Sad powszechny, VI Ka 946/16

Sygn. akt VI Ka 946/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie : Przewodniczący: SSO Agnieszka Wojciechowska-Langda (spr.) Sędziowie: SO Aleksandra Mazurek SO Sebastian Mazurkiewicz protokolant: sekr. sąd. Łukasz Sierdziński przy udziale prokuratora Jerzego Kopeć po rozpoznaniu dnia 4 listopada 2016 r. sprawy M. G. syna W. i I. ur. (...) w W. oskarżonego o przestępstwo z art. 270 § 2 k.k. na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej D. G. od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 18 marca 2016 r. sygn. akt III K 223/15 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie do ponownego rozpoznania. SSO Agnieszka Wojciechowska-Langda SSO Aleksandra Mazurek SSO Sebastian Mazurkiewicz Sygn. akt VI Ka 946/16 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie wyrokiem z dnia 18 marca 2016 roku, III K 223/15 uniewinnił oskarżonego M. G. od popełnienia zarzucanego mu czynu i przejął koszty postępowania na rachunek Skarbu Państwa. Od powyższego wyroku apelacje wnieśli pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej i prokurator. Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Prokurator zaskarżył wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego, podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych i obrazy przepisów postępowania. Prokurator wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Obie wniesione apelacje zasługiwały na uwzględnienie. Na wstępie podnieść trzeba, że prawidłowość poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych zależy od spełnienia przez sąd orzekający następujących warunków: wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy, rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego, przeprowadzonej zgodnie z regułami art. 7 kpk analizy zebranych dowodów i w końcu od logicznego i wyczerpującego uzasadnienia prezentującego tok rozumowania sądu orzekającego prowadzący do takich a nie innych ustaleń faktycznych. Tym wymogom Sąd I instancji w powyższej sprawie nie sprostał. Już sama analiza pisemnych motywów zaskarżonego orzeczenia uniemożliwia jego kontrolę instancyjną. Zgodnie z treścią art. 424 § 1 kpk uzasadnienie wyroku winno zawierać m.in. wskazanie, jakie fakty sąd uznał za udowodnione lub nieudowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Wymóg ten nabiera szczególnego znaczenia w sprawach, w których występują sprzeczne ze sobą dowody. W tych przypadkach sąd powinien z taką samą wnikliwością ocenić dowody, które odrzuca, jak i dowody, na których opiera wyrok. Brak takiej analizy nie pozwala na odparcie zarzutu przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, co przekłada się w sposób oczywisty na prawidłowość poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Tymczasem z rozważań zawartych w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku trudno doprawdy wnioskować, jakim dowodom i w jakiej części Sąd I instancji dał wiarę, a którym tego waloru odmówił. Sprowadzają się one li tylko do wskazania faktu wystawienia weksla, wydania nakazu zapłaty, konstatacji o ogólnej dostępności wzorów weksli i wnioskowania, że weksel wystawiony na rzecz (...) Sp. z o.o. nie był jedynym podpisanym przez pokrzywdzoną. Tyle tylko, że są to okoliczności w istocie bezsporne, natomiast brak jest w tych rozważaniach jakiejkolwiek oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wynikających z niego okoliczności, które mają zasadnicze znaczenie dla prawidłowego wyrokowania w sprawie niniejszej. Niezrozumiałe jest np. dlaczego Sąd I instancji w ogóle nie odniósł się do zeznań świadków R. R. i K. T. , z których wynika, że otrzymali weksel in blanco zawierający jedynie podpis oskarżycielki posiłkowej i pieczątkę, a taki też weksel przekazany został jej mężowi na jego wyraźne żądanie. Okoliczności te są przecież bardzo istotne w powiązaniu z zeznaniami oskarżycielki posiłkowej, a mimo tego zostały zupełnie pominięte przez Sąd Rejonowy. Nie przeanalizował on również pozostałych okoliczności, jak chociażby ta, że z akt sprawy wynika, iż do pozwu o rozwód oskarżony M. G. dołączył kopię weksla in blanco, co miało stanowić dowód niegospodarności oskarżycielki posiłkowej, czy kwestii cesji na rzecz E. C. . Co więcej, w toku postępowania dowodowego nie podjął żadnych czynności w celu zweryfikowania, czy weksel dołączony w sprawie rozwodowej jest tym, który D. G. wystawiła dla spółki (...) , mimo że pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wnosił o uwzględnienie dokumentacji znajdującej się w aktach spraw II Nc 56/14 i III C 808/11 (k. 265) właśnie w odniesieniu do znajdujących się w nich kopii i oryginału weksla. Bezsprzecznie porównanie kopii weksla z akt sprawy rozwodowej oraz kopii weksla znajdującego się w aktach niniejszej sprawy winno dostarczyć informacji umożliwiających weryfikację twierdzenia D. G. , że uzupełniony weksel ze zobowiązaniem do spłaty kwoty 610.000,00 zł na rzecz E. C. jest tym samym wekslem, co weksel in blanco, który pozostawiła dla firmy (...) Sp. z o.o. W kontekście uchybień związanych z oceną zgromadzonego materiału dowodowego znamienne jest podsumowujące stanowisko Sądu I instancji odwołujące się do treści art. 5 § 2 kpk , którego jednak - wobec argumentów zaprezentowanych w dwóch wcześniejszych akapitach - nie sposób zaaprobować. W orzecznictwie już niejednokrotnie podkreślano, że zasada in dubio pro reo ( art.5 § 2 kpk ) nie ogranicza utrzymanej w granicach racjonalności swobody oceny dowodów. Jeśli zatem z materiału dowodowego wynikają różne wersje zdarzenia, to nie jest to jeszcze równoznaczne z zaistnieniem „nie dających się usunąć wątpliwości” w rozumieniu art. 5§2 kpk . W takim przypadku punkt ciężkości spoczywa na swobodnej ocenie dowodów, bowiem dopiero po jej dokonaniu można stwierdzić, czy wątpliwości w ogóle zaistniały, czy były rozsądne, czy i jakie miały znaczenie dla kwestii odpowiedzialności prawnej oskarżonego. Przy czym podkreślić trzeba, że usuwanie wyłaniających się wątpliwości nie musi być dokonane wyłącznie za pomocą konkretnych i bezsprzecznych dowodów przeciwnych, lecz także za pomocą wniosków wynikających z logicznego myślenia, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Tymczasem – jak już wyżej podniesiono – Sąd Rejonowy w ogóle uchylił się od dokonania zgodnej z regułami art. 7 kpk oceny zgromadzonych dowodów, co jest przecież niezbędne dla prawidłowego wyrokowania. Już chociażby z tych względów konieczne było uwzględnienie wniosków obu apelacji o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy - kierując się wyżej przedstawionymi uwagami - powinien przede wszystkim przeprowadzić dokładne postępowanie dowodowe pozwalające na wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy. W szczególności powinien dołączyć akta spraw II Nc 56/14 i III C 808/11, a następnie dokonać porównania obu kopii weksla, a w razie potrzeby rozważyć zasięgnięcie opinii biegłego. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd Rejonowy winien dokonać wnikliwej, wszechstronnej i zgodnej z regułami art. 7 kpk oceny ujawnionych w toku rozprawy dowodów i na tej podstawie dokonać prawidłowych ustaleń faktycznych, co pozwoli na zasadne wyrokowanie w zakresie winy oskarżonego. W razie takiej potrzeby swoje rozstrzygnięcie sąd meriti winien uzasadnić zgodnie z wymogami art. 424 kpk bacząc, by nie doszło w tym zakresie do uchybień wskazanych przez Sąd Odwoławczy w sprawie niniejszej. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku. SSO Agnieszka Wojciechowska – Langda SSO Aleksandra Mazurek SSO Sebastian Mazurkiewicz