Sad powszechny, IV Ka 916/13

Sygn. akt. IV Ka 916/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 listopada 2013 roku Sąd Okręgowy w Bydgoszczy IV Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Adam Sygit Protokolant sekr. sądowy Hanna Płaska przy udziale oskarżyciela ------ po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2013 roku sprawy L. W. obwinionego z art. 96 § 3 k.w. na skutek apelacji wniesionej przez obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w Świeciu VII Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w Tucholi. z dnia 8 sierpnia 2013 roku sygn. akt VII W 619/13 utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; zasądza od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem opłaty za II instancję i obciąża go zryczałtowanymi wydatkami postępowania odwoławczego w kwocie 50,00 (pięćdziesiąt) złotych. Sygn. akt IV Ka 916/13 UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Świeciu VII Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w Tucholiz dnia 8 sierpnia 2013 roku, wydanym w sprawie o sygnaturze akt VII W 619/13, obwinionego L. W. uznano za winnego tego, że w dniu 14 maja 2012 roku jako właściciel/użytkownik pojazdu, wbrew obowiązkowi, nie udzielił Straży Gminnejw K. odpowiedzi, kto w dniu 19 kwietnia 2012 roku o godzinie 10:29:20 kierował lub był w posiadaniu pojazdu mechanicznego o nr rej. (...) , którym to pojazdem popełniono wykroczenie w ruchu drogowym, tj. za winnego popełnienia wykroczenia z art. 96 § 3 k.w. i za to, na podstawie tego przepisu, wymierzono mu karę grzywny w wysokości dwustu złotych. Jednocześnie zasądzono od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa zryczałtowane wydatki postępowania w wysokości stu złotych oraz opłatę w wysokości trzydziestu złotych. Od powyższego orzeczenia apelację wniósł obwiniony, zarzucając – na podstawie art. 438 pkt 1 k.p.k. – obrazę przepisów prawa materialnego „poprzez stwierdzenie, iż wątpliwości może budzić czy StrażMiędzygminna K. - G. powinna posługiwać się nazwą Straż Gminnaw K. a nie StrażMiędzygminna a nie uprawnienia takiej formacji do żądania spełnienia obowiązku o jakim mowa w art. 78 ust. 4 prawa o ruchu drogowym ” (cyt. j.w. za treścią apelacji k. 43) i wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, umorzenie postępowania oraz zwrot kosztów według norm przepisanych. Sąd odwoławczy zważył, co następuje: Apelacja była bezzasadna. Sąd odwoławczy po analizie sformułowanych zarzutów i uzasadnienia apelacji oraz - wobec podmiotu ją wywodzącego - weryfikacji całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz sposobu procedowania uznał zapadłe rozstrzygnięcie za prawidłowe. Sąd Rejonowy należycie zrealizował wymagane obowiązki aby móc sformułować powyższy wniosek. W sposób prawidłowy – tj. zgodnie z przepisami postępowania – przeprowadził dowody zawnioskowane przez strony, ale również analizował konieczność przeprowadzenia z urzędu wszelkich dowodów ewentualnie jeszcze potrzebnych do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o winie obwinionego, kwalifikacji prawnej zarzuconego mu czynu i kwestii ewentualnego wymiaru kary. Potrzeba uzupełnienia w ten sposób postępowania dowodowego zachodzi jedynie wtedy, gdy z przeprowadzonych na wniosek stron dowodów wynika, że okoliczności, o których mowa wyżej, nie zostały jeszcze w sposób wystarczający wyjaśnione. Jednocześnie dokonał prawidłowej oceny całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, a więc poza zasięgiem rozważań sądu nie pozostały dowody istotne dla rozstrzygnięcia kwestii winy, w tym i okoliczności podnoszone przez obwinionego, oceny prawnej czynu oraz wymiaru kary. Ustalenia faktyczne, poczynione w oparciu o tak dokonaną ocenę, nie wykazują błędów tak faktycznych, jak i logicznych. Cały proces wnioskowania, skutkujący treścią zaskarżonego wyroku, został przedstawiony w pisemnych motywach wyroku. Sąd Rejonowy, przypisując obwinionemu odpowiedzialność za czyn wyczerpujący znamiona art. 96 § 3 kodeksu wykroczeń powyższe wymogi prawidłowo zrealizował. W przedmiotowej sprawie jednoznaczne i niekwestionowane było ustalenie, że w dniu 19 kwietnia 2012 roku, przy użyciu urządzenia rejestrującego i posiadającego stosowaną legalizację (k. 4), utrwalono obraz samochodu marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) wraz z wizerunkiem kierującego w okolicznościach wskazujących na popełnienie wykroczenie drogowego, tj. przekroczenie maksymalnie dopuszczalnej prędkości (k. 3). W toku czynności wyjaśniających obwiniony, jako właściciel pojazdu o numerze rejestracyjnym (...) , został wezwany do udzielenia informacji, zgodnie z art. 78 ust. 4 i 5 oraz art. 129b ust. 3 pkt 7 ustawy prawo o ruchu drogowym (k. 2). Wezwanie to wystosowała do obwinionego Straż Gminnaw K. , gdyż zarejestrowane wykroczenie popełniono na obszarze właściwości jej działania. Z obowiązku udzielenia żądanych informacji L. W. się nie wywiązał, kwestionując fakt popełnienia wykroczenia i legalność podejmowanych wobec niego działań (k. 5). Argumentacja skarżącego wskazana w treści środka zaskarżenia oraz prezentowana w toku postępowania wyjaśniającego i rozpoznawczego nie może być przesłanką do zakwestionowania prawidłowości zapadłego wyroku. Motywy zapadłego orzeczenia, przedstawione w sporządzonym przez Sąd Rejonowy uzasadnieniu, sąd odwoławczy akceptuje. Apelujący konsekwentnie podnosił, że został wezwany do udzielenia informacji przez organ nieistniejący w dacie formułowania takiego żądania lecz argumentacja ta jest niezasadna. Zarejestrowane wykroczenie drogowe popełniono w miejscowości Ż. czyli na obszarze gminy K. , tak więc i na obszarze objętym właściwością Straży Gminnejw K. . Ten organ prowadził również czynności wyjaśniające, wezwał obwinionego do udzielenia informacji i ostatecznie skierował wniosek o ukaranie. Wątpliwości zgłaszane przez obwinionego dotyczą przekształceń tej formacji a mających miejsce na przestrzeni 2011 i 2012 roku, związanych również ze zmianą jej nazwy. Sąd odwoławczy nie ma wątpliwości, że - w obowiązującym stanie prawnym - straże gminne (miejskie) są organami uprawnionymi do skutecznego prawnie kierowania żądań o wskazanie kierującego pojazdem, którym popełniono zarejestrowane wykroczenie drogowe oraz posiadającymi uprawnienia oskarżyciela publicznego do wnioskowania o ukaranie właściciela lub posiadacza pojazdu za wykroczenie polegające na niewskazaniu osoby, której powierzył on pojazd do kierowania lub używania. Od dnia 31 grudnia 2010 roku obowiązuje regulacja, wprowadzona ustawą z dnia 29.10.2010 roku o zmianie ustawy - prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (publ. Dz.U.2010, nr 225, poz. 1466), która m.in. dodała do art. 129 b ustawy prawo o ruchu drogowym ustęp 3 pkt 7 , zgodnie z którym strażnicy miejscy są uprawnieni również do żądania od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Zdaniem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy powyższa zmiana oznacza to, że: -aktualnie straż gminna jest uprawniona do podejmowania działań we wskazanym zakresie, tj. wezwania osoby zobowiązanej (właściciela/posiadacza) do wskazania osoby, której pojazd powierzono, -osoba wzywana przez straż gminną do udzielenia tych informacji ma obowiązek – zgodnie z art. 78 ust 4 prawa o ruchu drogowym – takie informacje przekazać, -w przypadku nieudzielenia ich straż gminna może, zgodnie z treścią przepisu art. 17 § 3 k.p.w. , wystąpić wobec wezwanego właściciela pojazdu z wnioskiem o ukaranie za wykroczenie z art. 96 § 3 k.w. Jeżeli czynności wyjaśniające prowadziła i w ich toku skierowała wezwanie do udzielenia informacji a następnie wniosek o ukaranie złożyła straż gminna to oznacza, iż działał organ do tego uprawniony ustawowo. Zdaniem sądu odwoławczego w czasie podejmowania w/wym. działań w przedmiotowej sprawie samorządowa formacja, działająca na terenie gminy K. od 2007 roku (zgodnie z uchwałą Rady Gminy K. z dnia 15 marca 2007 roku w sprawie powołania Straży Gminnej), była „strażą gminną” w rozumieniu powyższych regulacji. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o strażach gminnych (w brzmieniu od dnia 24 grudnia 2009 roku), gminy sąsiadujące na obszarze jednego województwa mogą zawrzeć, po zasięgnięciu opinii właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Policji (również i bez niej w przypadku upływu 14 dni o dnia przedstawienia w tym zakresie wniosku), porozumienie o utworzeniu wspólnej straży. W dniu 22 września 2011 roku Rada Gminy G. podjęła uchwałę w sprawie zawarcia porozumienia międzygminnego pomiędzy Gminą K. oraz Gminą G. w sprawie utworzenia StrażyMiędzygminnej. Powyższe oznaczało przekazanie przez gminą G. dalszych kompetencji do działania gminie K. i funkcjonującej tam już Straży Gminnej(w zakresie zadania własnego gminy odnośnie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty dotyczących porządku publicznego - k. 33). Porozumienie takie zawarto w dniu 28 grudnia 2011 roku i uchwałą Rady Gminy w K. z dnia 29 grudnia 2011 roku utworzono „StrażMiędzygminną z siedzibą w K. ” (k. 35). Te decyzje nie pozbawiły jednak kompetencji do działania samorządowej formacji w postaci straży gminnej powołanej dla ochrony porządku publicznego na terenie gminy K. uchwałą Rady Gminy w K. z dnia 15 marca 2007 roku. Zmiana dotyczyła jedynie przejęcia jeszcze dodatkowych, miejscowych kompetencji (nota bene z obszaru, gdzie czyn obwinionego nie miał miejsca) oraz nadanie nowej nazwy odzwierciedlającej fakt zawarcia takiego porozumienia i wspólnego realizowania tych zadań przez obie gminy. Sposób rozszerzenia kompetencji przez organ funkcjonujący na obszarze gminy K. był zgodny z prawem i wolą samorządu obu gmin. Wątpliwości, jedynie co do prawidłowości użytego sformułowania „Straż Międzygminna”, skutkowały uchwałą z dnia 30 października 2012 roku, którą dokonano zmiany przyjmując określenie „Straż Gminnaw K. wspólna dla Gminy K. i Gminy G. z siedzibą w K. ”. Jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy, powyższe nie oznacza jednak, iż w w/wym. okresie (pomiędzy porozumieniem a zmianą nazwy) czyli również w dacie zarejestrowania wykroczenia drogowego oraz kierowania do obwinionego żądania o udzielenie informacji Straż Gminnaz siedzibą w K. nie była organem do tego uprawnionym. Dlatego argumentacja skarżącego, iż działania podejmował wobec niego organ do tego nieuprawniony bo właściwie nieistniejący była bezzasadna. O prawidłowości działań decyduje bowiem zakres rzeczywistych kompetencji wynikających z uregulowań prawnych przewidzianych dla gminnego organu porządku publicznego, jakim była i nadal jest straż gminna działająca na obszarze gminy K. . Jednocześnie należy wskazać, że – niezależnie od jednoznaczności zapisów urządzenia rejestrującego - kwestionowanie faktu popełnienia wykroczenia nie jest przesłanką do uniknięcia odpowiedzialności za uchylenie się od wskazania osoby kierującej pojazdem/posiadającej pojazd do używania w dacie rejestracji. Podnoszone więc przez obwinionego okoliczności dotyczące sposobu zarejestrowania wykroczenia czy prawidłowości działania urządzenia rejestrującego mogłyby być rozważane dopiero w toku postępowania przeciwko wskazanej przez niego osobie jako sprawcy wykroczenia. Swoim zawinionym zaniechaniem uniemożliwił on jednak prowadzenie postępowania w tym przedmiocie, co skutkowało słuszną decyzją Sądu Rejonowego o ukaraniu za wykroczenie z art. 96 § 3 kodeksu wykroczeń . Ponadto uznano, że Sąd Rejonowy - odnosząc się do ustawowo określonych dyrektyw – wymierzył karę adekwatną do stopnia społecznej szkodliwości czynu i biorąc pod uwagę cele kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do ukaranego. Jednocześnie uwzględniono okoliczności przedmiotowe czynu i okoliczności podmiotowe dotyczące sprawcy, w tym i jego sytuację majątkową. Z tych powodów brak jest racjonalnych przesłanek aby uznać, że rozstrzygnięcie o karze jest nieadekwatne do tych okoliczności i nosi cechy rażącej surowości. Powyższe nie rodziło więc potrzeby ingerencji orzeczniczej sądu odwoławczego i przemawiało za potrzebą stabilizacji zaskarżonego wyroku, także w części dotyczącej orzeczenia o karze. Wobec powyższego zaskarżony wyrok utrzymano w mocy a obwinionego obciążono opłatą w wysokości zgodnej z art. 21 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23.06.1973 roku o opłatach w sprawach karnych (publ. Dz. U. nr 49, poz. 223 z 1983 roku z późn. zm.) oraz kosztami postępowania odwoławczego, ich wysokość ustalając na podstawie § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 10.10.2001 roku w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia (publ. Dz. U. z 2001 roku, nr 118, poz. 1269), nie znajdując racjonalnych przesłanek do zwolnienia go z obowiązku uiszczenia kosztów zainicjowanego postępowania odwoławczego.