Sygn. akt II Ca 898/16 POSTANOWIENIE Dnia 25 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Elżbieta Siergiej (spr.) Sędziowie: SSO Jolanta Klimowicz-Popławska SSO Bogdan Łaszkiewicz Protokolant: st. sekr. sąd. Zofia Szczęsnowicz po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2016 r. w Białymstoku na rozprawie sprawy z wniosku P. L. z udziałem G. B. , R. W. i B. B.
(1)o stwierdzenie nabycia spadku na skutek apelacji uczestnika postępowania R. W. od postanowienia Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 7 lipca 2016 r. sygn. akt II Ns 2333/15 postanawia: I. oddalić apelację; II. stwierdzić, iż zainteresowani ponoszą we własnym zakresie koszty postępowania odwoławczego związane ze swoim udziałem w sprawie. UZASADNIENIE Wnioskodawcy P. L. i R. W. wnieśli o stwierdzenie nabycia praw do spadku po zmarłym dnia (...) . M. B. , z mocy ustawy. Uczestniczka postępowania B. B.
(1)oraz kurator uczestnika postępowania G. B. przychylili się do wniosku, co do zasady. Sąd Rejonowy w Białymstoku postanowieniem z dnia 7 lipca 2016 roku stwierdził, że spadek po M. B. s. G. i B. , zmarłym dnia (...) . w B. nabyli z dobrodziejstwem inwentarza, na podstawie ustawy, matka B. B.
(1)i ojciec G. B. , po ½ części każde z nich. Sąd zlecił ponadto właściwemu Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Białymstoku sporządzenie spisu inwentarza majątku spadkowego oraz orzekł o kosztach postępowania. Sąd pierwszej instancji ustalił, że M. B. zmarł (...) r. w B. , jako kawaler. Dzieci nie miał. Ze spadkobierców ustawowych pozostawił matkę B. B.
(1)i ojca G. B. . Spadkodawca nie sporządził testamentu, nie toczyła się dotąd żadna sprawa dotycząca spadku po nim. Żaden z wchodzących w grę spadkobierców ustawowych nie zrzekł się dziedziczenia, ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. W skład spadku nie wchodzi gospodarstwo rolne. Postanowieniem z dnia 24.02.2016r. Sąd Rejonowy w Białymstoku w sprawie II Ns 4361/15 zatwierdził uchylenie się przez B. B.
(1)od skutków prawnych niezłożenia w wymaganym ustawowo terminie oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Postanowienie to uprawomocniło się 17.03.2016r.. Uczestnik postępowania G. B. nie składał oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Sąd Rejonowy wskazał, że, z uwagi na fakt, iż zmarły M. B. nie pozostawił testamentu, spadek po nim, w braku zstępnych i małżonka, dziedziczą rodzice w częściach równych - zgodnie z art. 926 § 2, art. 931 i art. 932 § 1 i 3 k.c. . Nabyli oni spadek z dobrodziejstwem inwentarza, obowiązujący na datę otwarcia spadku art. 1016 k.c. stanowi bowiem, że, jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Na podstawie art. 1016 k.c. w zw. z § 1 i § 5 ust.1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1.01.1991r w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy zabezpieczeniu spadku i spisu inwentarza ( Dz. U. Nr 92, poz. 411) Sąd Rejonowy zlecił również sporządzenie spisu inwentarza majątku spadkowego po M. B. . O kosztach postępowania orzekł w myśl zasady z art. 520 § 1 kpc . Apelację od tego orzeczenia w całości wywiódł wnioskodawca R. W. . Zarzucił w niej: 1. naruszenie prawa materialnego - art. 1015 k.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego, w którym zastosowanie powinny mieć przepisy sprzed nowelizacji z dnia 18 października 2015 r., na podstawie których, zgodnie z dotychczasowym brzmieniem art. 1015 k.c. , w przypadku braku oświadczenia spadkobiercy w ciągu 6 miesięcy od momentu dowiedzenia się o tytule powołania, spadkobiercy dziedziczą bez ograniczonej odpowiedzialności za długi, a nie, jak to nastąpiło w niniejszej sprawie, z dobrodziejstwem inwentarza, w sytuacji, w której spadkobierca B. B.
(1)uchybiła terminowi do złożenia oświadczenia w przedmiocie przyjęcia bądź odrzucenia spadku, 2. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez nieprawidłowe przyjęcie jakoby B. B.
(1)zachowała sześciomiesięczny termin na złożenie oświadczenia o sposobie przyjęcia spadku, co nie znajduje podstawy faktycznej, gdyż to wierzyciel na podstawie art. 1025 § 1 wystąpił do Sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku już po upływie w/w terminu, a spadkobierczyni złożyła oświadczenie w tym zakresie na terminie rozprawy w dniu 20 czerwca 2016 r., zatem również po upływie wskazywanego terminu. Wskazując na powyższe apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i stwierdzenie nabycia spadku bez ograniczonej odpowiedzialności za długi oraz o zasądzenie na jego rzecz od uczestników postępowania kosztów za obie instancje. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest uzasadniona. Wbrew stanowisku skarżącego, Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz prawidłowo zastosował w ustalonych przez siebie okolicznościach przepisy prawa materialnego. Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne Sądu I instancji oraz jego ocenę prawną w pełni podziela i przyjmuje za podstawę także swojego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów apelacji wskazać natomiast trzeba, że bezpodstawne jest przypisywanie Sądowi Rejonowemu ustalenia, iż B. B.
(1)zachowała sześciomiesięczny termin do złożenia oświadczenia o sposobie przyjęcia spadku. Sąd ten w pisemnych motywach swojego orzeczenia takiego ustalenia nie zawarł. Odwołał się natomiast w tej kwestii do prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Białymstoku w sprawie II Ns 4361/15, z dnia 24.02.2016 r., zatwierdzającego uchylenie się przez B. B.
(1)od skutków prawnych niezłożenia w ustawowym terminie oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Nie ulega więc wątpliwości, iż u podstaw rozumowania Sądu I instancji legło ustalenie, że B. B.
(1)wprawdzie nie złożyła takiego oświadczenia w ustawowym sześciomiesięcznym terminie, liczonym zgodnie z art. 1015 § 1 k.p.c. , niemniej, nie dotyczą jej skutki prawne tego zaniechania. Zgodnie z art. 1019 § 1 i 2 k.c. spadkobierca, który nie złożył w terminie oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku i uchylił się przed sądem od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia takiego oświadczenia powinien jednocześnie oświadczyć przed tym sądem, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca. Wprawdzie Sąd Rejonowy nie wyartykułował tego wprost w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, niemniej treść rozstrzygnięcia ewidentnie wskazuje, że uwzględnił i uznał za wywołujące skutek prawny w postaci przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza oświadczenie B. B.
(1)o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, złożone w dniu 24 lutego 2016 r. do protokołu rozprawy w sprawie II Ns 4361/15. Apelujący okoliczność tę pomija w swojej apelacji, a nie polega również na prawdzie i nie ma oparcia w aktach sprawy, jego twierdzenie, że oświadczenie w tym przedmiocie spadkobierczyni złożyła dopiero w dniu 20 czerwca 2016 r.. Skutkiem prawnym, od którego B. B.
(1)skutecznie się uchyliła było nabycie spadku wprost, na podstawie art. 1015 § 2 k.c. w brzmieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku. Eliminując go, spadkobierczyni złożyła jednocześnie – zgodnie z art. 1019 § 2 k.c. – oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza i właśnie to oświadczenie kształtuje jej sytuację prawną, jak i – z mocy obowiązującego jeszcze w dacie otwarcia spadku art. 1016 kc – sytuację prawną drugiego spadkobiercy ustawowego, który żadnego oświadczenia w przedmiocie przyjęcia bądź odrzucenia spadku nie złożył. Art. 1016 kc stanowił bowiem, że jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. W tym stanie rzeczy Sąd Rejonowy orzekł prawidłowo o dziedziczeniu ustawowym na podstawie Art. 932 . § 3 kc i w/w przepisów prawa spadkowego tj. przez rodziców spadkodawcy w częściach równych, z dobrodziejstwem inwentarza, apelacja zaś podlegała oddaleniu na mocy art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono zgodnie z regułą z art. 520 § 1 k.p.c. .