Sad powszechny, XXIV C 505/08

Sygn. XXIV C 505/08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXIV Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Jacek Tyszka Protokolant: sekr. sądowy Marek Dobrogojski po rozpoznaniu w dniu 19 października 2016 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) W. przeciwko K. H. o wydanie

1. oddala powództwo;
2. zasądza od (...) W. na rzecz K. H. kwotę 617 (sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt XXIV C 505/08 UZASADNIENIE Pozwem z 30 września 2005 roku powód (...) W. wniósł o nakazanie pozwanej K. H. , aby wydała powodowi nieruchomość położoną w W. przy ul. (...) , stanowiącą działki ewidencyjne nr (...) o powierzchni 593 m 2 i nr 208 o powierzchni 75 m 2 , z obrębu (...) , oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu powód wskazał, że pozwana pomimo nieposiadania tytułu prawnego do władania nieruchomością i kierowanych do niej wezwań, nie zawarła z powodem umowy dzierżawy ani też nie wydała nieruchomości opisanej w żądaniu pozwu, stanowiącej własność powoda (k. 2-3 – pozew). Pozwana K. H. wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu, w tym zastępstwa procesowego w kwocie 3.600 zł. W uzasadnieniu pozwana wskazała, że – jej zdaniem – powództwo jest przedwczesne, gdyż nie zostały rozpoznane wnioski poprzedników prawnych pozwanej o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania przedmiotowych działek. Wskazała, że sporna nieruchomość była objęta działaniem dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na terenie (...) Warszawy. Jej poprzednicy prawni złożyli wniosek, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu. Wniosek ten nie został dotychczas rozpoznany, co oznacza, że wzniesiony na nieruchomości budynek pozostaje własnością dotychczasowych właścicieli, stosownie do art. 5 dekretu. Dla budynku tego prowadzona jest odrębna księga wieczysta. Brak podstaw, aby powód domagał się wydania nienależącego do niego budynku, a także fizycznej możliwości wydania gruntu, na którym jest on posadowiony, gdyż nie da się wydać gruntu bez budynku, na nim wzniesionego. Pozwana wskazała, że w odpowiedzi na wezwanie powoda do zawarcia umowy dzierżawy, pismem z 25 marca 2005 roku, wyjaśniła stan prawny nieruchomości. Wskazała na niezakończone postępowanie o ustanowienie na jej rzecz użytkowania wieczystego spornej nieruchomości (k. 14-17 – odpowiedź na pozew). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Nieruchomość położona w W. przy ul. (...) , składa się z działek: nr (...) o powierzchni 593 m 2 i nr 208 o powierzchni 75 m 2 . Dla działki nr (...) Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa prowadzi księgę wieczystą nr (...) . Dla działki nr (...) Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa prowadzi księgę wieczystą nr (...) . Na działce nr (...) posadowiony jest budynek stanowiący odrębną własność, dla którego prowadzona była księga wieczysta nr (...) . Właścicielką budynku była pozwana K. H. (niesporne, informacje z wymienionych ksiąg wieczystych). Decyzjami z 4 marca 1992 roku i 19 stycznia 1994 roku stwierdzono, na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 roku przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym, nieodpłatne nabycie z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 roku obu działek przez D. Gminę W. M. (k. 5, 6 – decyzje komunalizacyjne). Pismem z 7 marca 2005 roku powód wezwał pozwaną do wyjaśnienia, na jakiej podstawie zajmuje sporne działki. W przypadku nie wykazania tytułu prawnego do nieruchomości zaproponował zawarcie umowy dzierżawy. W piśmie zastrzeżono, że w przypadku nie złożenia wyjaśnień i nie zawarcia umowy dzierżawy powód wystąpi z pozwem o wydanie (k. 7 – pismo). W odpowiedzi, pismem z 25 marca 2005 roku, pozwana wyjaśniła, że jest właścicielką nieruchomości budynkowej posadowionej na spornym gruncie i wskazała nr księgi wieczyste prowadzonej dla tegoż budynku. Podała, że jej poprzednicy prawni złożyli w terminie wniosek dekretowy o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, który dotychczas nie został rozpoznany. Stwierdziła, że wobec braku rozstrzygnięcia wspomnianego wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego - jej zdaniem - propozycja dzierżawy jest bezprzedmiotowa (k. 32-34 – pismo z dowodem nadania). Decyzją z 23 lipca 2012 roku (...) (...) W. orzekł o przyznaniu K. C. użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) . W dniu 14 listopada 2013 roku (...) W. zawarło z pozwaną umowę o oddanie wymienionej działki w użytkowanie wieczyste. Pozwana została wpisana do księgi wieczystej jako użytkownik wieczysty wskazanej działki i właściciel posadowionego na niej budynku (informacje zawarte w księdze wieczystej nr (...) ). Postanowieniem z 27 listopada 2013 roku, wydanym w sprawie I Ns 229/13, Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa w Warszawie stwierdził, że K. C. nabyła przez zasiedzenie z dniem 27 maja 2005 roku prawo własności nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) o powierzchni 75 m. kw. Położoną przy ul. (...) w W. . Apelacja (...) W. od tego rozstrzygnięcia została oddalona, wydanym w sprawie V ACa 860/14, postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie z 19 stycznia 2015 roku. Pozwana jest wpisana jako właścicielka w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości (k. 160-170 – orzeczenie sądu II instancji wraz z uzasadnieniami orzeczeń sądów obu instancji). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie złożonych przez strony dokumentów, bowiem ich wiarygodność i prawdziwość nie budziła wątpliwości i nie była kwestionowana przez strony. Nadto ostatecznie okazało się, że okoliczności faktyczne sprawy, w tym wynikające z wpisów w wymienionych wyżej księgach wieczystych, były pomiędzy stronami niesporne. Sąd zważył, co następuje. Jak stanowi art. 222 § 1 k.c. , właściciel może żądać od osoby, która faktycznie włada jego rzeczą, by rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. W pozwie powód, powołując się na wydane na jego korzyść decyzje komunalizacyjne podniósł, że jest właścicielem nieruchomości położonej przy ul. (...) w W. . W toku postępowania okazało się, że pozwana nabyła w drodze zasiedzenia – z dniem 27 maja 2005 roku – własność działki oznaczonej nr (...) . Była też właścicielką stanowiącego przedmiot odrębnej własności budynku posadowionego na działce nr (...) . W tym zakresie powództwo nie nadawało się do uwzględnienia z uwagi na brak legitymacji czynnej powoda. Jeśli chodzi o samą nieruchomość gruntową oznaczoną jako działka nr (...) , to powód w toku postępowania zdecydował się oddać ją pozwanej w użytkowanie wieczyste. 14 listopada 2013 roku została zawarta stosowna umowa, a pozwana została wpisana do księgi wieczystej jako użytkownik wieczysty działki nr (...) i właścicielka posadowionego na niej budynku. Tym samem pozwana uzyskała tytuł prawny do władania wymienionym gruntem, co przesądzało o bezzasadności powództwa i w tej części. Mając powyższe na uwadze i uwzględniając, że pozwana jest właścicielką części nieruchomości, której wydania domagał się powód (co do działki nr (...) i budynku na działce (...) ), a w pozostałej części posiada tytuł prawny do nieruchomości objętej żądaniem, gdyż jest jej użytkownikiem wieczystym, Sąd uznał, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Wobec tego orzeczono jak w punkcie
3. wyroku. O kosztach procesu rozstrzygnięto na zasadzie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. obciążając powoda obowiązkiem zwrotu na rzecz pozwanej poniesionych kosztów procesu. Sąd ocenił, że nie zaszły szczególne okoliczności umożliwiające uwzględnienie wniosku powoda o nie obciążanie go kosztami procesu ( art. 102 k.p.c. ). Odnośnie działki nr (...) , to w dacie wniesienia pozwu pozwana nie była jej użytkownikiem wieczystym, ale organ powoda prowadził wówczas postępowanie administracyjne o ustanowienie tego prawa, które zmierzało do uwzględnienia wniosku. Pozwana była zresztą właścicielką zbudowanego na działce budynku, co już samo w sobie – przynajmniej do czasu rozpoznania wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego – uniemożliwiało powodowi realizację prawa do władania nieruchomością. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z 11 marca 1971 r., III CZP 99/70, byłemu właścicielowi gruntu, stanowiącego własność Państwa z mocy dekretu z 26 X 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze (...) W. , którego wniosek o przyznanie mu na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy (użytkowania wieczystego), złożony we właściwym terminie, nie został załatwiony, przysługuje prawo korzystania z tego gruntu, jeżeli pozostaje on w tym gruncie w faktycznym związku gospodarczym, a grunt ten nie został przekazany przez organ administracji państwowej osobie trzeciej (OSNC 1972/2/22). Odnośnie działki nr (...) , to została ona zasiedziana przez pozwaną z dniem przypadającym przed datą wytoczenia powództwa, a powód znając okoliczności faktyczne dotyczące korzystania z tej działki powinien był liczyć się z taką sytuacją. Na zasądzoną tytułem zwrotu kosztów procesu sumę złożyły się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 600 zł i zwrot kosztów opłaty skarbowej na pełnomocnictwie wynoszącej 17 zł. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika pozwanej Sąd policzył w oparciu o znajdujące zastosowanie w sprawie § 9 pkt 3 i § 6 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.). Z tych względów Sąd orzekł jak w punkcie
4. wyroku.