Sygn. akt : VU 809/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 października 2013 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Regina Stępień Protokolant : Klaudia Treter po rozpoznaniu w dniu 10 października 2013 r. w Legnicy sprawy z wniosku J. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o emeryturę na skutek odwołania J. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 15 kwietnia 2013 roku znak (...) oddala odwołanie. Sygn. akt VU 809/13 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. na mocy decyzji z dnia 15 kwietnia 2013 r., znak (...) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 02 kwietnia 2013r. odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury. W uzasadnieniu organ rentowy podał, powołując się na art. 184 ust.1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz na § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , iż wnioskodawca nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zdaniem organu rentowego ubezpieczony w dniu wejścia w życie ustawy ( 01 styczeń 1999r. ) udowodnił 30 lat, 3 miesiące i 5 dni okresów składkowych oraz 1 rok, 3 miesiące i 26 dni okresu pracy w warunkach szczególnych wobec wymaganych 15 lat. Organ uwzględnił do pracy w szczególnych warunkach okres zatrudnienia w (...) Oddział (...) w L. od dnia 01.07.1971r. do 26.10.1972r.. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie zaliczył wnioskodawcy do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia: - od 01 września 1968r. do 30 czerwca 1971r. w (...) Oddział (...) w L. na podstawie świadectwa pracy z dnia 07.11.1974r., ponieważ był zatrudniony w charakterze ucznia i nie miało to charakteru umowy o pracę ( uczeń nie miał statusu pracownika ), natomiast zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z 1983r. przepisy w/w rozporządzenia stosuje się do pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze; - od 12 listopada 1974r. do 15 maja 1976r. w (...) . Wojewódzki Zakład (...) Oddział w L. , ponieważ nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze sporządzonego przez zakład pracy; - od 16 maja 1976r. do 31 marca 1983r. w Spółdzielni (...) Oddział w L. , ponieważ nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze sporządzonego przez zakład pracy; - od 01 kwietnia 1983r. do 25 kwietnia 1990r. w Spółdzielni Usług (...) w L. , ponieważ nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze sporządzonego przez zakład pracy; - od 26 kwietnia 1990r. do 31 grudnia 1998r. w (...) Spółdzielni (...) w L. na podstawie przedłożonej dokumentacji zastępczej, ponieważ na jej podstawie nie można określić charakteru pracy ściśle wg wykazu, działu i pozycji powołanego Rozporządzenia RM oraz nie można określić zajmowanego stanowiska pracy zgodnie z wykazem, działem, pozycją i punktem zarządzenia resortowego lub uchwały właściwego ministra. Ponadto w świadectwie pracy z dnia 09.09.1999r. pracodawca stwierdza, że praca nie była wykonywana w szczególnych warunkach. Dnia 05 maja 2013r. wnioskodawca wniósł odwołanie od decyzji z dnia 15 kwietnia 2013r. domagając się jej zmiany i uwzględnienia okresów zatrudnienia od 12 listopada 1974r. do 31 grudnia 1994r. w charakterze kierowcy, konwojenta jako pracy w warunkach szczególnych i w konsekwencji przyznania emerytury. W odwołaniu ubezpieczony podnosi, iż wykonywał ciężkie prace załadunkowe i wyładunkowe przekraczające 10 ton dziennie, pracował w godzinach nocnych, po 14 godzin na dobę. Wnioskodawca wskazał w odwołaniu świadków: Z. P. , W. J. , J. G. . W odpowiedzi organu rentowego na powyższe odwołanie wnosi on o jego oddalenie. W uzasadnieniu Zakład Ubezpieczeń Społecznych powołał się na te same okoliczności, które wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: J. N. , ur. (...) , z zawodu kierowca mechanik. Na dzień 01 stycznia 1999r. wykazał 30 lat, 3 miesiące i 5 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Nie przystąpił do OFE. Udowodnił 1 rok, 3 miesiące i 26 dni stażu pracy w szczególnych warunkach. ( bezsporne ) W latach od 12 listopada 1974r. do 31 grudnia 1994r. wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku kierowcy, kierowcy-konwojenta w Wojewódzkim Zakładzie (...) Oddział w L. przekształconym w (...) Spółdzielnię (...) w L. . Dowód: akta ZUS – świadectwa pracy, k. 10- 16; przesłuchanie wnioskodawcy, k.
- W spornym okresie ubezpieczony był zatrudniony jako kierowca Ż. , konwojent, ładowacz. Jego praca polegała na rozwożeniu wyrobów mleczarskich m.in. mleka po przedszkolach, żłobkach, szkołach, zakładach pracy. Mleko przewożone było w konwiach o pojemności od 10 do 30 litrów. Jednorazowo przewoził on po 30 konwi i wykonywał nawet do trzech takich kursów dziennie. Wnioskodawca sam podejmował towar z magazynu, ładował do samochodu i wnosił do miejsca gdzie towar dostarczył. Następnie zabierał puste konwie i zawoził do mleczarni. Po takich kursach zajmował się jeszcze rozwożeniem paszy i folii dla rolników, zabieraniem od nich mleka i dostarczaniem go do mleczarni, przewożeniem otrębów z młyna z B. i M. , transportem kwasu siarkowego i mlekowego używanego do produkcji w mleczarni. Jako konwojent zajmował się również fakturami. Dowód: przesłuchanie wnioskodawcy, zeznania świadków, k. 38-
- Sąd zważył, co następuje: Odwołanie jest nieuzasadnione. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym przed 01 stycznia 1949r., będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt.1 , tj. innym niż 65 lat dla mężczyzn. Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1 , rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . I tak zgodnie z § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Z mocy art. 184 ust. 1 ustawy emerytalnej cytowane przepisy znajdują zastosowanie w stosunku do ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r., którym przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 , jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy ( 01.01.1999r. ) osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
- Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa ( ust. 2 ). W sprawie bezspornym był fakt, iż w dacie złożenia wniosku o emeryturę wnioskodawca miał wymagany przepisem art. 27 ustawy emerytalnej okres składkowy i nieskładkowy - 25 lat, osiągnął wymagany wiek 60 lat, nie przystąpił do OFE. Nadto – w ocenie organu rentowego – na dzień 01 stycznia 1999r. udowodnił 1 rok, 3 miesiące i 26 dni pracy w szczególnych warunkach wobec wymaganych 15 lat. Wnioskodawca wskazywał natomiast, że ma wymagany 15 – letni okres pracy w szczególnych warunkach, bowiem jako taki należy uznać okres zatrudnienia w Zakładach (...) w L. w okresie od 12 listopada 1974r. do 31 grudnia 1994r. jako konwojenta, kierowcy i ładowacza. Sąd podzielił stanowisko organu rentowego w tym zakresie, że wnioskodawca nie ma wymaganego 15 – letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. są okresy w których praca w szczególnych warunkach wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku i tylko praca wymieniona w wykazie A załącznika do rozporządzenia. Przy czym dla oceny czy konkretna praca była pracą wykonywaną w szczególnych warunkach decydujące znaczenie ma nie sama nazwa zajmowanego stanowiska a czynności w jej ramach faktycznie wykonywane ( vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt III AUa 1192/12 , LEX nr 1240032; wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt III AUa 1221/12, LEX nr 1294841). Do kognicji Sądu należy samodzielne ustalenie, jakie prace wykonywał wnioskodawca i czy prace te należy zaliczyć do prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( por. także wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt III AUa 910/12, LEX nr 1293579 ). Postępowanie sądowe o świadczenia emerytalno-rentowe regulowane jest przepisami kodeksu postępowania cywilnego , które nie zawiera ograniczeń dotyczących postępowania dowodowego co oznacza, iż okoliczności, od których uzależnione jest prawo do emerytury mogą być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego , w tym także zeznaniami świadków czy opiniami biegłych ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt III AUa 291/12, LEX nr 1223240 ). Z materiału dowodowego zgromadzonego w rozpatrywanej sprawie wynika, iż wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku kierowcy, kierowcy-konwojenta. Jednakże dopiero jego wyjaśnienia i zeznania świadków wskazały na czym praca ubezpieczonego faktycznie polegała. Wnioskodawca w spornym okresie przede wszystkim wykonywał prace kierowcy samochodu dostawczego jakim był Ż. . Nie można zatem zakwalifikować tego rodzaju czynności jako pracy kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych ( koparka, spycharka ), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów wymienionej w wykazie A, dziale VIII, poz.2 załącznika do rozporządzenia RM z 7 lutego 1983r.. Nie jest także pracą w warunkach szczególnych to, iż wnioskodawca w związku z transportem wyrobów mleczarskich musiał sobie sam ten towar załadować i wyładować. Ciężkie prace załadunkowe i wyładunkowe o których mowa w wykazie A, dziale VIII, poz.1 załącznika do Rozporządzenia dotyczą materiałów sypkich, pylistych, toksycznych, żrących lub parzących w transporcie o ogromnym ciężarze. Podnoszenie przez wnioskodawcę konwi o ciężarze 10 do 30 litrów mieści się w normie jako zwykły ciężar i nie może zostać zakwalifikowany jako ciężkie prace załadunkowe i wyładunkowe. Nawet gdyby uznać, iż czynności wykonywane przez wnioskodawcę były ciężkimi pracami załadunkowymi i wyładunkowymi to i tak nie można by ich zaliczyć do pracy w szczególnych warunkach bowiem nie była ona wykonywana stale ( codziennie ) i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy - § 2 ust.1 Rozporządzenia RM z 1983r.. Powyższe stwierdzenie oznacza, iż warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku, stale tj. ciągle wykonuje pracę w szczególnych warunkach i nie wykonuje w tym czasie żadnych innych czynności nie związanych z zajmowanym stanowiskiem. A zatem, w przypadku jednoczesnego wykonywania prac wymienionych w rozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43), z niewymienionymi, nawet gdy stosunek tych prac jest nieproporcjonalnie wysoki na rzecz tych pierwszych, przekreśla to możliwość uznania za pracę w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, jako, że nie była wykonywana stale, w pełnym wymiarze czasu pracy ( por. także wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt III AUa 1308/12, LEX nr 1286495; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt III AUa 1069/12, LEX nr 1312031 ). Należy zatem stwierdzić, iż ubezpieczony był przede wszystkim kierowcą pojazdu dostawczego, a prace załadunkowe i wyładunkowe były wykonywane obok, a nie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Na koniec warto podkreślić, iż praca w szczególnych warunkach jest pracą o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagająca wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia – art.32 ust.2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Jej wykonywanie powoduje szybsze obniżenie wydolności organizmu i szybszą utratę zdolności do zarobkowania stąd uzasadnione jest obniżenie wieku emerytalnego w stosunku do osób ją wykonujących. Jednakże dla oceny czy pracownik wykonywał pracę w warunkach szczególnych znaczenie mają konkretne warunki, w których jest ona wykonywana na danym stanowisku, mające z punktu widzenia ustawodawcy szkodliwy wpływ na organizm ludzki a nie samo przekonanie pracownika o wysokiej szkodliwości warunków pracy ( por. także wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt. III AUa 137/13, LEX nr 1312051; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 18 stycznia 2013r., sygn. akt III AUa 1203/12, LEX nr 1293590; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt III AUa 1181/12, LEX nr 1286481). Nie można zatem wnioskodawcy uznać okresu pracy w żądanym okresie jako pracy w szczególnych warunkach, której wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 kodeksu postępowania cywilnego oddalił odwołanie J. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 15 kwietnia 2013r., znak (...) .