Sygn. akt I C 28/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 grudnia 2016r. Sąd Rejonowy w Łęczycy I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Grzegorz Manista Protokolant: sekr. sąd. Aneta Kuleczka po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2016r., w Ł. na rozprawie sprawy z powództwa E. C. przeciwko (...) z siedzibą w G. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego
- pozbawia w całości wykonalności tytuł wykonawczy - nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia 26 marca 2003r., sygn. akt I Nc 162/03, zaopatrzony w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia 17 kwietnia 2003r.;
- zasądza od (...) z siedzibą w G. na rzecz E. C. kwotę 2.952 / dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa / zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;
- nakazuje pobrać od (...) z siedzibą w G. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Łęczycy kwotę 510 / pięćset dziesięć / zł tytułem nieuiszczonej opłaty sądowej od uiszczenia, której powódka E. C. została zwolniona oraz kwotę 5.998,71zł / pięć tysięcy dziewięćset dziewięćdziesiąt osiem złotych siedemdziesiąt jeden groszy / tytułem zwrotu wydatków na opinie biegłych tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa. Sygn. akt I C 28/15 UZASADNIENIE W pozwie wniesionym do Sądu Rejonowego w Łęczycy E. C. wniosła o pozbawienie w całości wykonalności tytuł wykonawczy – nakaz zapłaty Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia 26 marca 2003r., sygn. akt I Nc 162/03, o zasądzenie od pozwanego (...) z siedzibą w G. kosztów procesu według norm przepisanych, zabezpieczenie powództwa przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Łęczycy w sprawie Km 560/03 oraz o zwolnienie powódki od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu / k. 2-3 – pozew o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności z wnioskami o zabezpieczenie powództwa, zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata z urzędu / . Postanowieniem z dnia 7 listopada 2012r., Sąd oddalił wniosek powódki o zabezpieczenie powództwa, zwolnił E. C. od kosztów sądowych w całości i ustanowił dla niej adwokata z urzędu / k. 14 – postanowienie Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia 7 listopada 2012r., sygn. akt I C 407/12, w przedmiocie wniosku o zabezpieczenie powództwa; k. 15 – postanowienie Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia 7 listopada 2012r., sygn. akt I C 407/12, w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu / . W odpowiedzi na pozew pozwany (...) z siedzibą w G. uznał powództwo za zasadne w kwocie 4.226,72zł i wniósł o zasądzenie od powódki na rzecz strony pozwanej koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty od pełnomocnictwa / k. 20-22 – odpowiedź na pozew / . Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 29 marca 2002r. E. C. zawarła ze (...) z siedzibą w G. umowę pożyczki na kwotę 13.000zł, pożyczka była oprocentowana według zmiennej stopy procentowej ustalonej przez Zarząd (...) , wynoszącej na dzień zawarcia umowy 20% w skali roku. Spłata pożyczki miała następować w miesięcznych ratach i miała zostać spłacona wraz z należnymi odsetkami w terminie do dnia 25 marca 2005r. / d. k. 2 załączonych akt I Nc 162/03 Sądu Rejonowego w Łęczycy – kserokopia umowy pożyczki nr (...) / . E. C. była zatrudniona w (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. i wyraziła zgodę na potrącanie przez zakład pracy z wynagrodzenia za pracę, zasiłku chorobowego i zasiłku wychowawczego, spłat rat kapitałowych wraz z należnymi odsetkami z tytułu zaciągniętej przeterminowanej umowy pożyczki nr (...) , udzielonej w dniu 29 marca 2002r., przez (...) / d. k. 7 – kserokopia oświadczenia z tytułu zaciągniętej pożyczki z dnia 29 marca 2002r. / . W piśmie datowanym na dzień 21 października 2002r., (...) z siedzibą w G. wystąpiła do (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. o dokonywanie potrąceń zadłużenia E. C. , zgodnie ze złożonym oświadczeniem z dnia 29 marca 2002r. / d. k. 96 – kserokopia pisma (...) z siedzibą w G. do (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. z dnia 21 października 2002r. / . W piśmie skierowanym do (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. w dniu 12 czerwca 2003r., (...) z siedzibą w G. , anulowała dyspozycję płatności, ponieważ E. C. z dniem 13 maja 2003r. uregulowała zadłużenie powstałe na podstawie zawartej w dniu 29 marca 2002r. umowy pożyczki (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. przelało na konto (...) z siedzibą w G. , w okresie od listopada 2002r. do września 2003r., kwotę 5.165,49zł / d. k. 4-5 – pismo (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. z dnia 19 września 2003r. /. W piśmie z dnia 31 października 2002r., które zostało doręczone w dniu 4 listopada 2002r., (...) z siedzibą w G. wypowiedziała E. C. umowę pożyczki nr (...) z dnia 29 marca 2002r., skutkiem czego nie spłacona część pożyczki wraz z należnymi odsetkami stała się natychmiast wymagalna z upływem 30 dniowego okresu wypowiedzenia / załączone akta I Nc 162/03 Sądu Rejonowego w Łęczycy: k. 7 – kserokopia wypowiedzenia umowy; k. 8 – kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru /. Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczy Sąd Rejonowy w Łęczycy zasądził solidarnie od E. C. , S. C. , K. F. na rzecz (...) z siedzibą w G. kwotę 12.801,97zł z odsetkami: ⚫ umownymi w wysokości 40% w stosunku rocznym, liczonymi od kwoty 11.500,51zł od dnia 6 marca 2003r. do dnia zapłaty, ⚫ ustawowymi liczonymi od kwoty 1.301,46zł od dnia 6 marca 2003r. do dnia zapłaty oraz kwotę 2.690,60zł tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 2.415zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2003r., Sąd nadał prawomocnemu nakazowi zapłaty klauzulę wykonalności / d. załączone akta I Nc 162/03 Sądu Rejonowego w Łęczycy: k. 18 – nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 26 marca 2003r. / . W dniu 27 maja 2003r. do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Łęczycy wpłynął wniosek (...) z siedzibą w G. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikom solidarnym E. C. , S. C. , K. F. w celu wyegzekwowania należności pieniężnej zasądzonej nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia 26 marca 2003r., sygn. akt I Nc 162/03 / d. załączone akta Km 560/03 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Łęczycy A. R. : k. 1 – wniosek o wszczęcie egzekucji przeciwko dłużnikom solidarnym / . Postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko E. C. w sprawie Km 560/03 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Łęczycy A. R. nie zostało zakończone / okoliczność bezsporna / . Na poczet zadłużenia wynikającego z nakazu zapłaty z dnia 26 marca 2003r., dłużnicy solidarni E. C. , S. C. , K. F. , dokonali łącznie wpłaty, w tym kwoty ściągnięte przez komornika w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w wysokości 64.229,69zł. Pomimo tego zadłużenie powódki w stosunku do pozwanego, wynikające z nakaz zapłaty, wynosi na dzień ostatniej wpłaty zamieszczonej w aktach komorniczych wynosi: 7.879,60zł, a wysokość spłaty zadłużenia wynosi 5.120,40zł. Powódka i poręczyciele pożyczki, wpłacając prawie pięciokrotność wysokości otrzymanej pożyczki, spłacili dopiero 39,40% jej kapitału / d. k. 135-136; k. 155; k. 189 – opinia biegłej sądowej z zakresu księgowości M. K. / . Z tytułu spłaty zaciągniętej pożyczki w wysokości 13.000zł, powódka E. C. wpłaciła kwotę 69.554,03zł / d. k. 198 – ustna uzupełniająca opinia biegłej sądowej z zakresu księgowości M. K. / . Zadłużenie E. C. w stosunku do (...) z siedzibą w G. , wynikające z nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia 26 marca 2003r., sygn. akt I Nc 162/03, wynosi 7.879,60zł plus odsetki umowne w wysokości 40% w stosunku rocznym liczone od dnia 6 czerwca 2013r. plus koszty komornicze / d. k. 157-158 – ustna uzupełniająca opinia biegłej sądowej z zakresu księgowości M. K. / . Rozliczając zadłużenie powódki wynikające z nakazu zapłaty z dnia 26 marca 2003r., w ten sposób, że wpłacane należności pieniężne zaliczane są w pierwszej kolejności na należności uboczne, następnie na poczet należności głównej, E. C. miałaby nadpłatę w wysokości 12.985,84zł. Jeżeli natomiast dokonywane wpłaty i wyegzekwowane kwoty będą zaliczane najpierw na koszty, odsetki i na końcu na sumę należność główną, to powódka posiada zadłużenie w wysokości 7.879,60zł plus odsetki umowne w wysokości 40% w stosunku rocznym / d. k. 256-275; e-protokół rozprawy z dnia 19 grudnia 2016r, - 00:01:11 -00:13:45 – opinia biegłej sądowej z zakresu księgowości A. W. /. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanego powyżej materiału dowodowego w postaci dowodów z dokumentów i opinii biegłych sądowych z zakresu księgowości M. K. / k. 132-136; k. 155; 157-158; 187-190; 198verte / i A. W. / k. 256-275; e-protokół rozprawy z dnia 19 grudnia 2016r, - 00:01:11 -00:13:45 / . Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadka W. O. / k. 111-112 / , albowiem były one logiczne, konsekwentne spójne i znajdowały swoje potwierdzenie zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie. Opinie biegłych sądowego z zakresu księgowości M. K. i A. W. , z uwzględnieniem pisemnych i ustnych opinii złożonych przez biegłe na rozprawie są, w ocenie Sądu, rzetelne, fachowe, nie posiadają spekulacyjnego charakteru i jako takie w pełni przydatne dla celów dowodowych. Opinie zostały sporządzone zgodnie z zakreślonymi tezami dowodowymi, w oparciu o wnikliwą analizę akt sprawy oraz własną wiedzę biegłych, zaś zgłoszone strony postępowania wątpliwości, co do opinii pisemnej zostały dodatkowo wyjaśnione przez biegłą A. W. w ustnej opinii złożonej na rozprawie w dniu 19 grudnia 2016r. Po złożeniu tej uzupełniającej opinii pozwany nie kwestionował już opinii biegłej, nie złożył także wniosku o powołanie innego biegłego. Sąd uznał za wiarygodne dowody z dokumentów zgromadzone w aktach sprawy, albowiem, w ocenie Sądu, w toku postępowania nie ujawniła się żadna okoliczność, która podważyłaby wiarygodność tych dowodów. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powództwo zasługuje na uwzględnienie. Powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego stanowi środek prawny przyznany dłużnikowi, zmierzający do zwalczania tytułu wykonawczego w całości, w części albo do jego ograniczenia. Wyrok pozbawiający wykonalności tytuł wykonawczy w całości uniemożliwia prowadzenie jakiejkolwiek egzekucji na podstawie takiego tytułu. Przepisy o powództwach przeciwegzekucyjnych otwierają drogę procesu cywilnego dla dłużnika i osoby trzeciej w celu obrony przed postępowaniem egzekucyjnym w wypadku, gdy postępowanie to narusza ich prawa podmiotowe / wynikające z prawa materialnego /. Droga ta nie przysługuje, gdy zostało naruszone tylko prawo formalne / przepisy postępowania egzekucyjnego /. Powódka E. C. oparła żądanie powództwa przeciwegzekucyjnego na przepisie art. 840§1 pkt 2 k.p.c. i art. 5 k.c. Przepis art. 840§1 pkt 1 k.p.c. w istotnym zakresie stanowi, że powództwo opozycyjne / żądanie – pozbawienia tytułu egzekucyjnego w całości lub części albo ograniczenia / może opierać się na tym, że po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło lub nie może być egzekwowane. Do zdarzeń w rozumieniu art. 840§1 pkt 2 k.p.c. należy zaliczyć zjawiska i stany świata zewnętrznego oraz objawy wewnętrznego życia stron, z którymi przepisy prawa materialnego łączą wygaśniecie zobowiązań albo, które powodują niemożność egzekwowania świadczeń wynikających z tytułu egzekucyjnego / E. Wengrek „Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz do części drugiej kodeksu postępowania cywilnego” Tom I, Wydawnictwo Zrzeszenia Prawników Polskich, Warszawa 1994r., s. 358 /. W orzecznictwie do zdarzeń powodujących wygaśnięcie zobowiązania zaliczono min.: wykonanie zobowiązania / art. 450 k.c. /, świadczenie w miejsce wykonania / datio in solutum - art. 453 k.c. /, trwałą i nieprzemijającą niemożliwość świadczenia, będącą skutkiem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności / art. 475 k.c. /, potrącenie / art. 498 k.c. /, odnowienie / art. 506 k.c. /, zwolnienie dłużnika z długu przez wierzyciela / art. 508 k.c. /, zmianę wierzyciela / art. 509 k.c. /, wydanie wyroku na korzyść jednego z dłużników solidarnych w następstwie uwzględnienia zarzutu wspólnego wszystkim dłużnikom solidarnym / art. 375§2 k.c. / oraz wejście w życie nowych przepisów prawa, jeżeli nowy przepis stwierdza wygaśnięcie wcześniej ustalonego zobowiązania. Natomiast do zdarzeń, wskutek których zobowiązanie nie może być egzekwowane zaliczono: przedawnienie roszczenia / art. 117 k.c. /, przemijającą niemożliwość świadczenia, odroczenie spełnienia zobowiązania przez wierzyciela, rozłożenie spłaty świadczenia na raty, prawo zatrzymania rzeczy do chwili zaspokojenia lub zabezpieczenia przysługujących dłużnikowi roszczeń, uprawomocnienie się wyroku w procesie petytoryjnym. Bezsprzecznie w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z wymienionych wyżej okoliczności, gdyż, co jest bezsporne między stronami postępowania, żadna z nich nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Jedynie, co również jest niesporne, powódka w części zaspokoiła roszczenie pozwanego wynikające z tytułu wykonawczego. Stosowanie przepisu art. 5 k.c. i jego wykładnia w orzecznictwie, także Sądu Najwyższego, przeszła istotną ewolucję. Aktualnie utrwalony jest zarówno w orzecznictwie, jak również w doktrynie pogląd, że art. 5 k.c. nie może stanowić samodzielnej podstawy powództwa, co oznacza, że bezpośrednio na jego podstawie nie można oprzeć żądań. Podstawę taką stanowią inne przepisy prawne, których przesłanki zostały spełnione w związku z zaistnieniem nadużycia prawa. W przypadku powództwa opozycyjnego podstawą tą jest art. 840§1 pkt 2 k.p.c. Musiałaby zatem zachodzić sytuacja, w której po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie nie może być aktualnie egzekwowane. Zobowiązanie nie mogłoby być egzekwowane, ponieważ byłoby to w danym momencie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego / wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2002r., II CKN 943/00, LEX nr 521921 /. W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sytuacja taka zachodzi. Niewątpliwie w przedmiotowej sprawie doszło do częściowego spełnienia świadczenia na rzecz pozwanego, co w sposób niebudzący najmniejszych wątpliwości wynika z opinii biegłych sądowych z zakresu rachunkowości M. K. i A. W. , a nadto nie jest to kwestionowane przez żadną ze stron postępowania. Po powstaniu tytułu egzekucyjnego, dłużnicy solidarni E. C. , S. C. , K. F. , dokonali łącznie wpłaty, w tym kwoty ściągnięte przez komornika w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w wysokości 64.229,69zł. Pomimo tego zadłużenie E. C. w stosunku do (...) z siedzibą w G. , wynikające z nakazu zapłaty, nadal wynosi 7.879,60zł plus należne odsetki. Powódka i poręczyciele pożyczki, wpłacając prawie pięciokrotność wysokości otrzymanej pożyczki, spłacili dopiero 39,40% jej kapitału. Podkreślić należy, iż gdyby rozliczać zadłużenie powódki wynikające z nakazu zapłaty z dnia 26 marca 2003r., stosownie do treści art. 451 k.c. , w ten sposób, że wpłacane należności pieniężne zaliczane są w pierwszej kolejności na należności uboczne, następnie na poczet należności głównej, E. C. miałaby nadpłatę w wysokości 12.985,84zł. Jeżeli natomiast dokonywane wpłaty i wyegzekwowane kwoty będą zaliczane najpierw na koszty, odsetki i na końcu na sumę należność główną, zgodnie z dyspozycją art. 1026§2 k.p.c. , to powódka posiada zadłużenie w wysokości 7.879,60zł plus odsetki umowne w wysokości 40% w stosunku rocznym. Reguły interpretacyjne art. 451 k.c. , dotyczące sposobu zaliczania świadczenia spełnionego przez dłużnika nie znajdują zastosowania, jeżeli wierzyciel zaspokajany jest w drodze egzekucji, a nie przez dobrowolną zapłatę. W sytuacji zaspakajania roszczenia wierzyciela w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, sposoby zarachowania ściągniętego świadczenia pieniężnego regulują przepisy art. 1026§2 k.p.c. Mając na uwadze ustalenia faktyczne poczynione w rozpoznawanej sprawie, wysokość spłaconego zobowiązania, a nadto, iż poprzez działanie pozwanego, który w piśmie skierowanym do pracodawcy powódki, poinformował, iż zadłużenie E. C. wynikające z zawartej umowy pożyczki zostało spłacone, spowodował, że zadłużenie powódki zaczęło gwałtownie wzrastać z uwagi na bardzo wysokie odsetki karne, Sąd uznał, iż mając na uwadze dyspozycję art. 5 k.c. , żądanie powódki jest uzasadnione. Sąd miał na uwadze, iż po powstaniu tytułu wykonawczego, dłużnik spłacił część zobowiązania, która stanowi wielokrotność zaciągniętej kwoty pożyczki. Artykuł 5 k.c. jest jednym z przepisów kodeksu cywilnego zawierającym tzw. klauzule generalne, mającym największe z nich wszystkich znaczenie ze względu na najszersze pole zastosowania. Klauzula generalna zasad współżycia społecznego zastąpiła w kodeksie cywilnym i w innych ustawach z zakresu prawa cywilnego dawne klauzule słuszności, dobrej wiary, porządku publicznego, dobrych obyczajów oraz zwyczajów uczciwego obrotu. W wyroku z dnia 28 listopada 2001r., IV CKN 1756/00, LEX nr 80259, Sąd Najwyższy stwierdził, że treść zasad współżycia społecznego nie jest zdefiniowana. Z uwzględnieniem, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej / art. 2 Konstytucji /, należy przyjąć, że odwołanie się do zasad współżycia społecznego oznacza odwołanie się do idei słuszności w prawie i do powszechnie uznawanych wartości w kulturze naszego społeczeństwa. Ujmując rzecz ogólnie, można przyjąć, że przez zasady współżycia społecznego należy rozumieć podstawowe zasady etycznego i uczciwego postępowania. Z art. 5 k.c. nie wynika, aby jego stosowanie było w pewnym określonym rodzaju spraw cywilnych wyłączone. Taki wniosek wynika też z faktu, że powyższy przepis, będąc normą ogólną, nie precyzuje, co należy rozumieć przez zasady współżycia społecznego, czy też społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa. Stosowanie art. 5 k.c. może wchodzić w grę w każdym wypadku, gdy w świetle oceny określonego stanu faktycznego, przy uwzględnieniu treści konkretnej normy prawnej włącznie z jej celem, można mówić o tym, iż korzystanie przez osobę zainteresowaną z przysługującego mu prawa podmiotowego pozostaje w sprzeczności z określonymi w nim zasadami. Zasady współżycia społecznego w rozumieniu art. 5 k.c. są pojęciem pozostającym w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności danej sprawy i w takim całościowym ujęciu wyznaczają podstawy, granice i kierunki rozstrzygnięcia w sytuacjach wyjątkowych, które przepis ten ma na względzie. Żądanie przez (...) z siedzibą w G. oddalenia powództwa przeciwegzekucyjnego, a co się z tym wiąże, żądanie dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy świadczenie pieniężne świadczone przez powódkę jest pięciokrotnie większe niż świadczenie pozwanego, to takie działanie pozwanego, stanowi naruszenie zasad współżycia społecznego i nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Unormowanie art. 5 k.c. „przełamuje zasadę, że wszystkie prawa podmiotowe korzystają z ochrony prawnej” / wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2009r., IV CSK 290/09, LEX nr 560607 /. W związku z tym art. 5 k.c. może być stosowany tylko jako szczególny wyjątek. Do zastosowania art. 5 k.c. konieczne jest wystąpienie trzech podstawowych przesłanek: istnienie prawa, które zostaje nadużyte, czynienie z niego użytku oraz sprzeczność tego użytku z kryteriami nadużycia prawa. Na uwagę zasługuje zwłaszcza pierwsza przesłanka, wskazująca na istnienie nadużywanego prawa. W orzecznictwie Sądu Najwyższego nadużycie prawa podmiotowego to też zachowanie rażące i nieakceptowalne / wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 1997r., II CKN 118/97, OSP 1998/1/3 /. Zwroty użyte w art. 5 k.c. , zdaniem Sądu Najwyższego, w istocie oznaczają odesłanie do zasad słuszności, dobrej wiary w sensie obiektywnym, zasad uczciwości obowiązującej w stosunkach cywilnoprawnych i zasady lojalności wobec partnera / uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2000r., I CKN 308/00, LEX nr 52468 /. W innych wyrokach akcentuje się moralny wymiar zasad współżycia społecznego, podkreślając, że stwierdzenie nadużycia prawa wymaga skonkretyzowania działań, które „pozostają w sprzeczności z normami moralnymi godnymi ochrony i przestrzegania w społeczeństwie”. Na treść zasad współżycia społecznego składają się, w ocenie Sądu Najwyższego, „akceptowane i godne ochrony reguły rzetelnego postępowania w stosunkach społecznych” / wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 1998r., I CKN 459/97, LEX nr 78424 /. Wyżej wskazano, iż zasady współżycia społecznego odnoszą się m.in. do zasad uczciwości obowiązującej w stosunkach cywilnoprawnych i zasady lojalności wobec partnera. Sąd ma świadomość, iż zaciągnięte zobowiązania należy wykonywać, a prawomocne orzeczenia sądowego winny by wykonane, jednakże w realiach rozpoznawanej sprawy, tak wysoka spłata świadczenia, nie może w świetle zasad współżycia społecznego, być uznana jako wypełnienie jedynie w 40% zaciągniętego zobowiązania i w konsekwencji prowadzić do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. To nie tylko postawa powódki, która terminowo nie spłacała zaciągniętej pożyczki, ale również postawa pozwanego, który bezpodstawnie wycofał zajęcie u pracodawcy powódki i spowodował, iż lawinowo zaczęło narastać zadłużenie E. C. . Należy także pamiętać, iż to pozwany, jako podmiot profesjonalnie zajmujący się udzielaniem „pozabankowych” pożyczek, zagwarantował sobie bardzo wysokie odsetki za opóźnienie. Wysokość tych odsetek wynosiła 40% w stosunku rocznym była, w ówczesnym stanie prawnym dozwolona, obecnie ta wysokość jest znacznie ograniczona. Sąd uznał, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy została naruszona przez pozwanego klauzula dobrych obyczajów i zwyczaju uczciwego obrotu. Mając powyższe na uwadze, przedstawione powyżej okoliczności, w sytuacji, gdy po powstaniu tytułu wykonawczego, powódka spłaciła część zobowiązania wynikającego z nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia 26 marca 2003r., sygn. akt I Nc 162/03, przy czym spłacona kwota 69.554,03zł stanowi pięciokrotność zaciągniętego zobowiązania w wysokości 13.000zł, na postawie art. 840§1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 5 k.c. , Sąd pozbawiał w całości wykonalności tytuł wykonawczy - nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia 26 marca 2003r., sygn. akt I Nc 162/03, zaopatrzony w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w Łęczycy z dnia 17 kwietnia 2003r. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98§1 i §3 k.p.c. W konsekwencji uwzględnienia powództwa w całości stwierdzić należy, że pozwany przegrał proces w całości. Zgodnie z dyspozycją art. 98§1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Dlatego też Sąd zasądził zasądza od (...) z siedzibą w G. na rzecz E. C. kwotę 2.952zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, na którą to kwotę złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu powódce E. C. , w wysokości 2.400zł, powiększone o należny podatek VAT, zgodnie z § 6 pkt 5 w zw. z §2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu / tj. Dz. Z 2013r., poz. 461 ze zm. /. Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych / t. j. Dz. U. z 2016r., poz. 623 /, Sąd nakazał pobrać od (...) z siedzibą w G. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Łęczycy kwotę 510zł tytułem nieuiszczonej opłaty sądowej od uiszczenia, której powódka E. C. była zwolniona oraz kwotę 5.998,71zł tytułem zwrotu wydatków na opinie biegłych tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa.