Sad powszechny, VI U 84/16

(1)przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o prawo do emerytury na skutek odwołania Z. B.

(1)od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 11 grudnia 2015 roku, nr (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje Z. B.

(1)prawo do emerytury z dniem (...) 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. na rzecz Z. B.

(1)kwotę 197 zł (sto dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. SSO Jarosław Łuczaj Sygn. akt VI U 84/16 UZASADNIENIE W dniu 30 grudnia 2015 roku Z. B.

(1)wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 11 grudnia 2015 roku, nr (...) , odmawiającej mu przyznania prawa do emerytury (odwołanie – k. 3). W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wniósł o jego oddalenie. Wskazano, że na dzień 1 stycznia 1999 roku wnioskodawca nie udokumentował żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych. W dacie wydania decyzji nie posiadał wymaganego wieku emerytalnego. Wnioskodawca jest członkiem OFE, ale wniósł o przekazanie środków do budżetu państwa. Ogólny staż pracy wnioskodawcy wyniósł 27 lat, 2 miesiące i 14 dni. Do prac w szczególnych warunkach nie uwzględniono okresu od 1 kwietnia 1985 roku do 30 listopada 2001 roku w Wytwórni (...) S.A. w R. na stanowisku spawacz elektryczny i gazowy, ponieważ wnioskodawca przedstawił zwykłe świadectwo pracy, a praca nie została określona zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, brak też przepisów resortowych (odpowiedź na odwołanie – k. 4). Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Z. B.

(1)urodził się (...) (okoliczność bezsporna). W okresie od 27 września 1971 roku do 31 marca 1985 roku Z. B.

(1)zatrudniony był w Zakładzie (...) w R. . Przez pierwsze trzy lata pracował tam jako uczeń zawodu ślusarza przez trzy dni w tygodniu, a przez trzy kolejne dni miał zajęcia teoretyczne. Po ukończeniu szkoły, z dniem (...) został zatrudniony w tym zakładzie pracy i pracował tam jako ślusarz, obsługując gilotyny, prasy i wiertarki przy produkcji stołów i wózków. Z dniem 23 października 1976 roku został zwolniony w związku z powołaniem do zasadniczej służby wojskowej, którą odbywał od 25 października 1976 roku do 17 października 1978 roku. Pracę podjął ponownie w dniu 2 listopada 1978 roku na stanowisku ślusarza. W związku z uzyskaniem uprawnień spawalniczych - w dniu 12 kwietnia 1980 roku w zakresie spawania gazowego, a w dniu 28 czerwca 1980 roku elektrycznego, z dniem 1 czerwca 1982 roku rozpoczął pracę jako spawacz. Spawał stoły ślusarskie, myjki do mycia, ławy do rozbierania silników, kultywatory, siedzenia do ciągników U. , płoty, drzwi i futryny (wyciąg z książeczki spawacza w aktach osobowych – k. 25, kserokopia książeczki spawacza – k. 22-23, zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w R. – k. 26 akt ZUS o ustalenie kapitału początkowego, świadectwo pracy w aktach osobowych – k. 25, zeznania wnioskodawcy – zapis na płycie CD – k. 18, 42, zeznania świadków J. P. i A. S. – zapis na płycie CD – k. 42). W okresie od 1 kwietnia 1985 roku do 30 listopada 2001 roku Z. B.

(1)zatrudniony był w Wytwórni (...) w R. na stanowisku spawacza. Pracując w Wytwórni (...) ukończył kurs obsługi zgrzewarek, które służyły do zgrzewania metalowych detali, np. pudełek i małych konstrukcji dla telekomunikacji. Pracował tam jako spawacz na dziale ślusarskim P1, na którym pracowali ślusarze, tokarze, zgrzewacz i frezer. Obok tego działu była spawalnia, gdzie na zmianie pracowało czterech spawaczy. Z. B. pracował tam na dwie zmiany. Spawał formy na studnie, konstrukcje do szaf telekomunikacyjnych, ramy, oprawy i pokrywy do studzienek, wózki peronowe dla Poczty Polskiej i oprawy dla łączności. Było to spawanie elektryczne. (...) do spawania przygotowywali krajacze, a spawacze dostawali gotowy materiał do spawania (umowy o pracę, świadectwo pracy, angaże w aktach osobowych – k. 9, zeznania wnioskodawcy – zapis na płycie CD – k. 18, 42, zeznania świadków M. G. i P. B. – zapis na płycie CD – k. 18). W dniu 26 listopada 2015 roku Z. B.

(1)złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wniosek o emeryturę (wniosek – k. 1-4 akt ZUS). Decyzją z dnia 11 grudnia 2015 roku, nr (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił mu przyznania prawa do emerytury. Wskazano, że nie osiągnął on wieku emerytalnego, na dzień 1 stycznia 1999 roku wykazał ogólny okres ubezpieczenia w łącznym wymiarze 27 lat, 2 miesięcy i 14 dni, nie udowodnił natomiast co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Do prac w szczególnych warunkach nie uwzględniono okresu zatrudnienia od 1 kwietnia 1985 roku do 30 listopada 2001 roku w Wytwórni (...) S.A. w R. , ponieważ nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze. Natomiast przedłożone świadectwo pracy nie spełnia wymogów formalnych, gdyż nie zawiera zarządzenia resortowego, a charakter wykonywanej pracy nie został określony ściśle według wykazu, działu i pozycji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku (decyzja – k. 11 akt ZUS). Z. B.

(1)jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, ale wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody budżetu państwa (okoliczność bezsporna). Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2014 roku w sprawie VI U 1353/13 Sąd Okręgowy w Radomiu zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. nr (...) w ten sposób, że przyznał J. P. prawo do emerytury od dnia (...) (wyrok wraz uzasadnieniem – k. 49-54) Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd oparł się na dokumentach znajdujących się w aktach pozwanego organu i w aktach osobowych wnioskodawcy z okresów jego zatrudnienia w Zakładzie (...) w R. i w Wytwórni (...) w R. , w zakresie w jakim korelują one z zeznaniami wnioskodawcy oraz przesłuchanych w sprawie świadków J. P. , A. S. , M. G. i P. B. . Zeznania tych świadków są wiarygodne, rzetelne i obiektywne. Pochodzą one od osób obcych w stosunku do wnioskodawcy, nie nastawionych na konkretne rozstrzygnięcie w sprawie. Świadkowie pracowali razem z wnioskodawcą w spornych okresach, wobec czego mieli możliwość obserwacji jego pracy. Dokładnie opisali charakter pracy i czynności, jakie wykonywał wnioskodawca. Zauważyć należy, że zeznania świadków, jak i samego wnioskodawcy są spójne z dokumentami z akt osobowych. W związku z tym, że wnioskodawca urodził się po 31 grudnia 1948 roku, spór dotyczył kwestii, czy spełnia on przesłanki przyznania mu emerytury na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku poz. 887 z późn. zm.), czyli czy nabył prawo do wcześniejszej emerytury dla pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych. W myśl art. 184 ust. 1 powołanej ustawy, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Zgodnie natomiast z ust. 2 przytoczonego wyżej artykułu emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Warunkiem nabycia uprawnień emerytalnych według art. 184 jest więc spełnienie przed dniem 1 stycznia 1999 roku przesłanki posiadania co najmniej 25-letniego okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu. Brak w treści tego przepisu przesłanki końcowej daty spełnienia pozostałych warunków nabycia uprawnień emerytalnych (tj. dożycia wieku emerytalnego na dzień 31 grudnia 2007 roku) powoduje, że ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach z FUS posiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w art. 32, 33, 39 i 40 również po dniu 31 grudnia 2007 roku oraz nieprzystąpieniu do OFE lub złożeniu wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Natomiast zgodnie z art. 32 ust.1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 i 3 , zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 . Poprzez art. 184 ust. 1 przepisy art. 32 ustawy stosuje się do osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1949 roku. Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Ustęp 4 powołanego artykułu stanowi, że wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym w ust. 1 i 2 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Zatem zastosowanie będą miały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.). Przepisy § 3 i 4 wymienionego rozporządzenia określają warunki, od których spełnienia zależy uzyskanie wcześniejszej emerytury. Są to: okres zatrudnienia wynoszący dla mężczyzn 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach wymienionych w wykazie A oraz osiągnięcie wieku emerytalnego 60 lat dla mężczyzn. Ustalając okres zatrudnienia szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze nie uwzględnia się okresów niewykonywania pracy, za które pracownik nie otrzymał wynagrodzenia lub świadczenia, w tym urlopów bezpłatnych. Okres urlopu wypoczynkowego oraz otrzymywany przez pracownika po 14 listopada 1991 roku zasiłek chorobowy traktuje się na równi z okresami wykonywania pracy. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostawało, że wnioskodawca udowodnił wymagany 25-letni okres zatrudnienia oraz fakt, że był członkiem otwartego funduszu emerytalnego, ale złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Okolicznością sporną było natomiast czy wykonywał prace w warunkach szczególnych wymienione w wykazie A w wymiarze co najmniej 15 lat i czy staż ten osiągnął przed dniem 1 stycznia 1999 roku, w szczególności czy pracował w warunkach szczególnych w czasie zatrudnienia w Zakładzie (...) w R. i w Wytwórni (...) w R. . Co do zatrudnienia w Zakładzie (...) w R. wnioskodawca przedstawił zwykłe świadectwo pracy, z którego wynika, że zatrudniony był tam w okresie od 27 września 1971 roku do 31 marca 1985 roku na stanowisku uczeń zawodu, ślusarz, a ostatnio ślusarz-spawacz. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - akt osobowych wnioskodawcy, w szczególności angażu z dnia 28 czerwca 1982 roku wynika, że dopiero z dniem 1 czerwca 1982 roku Z. B.

(1)powierzono wykonywanie obowiązków spawacza-ślusarza. Zmiana stanowiskowa wiązała się z ukończeniem przez skarżącego kursu spawalniczego. Uprawnienia w zakresie spawania gazowego wnioskodawca otrzymał bowiem w dniu 12 kwietnia 1980 roku, natomiast w zakresie spawania elektrycznego w dniu 28 czerwca 1980 roku. Do tego czasu Z. B.

(1)najpierw jako uczeń zawodu, a od 1 lipca 1974 roku jako pracownik wykonywał pracę na stanowisku ślusarza, która to praca nie została ujęta w wykazie A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku. Wprawdzie we wspomnianym angażu widnieje wpis, iż odwołujący wykonywał pracę na stanowisku spawacz-ślusarz, jednak jak ustalił Sąd, od dnia 1 czerwca 1982 roku wnioskodawca faktycznie pracę świadczył już tylko jako spawacz. Fakt pracy wnioskodawcy w charakterze spawacza wynika wprost z zeznań wnioskodawcy oraz świadków J. P. i A. S. , którzy w tym okresie pracowali razem ze Z. B.

(1)i mieli możliwość obserwowania go podczas wykonywanych przez niego pracy. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż świadkowi J. P. , który wykonywał taką samą pracę co wnioskodawca zostało przyznane prawo do emerytury. W świetle zatem powyższych dowodów przyjąć należy, iż w okresie od 1 czerwca 1982 roku do 31 marca 1985 roku (tj. 2 lata i 10 miesięcy) wnioskodawca wykonywał prace w warunkach szczególnych, wskazane w wykazie A, dział XIV, poz. 12, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, tj. prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowowodorowym. Co do zatrudnienia w Wytwórni (...) w R. , Z. B.

(1)przedstawił zwykłe świadectwo pracy, z którego wynika, iż w okresie od 1 kwietnia 1985 roku do 30 listopada 2001 roku był tam zatrudniony na stanowisku spawacza. Wprawdzie w znajdujących się w dokumentacji pracowniczej wnioskodawcy angażach stanowiskowych dotyczących całego okresu zatrudnienia widnieją wpisy, iż odwołujący (przemiennie) pracę wykonywał na stanowiskach bądź spawacza, bądź spawacza – ślusarza, gdzie korektorem zakreślono człon „ślusarz”, jednakże jak ustalił Sąd wnioskodawca faktycznie pracę świadczył tylko jako spawacz, zaś podwójne nazewnictwo stanowiskowe wykazywane w dokumentacji było jedynie powszechną (formalną) praktyką stosowaną przez pracodawcę. Fakt pracy wnioskodawcy w charakterze spawacza wynika wprost z zeznań świadków M. G. i P. B. . Świadkowie w spornym okresie pracowali razem z wnioskodawcą na tożsamych stanowiskach i mieli możliwość obserwacji wykonywanych przez niego czynności. Także w dokumentach znajdujących się w aktach osobowych wymienionych świadków widnieją wpisy przemiennie określające pracę przez nich wykonywaną na stanowiskach bądź spawacza bądź spawacza-ślusarza. W ocenie Sądu wykazane w angażach zmiany stanowisk pracy wnioskodawcy wynikały bardziej z formalnej i wewnętrznej praktyki pracodawcy, niż rzeczywistej zmiany charakteru tej pracy. W tym miejscu wskazać należy, iż dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma bowiem istotnego znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej i wykonywanej przez niego pracy. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyrokach z dnia 8 czerwca 2011 roku (I UK 393/10, LEX nr 950426) i z dnia 21 kwietnia 2004 roku (II UK 337/03, OSNP z 2004 roku, nr 22, poz. 392), że praca w warunkach szczególnych to praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów prac wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Zdaniem Sądu, postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, iż praca wnioskodawcy w okresie od 1 kwietnia 1985 roku do 31 grudnia 1998 roku (tj. 13 lat i 9 miesięcy) wykonywana była stale w pełnym wymiarze czasu pracy w charakterze spawacza i znajduje oparcie w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku - wykaz A, dział XIV, poz. 12, gdzie ujęte zostały prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowowodorowym. Konkludując, okres pracy wnioskodawcy w warunkach szczególnych wynosi 16 lat i 7 miesięcy, spełnione więc zostały przesłanki określone art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . W myśl art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Wniosek w sprawie niniejszej wpłynął do organu rentowego w dniu 26 listopada 2015 roku, a wiek 60 lat Z. B.

(1)osiągnął w dniu (...) Tym samym prawo do emerytury przysługuje mu od dnia (...) Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 477 14 § 2 kpc , Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w punkcie

1. wyroku. O kosztach procesu w punkcie
2. wyroku orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc . Zasądzona od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. na rzecz Z. B.

(1)kwota 197 zł stanowi koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika wnioskodawcy w osobie radcy prawnego, określone zostały na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa. SSO Jarosław Łuczaj