Sygn. akt IV U 511/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2016r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Malewicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016r. w S. odwołania M. M. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 26 kwietnia 2016 r. Nr (...) w sprawie M. M. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o wypłatę niezrealizowanej emerytury rolniczej zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że M. M. przysługuje prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej L. C. za miesiąc marzec 2016r. Sygn. akt IV U 511/16 UZASADNIENIE Decyzją z 26 kwietnia 2016r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawie art.52 ust.1 pkt 2 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników w zw. z art.136 ust.1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , odmówił M. M. prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po L. C. , wskazując, że zmarła nie była na utrzymaniu wymienionej. Tym samym wnioskodawczyni nie należy do kręgu osób, którym przysługuje prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłym. Odwołanie od w/w decyzji złożyła M. M. wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że przysługuje jej prawo do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłej babci, L. C. . W uzasadnieniu stanowiska wskazała m.in, że zmarła babcia w chwili śmierci była wdową, a jej dzieci zmarły odpowiednio w 2000r. i w 2004 r. Była ona dla babci najbliższą rodziną, gdyż pozostałe wnuki mieszkają w odległych miastach lub za granicą. Podała również, iż sprawowała opiekę nad babcią, robiła jej zakupy, woziła do kościoła i pomagała w codziennych czynnościach. Ostatnie miesiące życia L. C. spędziła w Domu Pomocy Społecznej w J. L. . Z uwagi na ciążę, M. M. nie mogła opiekować się babcią. M. M. odwiedzała jednak, w miarę możliwości, swoją babcię, dopłacała do jej pobytu w Domu Pomocy Społecznej i sprawowała opiekę, kiedy to L. C. przebywała w szpitalu (odwołanie wraz z załącznikami k.1-10 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazując na przepisy prawa i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Podniósł, że osoby pozostające na utrzymaniu innych członków rodziny w rozumieniu art.136 ust.1 ustawy emerytalnej to osoby, które nie posiadają własnych świadczeń emerytalno-rentowych, bądź też pobierają takie świadczenie, ale w najniższej wysokości przewidzianej ustawą, a koszt zaspokojenia ich usprawiedliwionych kosztów jest znacznie wyższy. Zdaniem organu rentowego L. C. nie pozostawała na utrzymaniu wnuczki, ponieważ pobierała własne świadczenie oraz od 13 października 2015r. do śmierci przebywała w (...) w J. L. i 70% pobieranego przez zmarłą świadczenia przekazywane było na konto bankowe (...) tytułem kosztów utrzymania. Pozostałe 30% emerytury rolniczej przesyłane było na adres L. C. . Po śmierci L. C. , która nastąpiła w dniu 24 marca 2016r., (...) w J. L. dokonał zwrotu świadczenia za okres od 25 marca 2016r. do 31 marca 2016r. w kwocie 250,69 zł. Pozostała część świadczenia za marzec w kwocie 540,62 zł została przekazana na rachunek bankowy L. C. ok. 20 marca 2016r. Z kolei sprawowanie opieki nad babcią, w odniesieniu do innych członków rodziny (do których należy wnioskodawczyni), nie zostało wymienione w art. 136 ust. 1 w/w ustawy jako warunek wypłaty niezrealizowanego świadczenia (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.11-12 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: L. C. zmarła 14 kwietnia 2016r. w wieku 93 lat i była babką ze strony matki wnioskodawczyni M. M. (kopia odpisu skróconego aktu zgonu k.94 akt emerytalnych). W chwili śmierci L. C. był wdową, a jej dzieci zmarły przed nią: syn Z. C. (wujek wnioskodawczyni) w 2000r., a córka E. G. w 2002r. (matka wnioskodawczyni) (bezsporne-okazane na terminie rozprawy w dniu 8 listopada 2016r. akty zgonu- protokół k. 17v-18 akt sprawy). L. C. była uprawniona do emerytury rolniczej ostatnio w wysokości 1 599,63 zł miesięcznie (decyzja o ponownym ustaleniu wysokości emerytury rolnej z dnia 3 listopada 2015r. k. 86 akt emerytalnych). Od 13 października 2015r. do chwili śmierci, L. C. przebywała w Domu Pomocy Społecznej (...) im. J. P.
(1)II w J. L. . W związku z tym, 70% kwoty wypłacanej jej emerytury rolniczej przekazywane było na rachunek bankowy tego (...) , zaś pozostałe 30 % świadczenia przesyłane było na adres wskazany przez L. C. w J. L. . W okresie od 13 października 2015r. do 31 stycznia 2016r. opłata za utrzymanie L. C. w tym (...) wynosiła miesięcznie 2397,62 zł, z czego kwotę 1091,74 zł ponosiła wymieniona, zaś kwotę 1305,88 zł ponosiła gmina M. oraz krewni L. C. . Od 1 lutego 2016r. koszt ten wynosił 2460,70 zł i był ponoszony w kwocie 1091,74 zł przez L. C. , zaś w kwocie 1368,96 zł przez jej krewnych oraz L. C. (decyzja (...) w M. z dnia 24 września 2015r. k.24 akt sprawy wniosek L. C. z dnia 16 października 2015r. k. 85 akt emerytalnych). Na podstawie umowy zawartej przez M. M. z Miejsko-Gminnym Ośrodkiem Pomocy (...) w M. , wnioskodawczyni zobowiązała się do dobrowolnego wnoszenia części opłaty za pobyt L. C. w (...) w J. L. . Powyższe miało odbywać się w ten sposób, że M. M. zobowiązała się do wpłaty określonych kwot na rachunek bankowy (...) w M. , a następnie podmiot ten miał przelewać uzyskane kwoty na rachunek bankowy (...) w J. P.
(2)(kopie umowy z dnia 24 września 2015r. oraz aneksu do tej umowy z dnia 5 stycznia 2016r. k. 2-3 akt sprawy). W związku z tym M. M. dokonała wpłaty następujących kwot: 490,32 zł za październik 2015r., 800 zł za listopad 2015r., 800 zł za grudzień 2015r., 500 zł za styczeń 2016r., 500 zł za luty 2016r., 500 zł za marzec 2016r. (potwierdzenia przelewów k.4-9 akt sprawy). M. M. jako jedyna z pięciorga wnucząt partycypowała w kosztach utrzymania L. C. (zeznania świadka R. G. k. 27v akt sprawy, zeznania M. M. k. 17v-18 akt sprawy). W związku ze śmiercią L. C. , w dniu 1 kwietnia 2016r. nastąpił zwrot świadczenia należnego wymienionej w kwocie 250,69 zł na rzecz KRUS oraz 182,96 zł na rzecz (...) w M. (informacja z (...) im. J. P.
(1)II w J. L. z dnia 18 listopada 2016r. k. 22 akt sprawy, decyzja (...) w M. z dnia 1 kwietnia 2016r. k. 23 akt sprawy, potwierdzenie przelewu k. 96 akt emerytalnych). Po śmierci babci L. C. , w dniu 18 kwietnia 2016r. ubezpieczona wystąpiła do organu rentowego o wypłatę części niezrealizowanego świadczenia po niej za miesiąc marzec 2016r. w kwocie 250,69 zł (wniosek k.95 akt emerytalnych). Zaskarżoną decyzją z 26 kwietnia 2016r. organ rentowy odmówił M. M. wypłaty niezrealizowanego świadczenia (decyzja z 26 kwietnia 2016r. k.98 akt emerytalnych). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie M. M. okazało się uzasadnione. Zgodnie z art.136 ust.1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 748 ze zm.), znajdującym z mocy art.52 ust.1 pkt 2 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników odpowiednie zastosowanie do świadczeń z ubezpieczenia społecznego rolników, w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi i dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku – małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a razie ich braku – innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Poza sporem pozostaje, że w chwili śmierci L. C. był wdową, a jej dzieci zmarły przed nią. Brak było również innych osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym - art. 67 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wnosząc o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po babci M. M. , wskazała, że sprawowała opiekę nad zmarłą i dopłacała do pobytu L. C. w (...) . Odmawiając wypłaty niezrealizowanego świadczenia po L. C. za miesiąc marzec 2016r., organ rentowy wskazał, że zmarła nie pozostawała na utrzymaniu wnioskodawczyni, gdyż pobierała ona własne świadczenie, z którego jedynie 70% przekazywane było na rachunek bankowy (...) w J. L. , w którym przebywała. Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko organu rentowego jest błędne i wynika z niedostatecznego rozważenia okoliczności sprawy. Sąd uznał, że babka wnioskodawczyni, pomimo, iż od 13 października 2015r. przebywała w Domu Pomocy Społecznej w J. L. , pozostawała na utrzymaniu M. M. . Pojęcia „pozostawanie na utrzymaniu” nie można ograniczać wyłącznie do okoliczności, że zmarły pobierał emeryturę, którą mógł przeznaczać na własne potrzeby. Tym bardziej, iż w realiach niniejszej sprawy, kwota utrzymania L. C. w (...) w J. L. kształtowała się na poziomie ok. 2400 zł miesięcznie i była wyższa niż przysługująca wymienionej emerytura rolnicza (kwota 1 599,63 zł miesięcznie). 30% powyższej kwoty utrzymania L. C. w (...) w J. L. pokrywali jej krewni oraz (...) w M. . Okoliczność ta wynika z informacji nadesłanej przez (...) w J. L. (k.22 akt sprawy). Co prawda, z informacji tej nie wynika, jaki udział w uiszczaniu odpowiednio kwoty 1305,88 zł oraz od 1 lutego 2016 r. kwoty 1368,96 zł przypadał krewnym L. C. - tj. wnuczce M. M. , a jaki (...) w M. , ale powyższe wywieść można z treści załączonych do odwołania potwierdzeń przelewów (k.4-9 akt sprawy). Sąd dał wiarę zeznaniom M. M. oraz świadka R. G. , czyli jej brata, w których zgodnie stwierdzili, iż z członków rodziny L. C. jedynie wnioskodawczyni łożyła na utrzymanie babci. Zeznania te są przekonujące. Tym samym, utrzymanie L. C. w (...) w J. L. nie byłoby możliwe bez kwot wpłacanych przez M. M. . Wskazać również należy, iż z treści wyżej wymienionego art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie wynika, aby osoba ubiegająca się o wypłatę niezrealizowanego świadczenia powinna ponosić całość kosztów utrzymania osoby zmarłej. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art.477 14 §2 kpc , zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku.