy, lecz oparł swoje orzeczenie jedynie na zeznaniach wnioskodawczyni. Organ rentowy zarzucił też, że wnioskodawczyni nie przedłożyła dokumentów potwierdzających datę wystawienia rachunku firmie (...) , kwoty prowizji, jaka otrzymała ora konkretnej daty jej otrzymania w miesiącu lutym 2016 r. A przecież jeśli ubezpieczony po rozwiązaniu stosunku pracy złożył rachunek z tytułu umowy zlecenia za następny miesiąc i wynagrodzenie to otrzymał, to należy uznać, że nie doszło do wcześniejszego rozwiązania umowy zlecenia przez czynności dorozumiane. Podnosząc powyższe, organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania, względnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu oraz o zasądzenie od wnioskodawczyni na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację wnioskodawczyni wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie od organu rentowego na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego, zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, a przy jego wydawaniu Sąd I instancji nie dopuścił się naruszeń, które zarzuca apelacja. Przede wszystkim nie doszło do obrazy art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych . Materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu I –instancyjnym bowiem w sposób niebudzący wątpliwości wykazał, że umowa zlecenia, łącząca I. R. z firmą (...) Sp. z o.o. (...) uległa rozwiązaniu z dniem 20 stycznia 2016 r. Potwierdzają to dokumenty w postaci pisma wnioskodawczyni o wypowiedzeniu umowy zlecenia z dnia 4 stycznia 2016 r., dowód nadania tego pisma do (...) Sp. z o.o. (...) , dowód doręczenia z dnia 5 stycznia 2016 r., zapisy umowy zlecenia z dnia 10 czerwca 2015 r., w szczególności jej art. 11 ust. 2, zgodnie z którym każda ze stron może wypowiedzieć umowę z zachowaniem 14-dniowego okresu wypowiedzenia, z tym że jeżeli dzień rozwiązania umowy przypada w okresie obowiązywania katalogu, umowa obowiązuje do ostatniego dnia tego katalogu, a także wiadomość e-mail z dnia 1 marca 2016 r. od przedstawiciela firmy (...) , potwierdzająca, że katalog 01/2016 obowiązywał do dnia 20 stycznia 2016 r. W świetle takich niebudzących wątpliwości dowodów, zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd I instancji słusznie uznał, że umowa zlecenia łącząca wnioskodawczynię z firmą (...) Sp. z o.o. (...) uległa skutecznie rozwiązaniu z dniem 20 stycznia 2016 r. Nie było przy tym potrzeby wyjaśniania, z jakiego powodu firma (...) Sp. z o.o. wystosowała do wnioskodawczyni pismo z dnia 16 stycznia 2016 r. wypowiadające jej umowę zlecenia i następnie wyrejestrowała ją z ubezpieczeń z dniem 10 lutego 2016 r., skoro ww. dokumenty potwierdziły skuteczność wcześniejszego wypowiedzenia umowy złożonego przez samą wnioskodawczynię w dniu 5 stycznia 2016 r. Zresztą, jak wynika z pisma I. R. z dnia 27 stycznia 2016 r. zakwestionowała ona wypowiedzenie dokonane jej przez firmę (...) w dniu 16 stycznia 2016 r., przypominając, iż to ona wcześniej, bo w dniu 5 stycznia 2016 r. złożyła tej firmie oświadczenie o rozwiązaniu umowy zlecenia za wypowiedzeniem i nie było żadnych podstaw, by oświadczenie to uznawać za nieskuteczne czy nieważne. Na takim też stanowisku stoi tut. Sąd, w ocenie którego Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie i wyciągnął z nich logiczne, zgodne z zasadami doświadczenia życiowego i prawidłowe wnioski odnośnie skuteczności wypowiedzenia przez ubezpieczoną umowy zlecenia z dniem 20 stycznia 2016 r. Jeśli organ rentowy miał w tym zakresie wątpliwości, nic nie stało na przeszkodzie, aby -dysponując dokumentami przedłożonymi przez wnioskodawczynię do odwołania- wykazał inicjatywę dowodową w zakresie wniosku o przesłuchanie przedstawiciela firmy (...) czy złożenia innych wniosków dowodowych. Aktualnie zaś zarzucanie Sądowi I instancji nieprzeprowadzenia z urzędu pewnych dowodów nie zasługiwało na uwzględnienie. Zdaniem Sądu Okręgowego, w sprawie wątpliwości nie budzi, że odwołująca w piśmie z dnia 4 stycznia 2016r. złożyła oświadczenie o wypowiedzeniu umowy zlecenia łączącej ją z firmą (...) sp. z o.o. Pismo to dręczone zostało zleceniodawcy w dniu 5 stycznia 2016 r., na skutek czego umowa zlecenia rozwiązała się z dniem 20 stycznia 2016 r. A zatem, na moment ustania stosunku pracy (tj. na dzień 31 stycznia 2016 r.) wnioskodawczyni nie miała innego tytułu do ubezpieczenia chorobowego. Materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu I –instancyjnym nie dał też podstaw do uznania, że po dniu 31 stycznia 2016 r. wnioskodawczyni kontynuowała pracę zarobkową w rozumieniu cyt. wyżej przepisu art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej, a organ rentowy w tym zakresie również nie wykazał żadnej inicjatywy dowodowej, by okoliczność tę wykazać. Słusznie przy tym podnosi wnioskodawczyni, że fakt, iż po rozwiązaniu umowy zlecenia otrzymała od (...) Sp. z o.o. jeszcze wynagrodzenie prowizyjne za poprzedni okres sprzedażowy, w żadnym razie nie daje podstaw do przyjęcia, że w dacie otrzymania tego wynagrodzenia odwołującą nadal łączyła z firmą (...) Sp. z o.o. (...) umowa zlecenia, ani tym bardziej, że po dniu 20 stycznia 2016 r. świadczyła na rzecz tej firmy jakąkolwiek pracę. Pamiętać przy tym należy, że przez podejmowanie czy kontynuowanie „działalności zarobkowej” w orzecznictwie sądowym rozumie się każdą aktywność ludzką zmierzającą do osiągnięcia zarobku. Może nią być praca wykonywana zarówno na podstawie umowy o pracę niezależnie od wymiaru etatu, umowy cywilnoprawnej, polegająca na prowadzeniu własnej działalności gospodarczej, samozatrudnieniu, a także praca nielegalna (por. wyrok SA w Warszawie z 16 maja 1996 r., III AUr 388/96, Pr.Pracy 1997, Nr 2, s. 43; wyrok SA w Katowicach z 20 stycznia 1999 r., III AUa 945/98, OSA 1999, Nr 11/12, poz. 58; wyroki SN z 14 kwietnia 2000 r., II UKN 513/99, OSNAPiUS 2001, Nr 20, poz. 627 i z 19 lipca 2001 r., II UKN 494/00, OSNP 2003, Nr 9, poz. 234; 20.1.2005 r., I UK 154/04, OSP 2006, Nr 4, poz. 43). Praca powinna być świadczona osobiście, choć nie musi to być praca fizyczna (por. wyrok SN z 3 grudnia v1999 r., II UKN 236/99, OSNAPiUS 2001, Nr 7, poz. 237; wyrok SA w Łodzi z 23 maja 1997 r., III AUa 155/97, Pr. Pracy 1997, Nr 7, s. 45). W rozpoznawanej sprawie natomiast dokumenty znajdujące się w aktach oraz przesłuchanie wnioskodawczyni wykazały ponad wszelką wątpliwość, że I. R. po dniu 20 stycznia 2016 r. żadnej aktywności nakierowanej na uzyskanie dochodu w ramach zakończonej właśnie umowy zlecenia na rzecz firmy (...) nie wykonywała. A skoro tak, to nie można było do jej sytuacji faktycznej zastosować art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej, co błędnie uczynił ZUS. Orzeczenie zaś Sądu Najwyższego, na które powołał się organ rentowy w uzasadnieniu apelacji (I UK 626/12), nie przystoi do niniejszej sprawy. Dotyczy ono bowiem stanu faktycznego, w którym ubezpieczony twierdził, że umowa zlecenia uległa rozwiązaniu przez czynności dorozumiane. Tymczasem w niniejszej sprawie umowa zlecenia uległa rozwiązaniu w wyniku złożenia przez odwołującą oświadczenia woli o jej wypowiedzeniu, którego złożenie odwołująca udowodniła poprzez złożenie do akt sprawy stosownych dokumentów. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy uznał, iż zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem, a apelacja organu rentowego nie dostarczyła żadnych podstaw do jego zmiany. Stąd też, na podstawie art. 385 k.p.c. , podlegała oddaleniu. O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 2 i w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804). SSO Krzysztof Główczyński SSO Andrzej Marek SSO Jacek Wilga