Sad powszechny, I C 1402/16

(1)na swoją rzecz kwoty: - 1) kwotę 924.655,46 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP w stosunku rocznym, naliczanymi od dnia 6 maja 2015 r. do dnia zapłaty-tytułem należności głównej; 2) kwotę 12.071,84 zł wraz z odsetkami ustawowymi, naliczanymi od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty - tytułem skapitalizowanych odsetek karnych za okres od 31 lipca 2014 r. do 5 maja 2015 r.; 3) kwotę 60.279,41 zł wraz z odsetkami ustawowymi, naliczanymi od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty - tytułem odsetek zapadłych za okres od 7 maja 2014 r. do 3 maja 2015 r.; 4) kwotę 19.679,00 zł - tytułem zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym: a. 12.462,00 zł - tytułem uiszczonej opłaty sądowej od pozwu, b. 17 zł - tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, c. 7.200 zł - tytułem kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu powód podał, że w dniu 2 kwietnia 2010 roku zawarł z Zakładem (...) Spółka Jawna z siedzibą w S. umowę kredytu nr (...) na spłatę zobowiązań kredytowych w Banku Spółdzielczym w kwocie 1.163.616 zł. Zabezpieczeniem spłaty udzielonego kredytu została ustanowiona hipoteka umowna łączna do kwoty 1.163.616 zł na 10 nieruchomościach położonych w miejscowości Z. , Z. oraz w S. . Pozwany A. S.

(1)na mocy umowy majątkowej małżeńskiej i darowizny z dnia 6 września 2013 roku stał się współwłaścicielem przedmiotowych nieruchomości. Dłużnik główny nie realizował w zastrzeżonym terminie zobowiązań z tytułu zawartej umowy kredytowej wobec czego powód wypowiedział dłużnikowi głównemu umowę kredytu oraz wystawił w dniu 19 września 2014 roku w stosunku do dłużnika głównego oraz poręczycieli wekslowych T. , A. i B. S.

(1)bankowe tytuły egzekucyjne i wystąpił do Sądu o nadanie im klauzuli wykonalności. Następnie powód oświadczeniem z dnia 18 marca 2015 roku dokonał wypowiedzenia umowy kredytu pozwanemu, z zachowaniem ustawowego, trzydziestodniowego terminu, wzywając tym samym pozwanego jako dłużnika rzeczowego do zapłaty i sporządził wyciąg z ksiąg bankowych stwierdzający zadłużenie pozwanego. (pozew – k. 2-10) W piśmie z dnia 21 października 2015 roku powód sprecyzował powództwo wnosząc o zasądzenie kwot wymienionych w pozwie z zastrzeżeniem na rzecz pozwanego możliwości powoływania się w toku egzekucji orzeczonego świadczenia na ograniczenie jego odpowiedzialności jedynie do określonych opisanych 10 nieruchomości. (pismo procesowe k.135-136) W dniu 29 października 2015 roku Sąd Okręgowy w Łodzi wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym za sygn. I Nc 341/15, którym orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. (nakaz zapłaty k.140) W dniu 7 grudnia 2015 roku pozwany złożył zarzuty od nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości i wnosząc o oddalenie powództwa w całości, a także o zasądzenie na jego rzecz od strony powodowej zwrotu kosztów procesu, według norm przepisanych. Pozwany zarzucił, że w nakazie zapłaty nie wskazano zakresu odpowiedzialności pozwanego do przysługującemu pozwanemu udziału 5/12 w prawie własności 10 nieruchomości oraz naruszenie art. 354 § 1 i 2 k.c. w związku z art. 5 k.c. poprzez nagłe i zaskakujące wypowiedzenie umowy kredytowej, a w konsekwencji naruszenie prawa podmiotowego powoda na skutek podjęcia przez powoda działań sprzecznych z zasadami współżycia społecznego (korzysta z prawa do dochodzenia należności w stosunku do pozwanego jako dłużnika rzeczowego, w sytuacji gdy wszczęta uprzednio egzekucja przeciwko dłużnikom osobistym powoda - A. S.

(2)i B. S.

(1)daje powodowi możliwość zaspokojenia w toku aktualnie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, gdyż wartość jednej z zajętych nieruchomości przewyższa wysokość dochodzonego przez powoda zobowiązania). (zarzuty od nakazu zapłaty k. 148-154) Powód w odpowiedzi na zarzuty podtrzymał powództwo w całości i wniósł o utrzymanie nakazu zapłaty w całości w mocy. Powód podniósł, iż udział pozwanego w prawie własności jednej z nieruchomości wynosi 1/2, zaś w zakresie pozostałych nieruchomości udział w wysokości 5/12, ale norma art. 319 k.p.c. nie wyznacza obowiązku wskazania w wyroku szczególnej masy majątkowej, z której odpowiada pozwany, wobec czego nie jest konieczne wskazywanie wysokości udziału, do którego powinna być skierowana egzekucja, a ponadto podniósł, że wypowiedzenie umowy kredytowej nie było zachowaniem nagłym ani zaskakującym dla pozwanego i odpowiedzialność rzeczowa jest niezależna od odpowiedzialności osobistej. (pismo procesowe powoda k. 194-197) Na rozprawie w dniu 13 stycznia 2017 roku pełnomocnicy stron podtrzymali zajęte dotychczas stanowiska. (protokół rozprawy z dnia 13.01.2017r. k.203,205 czas nagrania 00:02:53-00:03:20; 00:22:17-00:34:23) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Bank Spółdzielczy w S. w ramach prowadzonej działalności zajmuje się pośrednictwem pieniężnym. W dniu 2 kwietnia 2010 roku Bank Spółdzielczy w S. zawarł z Zakładem (...) Spółka Jawna z siedzibą w S. umowę (...) nr (...) . Na mocy umowy powód udzielił Spółce kredytu restrukturyzacyjnego na spłatę zobowiązań kredytowych w Banku Spółdzielczym w kwocie 1.163.616 zł (§1). Kredyt został udzielony na okres do 31 marca 2015 roku (§2 ust. 1) i miał podlegać oprocentowaniu zmienną stopą procentową, której wysokość ustala Zarząd Banku w drodze uchwały (§3). Kredytobiorca zobowiązał się dokonać całkowitej spłaty kredytu oraz odsetek zgodnie z harmonogramem spłaty kredytu (§4 ust.1). Strony ustaliły, że w razie nie spłacenia kredytu, jego raty lub należnych odsetek w terminie wynikającym z umowy, bank w następnym dniu roboczym po tym po tym terminie przeksięgowuje niespłacone kwoty na rachunek zadłużenia przeterminowanego i że odsetki od zadłużenia przeterminowanego Bank będzie naliczać za każdy dzień zwłoki, wg zmiennej stopy oprocentowania określonych w uchwałach Zarządu Banku (§6 ust.1 i § 7 ust.1). Zgodnie z § 9 ust. 1 umowy zabezpieczeniem spłaty udzielonego kredytu był weksel własny in blanco wystawiony przez kredytobiorcę awalizowany przez B. S.

(1), T. S. i A. S.

(2)oraz została ustanowiona hipoteka zwykła łączna do kwoty 1.163.616 zł wpisana do ksiąg wieczystych KW nr (...) , KW nr (...) , KW nr (...) , KW nr (...) , KW nr (...) , KW nr (...) , KW nr (...) , KW nr (...) , KW nr (...) , KW nr (...) , a nadto hipoteka kaucyjna łączna w kwocie 581.808 zł. (...) stanowiły własność B. S.

(2)i B. S.

(1)– rodziców pozwanego A. S.

(1). (odpis z KRS k. 14-17, 18, umowa kredytu nr (...) k.19-21, odpisy z ksiąg wieczystych k.22-108, zeznania świadka N. L. - protokół rozprawy z dnia 13.01.2017r. czas nagrania 00:08:39-00:16:31) W dniu 6 września 2013 roku pozwany A. S.

(1)zawarł ze swoją żoną A. S.

(2)przed notariuszem E. W. , prowadzącą Kancelarię Notarialną w S. , umowę majątkową małżeńską i umowę darowizny ze swoimi rodzicami Nr rep. A 1455/2013, na mocy której stał się współwłaścicielem z udziałem 5/12 w nieruchomościach położonych:

1. a)w Z. , dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) ,
2. b)w Z. , dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) ,
3. c)w Z. , dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) ,
4. d)w Z. , dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) ,
5. e)w Z. , dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) ,
6. f)w Z. , dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) ,
7. g)w Z. , dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) ,
8. h)w Z. , dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) , oraz współwłaścicielem z udziałem ½ nieruchomości położonych:
9. a)w S. przy ulicy (...) , dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...)
10. b)w S. przy ulicy (...) , dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) . (odpisy z ksiąg wieczystych k. 22-108, zeznania pozwanego – protokół rozprawy z dnia 13.01.2017r. czas nagrania 00:18:53—00:22:17) Dłużnik główny Zakład (...) Spółka Jawna z siedzibą w S. nie realizował w zastrzeżonym terminie zobowiązań z tytułu zawartej umowy kredytowej. Powód wypowiedział dłużnikowi głównemu umowę kredytu. W dniu 19 września 2014 roku Bank Spółdzielczy w S. wystawił bankowy tytuł egzekucyjny wobec dłużnika Zakładu (...) Spółki Jawnej z siedzibą w S. i dłużnikom solidarnym T. S. , A. S.

(2)i B. S.

(1). Postanowieniem z dnia 21 listopada 2014 roku Sąd Rejonowy w Skierniewicach w sprawie o sygn. akt I Co 750/14 nadał klauzulę wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu wystawionemu przeciwko dłużnikom solidarnym, a postanowieniem z dnia 14 października 2014 roku Sąd Rejonowy w Skierniewicach w sprawie o sygn. akt VGCo 186/14 nadał klauzulę wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu wystawionemu przeciwko dłużnikowi. (bankowy tytuł egzekucyjny k.109-110,113, postanowienie k.111,115-116) Oświadczeniem z dnia 18 marca 2015 roku, złożonym pozwanemu A. S.

(1), powód dokonał wypowiedzenia, z zachowaniem ustawowego, trzydziestodniowego terminu umowy kredytu nr (...) z dnia 2 kwietnia 2010 roku, wzywając pozwanego jako dłużnika rzeczowego do zapłaty wymagalnej kwoty 205.083,76 zł. Powód wskazał, że po bezskutecznym upływie okresu wypowiedzenia pozostała część kredytu w wysokości 782.208,13 zł stanie się wymagalna, a dłużnik hipoteczny będzie zobowiązany do niezwłocznego spełnienia wymagalnej kwoty kredytu wraz z odsetkami w łącznej wysokości 987.291,89 zł i od kwoty przeterminowanego kredytu tj. 924.655,46 zł będą naliczane odsetki karne według zmiennej stopy procentowej. Oświadczenie w przedmiocie wypowiedzenia umowy zostało doręczone pozwanemu na jego adres zamieszkania i osobiście przez niego odebrane w dniu 3 kwietnia 2015 roku. (wypowiedzenie umowy kredytowej k.11, potwierdzenie odbioru korespondencji k.118) Pozwany A. S.

(1)nie dokonał spłaty należności wynikających z umowy kredytu. (okoliczność bezsporna) W dniu 3 lutego 2015 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Skierniewicach wszczął postępowanie egzekucyjne wobec A. S.

(2), B. S.

(1)pod sygn. KM 11/15 . Egzekucja została skierowana do nieruchomości. (zawiadomieniak.155-156, odpisy z ksiąg wieczystych k. 22-108) W dniu 6 maja 2015 roku Bank Spółdzielczy w S. sporządził wyciąg z ksiąg bankowych, w którym stwierdził, że figuruje w nich płatne i wymagalne zadłużenie spółki Zakład (...) Spółka Jawna z siedzibą w S. , wynikające z umowy kredytu nr (...) zawartej w dniu 2 kwietnia 2010 roku, za które odpowiedzialność, w związku z ustanowionym zabezpieczeniem, ponosi dłużnik A. S.

(1), z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku nieruchomego w postaci: ⚫ nieruchomości położonej w Z. , dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) , ⚫ nieruchomości położonej w Z. , dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) , ⚫ nieruchomości położonej w Z. , dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) , ⚫ nieruchomości położonej w Z. , dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) , ⚫ nieruchomości położonej w Z. , dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) , ⚫ nieruchomości położonej w Z. , dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) , ⚫ nieruchomości położonej w Z. , dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) , ⚫ nieruchomości położonej w Z. , dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) , ⚫ nieruchomości położonej w S. przy ulicy (...) , dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) ., ⚫ nieruchomości położonej w S. przy ulicy (...) , dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) W wyciągu wskazano, że na wymagalne zadłużenie składa się: niespłacony kredyt w kwocie 924.655,46 zł, odsetki karne za okres od 7 maja 2014 r. do 3 maja 2015 r. w kwocie 60.279,41 zł i odsetki zapadłe za okres od dnia 31 lipca 2014 roku do dnia 5 maja 2015 roku w kwocie 12.017,84 zł (łącznie 996.952,71 zł) i że dalsze odsetki karne, od niespłaconego kredytu tj. kwoty 924.655,46 zł, są zmienne i liczone od dnia 06.05.2015r. do dnia zapłaty. (wyciąg z ksiąg bankowych k.119, wyliczenie odsetek k.134 ) Stosownie do treści § 26 Regulaminu kredytowania obowiązującego w Banku Spółdzielczym w S. (stanowiącym załącznik nr 1 do uchwały nr 116/2011 Zarządu Banku Spółdzielczego w S. z dnia 06.09.2011ze zmianami wprowadzonymi przez UZ nr (...) z dnia 18.02.2014 i UZ nr (...) z dnia 14.10.2014) w związku z pkt. III tab. 17 Tabeli Oprocentowania Produktów B. Banku Spółdzielczego w S. (stanowiącej załącznik nr 2 do UZ nr 185/2014r. Zarządu BS w S. z późniejszymi zmianami) od zadłużenia przeterminowanego kredytów udzielonych w złotych, walutach wymienialnych oraz jako denominowane w walutach wymienialnych dla klientów indywidualnych i instytucjonalnych naliczane jest oprocentowanie w skali 4 - krotności stopy lombardowej NBP. (regulamin k. 120-126, tabela oprocentowania k. 127-133, wyliczenie odsetek k.134) Wobec braku spłaty powód wystawił bankowe tytuły egzekucyjne, które po zaopatrzeniu w klauzulę wykonalności (w sprawie przed Sądem Rejonowym w Skierniewicach sygn. akt I Co 754/14) stały się podstawą prowadzenia egzekucji przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Skierniewicach wobec A. S.

(2)i B. S.

(1)(Km 12/15). (zawiadomienia k.157-158) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych wyżej dowodów z dokumentów, zeznań świadka N. L. oraz zeznań pozwanego. Strony nie zgłosiły żadnych innych wniosków dowodowych, a strona powodowa ostatecznie na rozprawie w dniu 13 stycznia 2017 roku cofnęła wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka B. M. oraz zeznań powoda. Zauważyć należy, że stan faktyczny sprawy nie był sporny między stronami, a jedynie wymagał on oceny prawnej, o której będzie mowa w dalszej części uzasadnienia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W niniejszej sprawie został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, od którego pozwany A. S.

(1)złożył zarzuty. W razie prawidłowego wniesienia zarzutów przewodniczący wyznacza rozprawę, a po przeprowadzeniu rozprawy sąd wydaje wyrok, w którym nakaz zapłaty w całości lub w części utrzymuje w mocy albo go uchyla i orzeka o żądaniu pozwu, bądź też postanowieniem uchyla nakaz zapłaty i pozew odrzuca lub postępowanie umarza ( art. 495 § 1 k.p.c. i art. 496 k.p.c. ). Mając na uwadze całość materiału zebranego w sprawie, a w szczególności zarzuty pozwanego, Sąd uznał, że zachodzą podstawy do uchylenia nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym w dniu 29 października 2015 roku w sprawie o sygn. akt I Nc 341/15. Zarzuty pozwanego dotyczyły braku wskazania udziału przysługującego pozwanemu w nieruchomościach, co do których w nakazie zapłaty została zastrzeżona mu możliwość powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności do tych nieruchomości, a nadto zarzuty były skierowane wobec działania powoda w realizacji przysługującej mu wierzytelności z nadużyciem prawa - naruszenie art. 5 k.c. , co powinno skutkować oddaleniem powództwa. Pozwany nie kwestionował podstawy swojej odpowiedzialności ani też wysokości dochodzonej należności i sposobu jej wyliczenia . Wobec tego należało zatem rozpoznać podnoszone w/w zarzuty. Bezspornym było, że pozwany nie był stroną umowy kredytowej nr (...) z dnia 2 kwietnia 2010 roku, w której zostało ustalone zabezpieczenie spłaty w postaci m.in. hipotek na nieruchomościach i że na podstawie umowy majątkowej małżeńskiej oraz umowy darowizny nabył udziały w tych nieruchomościach stając się dłużnikiem hipotecznym. Również bezspornym było, że powód wypowiedział pozwanemu umowę kredytu i pozwany nie spłacił zadłużenia wynikającego z wystawionego bankowego tytułu egzekucyjnego. Nie można było uznać za zasadne argumenty pozwanego dotyczące naruszenia prawa przez stronę powodową. Bank Spółdzielczy w S. na mocy umowy kredytowej nr (...) i ustanowionego zabezpieczenia w postaci hipotek stał się wierzycielem hipotecznym obciążonych nieruchomości. Wierzyciel hipoteczny może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości obciążonej bez względu na to, czyją stała się własnością. Tak więc obciążenie nieruchomości hipoteką nie jest przeszkodą w jej zbywaniu, a zmiana właściciela obciążonej nieruchomości nie ma wpływu na istnienie hipoteki. Nie ma przy tym znaczenia, czy zmiana właściciela nieruchomości nastąpiła w wyniku jej sprzedaży, darowizny czy też na skutek spadkobrania ( art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tj. z dnia 18 maja 2016 r. - Dz.U. z 2016 r. poz. 790). Ten, kto nabył nieruchomość obciążoną hipoteką, staje się dłużnikiem rzeczowym wierzyciela, któremu przysługuje hipoteka. Wierzycielowi hipotecznemu przysługuje z kolei prawo dochodzenia zaspokojenia swoich roszczeń z nieruchomości z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi nabywcy nieruchomości, nawet wówczas, gdy te wierzytelności powstały przed nabyciem obciążonej nieruchomości. Jednakże warunkiem skutecznego dochodzenia zaspokojenia z nieruchomości obciążonej hipoteką jest uzyskanie przez wierzyciela hipotecznego tytułu wykonawczego przeciwko właścicielowi nieruchomości, zasądzającego od niego zabezpieczoną hipoteką wierzytelność, chociażby właściciel był tylko dłużnikiem odpowiadającym rzeczowo (hipotecznym). Jeśli w akcie notarialnym nie ma poddania się egzekucji w trybie art. 777 pkt 4 KPC , to wierzyciel hipoteczny musi dochodzić zasądzenia zabezpieczonej hipoteką wierzytelności w drodze sądowej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28.07.1998r., I ACa 436/98, Lex nr 36281) . Z ustalonego stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy wynika, że zabezpieczeniem spłaty kredytu był weksel in blanco wystawiony przez kredytobiorcę, poręczony przez T. S. , B. S. i A. S.

(2)oraz hipoteki zwykłe łączne i hipoteki kaucyjne. Strona powodowa realizowała swoje prawa wierzyciela wobec dłużnika osobistego Zakładu (...) Spółce Jawnej z siedzibą w S. oraz wobec poręczycieli wekslowych. Wystawiła przeciwko nim bankowe tytuły egzekucyjne, które zostały zaopatrzone w klauzule wykonalności, a następnie wszczęła postępowanie egzekucyjne. Ukształtowanie treści stosunków tworzących zabezpieczenie wierzytelności (kredytu) jest pozostawione uznaniu stron ( art. 353 1 k.c ). W razie zatem ustanawiania dwu lub więcej zabezpieczeń różnego lub tego samego rodzaju strony mogą - uwzględniając różnice i swoistości w rozkładzie ryzyk, związane z zastosowanymi rodzajami zabezpieczeń (i ewentualnie z innymi jeszcze okolicznościami) - wprowadzać do umów postanowienia co do kolejności, uwarunkowania, zakresu itp. realizacji danego zabezpieczenia. Jeżeli jednak postanowienie takie do umowy nie zostało wprowadzone, każda umowa o zabezpieczenie musi być traktowana samodzielnie i odrębnie, nie ma więc podstaw do narzucania korzystającemu z tych zabezpieczeń jakichś w tym względzie ograniczeń. W takim wypadku decyduje kredytodawca, o czym wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 5.05.1993r., sygn.. akt III CZP 54/93 stanowiącej, że jeżeli przy ustanawianiu podwójnego zabezpieczenia kredytu przez przewłaszczenie na zabezpieczenie oraz przez umowę poręczenia - nie uzgodniono inaczej, to zarówno w kolejności, jak i zakresie realizacji zabezpieczeń decyduje kredytodawca. W przedmiotowej umowie nie było ustaleń dotyczących kolejności i sposobu realizacji zabezpieczeń, a więc strona powodowa była uprawniona do realizacji swojej wierzytelności także wobec dłużnika hipotecznego, którym stał się pozwany A. S.

(1). W związku z tym pismem z dnia 18 marca 2015 roku dokonała wypowiedzenia umowy kredytu pozwanemu zgodnie z art. 78 ustawy o księgach wieczystych i hipotece . Dokonanie tej czynności, a następnie wytoczenie niniejszego powództwa nie stanowi więc w ocenie Sądu naruszenia art. 5 k.c. Podnoszona przez pozwanego okoliczność, że strona powodowa w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec dłużników B. S.

(1)i A. S.

(2), w którym jego zdaniem może zaspokoić się, zaczęła realizować swoje uprawnienia także wobec pozwanego, nie może skutkować postawieniem jej zarzutu działania sprzecznego z zasadami współżycia społecznego i naruszenia art. 354 § 2 k.c. , a w konsekwencji skutkować oddaleniem powództwa, o co wnosił pozwany. Strona powodowa działa zgodnie z przepisami prawa, a twierdzenia pozwanego o możliwości zaspokojenia się w całości w toczącym się aktualnie postepowaniu egzekucyjnym, nie mogą być wpływać na ograniczenie jej praw zagwarantowanych w ustawie. Na marginesie jedynie należy zauważyć , że twierdzenia pozwanego nie zostały potwierdzone żadnymi dowodami w zakresie wartości nieruchomości, a ponadto uwzględniając sposób egzekucji, to jej przyszły wynik nie jest możliwy do przewidzenia. Poza tym, strona pozwana, reprezentowana przez profesjonalistę, nie sprecyzowała w żaden sposób, jakie to konkretne zasady współżycia społecznego, miały zostać naruszone wskutek działań powoda. Wobec tego powództwo należało uznać za zasadne. Mając na uwadze wyciąg z ksiąg wieczystych oraz wykaz naliczania odsetek, które to dokumenty nie były kwestionowane przez pozwanego, Sąd zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej kwoty: -

1. 655,46 zł (należność główna), -
2. 071,84 zł (odsetki skapitalizowane naliczane od 31.07.2014r. do 5.05.2015r.), -
3. 279,41zł (odsetki naliczane od 7.05.2014r. do 3.05.2015r.). Sąd zasądził również odsetki: umowne od należności głównej w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego w stosunku rocznym od dnia 6 maja 2015 roku do dnia zapłaty, z tym zastrzeżeniem, że maksymalna wysokość tych odsetek nie może od dnia 1 stycznia 2016 roku przekraczać w stosunku rocznym dwukrotności wysokości odsetek ustawowych ( art. 481 § 2 k.c. ) oraz odsetki ustawowe za opóźnienie od pozostałych kwot od dnia wniesienia pozwu tj. od dnia 21 września 2015 roku ( art. 482 k.c. ). Zauważyć należy, że strona powodowa składając pozew w dniu 21 września 2015 roku przy określeniu żądania odsetek od należności głównej wskazała, że żąda odsetek umownych w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP w stosunku rocznym, naliczanymi od dnia 6 maja 2015 r. do dnia zapłaty, bez zastrzeżenia ich wysokości (wynosiły one wówczas 10% i maksymalne odsetki umowne również 10%). Z dniem 1 stycznia 2016 roku na podstawie ustawy z dnia 9 października 2015 roku – Dz.U. z 2015r., poz. 1830 uległy zmianie przepisy art. 359 k.c. i 481 k.c. w zakresie zasad liczenia odsetek. Wobec tego, że strona powodowa ostatecznie nie zmodyfikowała żądania w zakresie odsetek, popierając powództwo w całości, należało przy odsetkach umownych zastrzec, że maksymalna wysokość tych odsetek nie może od dnia 1 stycznia 2016 roku przekraczać w stosunku rocznym dwukrotności wysokości odsetek ustawowych (które obecnie wynoszą 14%). Ustalony stan faktyczny, a w szczególności dotyczący prawa własności nieruchomości przysługującego pozwanemu wykazał, że pozwany w ośmiu nieruchomościach ma udział 5/12 (mających urządzone księgi wieczyste o numerach (...) ), a w dwóch nieruchomościach udział w wysokości ½ (mających urządzone księgi wieczyste o numerach (...) ). Ustalenia tego można było dokonać w oparciu o załączone do akt odpisy z ksiąg wieczystych nieruchomości, których mocy dowodowej strony nie zakwestionowały. Zgodnie z art. 319 k.p.c. jeżeli pozwany ponosi odpowiedzialność z określonych przedmiotów majątkowych albo do wysokości ich wartości, sąd może, nie wymieniając tych przedmiotów ani ich wartości, uwzględnić powództwo zastrzegając pozwanemu prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności. Sąd w wyroku powinien zatem zastrzec pozwanemu prawo powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności, gdyż możliwość powoływania się w tytule egzekucyjnym na ograniczenie odpowiedzialności istnieje tylko, gdy ograniczenie to zostało zastrzeżone w tytule egzekucyjnym. Zauważyć należy, że w literaturze dyskusyjna jest kwestia w zakresie obowiązku lub też uprawnienia umieszczania w wyroku zakresu ograniczeń dłużnika. Według jednego poglądu sąd, zasądzając powództwo, może (ale nie musi) – nie wskazywać w ogóle zakresu ograniczeń odpowiedzialności pozwanego (ani co do zakresu przedmiotowego, ani co do wysokości) – powinien jednak zastrzec pozwanemu prawo powoływania się na przysługujące mu ograniczenia (por. wyr. SN z 7.5.1971 r., I PR 426/70, OSNCP 1971, Nr 4, poz. 67; podobnie K. Piasecki, w: J. Jodłowski, K. Piasecki (red.), Kodeks, t. 2, 1989, s. 510). Przedstawiciele innego stanowiska przyjmują, że sąd w wyroku nie określa ani przedmiotów majątkowych, ani wysokości ich wartości [ W. S. , w: Z. R. , W. S. (red.), Kodeks, t. I, 1975, s. 502; M. J. (aktualizacja J. G. ), w: T. E. (red.), Kodeks, t. II, 2012, s. 35; A. J. , w: H. D. , T. W. (red.), Kodeks, t. I, 2011, s. 1010]. Jak wskazał SN, zastrzeżenie nie ma charakteru bezwzględnie wiążącego oznaczenia zakresu odpowiedzialności, skoro art. 319 k.p.c. wyłącza możliwość sprecyzowania przez sąd w orzeczeniu przedmiotów, z których dłużnik ponosi odpowiedzialność lub ich wartości, lecz stanowi klauzulę umożliwiającą na etapie postępowania wykonawczego zweryfikowanie rzeczywistego zakresu, w jakim dłużnik jest zobowiązany spełnić świadczenie wynikające z prawomocnego orzeczenia. Ocena, jak daleko sięga odpowiedzialność dłużnika, następuje na podstawie przepisów materialno - prawnych, limitujących jego obowiązki. – zob. wyr. SN z 20.2.2014 r., I CSK 264/13, L. . Podobnie wyr. SA w Poznaniu z 19.12.2013 r. (I ACA 1018/13, L. ), gdzie stwierdził wprost, że istota art. 319 k.p.c. polega na zwolnieniu sądu od konieczności ustalania w postępowaniu rozpoznawczym składu masy majątkowej, z której albo do wartości której pozwany ponosi odpowiedzialność. Badanie tego zagadnienia ulega przesunięciu do postępowania egzekucyjnego. Przepis ten nie obejmuje natomiast (rzadkiej) sytuacji, w której odpowiedzialność pozwanego jest ograniczona do określonej kwoty, co sąd może, jeżeli zachodzi taka konieczność, uwzględnić bez trudu już w postępowaniu rozpoznawczym (zob. na ten temat M. R. , Ograniczenie odpowiedzialności dłużnika, s. 9–11). W niniejszej sprawie Sąd uznał, że zasadnym jest określenie udziału we własności pozwanego w nieruchomościach, zgodnie z treścią odpisów z ksiąg wieczystych nieruchomości, co do których została zastrzeżona jego odpowiedzialność. Wskazać należy, że strona powodowa w odpowiedzi na zarzuty przyznała, że pozwany posiada udział ½ we własności tylko jednej nieruchomości ( (...) ), a w pozostałych nieruchomościach udział w wysokości 5/12 i popierała powództwo wraz z jego modyfikacją o zastrzeżenie na rzecz pozwanego prawa powoływania się na ograniczenie jego odpowiedzialności do nieruchomości. W związku z tym należało uwzględnić ograniczenie odpowiedzialności pozwanego w wyroku. W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu - w zakresie części żądania odsetkowego. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 98 par. 1 i 3 k.p.c. , przyjmując że pozwany jako przegrywający w całości odnośnie kwoty głównej wyznaczającej wartość przedmiotu sporu jest obowiązany zwrócić stronie powodowej poniesione przez nią koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Poniesione przez stronę powodową koszty procesu wyniosły łącznie kwotę
4. 679 zł (opłata sądowa od pozwu -12.462 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 7.200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł) i taką też kwotę Sąd zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej.