Sad powszechny, VI Gz 15/17

Sygn. akt VI Gz 15/17 POSTANOWIENIE Dnia 1 lutego 2017 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anna Walus - Rząsa Sędziowie: SO Anna Harmata SO Marta Zalewska ( spr. ) Protokolant: sekretarz Agnieszka Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa P. M. - R. - P. przeciwko (...) S.A. w S. o zapłatę na skutek zażalenia powoda P. M. - R. - P. na pkt II postanowienia Sądu Rejonowego w Przemyślu V Wydziału Gospodarczego z dnia 15 listopada 2016 r., sygn. akt V GC 610/16 postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 listopada 2016r Sąd Rejonowy w Rzeszowie, V Wydział Gospodarczy, sygn. akt V GC 610/16 umorzył postępowanie ( pkt 1 ) oraz zwrócił powodowi kwotę 151 zł tytułem połowy opłaty od pozwu. W pisemnych motywach podał ,że powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew co skutkowało umorzeniem postępowania na podstawie art. 355 kpc . Skoro cofnięcie pozwu nastąpiło po wysłaniu jego odpisu stronie pozwanej powodowi należy się zwrot połowy opłaty sądowej od pozwu po myśli art. 79 ust 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 28.07.2005r o kosztach sądowych w sprawach cywilnych . Powyższe orzeczenie zaskarżył powód w zakresie pkt

1. Zarzucił mu obrazę art.79 ust1pkt 1 lit. h w/w ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez jego niezastosowanie , gdyż postępowanie zakończyło się zawarciem ugody przed rozpoczęciem rozprawy. Opierając się na tych zarzutach wniósł o zmianę pkt 2 zaskarżonego postanowienia poprzez zwrot powodowi uiszczonej opłaty od pozwu oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego od pozwanego na swoją rzecz. Sąd Okręgowy, mając na uwadze powyższe, zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze treść zarzutów podniesionych w zażaleniu należy wskazać ,że zgodnie z treścią art. 79 ust. 1 pkt 1 h ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych sąd z urzędu zwraca całą uiszczoną opłatę od pisma wszczynającego postępowanie w pierwszej instancji , jeżeli postępowanie zakończyło zawarciem się ugody przed rozpoczęciem rozprawy przed sądem pierwszej instancji. Wprawdzie ustawodawca w treści tego przepisu nie określa , o jaką ugodę chodzi: sądową, przed mediatorem czy pozasądową, w pkt 2 i 3 jednak tegoż przepisu wyraźnie już odróżnia i odrębnie reguluje sytuacje w przypadku ugody przed mediatorem po rozpoczęciu rozprawy: zwrot ¾ opłaty, w przypadku ugody sądowej po rozpoczęciu rozprawy : ½ opłaty. Wykładnia zatem systemowa wskazuje, iż w pkt 1 w/w przepisu chodzi wyłącznie o ugodę przed mediatorem, bowiem ugoda sądowa nigdy nie zostanie zawarta przed rozpoczęciem rozprawy. ( podobnie SO w Toruniu w postanowieniu z dnia 12.09.2016r , sygn. akt VI Gz 149/16 oraz SO w Rzeszowie w postanowieniu z dnia 23.12.2016r. sygn. akt VI Gz 286/16). Zważyć należy, iż w przedmiotowym przepisie pkt h mowa o sytuacji, gdy postępowanie zakończyło się zawarciem ugody . Postępowanie nigdy nie zakończy się w przypadku zwarcia ugody pozasądowej. W przypadku ugody pozasądowej aby doszło do umorzenia postępowania, czyli jego zakończenia w myśl pkt h powód musi cofnąć pozew – co miało miejsce w tej sprawie. Dlatego przepis pkt h nie jest lex specialis do pkt b art.
3. Oba te przepisy muszą być uznane za równorzędne, bowiem regulują odmienne stany faktyczne, na co wskazuje również równorzędne ponumerowanie tych sytuacji faktycznych. Jeżeli zatem postępowanie zakończyło się cofnięciem pozwu , niezależnie z jakiej przyczyny, to zastosowanie znajduje przepis ust. 1 pkt 1 b lub 3a, jeżeli natomiast doszło do ugody przed mediatorem, to zastosowanie znajduje odpowiednio ust.1 pkt 1h lub 2a. Jest to wykładnia spójna wewnętrznie nie tylko z całym przepisem art. 79 , ale również z art. art. 355 par 2 in fine kpc , który stanowi o umorzeniu postępowania, czyli jego zakończeniu właśnie w przypadku zawarcia ugody przed mediatorem , którą zatwierdził sąd. Wypada również stwierdzić, że taki był cel zmiany przepisu art. 79 w/w ustawy, która weszła w życie razem z całą reformą postepowania mediacyjnego. Zadaniem tej nowelizacji było zachęcenie podsądnych do korzystania z mediacji zarówno sądowej jak i pozasądowej i m.in. dlatego wprowadzono jeszcze większą korzyść fiskalną dla stron w postaci zwrotu całej opłaty w przypadku zawarcia ugody mediacyjnej przed rozprawą, a ¾ po rozpoczęciu rozprawy, a nie jak to było dotychczas: zawsze ¾ w przypadku ugody mediacyjnej niezależnie od stanu zaawansowania postępowania. W tym aspekcie były wskazywane w uzasadnieniu projektu argumenty do zmiany treści art. 10 kpc . Ich wspólnym celem było, aby sądy propagowały i nakłaniały strony do zawarcia ugody w postępowaniu mediacyjnym, co od 01.01.2016r jest już obowiązkiem sądu ( art. 10 kpc w zw. z art. 201par 2 2 kpc ). Przy ocenie powyższego należy również mieć na uwadze ,że zawarcie ugody w rozumieniu art. 10 kpc może nastąpić przed wytoczeniem powództwa w postępowaniu pojednawczym ( art. 184 -186 kpc ), po wytoczeniu powództwa przed sądem ( art. 223 kpc ) oraz przed sądem arbitrażowym: te są ugodami sądowymi oraz przed lub po wytoczeniu powództwa w drodze mediacji przed mediatorem ( art. 183 1 - 183 15 kpc ). Również te uregulowania odnoszące się do ugód sadowych oraz przed mediatorem przemawiają za wykładnią art. 79 ust 1 pkt h w/w ustawy, jaką przedstawiono powyżej. Na koniec tych rozważeń należy zauważyć ,że przyjęcie takiej koncepcji, jaką prezentuje powód, mogłoby doprowadzić do przypadków obchodzenia prawa poprzez twierdzenia strony powodowej o zawarciu ugody pozasądowej , bez faktycznego jej zawarcia lub fikcyjnego zawierania ugód pozasądowych jedynie celem odzyskania całej opłaty sądowej od pozwu / wniosku. Reasumując należy stwierdzić ,że skoro powód cofnął pozew po jego wysłaniu stronie pozwanej zachodziły przesłanki do zwrotu opłaty od pozwu w oparciu o art. 79.1 pkt 3 a Ustawy o kosztach sadowych w sprawach cywilnych, co słusznie zastosował Sąd I instancji . Z tych też względów zażalenie powoda podlegało oddaleniu na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 397 par 2 kpc .