← Polska

Sad powszechny, XIII Ga 1300/16

Sygn. akt XIII Ga 1300/16 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 22 września 2016 roku, wydanym w sprawie z powództwa M. M. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w Ł. o zapłatę 6 997,30 zł, Sąd Rejonowy w Płocku w pkt I. uchylił wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w Płocku z dnia 22.03.2016 r. w sprawie o sygn. akt V GC 1212/15 w pkt I w zakresie kwoty 5 879,80 zł, odsetek od niej oraz kosztów procesu i w tej części powództwo oddalił; w pkt II. w pozostałym zakresie wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w P. z dnia 22.03.2016 r. w sprawie o sygn. akt V GC 1212/15 utrzymał w mocy; w pkt III. zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 849,75 zł tytułem zwrotu kosztów procesu; w pkt IV. nakazał zwrócić pozwanej ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Płocku kwotę 50 zł tytułem nadpłaconej opłaty od sprzeciwu, sygn. akt V GC 1212/15 (wyrok k. 187-188, uzasadnienie k. 194-201). Apelację od wyroku złożyły obie strony procesu. Powódka zaskarżyła wyrok w części, tj. w pkt I uchylającym wyrok zaoczny w zakresie kwoty 5879,80 zł, odsetek od niej i kosztów procesu i oddalający w tej części pozew oraz w pkt III, w którym zasądzono od powódki kwotę 849,75 zł zarzucając:

  1. a)w zakresie oddalenia pozwu co do roszczenia zapłaty 916,60 zł: - naruszenie prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez sprzeczność z zebranym materiałem dowodowym ustalenia, że pozwana ( powinno być powódka ) już w dniu 24 listopada 2014 r. otrzymała wiążącą instrukcję likwidacji ładunku, w sytuacji gdy z korespondencji prowadzonej na komunikatorze wynikało, że stanowczą instrukcję takiego postępowania powódka otrzymała od spedytora najwcześniej 1 grudnia 2014 r. o godzinie 9.12 w sytuacji, gdy pomiędzy 24 listopada a 1 grudnia 2014 r. trwały ustalenia pomiędzy pozwanym a jego klientem co do wydania takiej instrukcji. W konsekwencji błędnej subsumcji naruszono przepisy prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie 58 ust. 1 pkt 1 oraz 58 ust. 2 ustawy Prawo przewozowe ; - naruszenie art. 54 ust. 3 Prawa przewozowego poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy z mocy tego przepisu przysługiwało powódce roszczenie do pozwanego o zwrot kosztów wykonania instrukcji utylizacji ładunku, i którą to należność udokumentowano fakturą nr (...) , przy czym to, że ładunek nie nadawał się do sprzedaży wynikało zarówno z zeznań świadka B. Z. , jak i z kwitu przekazania odpadu nr (...) załączonego do pozwu, a także z instrukcji samego pozwanego, co Sąd I instancji pominął i co uzasadnia zarzut naruszenia art. 233 §1 k.p.c. ;
  2. b)w zakresie oddalenia pozwu co do roszczenia zapłaty utraconych korzyści w wysokości 4963,20 zł : - naruszenie art. 233 §1 k.p.c. w zw. z art. 299 i 232 oraz art. 230 k.p.c. poprzez pominięcie dowodu z przesłuchania strony, której wyjaśnienia i podane w nich fakty nie były kwestionowane przez pozwanego i bezpodstawne odmówienie mocy środkowi dowodowemu w postaci zeznań stron, a także art. 228 §1 k.p.c. poprzez uznanie, iż wiadomości powszechnie dostępne takie jak cena paliwa, spalanie paliwa przez pojazdy ciężarowe i odległość pomiędzy miejscowościami C. w Polsce i S. w Bułgarii wymagają specjalistycznej wiedzy w sytuacji, gdy wiadomości te są powszechnie dostępne w publicznych źródłach, tym samym obliczenie szkody powódki polegało wyłącznie na działaniach rachunkowych nie wymagających specjalnej wiedzy; Na okoliczność notoryjności danych takich, jak cena paliwa w listopadzie 2014 r., odległości pomiędzy C. a S. oraz spalania paliwa przez pojazdy ciężarowe powódka przedstawiła dowody w postaci przykładowych wydruków ze stron internetowych (...) i (...) oraz (...) i wniosła o przeprowadzeni tych dowodów wskazując, że ich powołane okazało się konieczne na etapie postępowania apelacyjnego jako, że o tym, iż okoliczności te nie były przez Sąd Rejonowy traktowane jako notoryjne powódka powzięła wiedzę dopiero po otrzymaniu uzasadnienia wyroku. Zarzucając powyższe powódka wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez utrzymanie w mocy wyroku zaocznego w całości i zasądzenie jak w pozwie, a także zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje względnie uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji (apelacja powódki k.204-209). Powódka wniosła o oddalenie apelacji pozwanej i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego (odpowiedź na apelację k. 242-243). Pozwana zaskarżyła wyrok w części utrzymującej w mocy wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w Płocku z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt V GC 1212/15 oraz rozstrzygającej o kosztach procesu zarzucając: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art.207 §3 k.p.c. poprzez niezobowiązanie pozwanej do złożenia dalszego pisma przygotowawczego, w którym mogłaby się odnieść do twierdzeń, zarzutów i dowodów wskazanych przez powoda w piśmie procesowym z dnia 29 czerwca 2016 r., podczas gdy twierdzenia, zarzuty i dowody wskazane przez powoda uzasadniały zobowiązanie pozwanej z urzędu do złożenia pisma przygotowawczego, w konsekwencji pozwana została pozbawiona możliwości wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, zaś stan faktyczny został ustalony w sposób wadliwy; 2) art.207 §3 k.p.c. w zw. z art. 207 §6 k.p.c. poprzez bezpodstawne nieuwzględnienie wniosku, który został złożony zarówno w piśmie procesowym z dnia 7 września 2016 r., jak i na rozprawie w przedmiocie wyrażenia przez sąd zgody na złożenie pisma przygotowawczego, w którym pozwana mogłaby się odnieść do twierdzeń, zarzutów i dowodów powoda zawartych w piśmie procesowym z dnia 29 czerwca 2016 r., podczas gdy twierdzenia, zarzuty wskazane przez powoda uzasadniały złożenie pisma przygotowawczego, w konsekwencji pozwana została pozbawiona możliwości wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, zaś stan faktyczny został ustalony w sposób wadliwy; 3) art. 207 §3 k.p.c. w zw. z art. 207§ 7 k.p.c. poprzez:
  3. a)bezpodstawne nieuwzględnienie wniosku, który został złożony w piśmie procesowym z dnia 7 września 2016 r., w przedmiocie wyrażenia przez sąd zgody na złożenie pisma przygotowawczego, w którym pozwana mogłaby się odnieść do twierdzeń, zarzutów i dowodów wskazanych przez powoda w piśmie procesowym z 29 czerwca 2016 r., podczas gdy twierdzenia, zarzuty i dowody wskazane przez powoda uzasadniały złożenie pisma przygotowawczego, w konsekwencji pozwana został pozbawiona możliwości wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, zaś stan faktyczny został ustalony w sposób wadliwy;
  4. b)uznanie, że pismo przygotowawcze pozwanej (zawierające wniosek o zezwolenie na jego złożenie) zostało złożone „w toku sprawy”, podczas gdy pismo zostało złożone do sądu w dniu 7 września 2016 r., tj. przed pierwszym posiedzeniem wyznaczonym na rozprawę, w konsekwencji pismo zostało bezpodstawnie zwrócone;
  5. c)bezpodstawny zwrot pisma procesowego z dnia 7 września 2016 r., w którym pozwana odniosła się do twierdzeń, zarzutów i dowodów wskazanych przez powoda, zawartych w piśmie procesowym z dnia 29 czerwca 2016 r., podczas gdy twierdzenia, zarzuty i dowody wskazane przez powoda uzasadniały wydanie stosownego postanowienia i uwzględnienie pisma przygotowawczego, w konsekwencji pozwana została pozbawiona możliwości wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, zaś stan faktyczny został ustalony w sposób wadliwy; 4) art. 165 §2 k.p.c. poprzez uznanie, że pismo z dnia 7 września 2016 r. nie wpłynęło do sądu, podczas gdy oddanie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu, w konsekwencji pozwana została pozbawiona możliwości wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, zaś stan faktyczny został ustalony w sposób wadliwy; 5) art. 233§ 1 k.p.c. poprzez wyciągnięcie sprzecznych i nielogicznych wniosków z wybiórczo rozważonego materiału dowodowego i uznanie, że A. W. działająca w imieniu pozwanej nie była upoważniona do składania oświadczeń woli o charakterze materialno-prawnym, w tym oświadczenia o potrąceniu, podczas gdy ww. osoba była należycie upoważniona do składania oświadczeń woli o charakterze materialno-prawnym, w tym oświadczenia o potrąceniu wobec powoda, w konsekwencji stan faktyczny został ustalony w sposób wadliwy oraz dodatkowo: - art. 232 zd. 2 k.p.c. poprzez niedopuszczenie z urzędu dowodu w postaci pełnomocnictwa z dnia 30 września 2014 r., podczas gdy sąd wiedział o istnieniu dowodu (załącznik do pisma procesowego z dnia 7 września 2016 r. oraz poinformowanie sądu o tym fakcie na rozprawie), dowód był kluczowy i zachodziły wyjątkowe okoliczności uzasadniające dopuszczenie ww. dowodu z urzędu; - art. 98 §1 k.p.c. w zw. z art. 100 k.p.c. poprzez nieprawidłowe wyliczenie kosztów procesu; II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 499 k.c. w zw. z art. 498 §1 k.c. poprzez uznanie, że A. W. działająca w imieniu pozwanej nie była upoważniona do składania oświadczeń woli o charakterze materialno-prawnym, w tym oświadczenia o potrąceniu, podczas gdy ww. osoba była należycie upoważniona do składania oświadczeń woli o charakterze materialno-prawnym, w tym oświadczenia o potrąceniu wobec powoda, w konsekwencji sąd bezpodstawnie przyjął, iż oświadczenie o potrąceniu z dnia 31 marca 2015 r. nie było skuteczne. Zarzucając powyższe pozwana wniosła o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez: 1. uchylenie wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Płocku z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt V GC 1212/15, także co do kwoty 1117,50 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od tej kwoty od dnia 13 stycznia 2015 r. do dnia zapłaty i oddalenie powództwa także w tym zakresie; 2. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; ewentualnie wniosła o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 162 k.p.c. pozwana wniosła o: 1) zmianę postanowienia sądu I instancji z dnia 08 września 2016 r. w przedmiocie niewyrażenia zgody na złożenie pisma przygotowawczego w ten sposób, by zezwolić pozwanej na złożenie pisma przygotowawczego; 2) uchylenie zarządzenia sądu z dnia 21 września 2016 r. w przedmiocie zwrotu pisma procesowego z dnia 7 września 2016 r. i uwzględnienie pisma procesowego z dnia 7 września 2016 r. Ponadto pozwana powołała nowy dowód w postaci potwierdzenia nadania z dnia 7 września 2016 r. na okoliczność skutecznego złożenia pisma procesowego z dnia 7 września 2016 r. do sądu I instancji w dniu 7 września 2016 r. ( apelacja k.218-225). Pozwana, w odpowiedzi na apelację powódki, wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego (odpowiedź na apelacje k. 247-251). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Obie apelacje nie zasługują na uwzględnienie. Przedmiotowa sprawa podlegała rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym uregulowanym w art. 505 1 k.p.c. - art. 505 14 k.p.c. Wobec rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym, Sąd Okręgowy na podstawie art. 505 13 § 2 k.p.c. ogranicza uzasadnienie jedynie do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku w postępowaniu odwoławczym z przytoczeniem przepisów prawa. Apelacja powódki jest bezzasadna. W ocenie Sądu Okręgowego, zarzuty podniesione przez Skarżącą nie zasługują na uwzględnienie. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji pozostaje w zgodzie z poczynionymi ustaleniami w zakresie stanu faktycznego sprawy i koresponduje ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Sąd Okręgowy w pełni podziela argumentację faktyczną i prawną Sądu Rejonowego, przyjmując ustalenia faktyczne za własne. Wbrew zarzutowi apelacji Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że powódka w dniach od 24.11.2014 roku do 05.12.2014 roku prowadziła rozmowy z pracownikiem pozwanej w sprawie dalszego postępowania z nieprzyjętym przez odbiorcę towarem w postaci pomidorów, który przechowywany był w pojeździe powódki, a jednocześnie, że już w dniu 24.11.2014 roku pracownik pozwanej wskazał, że towar ten jest do dyspozycji powódki. Okoliczności te w żadnym razie wzajemnie się nie wykluczają. Strona powodowa prowadziła z pozwaną dalsze rozmowy choć, jak trafnie ustalił Sąd Rejonowy, mogła już w dniu 24.11.2014 roku, wobec oświadczenia pracownika reprezentującego pozwaną, cyt. „a niestety pomidor jest do Pani dyspozycji” (k.30) przystąpić do likwidacji towaru. Zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c. sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Co do zasady, za przedmiot dowodu uznaje się fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ( art. 227 k.p.c. ). Wszechstronne rozważenie zebranego materiału oznacza zaś uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu oraz wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych środków dowodowych, a mających znaczenie dla ich mocy i wiarygodności (stanowisko takie zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 czerwca 2003 roku, V CKN 417/01, LEX nr 157326). W rozpoznawanej sprawie, wbrew zarzutowi apelacji, brak jest podstaw do przyjęcia, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest sprzeczne z tymi okolicznościami, które zostały ustalone w toku postępowania. Sąd Rejonowy nie naruszył również przepisu art. 58 ust. 1 pkt 1 i ust 2 ustawy z dnia 15.11.1984 r. - Prawo przewozowe (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 915) uznając, że w pierwszej kolejności powódka powinna podjąć starania zmierzające do sprzedania towaru, a gdyby to nie było możliwe, powinna towar zutylizować. Nie budzi wątpliwości, że od przewoźnika należy oczekiwać działań podjętych z zachowaniem należytej staranności przy uwzględnieniu zawodowego charakteru prowadzonej przez niego działalności ( art.355 §2 k.c. ). Kilkudniowe oczekiwanie przez powódkę na dalsze decyzje pozwanej w sytuacji, gdy już w dniu 24.11.2014 r. otrzymała jednoznaczną informację, że towar jest do jej dyspozycji, zważywszy na okoliczność, że nieodebrany towar (pomidory) był towarem łatwo ulegającym zepsuciu, z całą stanowczością, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, nie może być uznane za dochowanie przez powódkę jako przewoźnika należytej staranności w rozumieniu powołanego przepisu, co prowadzi do uznania stanowiska Sądu I instancji o braku podstaw do przyznania powódce zwrotu kosztów poniesionych w związku z utylizacją pomidorów (916,00 zł) za w pełni uzasadnione. W konsekwencji bezzasadny okazał się zarzut powódki dotyczący naruszenia art. 54 ust. 3 prawa przewozowego poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd Rejonowy oddalając powództwo w zakresie kwoty 4 963,20 zł, dochodzonej z tytułu korzyści utraconych przez powódkę w skutek niemożności korzystania z posiadanego przez nią pojazdu, wbrew zarzutowi apelacji, nie naruszył art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 299 i 232 k.p.c. oraz art. 230 k.p.c. poprzez pominięcie dowodu z przesłuchania strony. Sąd Rejonowy na rozprawie w dniu 8 września 2016 roku dopuścił dowód z przesłuchania stron i przeprowadził ten dowód, ograniczając go do przesłuchania powódki ( art. 302 § 1 k.p.c. ), między innymi na okoliczność wielkości szkody. Sąd I instancji, zważywszy na fakt, iż był to jedyny dowód zgłoszony przez powódkę na wskazaną okoliczność, a strona pozwana, wbrew twierdzeniu apelującej ani okoliczności powstania szkody, ani też wysokości szkody nie przyznała, wnosząc konsekwentnie w toku całego procesu o oddalenie powództwa, zasadnie uznał, iż to powódka nie sprostała obowiązkowi wynikającemu z art. 6 k.c. , bowiem nie udowodniła podstaw faktycznych dochodzonego roszczenia. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż zestawienie wysokości szkody znajdujące się na karcie 41 akt sprawy, nieopatrzone podpisem nie stanowi dokumentu prywatnego, a zatem nie jest środkiem dowodowym, czego apelująca zdaje się nie zauważać. Chybiony okazał się zarzut naruszenia art. 228 § 1 k.p.c. bowiem kryterium oceny czy dany fakt ma charakter faktu powszechnie znanego musi być zawsze obiektywne a nie subiektywne. W ocenie Sądu Okręgowego wskazane przez powódkę okoliczności, takie jak ceny paliwa w 2014 r., spalanie paliwa przez samochody ciężarowe a nawet odległość pomiędzy C. a S. takiego charakteru nie mają i niewątpliwie wymagały wykazania przez stronę powodową, co w niniejszym procesie nie nastąpiło. Dlatego też wnioski dowodowe zgłoszone na te okoliczności w apelacji powódki Sąd odwoławczy pominął na podstawie art. 381 k.p.c. jako spóźnione. Nieuzasadniona jest również apelacja strony pozwanej. Sąd Rejonowy, wbrew zarzutowi pozwanej, nie naruszył przepisu art. 207 § 3, § 6, § 7 k.p.c. zwracając zarządzeniem z dnia 21 września 2016 roku pismo procesowe pełnomocnika pozwanej z dnia 7 września 2016 roku, do złożenia którego strona nie była uprawniona. Bezzasadnie również pozwana twierdzi, że została pozbawiona możliwości wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności wobec nieuwzględnienia przez Sąd I instancji na rozprawie w dniu 8 września 2016 roku, jako spóźnionego, jej wniosku o zakreślenie terminu do ustosunkowania się do pisma procesowego pełnomocnika powódki z 29 czerwca 2016 roku. Strona skarżąca wydaje się nie zauważać, iż w niniejszej sprawie wydany został wyrok zaoczny, od którego złożyła sprzeciw, a ten winien spełniać wymogi określone w art. 344 § 2 k.p.c. Nie doszło także do zarzucanego w apelacji naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez wyciągnięcie sprzecznych i nielogicznych wniosków z wybiórczo rozważonego materiału dowodowego i uznanie, że A. W. działająca w imieniu pozwanej nie była upoważniona do składania oświadczeń woli o charakterze materialno-prawnym, w tym oświadczenia o potrąceniu. Skoro pozwana nie złożyła do akt sprawy pełnomocnictwa upoważniającego A. W. – swego analityka finansowego - do składania w imieniu pozwanej oświadczeń o charakterze materialno-prawnym, a taki charakter ma oświadczenie o potraceniu wierzytelności, to zasadnie Sąd Rejonowy stwierdził, iż pozwana nie wykazała, że A. W. była umocowana do składania w jej imieniu oświadczenia o potrąceniu wierzytelności zaś oświadczenie o potrąceniu złożone przez A. W. w dniu 31.03.2015 r. jest prawnie bezskuteczne. W konsekwencji chybione okazały się również zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. art. 499 k.c. w związku z art. 498 § 1 k.c. Wbrew stanowisku skarżącej brak było podstaw, aby Sąd I instancji stosując art. 232 zdanie 2 k.p.c. dopuścił z urzędu dowód z dokumentu w postaci pełnomocnictwa z dnia 30 września 2014 roku. Powołany przepis daje Sądowi uprawnienie – sąd może dopuścić dowód nie wskazany przez stronę – jednakże z uprawnienia tego Sąd powinien korzystać tylko w wyjątkowych wypadkach, a takim z całą pewnością nie jest sytuacja, kiedy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Sąd Okręgowy na podstawie art. 381 k.p.c. pominął, jako spóźniony, wniosek dowodowy zgłoszony w apelacji przez stronę pozwaną. Sąd odwoławczy nie stwierdził wadliwości zaskarżonego wyroku w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował przepis art. 100 zdanie 1 k.p.c. Zaznaczyć należy, iż łączne koszty procesu wyniosły 2909 zł, w tym koszty poniesione przez stronę powodową 1567 zł (350 zł – uiszczona opłata od pozwu, 1200 zł - koszty zastępstwa procesowego, 17 zł -opłata skarbowa). W tym stanie rzeczy, wobec bezzasadności wskazanych zarzutów, sformułowanych przez apelujących Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił obie apelacje. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.