Sygn. akt VII Ka 453/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Firkowski (spr.), Protokolant: st. sekr. sądowy Monika Tymosiewicz przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Jolanty Jankowskiej po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2016 r. sprawy G. F. syna Z. i E. z domu K. , ur. (...) w S. oskarżonego o czyn z art. 288§1 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt VII K 622/15 zaskarżony wyrok uchyla i sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Olsztynie przekazuje. Sygn. akt VII Ka 453/16 UZASADNIENIE G. F. został oskarżony o to, że w dniu 25 października 2014 roku ok. godziny 22:15 w N. przy ul. (...) woj. (...) , działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, przy schodach prowadzących do budynku Sądu Rejonowego w O. Wydziały Zamiejscowe z siedzibą w N. , dokonał zniszczenia mienia w postaci wygięcia jednej lampy oświetleniowej znajdującej się po lewej stronie schodów prowadzących do budynku i całkowite zgięcie drugiej lampy oświetleniowej znajdującej się po prawej stronie schodów prowadzących do budynku, czym spowodował straty w wysokości 2.600 zł na szkodę Sądu Rejonowego w O. tj. o czyn przewidziany w art. 288 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 25 lutego 2016 r. orzekł:
- oskarżonego G. F. uniewinnił od popełnienia zarzucanego mu czynu
- koszty sądowe przejął na rachunek Skarbu państwa. Apelację od powyższego wyroku wniósł prokurator , zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego i zarzucając:
- obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 391 § 1 k.p.k. (w wersji obowiązującej przed 1 lipca 2015 r., tj. przed nowelizacją dokonaną na mocy ustawy z dnia 27 września 2013 r. – Dz.U. poz. 1247 z późn. zm.) polegającą na niezasadnym odstąpieniu, wbrew zasadzie bezpośredniości, od przesłuchania na rozprawie świadka M. L. i poprzestaniu na odczytaniu jego zeznań, których treść, zwłaszcza odnośnie koloru kurtki, w którą był ubrany krytycznego dnia G. F. , miała istotne znaczenie dla wyniku postępowania i kwestii przypisania winy i sprawstwa oskarżonemu,
- błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść wydanego orzeczenia, a polegający na niezasadnym przyjęciu, iż świadkowie A. S. oraz A. Ż. złożyli „rozbieżne zeznania” po obejrzeniu nagrania monitoringu na rozprawie w stosunku do uprzednich zeznań złożonych przed jego procesowym odtworzeniem, oraz nie znajdującym w ogóle oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym uznaniu, jakoby stwierdzenie, iż oskarżony posiadał kurtkę z białym pasem pojawia się dopiero po obejrzeniu wspomnianego nagrania, co z kolei skutkowało dalszym błędnym wnioskowaniem Sądu orzekającego, iż podany przez świadka M. L. : „(…) wygląd i kolor odzieży – kurtka czarno-niebieska – nie pasuje do opisu funkcjonariuszy i monitoringu, gdzie miał być biały pas na czarnej kurtce (…)”, które to błędy w efekcie doprowadziły do uproszczeń w ocenie materiału dowodowego i niesłusznego uniewinnienia oskarżonego G. F. od zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji . Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja okazała się o tyle zasadna, że doprowadziła do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Nie przesądzając w żaden sposób wyniku rozstrzygnięcia, ocenie Sądu Okręgowego konieczne jest uzupełnienie postępowania, jak również dokonanie ponownej oceny materiału dowodowego, celem poczynienia ustaleń w kwestii odpowiedzialności oskarżonego za zarzucane mu przestępstwo, bądź jej braku. Przed podjęciem rozważań zauważyć należy, że akt oskarżenia przeciwko G. F. został wniesiony do Sądu Rejonowego w dniu 29 maja 2015 r. (k. 75), a zatem do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w tej sprawie m.in. przepisy art. 167 k.p.k. , art. 366 § 1 k.p.k. i art. 452 k.p.k. będą znajdowały zastosowanie w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2015 r. (art. 36 pkt 2 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw- Dz. U. z 2013 r., poz. 1247 z późn. zm.). Do takiego też brzmienia wskazanych regulacji będzie odnosił się Sąd Okręgowy w swych wywodach. Z części motywacyjnej zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd Rejonowy, dokonując oceny winy i sprawstwa oskarżonego w zakresie czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia w niniejszym postępowaniu, trafnie skupił się na wyglądzie odzieży G. F. . Jednakże należy uznać rację prokuratora, że nie sposób jest pominąć istotnej dla oceny zdarzenia kwestii, że oskarżony został rozpoznany przez legitymującego go w dniu 25 października 2016 r. funkcjonariusza A. Ż. , który podczas przesłuchania w charakterze świadka na rozprawie w dniu 7 stycznia 2016 r. stwierdził: „Mężczyzna na drugim nagraniu, ten który był ubrany w czarne spodnie, kurtkę z charakterystycznym białym pasem, to ta osoba odpowiadała rysopisowi osoby, którą legitymowaliśmy na ul. (...) . Legitymowaliśmy wtedy jedną osobę” - k.
- Zaznaczyć należy, że wymieniony świadek po raz pierwszy zapoznał się z nagraniem monitoringu na tej rozprawie, ponadto miał on bezpośredni kontakt z oskarżonym podczas jego legitymowania, a zatem dowodów ten bez wątpienia ma znaczenie dla dokonania ustaleń w sprawie. Podobnie, po odtworzeniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2016 r. nagrania z monitoringu przedstawiającego miejsce zdarzenia, zeznał świadek A. S. , który stwierdził: „kolega legitymował osobę, którą rozpoznałem na nagraniu, które widziałem w Sądzie Rejonowym w N. ”- k 171v. Ponadto w zakresie oceny zeznań świadków w ślad za prokuratorem zaakcentować należy, że z tych twierdzeń zdaje się wynikać, że wskazanie posiadania przez oskarżonego kurtki z białym pasem nie pojawia się dopiero po obejrzeniu wspomnianego nagrania . Zauważyć bowiem należy, że dyżurny polecając dokonanie interwencję podał funkcjonariuszom opis ubioru sprawcy zniszczenia, a konkretnie kurtki z poziomym pasem i kapturem założonym na głowę- k.36 odw. i właśnie taki opis miła być pomocny w poszukiwaniach, czego efektem było do dokonanej penetracji spostrzeżenie mężczyzny i wylegitymowanie jak się okazało G. F. . Dopiero następnie , w kolejnym dniu A. S. na nagraniu z monitoringu poznał osobę, która była między innymi przez niego była wylegitymowana w dniu zdarzenia. Wydaje się zatem, że Sąd meriti , winien w bardziej pogłębiony sposób odnieść się do tej części twierdzeń świadków, a nie akcentować rozbieżności w ich zeznaniach albowiem co istotne pozostałe podawane przez nich cechy wyglądu oskarżonego – takie jak podobny wzrost, zbieżny ubiór, ruchy postaci – odpowiadają charakterystyce oskarżonego. Zauważyć przy tym należy, że funkcjonariusze – A. S. i A. Ż. – są osobami obcymi dla G. F. i nie mają żadnego interesu, by zeznawać nieprawdę w celu obciążenia go. Podkreślić w tym miejscu należy, że w opozycji do wskazanych twierdzeń wymienionych świadków, stoją wyjaśnienia oskarżonego. G. F. , który zaprzeczał swemu sprawstwu, negował również posiadanie jakichkolwiek kurtek w paski, zawsze bowiem miał odzież w jednolitym kolorze (k. 142). Zauważyć jednak trzeba odmienne w tej kwestii zeznania świadka M. L. , który podał, że oskarżony, podczas spotkania z nim w dniu 25 października 2016 r. .miał kurtkę w kolorze czarno-niebieskim- k34 odw. Kwestia odmiennych relacji co do ubioru oskarżonego w chwili zdarzenia, stanowi zasadniczy punkt rozważań Sądu pierwszej instancji i tym samym winna niewątpliwie zostać wyjaśniona i oceniona również poprzez odniesienie do wymowy pozostałych dowodów przeprowadzonych w sprawie. Z uwagi na powyższe zauważyć trzeba, że – choć dowód ten zdaje się nie być kluczowym dla przesądzenia winy i sprawstwa oskarżonego – rację ma prokurator zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 391 § 1 k.p.k. , poprzez zaniechanie wezwania i przesłuchania na rozprawie świadka M. L. . Przypomnieć należy, że w uwzględnianym przez Sąd stanie prawnym wolno było odczytywać na rozprawie zeznania świadka, który przebywa za granicą lub nie można mu było doręczyć wezwania, albo nie stawił się z powodu niedających się usunąć przeszkód. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 marca 2015 r. „Pobyt świadka za granicą należy traktować jako wystarczającą przesłankę odczytania jego zeznań złożonych w postępowaniu przygotowawczym tylko wtedy, gdy przesłuchanie go przed sądem jest utrudnione w stopniu porównywalnym z niemożliwością doręczenia mu wezwania lub innymi niedającymi się usunąć przeszkodami” (wyrok SN II KK 318/14, lex nr 1682138). Zatem, skoro Sąd uzyskał informację, że M. L. planuje powrót do Polski w marcu 2016 roku, to zasadnym było odroczenie rozprawy w dniu 18 lutego 2016 r. i podjęcie próby przesłuchania tego świadka, w szczególności, że opisywany przez niego w trakcie zeznań składanych w postępowaniu przygotowawczym wygląd odzieży oskarżonego tego dnia, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, odbiega od tej wskazywanej przez funkcjonariuszy i widocznej na nagraniach monitoringu. Jak ponadto wskazano wyżej, także i oskarżony wyjaśniał w tej kwestii odmiennie od świadka. Niezależnie od powyższego, podkreślić trzeba, że w ocenie Sądu odwoławczego, konieczne było wykorzystanie wszelkich dostępnych możliwości dowodowych, w celu wyeliminowania zarysowujących się w sprawie wątpliwości. Zauważyć bowiem należy, że w przedmiotowym postępowaniu celowym było dotarcie do osoby, która zgłosiła przedmiotowe zdarzenie na Policję. Wszak świadek A. S. podczas przesłuchania w postępowaniu przygotowawczym zeznał, że informację o niszczeniu mienia policjanci uzyskali od dyżurnego KPP Policji w N. -k. 17 odw. Co więcej, podczas przesłuchania na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. świadek podał, że udający się na miejsce zdarzenia funkcjonariusze mieli podany ogólnikowy opis sprawców. Z powyższego wynika więc, że osoba, która bezpośrednio widziała zdarzenie, zgłosiła je Policji. Nie jest więc wykluczone, że może ona pamiętać sprawców. Ponadto, istotna w ocenie Sądu odwoławczego jest także i ta okoliczność, że zdarzenie miało miejsce przed budynkiem Sądu Rejonowego w N. , który najprawdopodobniej jest całodobowo dozorowany. Nie można więc wykluczyć, że ochroniarz R. G. -k.4 widział sprawców i mógł przyczynić się do rozwiania zaistniałych w toku postępowania wątpliwości. Mając na uwadze powyższe okoliczności zaskarżony wyrok należało uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania ( art.437§2 k.p.k. , art.438 pkt. 2-3 k.p.k ). Przy ponownym rozpoznaniu postępowanie należy przeprowadzić z uwzględnieniem poczynionych uwag, co winno być pomocne dla ustalenia stanu faktycznego i określenia kwestii odpowiedzialności oskarżonego za zarzucany mu czyn. Konieczne jest przy tym aby po odtworzeniu nagrania z monitoringu przesłuchiwani funkcjonariusze w możliwe szczegółowy sposób wskazali na trzy osoby tam uwidocznione poprzez określenie ich roli i opisanie w każdym wypadku cech ( szczegóły ubioru, wygląd itp. ) ich indywidualizujących.