Sad powszechny, I C 61/16

(1)przeciwko Gminie M. Ł. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu

1. oddala powództwo;
2. przyznaje ze Skarbu Państwa na rzecz adw. A. D. kwotę 1.476 zł. (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych ) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu, którą nakazuje wypłacić na rzecz adw. A. D. z Kasy Sądu Rejonowego w Łęczycy;
3. nie obciąża powódki D. W.

(1)kosztami procesu. Sygnatura akt I C 61/16 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 29 stycznia 2016 roku, powódka D. W.

(1)wniosła pozew przeciwko Gminie M. Ł. o ustalenie , że z dniem 16 grudnia 2006 roku wstąpiła w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr. (...) położonego w Ł. przy ul. (...) w miejsce zmarłego w dniu 15 grudnia 2006 roku ojca R. Z. / pozew k. 2/. Postanowieniem z dnia 2 marca 2015 roku, Sąd Rejonowy w Łęczycy zwolnił powódkę od kosztów sądowych w całości i ustanowił dla powódki pełnomocnika z urzędu /postanowienie k. 29/. W odpowiedzi na pozew z dnia 12 kwietnia 2016 roku, pozwana Gmina M. Ł. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika – radcę prawnego wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych / odpowiedź na pozew k. 29 -31/. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 27 lutego 1960 roku, Ł. Zakłady (...) w Ł. oraz R. Z. zawarły umowę najmu lokalu służbowego numer (...) położonego w Ł. przy ul. (...) . Do zamieszkania z R. Z. w przedmiotowym lokalu uprawnieni zostali między innymi jego syn A. Z. i jego córka D. Z. obecnie W. / umowa najmu k. 3/. W dniu 23 czerwca 1984 roku, powódka zawarła związek małżeński z J. W. /odpis wyroku k. 24/. Od 27 czerwca 1984 roku powódka była zameldowana wraz z mężem i córkami – S. W. i M. W. w miejscowości (...) gmina W. / zez. św. E. N. rozprawa z 23.08.2016 r. 00:29:31, notatka k.35 /. W dniu 15 grudnia 2006 roku R. Z. zmarł jako wdowiec / bezsporne/. W mieszkaniu po śmierci ojca zamieszkiwał A. Z. / bezsporne/. A. Z. był osobą niepełnosprawną zaliczoną do pierwszej grupy inwalidów. A. Z. poruszał się na wózku inwalidzkim. A. Z. wymagał opieki /bezsporne, zaświadczenia k.12-14/. W dniu 20 grudnia 2006 roku, A. Z. wystąpił do pozwanej o zawarcie z nim umowy najmu lokalu mieszkalnego nr. (...) położonego w Ł. przy ul. (...) w miejsce zmarłego w dniu 15 grudnia 2006 roku ojca R. Z. / wniosek k. 36/. Wniosek w imieniu A. Z. złożyła powódka D. W.

(1). Składając wniosek powódka nie informowała pracownika pozwanej E. N. , że wraz z ojcem i bratem zamieszkuje w lokalu / zez. św. E. N. rozprawa z 23.08.2016 r. 00:24:32/. Po złożeniu wniosku przez A. Z. , E. N.

(2)przeprowadziła postępowanie wyjaśniające. E. N.

(2)sprawdziła liczbę osób w zameldowanych w lokalu oraz liczbę osób uiszczających czynsz za mieszkanie. E. N.

(2)ustalił, że w lokalu zamieszkiwali R. Z. i A. Z. / zez. św. E. N. rozprawa z 23.08.2016 r. 00:24:32/. W dniu 16 stycznia 2007 roku, Gmina M. Ł. zawarło ze A. Z. umowę najmu lokalu mieszkalnego nr. (...) położonego w Ł. przy ul. (...) / umowa k.6 /. Mieszkańcy bloku mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. (...) w osobach: Z. J. , K. K. , B. J. , W. B. , J. J.

(1), T. O. , D. L. , Z. L. , B. K. zaobserwowali, że powódka przed śmiercią R. Z. nie mieszkała w lokalu nr. (...) i wprowadziła się do mieszkania bezpośrednio przed śmiercią A. Z. który zmarł w czerwcu 2009 roku /zez. św. K. K. rozprawa z 23.8.2016 r. 00:14:37, zez. św. Z. J. rozprawa z 18.10.2016 r. 00:40:48, zez. św. B. J. rozprawa z 18.10.2016 r. 00:45:47, zez. św. W. B. rozprawa z 18.10.2016 r. 00:50:08, zez. św. J. J. rozprawa z 29.11.2016 r. 00:02:47, zez. św. T. O. rozprawa z 29.11.2016 r. 00:10:05, zez. św. D. L. rozprawa z 29.11.2016 r. 00:15:27, zez. św. Z. L. rozprawa z 29.11.2016 r. 00:24:01, zez. św. B. K. rozprawa z 29.11.2016 r. 00:27:29/. Po śmierci brata, w dniu 4 grudnia 2009 roku, powódka skierowała do pozwanej wniosek o zawarcie z nią umowy najmu lokalu mieszkalnego nr. (...) położonego w Ł. przy ul. (...) . W piśmie powódka przedstawiła swoją dotychczasową sytuację rodzinną wskazując, między innymi że opiekowała się przed śmiercią swoim ojcem co wiązał się z jej codziennymi dojazdami do szpitala w Ł. . Do domu powódka wracała wieczorem i następnego dnia ponownie dojeżdżała do szpitala do ojca / wniosek k. 38-39/. Po złożeniu wniosku przez powódkę, E. N.

(2)przeprowadziła postępowanie wyjaśniające. E. N.

(2)w rozmowie z lokatorami ustaliła, że powódka zamieszkała w lokalu po śmierci A. Z. – latem 2009 roku / zez. św. E. N. rozprawa z 23.08.2016 r. 00:24:32, notatka k. 34/. W dniu 1 marca 2010 roku, pozwana poinformowała powódkę, że jej wniosek nie został uwzględniony / pismo k. 42/. W dniu 24 lutego 2010 roku, związek małżeński powódki został rozwiązany przez rozwód /wyrok k. 24/. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, w oparciu o wyrażoną w przepisie art. 233 par.1 k.p.c. , zasadę swobodnej oceny dowodów. Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o dowód z zeznań świadków E. N.

(2), Z. J. , K. K. , B. J. , W. B. , J. J.

(1), T. O. , D. L. , Z. L. , B. K. oraz złożone dokumenty których prawdziwość nie była przez strony kwestionowana. Za wiarygodne należało uznać zeznania świadków E. N.

(2), Z. J. , K. K. , B. J. , W. B. , J. J.

(1), T. O. , D. L. , Z. L. , B. K. . Zeznania te są bowiem logiczne i wzajemnie niesprzeczne, ponadto korespondują z dowodami dokumentarnymi zgromadzonymi w sprawie takim jak notatki służbowe czy pisma powódki. Wprawdzie świadek E. N.

(2)jest pracownikiem pozwanej, lecz okoliczność ta sama w sobie nie może prowadzić do zdeprecjonowania zeznań przywołanego świadka. Zeznania świadka E. N. znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadków Z. J. , K. K. , B. J. , W. B. , J. J.

(1), T. O. , D. L. , Z. L. , B. K. i wzajemnie się z nimi uzupełniają. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadków M. P. , A. W. , W. K. i J. J. oraz zeznaniom powódki w takim zakresie w jakim twierdzili oni, że powódka w przedmiotowym lokalu zamieszkała przed śmiercią R. Z. . Zeznania te pozostają bowiem w sprzeczności z treścią zeznań E. N.

(2), Z. J. , K. K. , B. J. , W. B. , J. J.

(1), T. O. , D. L. , Z. L. , B. K. , którym jak wskazano wyżej Sąd dał wiarę. W wypowiedziach świadków zgłoszonych przez powódkę (jej znajomych oraz członków dalszej rodziny ), widoczne jest zaangażowanie w sytuację życiową powódki, stąd przedmiotowe zeznania należy oceniać ze szczególną ostrożnością. Niezależnie od powyższego zeznania te pozostają w sprzeczności z treścią dokumentów prywatnych sporządzonych przez samą powódkę. W piśmie z 4.12.2009 roku skierowanym, do pozwanej powódka przedstawiła swoją dotychczasową sytuację rodzinną wskazując, między innymi że opiekowała się przed śmiercią swoim ojcem co wiązał się z jej codziennymi dojazdami do szpitala w Ł. . Do domu powódka wracała wieczorem i następnego dnia ponownie dojeżdżała do szpitala do ojca. Treść przedmiotowego pisma jednoznacznie wyklucza fakt stałego zamieszkiwania powódki w Ł. w tym okresie. Powódka nie potrafiła wyjaśnić sprzeczności swoich zeznań z treścią przedmiotowego pisma. Warto zwrócić uwagę, że powódka w dacie śmierci ojca pozostawała w związku małżeńskim. Posiadała dwoje dzieci w wieku wczesnoszkolnym, które uczęszczały do szkoły w miejscu swego zamieszkania. Cała rodzina zameldowana była w miejscowości (...) gmina W. . Powódka sama przyznała, że dzieci zaczęły uczęszczać do szkoły na terenie Ł. dopiero od września 2009 roku. Z punktu widzenia zasad logiki i doświadczenia życiowego wydaje się nieprawdopodobnym, aby powódka na okres 4 lat przeniosła centrum swoich spraw życiowych do mieszkania ojca, pozostawiając dzieci w wieku wczesno szkolnym jedynie pod opieką męża. W ocenie Sądu, wskazane wyżej zeznania powódki i zgłoszonych przez nią świadków, którym Sąd odmówił wiary, są nadto sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego, bowiem trudno uznać, za prawdopodobne aby w lokalu o łącznej powierzchni mieszkalnej (...) zamieszkiwało 6 osób w tym czworo dorosłych ( w tym dwoje obłożnie chorych ) i dwoje dzieci. Sąd Rejonowy zważył co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną zgłoszonego przez D. W.

(1)powództwa o ustalenie, że wstąpiła w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po swym zmarłym ojcu, jest art. 189 k.p.c. . Podstawową przesłanką zasadności tak sformułowanego powództwa jest istnienie interesu prawnego, który zdaniem Sądu, w przypadku powódki, polega niewątpliwie na uzyskaniu tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego i uregulowania sytuacji prawnej po śmierci dotychczasowego najemcy. Powódka nie może w inny sposób zrealizować swojego roszczenia, bowiem właściciel lokalu – Gmina M. Ł. - kwestionuje jej prawo. Zatem jedyną formą ochrony było wytoczenie niniejszego powództwa. Zgodnie z treścią art. 691 § 1 k.c. w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. / § 2 / . Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem o stałym zamieszkiwaniu w lokalu najemcy można mówić tylko wtedy, gdy cała życiowa działalność danej osoby zostanie ześrodkowana w tym właśnie lokalu w ten sposób, że stanie się on jej centrum życiowym, tzn. gdy w mieszkaniu tym będą koncentrowały się wszystkie jej sprawy osobiste i majątkowe. / V CKN 1827/00 - wyrok SN - Izba Cywilna z dnia 12-09-2001/. Nie budzi wątpliwości, iż powódka jako córka zmarłego R. Z. spełnia warunek z art. 691 § 1 k.c. Odnośnie zaś przesłanki z art. 691 § 2 k.c. , a mianowicie okoliczności stałego zamieszkiwania z najemcą, istotne jest ustalenie czy powódka rzeczywiście zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu do chwili śmierci R. Z. . Z ustalonego przez Sąd stanu faktycznego, na skutek przeprowadzonego postępowania, wynika, iż wbrew twierdzeniom powódki, D. W. nie przeprowadziła się do ojca przed jego śmiercią, z zamiarem stałego zamieszkania. Nie wykluczając faktu, iż w tym okresie powódka składała ojcu i bratu wizyty i opiekowała się nimi w chorobie zdaniem Sądu, mieszkanie przy ul. (...) nie stanowiło jej centrum życiowego, w okresie kiedy zamieszkiwał tam najemca R. Z. . Wzmożona obecność powódki w przedmiotowym lokalu, odnotowana przez członków rodziny i znajomych powódki, wiąże się jedynie z pogorszeniem się stanu zdrowia ojca i koniecznością sprawowania nad nim czasowej opieki. Podkreślić należy, że udzielanie przez stronę pomocy w codziennych sprawach życiowych poprzedniemu najemcy, z uwagi na łączące ją z nim pokrewieństwo i w związku z tym przebywanie w zajmowanym przez niego lokalu, a nawet fakt zameldowania w nim, nie przesądzają o tym, że strona w lokalu tym stale zamieszkiwała i by tam znajdowało się centrum jej spraw życiowych, rodzinnych i majątkowych./ Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 29 kwietnia 1998 r.I CKN 637/97/. Nie ulega zatem wątpliwości, iż mieszkanie przy ul. (...) nie stanowiło centrum życiowego powódki, i niewątpliwe powódka nie zamieszkiwała wspólnie z ojcem do chwili jego śmierci w przedmiotowy lokalu mieszkalnym. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji, działając na podstawie art. 189 k.p.c. i art. 691 § 1 i 2 k.c. . Na podstawie § 2 ust. 1 w zw. z § 8 pkt. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z dnia 5 listopada 2015 r.), Sąd przyznał i nakazał wypłacić ze Skarbu Państwa na rzecz adw. A. D. kwotę 1.476 zł tytułem pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. W wypadkach szczególnie uzasadnionych, na podstawie art. 102 k.p.c. , sąd może zasądzić od strony przegrywającej część kosztów procesu albo nie obciążać jej kosztami w ogóle. W orzecznictwie precyzuje się pojęcie "wypadku szczególnie uzasadnionego", tym niemniej ocena, czy w sprawie zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony należy do swobodnej decyzji sądu ze względu na konieczność zapewnienia poczucia sprawiedliwości oraz realizacji zasady słuszności. W niniejszej sprawie należy uznać, że trudna sytuacja materialna i życiowa strony powodowej, nadto subiektywne przekonanie powódki o słuszności jej racji usprawiedliwiały wystąpienie z pozwem i w świetle zasad słuszności stanowiły wystarczającą podstawę do zwolnienia powódki od ponoszenia kosztów procesu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 czerwca 2014 r.I ACa 228/14 Legalis Nr 1062619).