Sad powszechny, I C 542/15

Sygn. akt I C 542/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2016 r. Sąd Rejonowy we Włocławku Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Agnieszka Orlik-Seligowska Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Rydzik po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. we Włocławku na rozprawie sprawy z powództwa Z. D. przeciwko O. M. o zapłatę

1. oddala powództwo;
2. obciąża Skarb Państwa kosztami sądowymi, od uiszczenia których zwolniony był powód;
3. przyznaje od Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego we Włocławku) na rzecz Katarzyny Juras kwotę 1200 zł (tysiąc dwieście złotych) tytułem wynagrodzenia za sprawowanie funkcji kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego. UZASADNIENIE Powód Z. D. wniósł o zasądzenie od pozwanego O. M. kwoty 15.000 zł, w tym kwoty 9.000 zł tytułem naprawienia szkody za zniszczenie przez pozwanego dwóch obiektywów markowego i drogiego aparatu fotograficznego marki N. , kwoty 2.000 zł tytułem poniesionych kosztów leczenia oraz kwoty 4.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznane cierpienia fizyczne i moralne. Swoje roszczenia powód wywodził z czynu zabronionego, jakiego w stosunku do niego miał dopuścić się pozwany w dniu 17 maja 2013 r. we W. przy ul. (...) . Z. D. wskazał, że pozwany wówczas go pobił, na skutek ataku na jego osobę zniszczył dwa obiektywy aparatu fotograficznego marki N. , chociaż w oczach organów ścigania i Sądu Karnego czyny pozwanego nie miały charakteru znamion przestępstwa, to jednak została powodowi wyrządzona wymierna szkoda w pojęciu prawa cywilnego. Pozwany O. M. , którego miejsce pobytu nie jest znane, był reprezentowany w toku niniejszego postępowania przez kuratora procesowego w osobie pracownika tutejszego Sądu Katarzyny Juras. Kurator procesowy nie zdołał ustalić aktualnego adresu zamieszkania pozwanego. Z ustaleń samego powoda wynikało, że pozwany O. M. przebywa za granicą, przy czym również powodowi nie udało się ustalić aktualnego miejsca zamieszkania pozwanego. Kurator procesowy ustanowiony dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego wniósł o oddalenie powództwa w całości. Zakwestionował powództwo tak co do zasady jak i co do wysokości. Sąd ustalił, co następuje: Powód Z. D. zamieszkuje we W. przy ul. (...) . Do października 2013 r. w tym samym bloku i w tej samej klatce we W. przy ul. (...) zamieszkiwał pozwany O. M. , który od 14 października 2013 r. zamieszkał we W. przy ul. (...) /B
4. Z adnotacji doręczyciela w niniejszej sprawie z 19.06.2015 r. wynikało, że pozwany przebywa za granicą. (dowód: okoliczności bezsporne, a nadto wydruk z sytemu pesel–sad – k. 20-21) Postanowieniem z dnia 11 lutego 2015 r. Sąd Rejonowy we Włocławku II Wydział Karny umorzył postępowanie przeciwko O. M. o czyn z art. 190 § 1 kk (groźby karalne), o czyn z art. 288 § 2 kk (zniszczenie mienia) i o czyn z art. 157 § 2 kk (tzw. lekkie uszkodzeni ciała). Jako podstawę umorzenia postępowania wskazano art. 17 § 1 pkt 9 kpk . W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że do Sądu Rejonowego we Włocławku wpłynął subsydiarny akt oskarżenia złożony przez Z. D. przeciwko O. M. o ww. czyny. Sąd zapoznał się z aktami spraw 5 Ds. 248/14 i 5 Ds. 918/
5. Po analizie ww. spraw Sąd karny stanął na stanowisku, że postępowanie należy umorzyć z uwagi na brak skargi uprawnionego oskarżyciela. Przestępstwa z art. 190 § 1 kk i art. 288 § 1 kk są przestępstwami ściganymi z urzędu, zatem prawo do wniesienia aktu oskarżenia w tych sprawach ma wyłącznie Prokurator. Z akt sprawy 5 Ds. 248/14 wynika, że postanowieniem z dnia 26 czerwca 2014 r. Prokurator umorzył postępowanie w sprawie o czyny z art. 190 § 1 kk i art. 288 § 1 kk . Na to postanowienie Z. D. złożył zażalenie. Sąd Rejonowy we Włocławku postanowieniem z dnia 16 września 2014 r. zażalenia nie uwzględnił i zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. Tym samym Z. D. nie przysługuje prawo wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia o czyny z art. 190 § 1 kk i z art. 288 § 1 kk . Prawo takie przysługiwałoby tylko w przypadku powtórnego umorzenia postępowania przez Prokuratora po uprzednim uchyleniu postanowienia o umorzeniu postępowania przez Sąd. Podobnie jeśli chodzi o czyn z art. 157 § 2 kk w ocenie Sądu karnego należało uznać, ze w sprawie brak jest skargi uprawionego oskarżyciela. Z akt sprawy 5 Ds. 918/13 wynika bowiem, że Prokurator po raz drugi umorzył postępowanie o ten czyn postanowieniem z dnia 12 lutego 2014 r. Postanowienie to zostało doręczone Z. D. w kwietniu 2014 r. Termin do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia wynosił miesiąc, a więc Z. D. wniósł go po upływie przewidzianego przepisami terminu tj. w dniu 29 stycznia 2015 r. Nadto o ten czyn toczyło się przed Sądem Rejonowym we Włocławku inne postępowanie przeciwko tej samej osobie, wcześniej wszczęte pod sygnaturą II K 1422/
6. Postępowanie o czyn z art. 190 § 1 kk toczyło się w sprawie gróźb pozbawienia życia i uszkodzenia ciała kierowanych pod adresem Z. D. w dniu 17 maja 2013 r. we W. przy ul. (...) , które wzbudziły w zagrożonym realną obawę ich spełnienia. Postępowanie to zostało umorzone wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. Z kolei postępowanie o czyn z art. 288 § 1 kk toczyło się w sprawie spowodowania uszkodzenia dwóch obiektywów N. do aparatu fotograficznego w dniu 17 maja 2013 r. we W. przy ul. (...) , powodującego straty w wysokości 9000 zł na szkodę Z. D. wobec braku znamion czynu zabronionego. W sprawie II K 1422/14 Sąd Rejonowy we Włocławku II Wydział Karny umorzył postępowanie m.in. o czyn z art. 157 § 2 kk , gdzie w dniu 8 września 2014 r. Z. D. oskarżył O. M. o to, że w dniu 17 i 18 maja 2013 r. we W. przy ul. (...) w rejonie bloku mieszkalnego nr (...) napadł na Z. D. wskutek czego Z. D. doznał obrażeń ciała w postaci otarć naskórka kolana lewego i prawego, stłuczenia karku, okolicy potylicznej głowy, które to obrażenia naruszyły prawidłowe funkcjonowanie organizmu na okres poniżej siedmiu dni. Jednocześnie Sąd Karny umorzył postępowanie o czyn z art. 217 § 1 kk i czyn z art. 216 § 1 kk dotyczące oskarżenia Z. D. skierowanego przeciwko O. M. o to, że w dniu 18 maja 2013 r. w rejonie skrzyżowania ulic (...) dwukrotnie uderzył w twarz Z. D. oraz o to, że w dniu 18 maja 2013 r. w rejonie ulic (...) i Reja znieważył Z. D. poprzez używanie pod jego adresem słów obelżywych. W dniu 18 maja 2013 r. Z. D. powiadomił Dyżurnego K. we W. , że w dniu 17 maja 2013 r. w godzinach wieczornych ok. godz.22.55 O. M. we W. przy ul. (...) naruszył jego nietykalność cielesną. W dniu 19 maja 2013 r. na te okoliczności Z. D. został przesłuchany w charakterze świadka przez policjanta, który przyjął ustne zawiadomienie o przestępstwie i sporządzić dokumentację fotograficzną zasinień powoda w okolicach kolan. Powód wówczas podał, że w trakcie tego zdarzenia został uderzony przez O. M. w kark wskutek czego przewrócił się na beton, co spowodowało u niego obrażenia ciała w postaci starcia naskórka na kolanach, zaś na skutek upadku nie działa obiektyw w aparacie N. albowiem podczas tego zdarzenia miał ze sobą torbę ze sprzętem fotograficznym. Wartość uszkodzenia ocenił na kwotę 2.000 zł, zaś w drugim aparacie marki N. został w ocenie powoda uszkodzony podczas tego zdarzenia obiektyw szerokokątny, którego naprawa jak podał – z tego co się orientuje wynosi ok. 7000 zł. W dniu 20 maja 2013 r. Z. D. zgłosił się na badanie do specjalisty patomorfologa R. U. , gdzie wskazał, że w dniu 17 maja 2013 r. około godz. 22.55-22.58 na ulicy przed miejscem zamieszkania po oblaniu piwem został uderzony puszką od piwa oraz pięścią w okolicę karku przez znanego sobie młodego mężczyznę, następnie został uderzony pięścią w okolice karku – tył głowy w wyniku czego upadł i uderzy głową o chodnik. Podał również okoliczności zdarzenia, do którego miało dojść dnia następnego tj. 18 maja 2013r. Lekarz stwierdził, że w wyniku odniesionego uraz (17 i 18 maja 2013 r.) pokrzywdzony doznał obrażeń ciała w postaci stłuczenia okolicy potylicznej głowy i karku, otarć naskórka kolana prawego, kolana lewego i okolicy podkolanowej lewej. Są to obrażenia inne niż określone w art. 156 kk i nie naruszają one prawidłowych funkcji narządów ciała na okres powyżej siedmiu dni. Jednocześnie lekarz wydający tzw. obdukcję stwierdził, że mogły one powstać w czasie i okolicznościach podanych przez pokrzywdzonego. W toku przesłuchania przez policję O. M. zaprzeczył okolicznościom zdarzenia wskazanym przez Z. D. . (dowód: postanowienie – k. 3, postanowienie - k. 4, dokumenty w aktach sprawy Sądu Rejonowego we Włocławku sygn. akt II K 1422/14, dokumenty w aktach sprawy 5 Ds. 918/13, dokumenty w aktach sprawy 5 Ds. 248/14, dokumenty w aktach sprawy Sądu Rejonowego we Włocławku sygn. akt II K 99/15) Prawomocnym wyrokiem z dnia 10 marca 2014 r. Sąd Rejonowy we Włocławku uznając, że oskarżony O. M. i jego koleżanka P. J. dopuścili się popełnienia występku polegającego na tym, że w dniu 21 lipca 2013 r. znieważyli ok. godz. 22.05 Z. D. w pobliżu jego miejsca zamieszkania na ul. (...) warunkowo umorzył postępowanie na okres próby wynoszący 1 rok. (dowód: odpis wyroku Sądu Rejonowego we Włocławku sygn. akt II K 1310/13 – k. 111) Prawomocnym wyrokiem z dnia 30 czerwca 2014 r. Sąd Rejonowy we Włocławku II Wydział Karny uznał oskarżonego O. M. za winnego tego, że w dniu 2 lipca 2013 r. ok. godz. 22.00 we W. przy ul. (...) na klatce schodowej w obecności Z. D. i innej ustalonej osoby znieważył Z. D. tj. występku z art. 216 § 1 kk i za to wymierzył mu karę grzywny 25 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 zł. (dowód: odpis wyroku Sądu Rejonowego we Włocławku sygn. akt II K 249/14 – k. 112) Prawomocnym wyrokiem nakazowym z dnia 9 października 2013 r. Sąd Rejonowy we Włocławku II Wydział Karny uznał obwinionego O. M. za winnego popełnienia zarzucanego mu wykroczenia z art. 107 kw polegającego na tym, że w dniu 7 lipca 2013 r. ok. godz. 23.02 we W. przy ul. (...) w celu dokuczenia złośliwie niepokoił Z. D. poprzez kopanie w drzwi jego mieszkania i wymierzył mu karę grzywny w kwocie 300 złotych. (dowód: dokumenty w aktach sprawy Sądu Rejonowego we Włocławku sygn. akt II W 1192/13) Prawomocnym wyrokiem zaocznym z dnia 8 lutego 2016 r. Sąd Rejonowy we Włocławku I Wydział Cywilny uwzględnił w całości powództwo Z. D. i zasądził od pozwanego O. M. na rzecz powoda Z. D. kwotę 6000 zł, w tym kwotę 3000 zł tytułem utraconych zarobków i kwotę 3000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę uznając, że pozwany dopuścił się czynu niedozwolonego wobec powoda w dniu 18 maja 2013 r. tj. dwukrotnie uderzył go pięścią w twarz. Pomimo, że niniejsze postępowanie toczyło się przed Sądem Rejonowym we Włocławku niemal równolegle do postępowania w sprawie I C 1303/15 Z. D. na kanwie sprawy dotyczącej odpowiedzialności cywilnej spowodowanej czynem niedozwolonym z dnia 18 maja 2013 r. pomimo dwukrotnej awizacji przesyłki do pozwanego nie wskazał Sądowi, że mu O. M. nie zamieszkuje przy ul. (...) . Okoliczność ta była w pełni znana, gdyż w toku niniejszej sprawy samodzielnie próbował ustalić aktualne miejsce zamieszkania pozwanego i składał wniosek o ustanowienie dla niego kuratora. (dowód: dokumenty w aktach sprawy Sądu Rejonowego we Włocławku sygn. akt I C 1303/15) Sąd zważył, co następuje: Powództwo z uwagi na nieudowodnienie roszczenia o odszkodowanie z art. 415 kc i zadośćuczynienie przewidziane w art. 445 § 1 kc w zw. z art. 444 § 1 kc ora koszty leczenia określone w art. 444 § 1 kc podlegało oddaleniu w całości. Kurator procesowy reprezentujący pozwanego wniósł o oddalenie powództwa w całości, zakwestionował roszczenie powoda tak co do zasady jak i co do wysokości. W tych okolicznościach zgodnie z ogólną regułą rozkładu ciężaru dowodu wynikającą z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Potwierdzeniem zasady kontradyktoryjności procesu cywilnego są również przepisy art. 3 kpc , 232 kpc i 381 kpc . W ocenie Sądu powód na kanwie niniejszej sprawy nie sprostał ciążącemu na nim obowiązkowi wykazania powództwa nawet co do zasady, ale również co do wysokości. Powód wywodził swoje roszczenie z czynu niedozwolonego, jakiego w jego ocenie miał dopuścić się pozwany O. M. w dniu 17 maja 2013 r. Należy zaznaczyć, że poza gołosłownymi twierdzeniami powoda Sąd nie dysponował w niniejszej sprawie żadnymi wiarygodnymi dowodami pozwalającymi na przyjęcie, że pozwany dopuścił się w dniu 17 maja 2013 r. czynu polegającego na uderzeniu powoda w kark i spowodowaniu u niego obrażeń ciała skutkujących cierpieniami fizycznymi i moralnymi, ani też nie wykazał, by poniósł jakiekolwiek koszty leczenia w związku z tym czynem i czy pozostawały one w adekwatnym związku przyczynowym z czynem, jakiego na jego osobie miałby dopuścić się O. M. . Wreszcie nie wykazał również, że to właśnie podczas tego zdarzenia miało dojść do uszkodzenia dwóch obiektów aparatu fotograficznego marki N. i wysokości szkody. W okolicznościach niniejszej sprawy za taki dowód nie może być potraktowane samo zgłoszenie faktu „naruszenia nietykalności cielesnej” na policję, co miało miejsce w dniu 18 maja 2013 r., czy też zgłoszenie się na obdukcję, z której wynika jedynie tyle, że obrażenia ciała, które stwierdził lekarz R. U. mogły powstać w okolicznościach wskazanych przez powoda, ale czy faktycznie powstały w takich okolicznościach pozostaje jedynie w sferze domysłów. Postępowania karne w przedmiocie tego czynu zostały umorzone i brak jest jakiegokolwiek wyroku karnego skazującego, który w niniejszej sprawie wiązałby sąd cywilny w trybie art. 11 kpc . Z kolei inne akta spraw karnych i wyroki w sprawach karnych, na które powoływał się powód dotyczą czynów z innych dat, co może jedynie wskazywać na istnienie konfliktu pomiędzy powodem a pozwanym, lecz nie przesądza o zaistnieniu czynu niedozwolonego w dniu 17 maja 2013 r. Zgodnie z art. 415 kc kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Wskazana w tym przepisie odpowiedzialność jest odpowiedzialnością deliktową na zasadzie winy. Przy tego typu odpowiedzialności, przesłankami odpowiedzialności są: powstanie szkody, zdarzenie z którym ustawa łączy obowiązek odszkodowawczy oznaczonego podmiotu (czyn niedozwolony, a więc bezprawny i zawiniony) oraz związek przyczynowy pomiędzy wskazanym zdarzeniem a szkodą. Przy czym to na poszkodowanym – powodzie w niniejszym procesie zgodnie z art. 6 k.c. spoczywa ciężar wykazania, iż spełnione zostały wszystkie wskazane przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej, czego powód nie uczynił. Podobne zasady dotyczą naprawienia szkody z tytułu zadośćuczynienia do doznaną szkodę niemajątkową i zwrot kosztów leczenia pozostających w związku przyczynowym z uszkodzeniem ciała lub wywołaniem rozstroju zdrowia. Reasumując powództwo zostało oddalone z uwagi na nie udowodnienie przez powoda okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ( art. 6 kc , art. 415 kc a contrario, art. 444 § 1 kc a contrario, art. 445 § 1 kc a contrario w zw. z art. 444 § 1 kc a contrario). O kosztach procesu orzeczono w oparciu o przepis art. 113 ust. 1 a contrario ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. O wynagrodzeniu dla kuratora procesowego w wysokości połowy stawki fachowego pełnomocnika orzeczono w oparciu o przepis § 6 pkt 5 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) i § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej z dnia 13 listopada 2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 1476), zgodnie z którym wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, nie może przekraczać stawek minimalnych przewidzianych przepisami określającymi opłaty za czynności adwokackie, a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny, przepisami określającymi opłaty za czynności radców prawnych.