Sad powszechny, I C 593/15

UZASADNIENIE Prokurator Prokuratury Rejonowej K. -Północ w K. wniósł, działając na rzecz I. D. , o unieważnienie oświadczenia woli zawarcia umowy pożyczki nr (...) zawartej w dniu 15 września 2011 roku pomiędzy (...) Bank SA a I. D. . Prokurator podniósł, że w chwili zawarcia umowy I. D. znajdowała się w stanie wyłączającym świadome lub swobodne powzięcie decyzji i wyrażenia woli. Prokurator wniósł także o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W odpowiedzi na pozew pozwany (...) Bank (...) SA we W. wniósł o stwierdzenie niewłaściwości miejscowej, a następnie o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu (k. 81- 82). Pismem z dnia 12 listopada 2015 roku pozwany uznał powództwo o ustalenie nieważności umowy pożyczki z uwagi na jej zawarcie w stanie wyłączających świadome i swobodne powzięcie decyzji. Pozwany wyjaśnił, iż na podstawie opinii biegłego W. F. doręczonej mu w innej sprawie toczącej się między stronami powziął wiedzę o tym, że I. D. w dacie zawarcia umowy pożyczki pozostawała w stanie wyłączającym świadome i swobodne powzięcie i wyrażenie woli. Pozwany wniósł o nieobciążanie go kosztami procesu, gdyż załączona do pozwu opinia W. F. nie była kompletna, a pozwany uznał powództwo przy pierwszej czynności procesowej (k. 115). Działająca w imieniu I. D. opiekun prawny B. P. oświadczyła, iż nie wstępuje do sprawy w charakterze powoda (k. 141). Bezsporny jest następujący stan faktyczny: I. D. zawarła w dniu 15 września 2011 roku z (...) Bank SA (obecnie (...) Bank (...) SA ) umowę pożyczki nr (...) . W chwili zawarcia umowy I. D. znajdowała się w stanie nasilenia się objawów negatywnych schizofrenii – zaburzeń toku, zaburzeń krytycyzmu myślenia, zaburzeń myślenia przyczynowo-skutkowego, zaburzeń sfery wolicjonalnej, wynikających z zaburzeń krytycyzmu myślenia. W wyniku wniosku wniesionego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej K. -Północ w K. I. D. została ubezwłasnowolniona całkowicie. Orzeczenie stało się prawomocne 7 marca 2014 roku. Sąd zważył co następuje: Pozew zasługuje w całości na uwzględnienie Legitymację formalną Prokuratora stanowi art. 7 k.p.c. , zgodnie z którym prokurator może żądać wszczęcia postępowania w każdej sprawie, jak również wziąć udział w każdym toczącym się już postępowaniu, jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona praworządności, praw obywateli lub interesu społecznego. Stosownie do treści art. 56 § 1 k.p.c. osobę, na rzecz której prokurator wytoczył powództwo, sąd zawiadamia o tym, doręczając jej odpis pozwu. Osoba ta może wstąpić do sprawy w każdym jej stanie w charakterze powoda. Z uwagi na całkowite ubezwłasnowolnienie I. D. o wytoczeniu powództwa na jej rzecz zawiadomiono jej opiekuna prawnego, który nie wstąpił do udziału w sprawie. Pozwany w piśmie z dnia 12 listopada 2015 roku uznał żądanie w całości. Zgodnie z art. 213 § 2 k.p.c. sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. W niniejszej sprawie uznanie powództwo, w ocenie Sądu, nie jest ani sprzeczne z prawem ani zasadami współżycia społecznego, nie zmierza też do obejścia prawa. Okoliczności stanu fatycznego nie były między stronami sporne, w związku z czym Sąd nie przeprowadzał postępowania dowodowego. Przedstawiona przez powoda dokumentacja, która stanowiła również podstawę do wystąpienia z wnioskiem o całkowite ubezwłasnowolnienie beneficjentki powództwa, wskazuje na silne zaburzenia psychiczne leczone od 1996 roku. I. D. była wielokrotnie hospitalizowana w szpitalu psychiatrycznym. Zgodnie z art. 82 k.c. nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Ustawodawca sam wskazuje najbardziej typowe przykłady takich sytuacji jak choroba psychiczna, niedorozwój umysłowy albo inne, chociażby przemijające, zaburzenia czynności umysłowych. Stan wyłączający świadomość to - najogólniej rzecz ujmując - brak rozeznania, niemożność rozumienia zachowań własnych i zachowań innych osób, niezdawanie sobie sprawy ze znaczenia i skutków własnego postępowania. Stan taki musi przy tym wynikać z przyczyny wewnętrznej, a więc ze stanu, w jakim znajduje się osoba składająca oświadczenie woli, a nie z okoliczności zewnętrznych, w jakich osoba ta się znalazła. Stan wyłączający świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli nie może być rozumiany dosłownie, wobec czego nie musi oznaczać całkowitego zniesienia świadomości i ustania czynności mózgu. Wystarczy istnienie takiego stanu, który oznacza brak rozeznania, niemożność rozumienia posunięć własnych i posunięć innych osób oraz niezdawanie sobie sprawy ze znaczenia i skutków własnego postępowania (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt: IV CSK 7/05). I. D. zawarła umowę będąc w stanie nasilenia się objawów negatywnych schizofrenii, przez co znajdowała się w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażanie woli, duży wpływ na to miało zwłaszcza zaburzenie krytycznego myślenia oraz zaburzenia sfery wolicjonalnej. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 189 k.p.c. oraz art. 82 k.c. ustalił, że umowa pożyczki z dnia 15 września 2015 roku nr (...) zawarta pomiędzy pozwanym (poprzednio (...) Bank SA ) a I. D. jest nieważna. W rozstrzygnięciu o kosztach Sąd przychylił się do wniosku pozwanego o zastosowanie art. 102 k.p.c. Pozwany uznał powództwo natychmiast po zapoznaniu się z opinią biegłego z innej sprawy dotyczącą stanu zdrowia I. D. . Podkreślić należy, że jedynie w powództwie o ustalanie wytoczonym przed sądem powszechnym można było w sposób jednoznaczny ustalić nieważności w/w umowy. Tylko uzyskanie wyroku ustalającego nieważność umowy zabezpieczenia we właściwy sposób interesy I. D. , która obecnie została już ubezwłasnowolniona. B. jest osobą ubezwłasnowolnioną, ciężko chorą, niezaradną, nie potrafiącą dochodzić własnych praw, jej sprawność intelektualna określona została przez psychiatrę poniżej przeciętnej. Z tego względu Sąd odstąpił od obciążania stron kosztami procesu uznając, że zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony w świetle art. 102 k.p.c. właśnie z uwagi na sytuację beneficjentki powództwa. ZARZĄDZENIE 1. odnotować w rep. C (4-5 lutego 2016 roku opieka nad dzieckiem S. Referenta), 2. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanego; 3. kal. 14 dni lub z wpływem. 9 lutego 2016 roku