← Polska

Sad powszechny, III AUa 1626/13

Sygn.akt III AUa 1626/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2013r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Bohdan Bieniek (spr.) Sędziowie: SA Alicja Sołowińska SA Piotr Prusinowski Protokolant: Barbara Chilimoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. w B. sprawy z odwołania G. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o świadczenie przedemerytalne na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt V U 316/12 I. oddala apelację; II. przyznaje radcy prawnemu P. K. wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym w kwocie 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych, w tym należny podatek od towarów i usług i nakazuje wypłacić tę kwotę ze Skarbu Państwa (kasa Sądu Apelacyjnego w Białymstoku). Sygn. akt III AUa 1626/13 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z dnia 16 lutego 2012 roku, wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2004 roku, Nr 120, poz. 1252 ze zm.), odmówił G. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organ rentowy stwierdził, że nie spełnia ona warunków do przyznania dochodzonego świadczenia określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, ponieważ u ostatniego pracodawcy nie była zatrudniona przez wymagany okres co najmniej 6 miesięcy. G. S. w odwołaniu od powyższej decyzji domagała się przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Podniosła, że w okresie od dnia 1 kwietnia 2010 roku do dnia 11 czerwca 2011 roku pracowała u tego samego pracodawcy, zatem spełnia wszystkie przesłanki niezbędne do nabycia prawa do dochodzonego świadczenia. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku po rozpoznaniu powyższego odwołania, wyrokiem z dnia 31 maja 2012 roku zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał G. S. świadczenie przedemerytalne od dnia 17 stycznia 2012 roku. Sąd I instancji ustalił, że odwołująca zawarła umowę o pracę tymczasową z agencją pracy (...) U. K. z siedzibą w B. na okres próbny od dnia 1 kwietnia 2010 roku do dnia 30 kwietnia 2010 roku oraz na okres od dnia 1 maja 2010 roku do dnia 31 marca 2011 roku na stanowisku kasjera-sprzedawcy w sklepie (...) w B. . Pracodawcą użytkownikiem była Firma Handlowo-Usługowa (...) T. K. w B. . Umowa o pracę tymczasową została rozwiązana w dniu 31 grudnia 2010 roku na mocy porozumienia stron z powodu likwidacji zakładu pracy. Następnie odwołująca zawarła umowę o pracę na czas określony od dnia 10 stycznia 2011 roku do dnia 9 stycznia 2014 roku z Firmą Handlowo-Usługową (...) T. K. w B. na stanowisku kasjera-sprzedawcy, którą wykonywała również w sklepie (...) w B. . Powyższa umowa została rozwiązana za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę z dniem 11 czerwca 2011 roku. Sąd I instancji wskazał, iż G. S. ubiega się o świadczenie przedemerytalne na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2004 roku, Nr 120, poz. 1252 ze zm.). Okolicznością sporną było to, czy odwołująca była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy w ostatnim zakładzie pracy, z którym stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Sąd Okręgowy stwierdził, że zasady zatrudniania pracowników tymczasowych przez agencję pracy tymczasowej regulują przepisy ustawy z dnia 9 lipca 2003 roku o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (Dz. U. z 2003 roku, Nr 166, poz. 1608 ze zm.). Wskazał, iż z zeznań świadka T. K. wynikało, że prowadzi on działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo-Usługowa (...) T. K. w B. . W ramach tej działalności prowadzi cztery sklepy spożywcze. Agencja pracy (...) U. K. z siedzibą w B. pozyskiwała pracowników do pracy w należących do niego sklepach, zaś miejscem wykonywania pracy przez pracownika zatrudnionego przez agencję pracy tymczasowej był sklep (...) w B. . Świadek podał, że odwołująca najpierw pracowała w jego sklepie na podstawie umowy o pracę tymczasową zawartą z agencją pracy (...) U. K. z siedzibą w B. , zaś następnie na podstawie umowy o pracę zawartej z Firmą Handlowo-Usługową (...) T. K. w B. . Na podstawie zarówno umowy o pracą tymczasową, jak również na podstawie późniejszej umowy o pracę G. S. wykonywała pracę na stanowisku kasjera-sprzedawcy w sklepie (...) w B. . Nadto świadek wskazał, iż w obu tych okresach faktycznie to on wypłacał odwołującej wynagrodzenie. W okresie zatrudnienia przez agencję pracy tymczasowej przekazywał wynagrodzenie za pośrednictwem agencji, zaś w ostatnim czasie wypłacał je bezpośrednio. Nie ulegało wątpliwości, że pracodawcą G. S. w okresie od dnia 1 kwietnia 2010 roku do dnia 11 czerwca 2011 roku była Firma Handlowo-Usługowa (...) T. K. w B. . W odniesieniu do okresu, kiedy odwołująca pracowała w oparciu o umowę o pracę tymczasową, Sąd I instancji uznał, że nie była ona pracownikiem agencji pracy tymczasowej - (...) U. K. z siedzibą w B. . G. S. nie wykonywała bowiem na rzecz agencji pracy tymczasowej żadnych czynności wynikających z umowy. Była zatrudniona jako pracownik tymczasowy w celu wykonywania pracy na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy użytkownika, tj. Firmy Handlowo-Usługowej (...) T. K. w B. na stanowisku kasjera-sprzedawcy w sklepie (...) w B. . Stąd Sąd Okręgowy uznał, że również w okresie zatrudnienia na podstawie umowy o pracę tymczasową pracodawcą odwołującej była Firma Handlowo-Usługowa (...) T. K. w B. , tj. pracodawca użytkownik. Z powyższych względów Sąd I instancji uznał, że odwołująca była zatrudniona w Firmie Handlowo-Usługowej (...) T. K. w B. przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, zatem spełnia wszystkie określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych warunki do przyznania dochodzonego świadczenia. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy jak w sentencji wyroku orzekł na podstawie art. 477

(14)§ 2 k.p.c. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie: - art. 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2004 roku, Nr 120, poz. 1252 ze zm.) poprzez przyjęcie, że G. S. udowodniła, iż u ostatniego pracodawcy Firmy Handlowo-Usługowej (...) T. K. w B. pracowała przez okres dłuższy niż 6 miesięcy i w związku z tym spełnia warunki do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, - art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie przez Sąd ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegających na ustaleniu, że G. S. była zatrudniona w Firmie Handlowo-Usługowej (...) T. K. w B. , należącej do T. K. , przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, podczas gdy w tym okresie od dnia 1 kwietnia 2010 roku do dnia 31 grudnia 2010 roku została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych przez agencję pracy tymczasowej - (...) U. K. z siedzibą w B. , a w okresie od dnia 10 stycznia 2011 roku do dnia 11 czerwca 2011 roku przez Firmę Handlowo-Usługową (...) T. K. w B. . Wskazując na powyższe zarzuty organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania. Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 30 października 2012r. w sprawie III AUa 728/12 zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie od decyzji organ rentowego z dnia 16 lutego 2012r. Jednocześnie Sąd Apelacyjny wyraził pogląd, iż G. S. nie spełnia warunku zatrudnienia przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy w ostatnim zakładzie pracy, z którym stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Ostatnim zakładem pracy była Firma Handlowo-Usługowa (...) T. K. w B. , z którą odwołującą łączył stosunek pracy przez 5 miesięcy oraz 3 dni. Poprzednio była zatrudniona u innego pracodawcy - agencji pracy (...) U. K. z siedzibą w B. . Zatem brak jest możliwości zliczenia obu tych okresów zatrudnienia na potrzeby ustalenia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Bez znaczenia dla prawa odwołującej do dochodzonego świadczenia pozostaje okoliczność, że T. K. , prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo-Usługowa (...) T. K. w B. , w dniu 25 grudnia 2010 roku (tj. w okresie zatrudnienia przez agencję pracy tymczasowej) dokonał wpisu w legitymacji ubezpieczeniowej G. S. . W okresie od dnia 1 kwietnia 2010 roku do dnia 31 grudnia 2010 roku podmiotem uprawnionym do potwierdzenia ubezpieczenia odwołującej była agencja pracy (...) U. K. z siedzibą w B. , jako jej pracodawca. Od powyższego orzeczenia wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2013r. w sprawie I UK 57/13 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. W pisemnych motywach wyżej wskazanego orzeczenia wskazano na konieczność rozróżnienia na tle przedmiotowej sprawy dwóch pojęć, a mianowicie pojęcia pracodawcy i zakładu pracy. W związku z tym wykładnia art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych powinna obejmować wnioskodawczynię, bowiem znaczenie ma ten sam zakład pracy znaczeniu przedmiotowym. Zatem można przyjąć, że gdyby nie likwidacja agencji pracy tymczasowej, to wystąpiłaby krótka przerwa w zatrudnieniu skarżącej na początku stycznia 2010r., skoro już pracowała w tym samym zakładzie pracy i na tym samym stanowisku. W konsekwencji w przypadku regulacji z art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych znaczenie ma zatrudnienie w zakładzie, który zwalnia pracowników z określonych przyczyn, a nie zatrudnienie wyłącznie u jednego indywidualnego pracodawcy. Obejmuje to zwłaszcza osobę o odpowiednio długim stażu ubezpieczeniowym. Sąd Apelacyjny po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych. I tak G. S. w okresie od dnia 1 kwietnia 2010 roku do dnia 31 grudnia 2010 roku pracowała na podstawie umowy o pracę tymczasową zawartej z agencją pracy (...) U. K. z siedzibą w B. na stanowisku kasjera-sprzedawcy w sklepie (...) w B. . Pracodawcą użytkownikiem była Firma Handlowo-Usługowa (...) T. K. w B. . Następnie w okresie od dnia 10 stycznia 2011 roku do dnia 11 czerwca 2011 roku odwołująca pracowała na podstawie umowy o pracę zawartej z Firmą Handlowo-Usługową (...) T. K. w B. , na podstawie której również świadczyła pracę na stanowisku kasjera-sprzedawcy w sklepie (...) w B. . Przedmiotowe okoliczności nie są kwestionowane w apelacji. Dalej trzeba też stwierdzić, że skarżący nie neguje również przyczyny rozwiązania stosunku pracy z wnioskodawczynią przez ostatniego pracodawcę. Nie przeczy zdarzeniom związanym z długością okresów składkowych, rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy, odpowiednim okresem pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Bezsporne jest też to, że skarżąca nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny podjęcia innej pracy zarobkowej w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Stąd też okolicznością sporną w sprawie było to, czy odwołująca spełnia warunek zatrudnienia przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy w ostatnim zakładzie pracy, z którym stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. W konsekwencji rozstrzygnięcie sprowadza się do wykładni prawa materialnego, a mianowicie wykładni art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2004 roku, Nr 120, poz. 1252 ze zm.) w związku z przepisami ustawy z dnia 9 lipca 2003 roku o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (Dz. U. z 2003 roku, Nr 166, poz. 1608 ze zm.). Jednocześnie trzeba też podkreślić, iż zgodnie z treścią art. 398 20 kpc sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd Najwyższy. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd Najwyższy. W związku z tym należy przypomnieć, że stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 roku, Nr 69, poz. 415 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o promocji zatrudnienia”, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn. W pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę na brzmienie wyżej powołanego przepisu. Jego treść nie pozostawia wątpliwości, że w tym wypadku [ art.2 ust.1 pkt 2 ] chodzi nie o pracodawcę, lecz o zakład pracy w znaczeniu przedmiotowym. Do takiego wniosku należy dojść poprzez porównanie brzmienia treści art. 2 ust.1 pkt 1 z pkt 2 tego przepisu. Oczywiście pojęcie zakładu pracy zostało zastąpione od roku 1996r. pojęciem pracodawcy. Do tego ostatniego też terminu odsyła ustawa z dnia 13 marca 2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników . Pojęcie pracodawcy i zakładu pracy rozróżnia też ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy [ art. 2 ust.1 pkt 29 litera a-d ]. Pozwala to na stwierdzenie, że pojęcie przyczyn dotyczących pracodawcy jest zakresowo węższe niż przyczyny dotyczące zakładu pracy. W konsekwencji prowadzi to do wniosku, że rozróżnienie ustawodawcy na zatrudnienie u pracodawcy i zatrudnienie w zakładzie pracy nie jest przypadkowe. Zatem wykładnia art. 2 ust.1 pkt 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych nie może być tożsama z wykładnią art. 2 ust.1 pkt 2 tej samej ustawy. Przecież pkt 2 analizowanego przepisu obejmuje osoby o relatywnie dłuższym okresie zatrudnienia, bowiem wymaga 30 letniego okresu od kobiet i 35 letniego okresu od mężczyzn. W rezultacie należy interpretować, że okres 6 miesięcznego zatrudnienia o jakim mowa w art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych dotyczy nie zatrudnienia u jednego pracodawcy, lecz zatrudnienia w tym samym zakładzie pracy. Oczywiście wprowadzenie wymogu zatrudnienia przez 6 miesięcy miało na celu wyeliminowanie stosunków pracy obarczonych wadą nieważności [ art. 83 kc ]. W przypadku wnioskodawczyni ów warunek jest spełniony w ten sposób, że w tym samym zakładzie pracy [ w znaczeniu przedmiotowym] wykonywała ona pracę przez okres ponad 6 miesięcy. W tym miejscu przypomnieć wypada, że od dnia 1 kwietnia 2010 roku do dnia 31 grudnia 2010 roku, a następnie od dnia 10 stycznia 2011 roku do dnia 11 czerwca 2011 roku wnioskodawczyni była zatrudniona na stanowisku kasjera u wykonywała obowiązki de facto w jednym zakładzie, a mianowicie Firmie Handlowo-Usługowej (...) T. K. w B. . Jednocześnie nie można tak odkodowywać spornej normy, iż chodzi wyłącznie o zatrudnienie ciągłe, to znaczy dzień po dniu. Nadto można też zauważyć, że poprzedni pracodawca użytkownik powierzył ubezpieczonej dalej tę samą pracę na podstawie umowy o pracę. W końcu trzeba podkreślić, że prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która ma odpowiednio długi staż ubezpieczeniowy i traci pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc nie jest zasadny, bowiem Sąd I instancji nie dopuścił się wadliwych ustaleń faktycznych. W konsekwencji Sąd Apelacyjny podziela zatem stanowiska Sądu Okręgowego, w zakresie w jakim uznał on, że wnioskodawczyni spełnia wszelkie przesłanki do uzyskania spornego świadczenia. Po pierwsze G. S. spełnia warunek zatrudnienia przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy w zakładzie pracy, z którym stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Po wtóre ów stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy . Po trzecie wnioskodawczyni posiada odpowiedni wiek [55 lat], a nadto pobierała przez 6 miesięcy zasiłek dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki, a w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych. Po czwarte złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Ostatnie okoliczności uprawniające nie były kwestionowane przez organ rentowy, w szczególności przyczyna ustania zatrudnienia. Dlatego też zarzut apelacyjny naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych okazał się nieuzasadniony. Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację pozwanego. O kosztach zastępstwa procesowego za instancję kasacyjną orzeczono na podstawie art. 98 kpc w związku z § 12 ust. ust.4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 roku, Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.