Sad powszechny, VIII U 1527/16

Sygn. akt VIII U 1527/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 17 maja 2016 roku - znak (...) - Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. , po rozpatrzeniu wniosku M. M. z dnia 5 maja 2016 roku przyznał jej dodatek pielęgnacyjny na stałe, od dnia 1 maja 2013 roku, tj. za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, w którym złożono wniosek. Wysokość emerytury od dnia 1 marca 2016 roku wyniosła 1.334,75 zł, w tym dodatek pielęgnacyjny w wysokości 208,67 zł. /decyzja - k. 71 - akt ZUS/ W dniu 14 czerwca 2016 roku odwołanie od ww. decyzji złożyła M. M. , wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie dodatku pielęgnacyjnego za okres 9 lat. Podniosła, że mimo ukończenia 75 lat z dniem 8 czerwca 2007 roku, nie został jej przyznany dodatek pielęgnacyjny. / odwołanie - k. 2 - 4 / W odpowiedzi na odwołanie z dnia 1 lipca 2016 roku organ rentowy wniósł o jego oddalenie, argumentując tak jak w zaskarżonej decyzji. /odpowiedź na odwołanie - k. 9/ W toku postępowania pełnomocnik wnioskodawczyni poparła odwołanie i wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone ani w części ani w całości. Pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania. /stanowiska stron - e-protokół z dnia 18 stycznia 2017 roku - 00:01:08 - 00:01:49 - płyta - k. 38/ Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni M. M. urodziła się w dniu (...) . /okoliczność bezsporna, a nadto: wniosek o emeryturę - k. 1 akt ZUS/ Wnioskodawczyni po ukończeniu 75 roku życia otrzymywała emeryturę bez dodatku pielęgnacyjnego. /okoliczność bezsporna, a nadto: decyzje w aktach ZUS/ W dniu 5 maja 2016 roku wnioskodawczyni złożyła w ZUS wniosek o przyznanie dodatku pielęgnacyjnego od dnia nabycia do niego uprawnień. /okoliczność bezsporna, a nadto: podanie - k. 65/ Zaskarżoną decyzją z dnia 17 maja 2016 roku - znak (...) - Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. , po rozpatrzeniu wniosku M. M. z dnia 5 maja 2016 roku przyznał jej dodatek pielęgnacyjny na stałe, od dnia 1 maja 2013 roku, tj. za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, w którym złożono wniosek. /okoliczność bezsporna, a nadto: decyzja - k. 71 akt ZUS/ Tak ustalony stan faktyczny nie był sporny pomiędzy stronami. Szczegółowych ustaleń Sąd Okręgowy w Łodzi dokonał w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, w tym na podstawie powołanych dokumentów znajdujących się w aktach ZUS. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 887 ze zm. ) dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia, z zastrzeżeniem ust. 4 . W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że M. M. nie otrzymała należnego jej dodatku pielęgnacyjnego pomimo ukończenia 75 lat. Przedmiotem sporu było natomiast, za jaki okres powinien zostać wypłacony w tej sytuacji zaległy dodatek. Organ rentowy powołując się na art. 133 ust. 1 ustawy emerytalnej uznał, że wnioskodawczyni należy przyznać dodatek pielęgnacyjny na stałe, od dnia 1 maja 2013 roku, tj. za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, w którym złożono wniosek. Stanowisko to nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa ani w stanie faktycznym sprawy. Jak stanowi art. 133 ust. 1 ustawy emerytalnej w razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż: 1) od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu, z zastrzeżeniem art. 107a ust. 3; 2) za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt 1, jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego. W tym miejscu wskazać należy, że dodatek pielęgnacyjny, co wprost wynika z cytowanego wyżej art. 75 ustawy emerytalnej, nie jest przyznawany na wniosek, ale z urzędu, ponieważ organ rentowy dysponuje danymi do ustalenia tego uprawnienia. Także w piśmiennictwie wskazuje się, że ZUS przyznaje niejako z urzędu prawo do tego dodatku emerytom i rencistom, którzy ukończyli 75 rok życia (por.M.Kwiatkowska, Dodatki, s.17). W rozpoznawanej sprawie organ rentowy nie przyznał wnioskodawczyni dodatku pielęgnacyjnego po ukończeniu przez nią 75 roku życia, co oznacza, że mamy w tej sytuacji do czynienia nie tyle z błędem organu rentowego, co z jego bezczynnością. Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 4 czerwca 2012 roku w sprawie o sygn. akt I UK 18/12 ( opubl. OSNAPiUS 2013 nr 11-12, poz. 137, str. 505 ) oraz w wyroku z dnia 19 stycznia 2006 roku o sygn. akt III BU 2/05 ( opubl. OSNP 2007, nr 1-2, poz. 23 ), że błąd organu rentowego może być następstwem jego działania, a nie zaniechania . Błędem może być odmowa przyznania świadczenia lub jego zaniżenie w wydanej decyzji. Bezczynność organu rentowego nie jest natomiast rozumiana, jako błąd w rozumieniu art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej. Złożony w dniu 5 maja 2016 roku przez wnioskodawczynię wniosek o przyznanie dodatku pielęgnacyjnego od dnia nabycia do niego uprawnień nie może być traktowany, jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 133 ust. 1 ustawy emerytalnej, ponieważ wnioskiem takim jest tylko wniosek złożony po wydaniu decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia lub przyznającej świadczenie w wysokości zaniżonej, a taka decyzja w stosunku do wnioskodawczyni nie była wydana. Mając na względzie powyższe, uznać należy, że art. 133 ust. 1 ustawy emerytalnej nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, a dodatek pielęgnacyjny powinien zostać przyznany za cały okres, czyli od dnia następnego po dniu ukończeniu przez wnioskodawczynię 75 lat. Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zatem zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił datę początkową przyznania prawa do dodatku pielęgnacyjnego na dzień 9 czerwca 2007 roku. Z uwagi na wynik postępowania Sąd o kosztach procesu orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 4 ust. 1 i 3, § 6 i § 15 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ( t. j. Dz. U. z 2015 roku, poz. 1801 ) ustalając opłatę w wysokości ½ opłaty maksymalnej (180,00 zł) i podwyższając ją o stawkę należnego podatku od towarów i usług w wysokości 23%. Sąd zastosował ww. rozporządzenie z uwagi na datę wniesienia odwołania od zaskarżonej decyzji. Obecnie obowiązujące Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ( Dz. U. z 2016 roku, poz. 1714 ), które weszło w życie w dniu 2 listopada 2016 roku, stanowi w § 22, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Sąd zasądził zatem od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. na rzecz M. M. kwotę 221,40 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. ZARZĄDZENIE Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi organu rentowego, oraz wypożyczyć akta ZUS 15 lutego 2017 roku M.U.