Sad powszechny, XII Ga 263/13

Sygn. akt XII Ga 263/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 września 2013r Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział XII Gospodarczy – Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - Sędzia: SO Aniela Pakosiewicz Protokolant: st. protokolant sądowy Rafał Bielski po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013r w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. przeciwko M. P. o zapłatę 1.988,23 zł na skutek apelacji wniesionej przez pozwaną od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie z dnia 19 grudnia 2012r sygn. akt V GC 2031/12/S I. oddala apelację; II. zasądza od pozwanej na rzecz strony powodowej koszty postępowania apelacyjnego w kwocie 300,00 zł (trzysta złotych). UZASADNIENIE WYROKU Z DNIA 27 WRZEŚNIA 2013 R. W sprawie gospodarczej rozpoznawanej w postępowaniu uproszczonym, strona powodowa (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. domagała się zasądzenia od pozwanej M. P. kwoty 1988,23 zł wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu. Strona powodowa swoje żądanie wywodziła z łączącej strony umowy o dostawę energii elektrycznej, a na należność objętą pozwem składała się kwota 1982,13 zł tytułem ceny energii oraz kwota 6,10 zł z tytułu należności odsetkowych. Wydanym w dniu 30 sierpnia 2012 r. nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym, Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie Wydział V Gospodarczy w całości uwzględnił żądanie pozwu. W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana wniosła o oddalenie powództwa względnie o rozłożenie na raty zasądzonego świadczenia oraz odstąpienia od obciążania jej kosztami procesu. Pozwana podniosła, że strona pozwana nie wskazała podstaw faktycznej powództwa, bowiem w treści pozwu podała, że dostarczała energię elektryczną do lokalu położnego w N. podczas, gdy z dokumentów załączonych do pozwu wynika, że energia dostarczana była do lokalu położonego w K. . Podniosła także pozwana, że od dwóch lat nie prowadzi działalności gospodarczej i niniejsza sprawa nie ma charakteru sprawy gospodarczej. W piśmie procesowym z dnia 19 listopada 2012 r. strona powodowa przyznała, że wskutek omyłki w pozwie błędnie wskazano miejsce dostawy energii, która w rzeczywistości dostarczana była do lokalu położonego w K. . Wskazała także strona powodowa, że pozwana nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, a jedynie zawiesiła jej prowadzenie. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2012 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie Wydział V Gospodarczy uwzględnił powództwo w całości, zasądził od pozwanej na rzecz strony powodowej stosowne koszty procesu oraz oddalił wniosek pozwanej o rozłożenie na raty zasądzonego świadczenia. W ocenie Sądu Rejonowego, powództwo zasługiwało na uwzględnienie, bowiem bezsporne w sprawie było, że strona powodowa spełniwszy swoje świadczenie nie otrzymała świadczenie wzajemnego, a zatem zasadne było żądanie zasądzenia kwoty objętej pozwem. Zdaniem Sądu I Instancji brak było natomiast podstaw do odstąpienia od obciążenia pozwanej kosztami procesu, jak również nie było podstaw do rozłożenia świadczenia na raty, które z uwagi na swój szczególny charakter mogą być stosowane jedynie w wyjątkowo uzasadnionych przypadkach. Powyższy wyrok zaskarżyła w całości apelacją pozwana domagając się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez rozłożenie należności na 24 comiesięczne raty z uwzględnieniem kosztów procesu, ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu apelująca zarzuciła naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 227, 233 oraz 320 K.p.c. W uzasadnieniu apelująca zarzuciła, że Sąd I Instancji błędnie przyjął, że w sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające rozłożenie zasądzonej należności na raty. Sąd ma bowiem możliwość orzekania o sposobie spełnienia świadczenia w sposób bardziej dogodny dla zobowiązanego, a przesłanka zastosowania przepisu art. 320 K.p.c. jest trudna sytuacja finansowa pozwanej. Zdaniem apelującej, pozwana uzasadniła wniosek o rozłożenie świadczenia na raty przedkładając dokumenty obrazujące jej trudną sytuację finansową, a Sąd I Rejonowy nie wziął tych okoliczności pod uwagę. W ocenie apelującej, uwzględnienie wniosku pozwanej o rozłożenie na raty przyniosłoby korzyść również dla strony powodowej w postaci realności wykonania zobowiązania przez pozwaną i braku ponoszenia ewentualnych kosztów egzekucyjnych. Po rozpoznaniu apelacji Sąd Okręgowy w Krakowie zważył co następuje: Apelacja jest bezzasadna, a Sąd Rejonowy prawidłowo przyjął niewystępowanie w sprawie podstaw do rozłożenia na raty zasądzonego świadczenia. Zgodnie z art. 320 K.p.c. Sąd może w szczególnie uzasadnionych wypadkach w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie. W sprawach gospodarczych rozłożenie zasądzonego w wyroku świadczenia pieniężnego może nastąpić wyjątkowo i w szczególnie uzasadnionych wypadkach, albowiem takie rozłożenie na raty wiąże się dla pozwanego również z częściowym jego oddłużeniem (co do części roszczeń odsetkowych- vide uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 września 1970 r. III PZP 11/70, OSNC 1971/4/61 i uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2006 r. III CZP 126/06, OSNC 2007/10/147). Z uwagi na taki skutek wynikający z zastosowania w sprawie przepisu art. 320 K.p.c. , przy podejmowaniu decyzji co do rozłożenia na raty zasądzonego świadczenia, nie można kierować się wyłącznie sytuacją materialną dłużnika ale też należy brać pod uwagę uzasadniony interes wierzyciela. W ocenie Sądu Okręgowego, ten uzasadniony interes strony powodowej sprzeciwia się zastosowaniu w rozpoznawanej sprawie przepisu art. 320 K.p.c. Zwrócić należy uwagę, że zadłużenie pozwanej wystąpiło na przestrzeni od grudnia 2010 r. i marca 211 r. i pozwana od tego okresu do wytoczenia procesu (sierpień 2012 r.) mimo ponagleń, długów swoich nie uregulowała i przez ten czas nawet nie podjęła żadnych rozmów z wierzycielem co do sposobu zapłaty swoich długów. Co więcej, pozwana na przestrzeni trzech ostatnich lat nie podjęła próby dobrowolnego, częściowego spłacenia swoich długów, wykazując całkowitą bierność w tym względzie i nie okazując żadnej woli spłaty tych długów. Przy takim stosunku pozwanej do swoich długów, nie może pozwana tylko w powołaniu się na swoją sytuację finansową (ale umożliwiającą jej ratalną spłatę długu – co zadeklarowała w sprzeciwie k. 36-39), korzystać z dobrodziejstwa przepisu art. 320 K.p.c. Zwrócić należy uwagę, że przepis art. 320 K.p.c. ma chronić rzetelnych dłużników, starannie wykonywujących swoje zobowiązania, którzy z przyczyn od nich niezależnych, mają czasowy i odwracalny brak środków, a nie dłużników nierzetelnych, którzy przez tak długi czas uchylają się od wykonywania wymagalnych zobowiązań i uważają, że ta ich nierzetelność powinna być chroniona prawnie i dawać im dodatkowe przywileje w postaci częściowego oddłużenia z odsetek. Jeżeli zatem pozwana w swoim sprzeciwie od wydanego w sprawie nakazu zapłaty i w aktualnej sytuacji finansowej deklarowała gotowość ratalnej spłaty dochodzonej kwoty w 8 ratach, to co stało na przeszkodzie, aby tę gotowość do ratalnej spłaty zadeklarować wcześniej i wcześniej wykonać swoje zobowiązanie tj. przed wytoczeniem procesu. W takich okolicznościach sprawy Sąd Rejonowy mając na względzie również niewskazanie przez pozwaną przyczyn determinujących jej ograniczoną możliwość zarobkowania prawidłowo przyjął, że wniosek pozwanej o rozłożenie na raty jest bezzasadny i w tym zakresie nie dopuścił się zarzucanej w apelacji obrazy art. 320 K.p.c. Nie zachodzi w sprawie zarzucana w apelacji obraza art. 233 K.p.c. Pozwana w wywodach apelacji tego zarzutu w ogóle nie uzasadniła ani nawet nie wskazała, które – jej zdaniem – dowody przeprowadzone w sprawie zostały wadliwie ocenione przez Sąd Rejonowy i dlaczego. Brak konkretyzacji tego zarzutu powoduje niemożność dokonania kontroli instancyjnej tego zarzutu apelacyjnego przez Sąd Okręgowy. Natomiast jeżeli chodzi o zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania pozwanej, który został przez pozwaną skonstruowany jako zarzut naruszenia art. 227 K.p.c. , to pozwana utraciła prawo powoływania się na ten zarzut w postępowaniu apelacyjnym z uwagi na brak zastrzeżenia z art. 162 K.p.c. Sąd Rejonowy oddalił dowód z przesłuchania stron na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. (k. 67) w obecności pełnomocników stron, którzy do oddalenia tego dowodu nie zgłosili zastrzeżeń do protokołu. Zgodnie bowiem z treścią art. 162 K.p.c. strony mogą w toku posiedzenia zwrócić uwagę Sądu na uchybienie przepisom postępowania, wnosząc o wpisanie zastrzeżenia do protokołu. Stronie, która zastrzeżenia nie zgłosiła, nie przysługuje prawo powoływania się na takie uchybienia w dalszym toku postępowania, chyba że chodzi o przepisy postępowania, których naruszenie Sąd powinien brać pod rozwagę z urzędu albo, że strona uprawdopodobni, iż nie zgłosiła zastrzeżeń bez swojej winy. Oddalenie wniosku dowodowego samo w sobie nie powoduje nieważności postępowania (okoliczność brana z urzędu pod rozwagę przez Sąd), a pozwana w apelacji niczym nie usprawiedliwiła niezgłoszenia zastrzeżenia do oddalenia wniosku dowodowego co powoduje, że pozwana w postępowaniu apelacyjnym utraciła prawo powoływania się na nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania pozwanej (przesłuchania stron). Z przedstawionych wyżej względów, apelacja pozwanej jako bezzasadna podlega oddaleniu na zasadzie art. 385 K.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 99, 108 § 1 K.p.c. w związku z § 6 pkt 3 i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (teks jednolity Dz. U. z dnia 2013 r. poz. 490). S. Ref. B. S.