Sad powszechny, IV Ca 22/16

Sygn. akt IV Ca 22/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2016 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie IV Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Iwona Wróblewska-Pokora Sędzia SO Anna Wrembel-Woźniak Sędzia SO Małgorzata Truskolaska-Żuczek (spr.) Protokolant sekr. sądowy Katarzyna Kowal po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa J. B. przeciwko Towarzystwu (...) S.A. w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt II C 245/14 I. oddala apelację; II. zasądza od J. B. na rzecz Towarzystwa (...) S.A. w W. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. Małgorzata Truskolaska-Żuczek Iwona Wróblewska-Pokora Anna Wrembel-Woźniak Sygn. akt IV Ca 22/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powoda J. B. kwotę 5.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 8 grudnia 2013 r. do dnia zapłaty – tytułem zadośćuczynienia (pkt I), w pozostałym zakresie powództwo oddalił (pkt II), ustalił odpowiedzialność pozwanego za skutki wypadku powoda z dnia 3 kwietnia 2013 r. na przyszłość (pkt III) oraz zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 250 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt IV). Sąd ustalił, że powód w dniu 3 kwietnia 2013 r. poślizgnął się na schodach budynku, w którym mieszkał, upadł i złamał sobie lewą rękę w nadgarstku i w przedramieniu. W dniu wypadku udał się do szpitala, założono mu gips i zalecono kolejne badania za 14 dni. W dniu 18 kwietnia 2013 r. powód został skierowany do szpitala, gdzie w dniu 22 kwietnia 2013 r. przeprowadzono operację chirurgiczną złamanej ręki. Po operacji kończynę unieruchomiono opatrunkiem gipsowym. Powód był w szpitalu do dnia 26 kwietnia 2013 r. Łącznie powód przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie od dnia 21 kwietnia do dnia 2 czerwca 2013 r. Po zdjęciu gipsu został skierowany na rehabilitację, która odbywała się w dniach 18-28 czerwca 2013 r. Z ustaleń Sądu wynika, że na skutek powyższego wypadku powód nadal odczuwa silny ból w nadgarstku, ma zmniejszoną ruchomość ręki. Powód jest leworęczny. Z zawodu jest taksówkarzem, więc urazy te utrudniają mu wykonywanie pracy zawodowej. Powód zgłosił pozwanemu (jako ubezpieczycielowi firmy, która odpowiadała za odśnieżanie terenu, na którym doszło do wypadku) roszczenie o wypłatę zadośćuczynienia za szkodę na osobie i majątku oraz o zapłatę kwoty 35.384 zł z tytułu utraconych zarobków za okres dwóch miesięcy. Pozwany odmówił przyznania odszkodowania i zadośćuczynienia z uwagi na losowość zdarzenia, za które ubezpieczyciel nie ponowi odpowiedzialności. Sąd ustalił, że powód w latach 2012-2013 figurował w ewidencji podatników zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych, opłacanego w formie karty podatkowej z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Właściwy Urząd Skarbowy nie dysponuje informacją dotyczącą przychodów i dochodów uzyskiwanych przez powoda z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W okresie od 2 maja do 3 czerwca 2013 r. powód zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą. Sąd Rejonowy uwzględnił w całości powództwo o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, zasądzając z tego tytułu na rzecz powoda kwotę 5.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 8 grudnia 2013 r. do dnia zapłaty (pkt I wyroku). Powództwo o odszkodowanie za utracony zarobek w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim w okresie od 21 kwietnia do 2 czerwca 2013 r. w wysokości 5.000 zł Sąd w całości oddalił - jako nieudowodnione. Sąd przytoczył treść art. 189 kpc oraz art. 6 kc , art. 3 kpc i art. 232 kpc i stwierdził, że powód ma interes prawny w żądaniu zasądzenia na jego rzecz stosownych kwot, jednak nie udowodnił ani zasadności, ani wysokości dochodzonego roszczenia odszkodowawczego. Dowody z dokumentów dotyczące zmian w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej nie wskazywały, iż działalność gospodarcza powoda była zawieszona przez cały czas pozostawania przez niego na zwolnieniu lekarskim, tj. od 21 kwietnia do 2 czerwca 2013 r. Przeciwnie – wynika z nich, że powód zawiesił działalność gospodarczą dopiero w dniu 2 maja 2013 r. Powód nie wykazał, że we wcześniejszym okresie faktycznie nie wykonywał pracy i nie osiągał dochodu z tego tytułu. Zdaniem Sądu nie została też udowodniona wysokość dochodzonego odszkodowania. Złożone przez powoda wydruki z kasy fiskalnej za styczeń i marzec 2013 r. nie miały żadnej mocy dowodowej, stanowiły jedynie dokument prywatny w rozumieniu art. 245 kc. Wydruki te są raportami niefiskalnymi, pokazującymi stan na chwilę wydruku, nie zaś faktyczną wartość sprzedaży za cały wskazany okres. Nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika powoda, nie korespondują ponadto z wysokością roszczenia dochodzoną w pozwie. Również informacja uzyskana z Urzędu Skarbowego nie pozwoliła na ustalenie, jakie były faktyczne dochody osiągane przez powoda przed wypadkiem. Z tych przyczyn Sąd Rejonowy oddalił powództwo w zakresie dochodzonego odszkodowania za utracone zarobki (pkt II). W złożonej apelacji powód J. B. zaskarżył wyrok częściowo, tj. w zakresie pkt II oddalającego powództwo oraz pkt IV dotyczącego kosztów procesu. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania: art. 233 § 1 kpc poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, że przedstawione przez powoda „wydruki fiskalne z kasy fiskalnej były niefiskalne”, że nie są dokumentami urzędowymi mającymi moc dowodową – w sytuacji, gdy powód przedstawił wydruki fiskalne z okresu 3 miesięcy przed wypadkiem zawierające dane sumaryczne o obrocie i kwotach podatku za wskazany okres; przyjęcie, że powód nie udowodnił okresu, podczas którego nie był w stanie prowadzić działalności gospodarczej – w sytuacji, gdy powód przedstawił dokumentację lekarską wraz ze zwolnieniem lekarskim oraz informację o zawieszeniu działalności gospodarczej, a doświadczenie życiowe wskazuje, że osoba, która ma rękę w gipsie, nie jest w stanie zawodowo prowadzić pojazdu, co skutkowało niemożliwością zarobkowania od dnia wypadku, tj. od 3 kwietnia do 3 czerwca 2013 r.; naruszenie art. 322 kpc poprzez nie zasądzenie przez Sąd w wyroku odpowiedniej sumy według swej oceny, gdy ścisłe udowodnienie wysokości żądania, tj. odszkodowania za utracone zarobki w w/w okresie, nie jest możliwe. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie w pkt II na jego rzecz od pozwanego kwoty 5.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 8 grudnia 2013 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie w pkt IV kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wniósł też o zasądzenie kosztów procesu za II instancję. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest uzasadniona. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji oraz dokonaną przez ten Sąd ich prawną ocenę. W ocenie Sądu Okręgowego jest oczywiste, że chociaż powód przebywał na zwolnieniu lekarskim dopiero od dnia 21 kwietnia 2013 r. (a nie od dnia wypadku), to z pewnością nie mógł wykonywać swojej działalności gospodarczej i pracować jako taksówkarz już od dnia 3 kwietnia 2013 r. Doświadczenie życiowe wskazuje, że nie mógł prowadzić taksówki z ręką w gipsie – zwłaszcza, że złamana była lewa ręka, a powód jest osobą leworęczną. W tej sytuacji należy dać wiarę powodowi, że chociaż formalnie na zwolnieniu lekarskim przebywał dopiero od dnia 21 kwietnia 2013 r., a działalność gospodarczą zawiesił od dnia 2 maja 2013 r., to faktycznie nie mógł zarobkować już od dnia wypadku. Mimo to uznać trzeba, że Sąd Rejonowy prawidłowo stwierdził, iż roszczenie powoda w zakresie odszkodowania nie zostało udowodnione co do wysokości. Dołączone do akt sprawy wydruki nie dowodzą, jakie dochody uzyskiwał powód przed wypadkiem. Nie wiadomo bowiem, w jakiej wysokości zapłacił podatek dochodowy, w jakiej – składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, a także - czy za okres niezdolności do pracy uzyskiwał zasiłek chorobowy. Urząd Skarbowy nie wyjaśnił tych wątpliwości; z uzyskanej informacji wynika, że w latach 2012-2013 powód płacił zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych w formie karty podatkowej, miał obowiązek składania deklaracji PIT-16A o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach roku podatkowego. W piśmie stwierdzono, że Urząd Skarbowy nie dysponuje informacją dotyczącą wysokości przychodów i dochodów uzyskiwanych w tym okresie przez powoda z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej (k. 101). Również powód nie wykazał, że przed wypadkiem składał PIT-y 16A, czy płacił składkę na ubezpieczenie zdrowotne i czy ją odliczał od karty podatkowej. Nie wykazał tym samym rzeczywiście osiąganych w pierwszym kwartale 2013 r. dochodów. Nawet przy przyjęciu, że złożone przez powoda wydruki z kasy fiskalnej są dokumentami mającymi moc dowodową, nie zostało przez powoda wykazane, jaki podatek (w jakiej wysokości) płacił od kwot wskazanych na poszczególnych paragonach. W apelacji skarżący twierdzi, że przedstawił Sądowi deklarację o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne, „które co miesiąc odlicza od karty podatkowej” (k. 170), w aktach sprawy nie ma jednak takiego dokumentu. W ocenie Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie nie było podstaw do zastosowania przez Sąd Rejonowy przepisu art. 322 kpc , udowodnienie wysokości żądania było bowiem możliwe. Oszacowanie średniej wysokości utraconych przez powoda dochodów za okres jego niezdolności do pracy taksówkarza spowodowanej przedmiotowym wypadkiem byłoby możliwe, gdyby powód – poza wydrukami z raportu fiskalnego i własnymi twierdzeniami – wykazał, w jakiej wysokości odprowadzał składki na ZUS i podatek dochodowy. Okoliczności tych powód jednak nie wykazał – mimo, iż ciężar dowodu w tym zakresie na nim spoczywał. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 385 kpc ( pkt I ) . O kosztach zastępstwa procesowego (pkt II) orzeczono na mocy art. 98 § 1 i § 3 kpc oraz § 6 pkt 3 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Małgorzata Truskolaska-Żuczek Iwona Wróblewska-Pokora Anna Wrembel-Woźniak