Sygn. akt III Pa 11/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2016r. Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Danuta Poniato

§ 3ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.

kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21 poz. 94 ze zm.) w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r. poz. 594) w zw. z art. 52 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21 poz. 94 ze zm.)” ( punkt I ), w pozostałym zakresie powództwo oddalił ( punkt II ) i zasądził od powódki J. D. na rzecz pozwanego Urzędu (...) P. kwotę 960 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt III). Z ustaleń Sądu I instancji wynikało, iż przed Sądem Rejonowym w Suwałkach toczyło się w sprawie za sygn. akt IV P 109/13 postępowanie z powództwa J. D. przeciwko Urzędowi (...) P. o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach pracy i płacy, zasądzenia wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, ewentualnie ustalenia istnienia stosunku pracy. W toku tego procesu powódka zmodyfikowała roszczenie, w ten sposób, że domagała się dopuszczenia do pracy i zasądzenia wynagrodzenia za gotowość do pracy, określając je ostatecznie na dzień 05 grudnia 2014r., na kwotę 85.312,19 zł wraz ze skapitalizowanymi odsetkami. Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2015r. w tej sprawie IV P 109/13 Sąd Rejonowy w Suwałkach w punkcie I zasądził od pozwanego Urzędu (...) P. na rzecz powódki J. D. kwotę 75.486,90 zł brutto tytułem wynagrodzenia za gotowość do pracy w okresie od dnia 15 października 2013r. do dnia 05 grudnia 2014r., w pkt II zasądził od pozwanego Urzędu (...) P. na rzecz powódki J. D. kwotę 5,519,93 zł tytułem skapitalizowanych odsetek, w pkt III oddalił powództwo w pozostałym zakresie. W sprawie IV P 109/13 Sąd Rejonowy podzielił stanowisko powódki, że wójt gminy nie może rozwiązać umowy o pracę ze (...) , a takim powódka niewątpliwie była. Wskazał, że za taką oceną stanu prawnego przemawiają stanowiska Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. I tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 maja 2006r. (II PK 273/05) stwierdził, iż nie ma żadnych podstaw prawnych do uznania, iż stosunek pracy na podstawie powołania, zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym , nawiązuje się i ustaje dwuetapowo, poprzez podjęcie stosowanej uchwały przez radę gminy, a następnie potwierdzenie jej w oświadczeniu złożonym przez wójta. Czynnością prowadzącą do rozwiązania stosunku pracy ze (...) jest wyłącznie chwała rady (...) o odwołaniu ze stanowiska nie zaś oświadczenie powołujące się na tę uchwałę. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 czerwca 2010 r. (II OSK 825/10) stwierdził, iż uchwała rady gminy o odwołaniu sekretarza gminy ze stanowiska jest jednocześnie aktem rozwiązującym stosunek pracy z powołania. Jednak Sąd Rejonowy w tej sprawie IV P 109/13 nie przywrócił powódki do pracy. Rada (...) P. uchwałą bowiem w dniu 5 grudnia 2014r. nr lIl/3/14 odwołała już powódkę ze stanowiska (...) . W tej sytuacji uzasadnione było tylko żądanie, co do zasądzenia wynagrodzenia za gotowość do pracy wraz ze skapitalizowanymi odsetkami. Po złożeniu mianowicie przez Wójta gminy oświadczenia o rozwianiu z powódką stosunku pracy nie została dopuszczona do pracy. W sprawie tej jednak wykazała gotowość do pracy. Sąd Rejonowy nie uwzględnił jednak całości żądania powódki, gdyż w okresie od 30 maja 2013r. do dnia 14 października 2013r. pozostawała niezdolna do pracy i z tego tytułu został jej wypłacony zasiłek chorobowy, a zatem z powodu przeszkód psychofizycznych pracy świadczyć nie mogła. Stąd Sąd oddalił jej roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za gotowość do pracy w tym okresie, natomiast w pozostałym zakresie roszczenie uwzględnił, zgodnie z wyliczeniami powódki z dnia 8 grudnia 2014r. Sąd uwzględnił również roszczenie o zapłatę odsetek skapitalizowanych obliczonych od wynagrodzenia za gotowość do pracy począwszy od dnia 15 października 2014r. Od wyroku Sądu Rejonowego w Suwałkach w sprawie IV P 109//13 Sąd Okręgowy w Suwałkach wyrokiem z dnia 02 czerwca 2015 r. za sygn. akt III Pa 17/15 oddalił apelację pozwanego Urzędu (...) W dniu 22 czerwca 2015r. Urząd (...) P. wydał powódce świadectwo pracy, w którym wskazał, iż stosunek pracy ustał z nią w dniu 08 grudnia 2014r. na zasadzie rozwiązania umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia na podstawie art. 52 §1 kp . W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie uznał, iż przedmiotowe powództwo, co do zasady nie zasługuje na uwzględnienie, a kwestionowane świadectwo pracy podlega korekcie jedynie w zakresie błędnej podstawy prawnej ustania stosunku pracy, nie uwzględniającej, iż powódkę łączył z pozwanym stosunek pracy na podstawie powołania, nie zaś umowy o pracę. Wskazując na art. 97 kp Sąd Rejonowy podniósł, iż z uwagi na fakt, iż wniosek powódki o sprostowanie świadectwa pracy w zakresie sposobu rozwiązania stosunku pracy nie został uwzględniony przez pracodawcę, podlegał on w tym zakresie ocenie sądu pracy. W sprawie niewątpliwie przecież jest, że Rada (...) w P. w dniu 5 grudnia 2014r. zadecydowała, poprzez swoją funkcję kontrolną, o odwołaniu powódki z zajmowanego stanowiska skarbnika ze względu na wskazane wobec niej zarzuty we wniosku Wójta (...) Odwołanie nastąpiło ze skutkiem natychmiastowym. Jednak w zaistniałej sytuacji pracownik zatrudniony na podstawie powołania (tak jak powódka), który z naruszeniem art. 52 kp został odwołany ze stanowiska ze skutkiem przewidzianym w art. 70 §3 kp , może dochodzić tylko przed sądem pracy odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia ( art. 56 i 58 ) lub ustalenia, że odwołanie nastąpiło z naruszeniem art. 52 kp (por. uchw. SN z 11.12.1978 r., I PZP 30/78, OSNCP 1979, Nr 6, poz. 111 z aprobującą glosą J. Brola, OSPiKA 1979, Nr 12, poz. 215; podobnie wyr. SN z 2.10.1990 r., I PRN 29/90, OSA 1992, Nr 12, poz. 5). Niezachowanie formy pisemnej, brak uzasadnionej przyczyny lub upływ terminu z art. 52 §3 kp stanowią podstawę uzasadniającą przyznanie pracownikowi odszkodowania w granicach określonych w art. 56 i 58 kp , z zastrzeżeniem zawartym w art. 60 KP (post. SN z 22.3.1977 r., I PRN 25/77, OSNCP 1979, Nr 5, poz. 100). Następnie jednak SN wyjaśnił, że po nowelizacji KP z 1989 r. i 1996 r. odwołanie ze stanowiska równoznaczne z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia ( art. 70 §

3 ) powinno być dokonane na piśmie ( art. 70 § 11 ), ale nie musi wskazywać przyczyny odwołania (wyr. SN z 21.11.2000 r., I PKN 95/00, OSNAPiUS 2002, Nr 12, poz. 286 z glosą Z. Niedbały, OSP 2003, Nr 5, poz. 65). Natomiast powódka nie wystąpiła z roszczeniami z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy, nie wykazała również, iż przedmiotowa uchwała Rady (...) o odwołaniu jej ze stanowiska została wzruszona w trybie administracyjnym. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu Rejonowego, nie może domagać się sprostowania świadectwa pracy w części dotyczącej stwierdzenia przyczyn rozwiązania przez pracodawcę stosunek pracy. Jak wskazał bowiem Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 4.11.2009 r. I PZP 4/09, pracownik nie może skutecznie dochodzić sprostowania świadectwa pracy w części dotyczącej stwierdzenia, że stosunek pracy został rozwiązany przez pracodawcę bez wypowiedzenia z winy pracownika, kwestionując zgodność z prawem tego rozwiązania, bez wystąpienia z powództwem o roszczenia z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy na podstawie art. 56 KP . Dodatkowo Sąd Rejonowy podniósł, iż w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania art. 97 §3 kp wskazany w pozwie jako podstawa roszczenia. Jak wynika bowiem z orzeczenia w sprawie IV P 109/13, przedmiotem postępowania w tej sprawie nie była ocena zasadności odwołania powódki przez Radę (...) P. w dniu 05 grudnia 2014 r. Zatem wyrok ten nie może stanowić podstawy wskazania w świadectwie pracy fikcji prawnej, iż rozwiązany w taki sposób stosunek pracy pociąga za sobą skutki prawne, jakie przepisy prawa pracy wiążą z wypowiedzeniem umowy o pracę przez pracodawcę. Skoro zatem powódkę J. D. i pozwany Urząd (...) P. łączył stosunek pracy na podstawie powołania, to kwestionowane świadectwo pracy nie może wskazywać, iż podstawą tego stosunku była sama umowa o pracę. Mając więc to na uwadze Sąd dokonał jedynie formalnej korekty świadectwa pracy nakazując pozwanemu Urzędowi, aby sprostował świadectwo pracy z dnia 22 czerwca 2015 r. wydane powódce J. D. w ten sposób, iż w jego pkt 3 jako sposób rozwiązania stosunku pracy wskaże – odwołanie równoznaczne z rozwiązaniem stosunku pracy bez wypowiedzenia na podstawie art. 70§

§3ustawy z dnia 26 czerwca 1974 Kodeks Pracy w zw.

z art. 18 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zw. z art. 52 §1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (pkt I sentencji wyroku). W konsekwencji – w pozostałej części powództwo zostało oddalone (pkt II sentencji wyroku). W szczególności wskazać należy, iż wobec ustalenia, że kwestionowane świadectwo pracy zgodnie ze stanem faktycznym wskazuje jako tryb rozwiązania stosunku pracy rozwiązanie tego stosunku bez wypowiedzenia z winy pracownika, to powódce nie należy się odszkodowanie przewidziane w art. 99 k.p. O kosztach procesu (pkt III sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 98§

§3k.p.c.

w zw. z art. 100 k.p.c. obciążając tymi kosztami powódkę stosownie do zasady odpowiedzialności za przegrany proces. Wskazać przy tym należy, iż powództwo zostało uwzględnione jedynie w nieznacznej części. Apelację od powyższego wyroku złożyła powódka, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania: - art. 233 kpc poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co skutkowało nie uwzględnieniem powództwa.
2. przepisów prawa materialnego : - art. 70 §

§3kp , art.

18 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8.03.1990r. o samorządzie gminnym poprzez ich błędną wykładnię i błędne zastosowanie, - art. 70 § 2 kp poprzez jego niezastosowanie. Wskazując na powyższe wniosła o: 1. zmianę wyroku poprzez:

1. a)orzeczenie o sprostowaniu świadectwa pracy, wydanego jej przez pozwany Urząd (...) P. w dniu 22.06.2015r. poprzez zmianę informacji zawartej w punkcie 3a ) „Stosunek pracy ustał w wyniku: na zasadzie art. 52 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.)” i zastąpienie jej informacją: „Stosunek pracy ustał w wyniku: wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę”;
2. b)zasądzenie od pozwanego na jej rzecz odszkodowania w wysokości 8.457 zł tytułem wyrządzonej szkody wskutek wydania niewłaściwego świadectwa pracy - na podstawie art. 99 §

§ 2

kodeksu pracy c) stosowną do zmiany wyroku w punkcie I i II zmianę wyroku w pozostałej części poprzez zasądzenie od pozwanego na jej rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego;

1. ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji;
2. zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w postępowaniu odwoławczym. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanego jest bezzasadna. Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie wywiódł trafne wnioski. Sąd Okręgowy aprobuje stanowisko Sądu I instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy przyjmuje za własne. Argumentacja prawa przyjęta przez Sąd Rejonowy była właściwa. W pierwszej kolejności rozważeniu podlegały zarzuty co do błędnych ustaleń faktycznych, albowiem jedynie w poprawnie ustalonym stanie faktycznym możliwa jest ocena prawidłowości zastosowanych przepisów prawa materialnego. Zgodnie z treścią art. 233 §1 kpc sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Taka ocena dokonywana jest na podstawie przekonań sądu, jego wiedzy i posiadanego doświadczenia życiowego, a ponadto powinna uwzględniać wymagania prawa procesowego oraz reguły logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i - ważąc ich moc oraz wiarygodność - odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. Skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 kpc wymaga wskazania, jakie kryteria oceny zostały naruszone przez sąd przy analizie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne im taką moc przyznając - to jest - czy i w jakim zakresie analiza ta jest niezgodna z zasadami prawidłowego rozumowania, wiedzą lub doświadczeniem życiowym, względnie - czy jest ona niepełna. Tylko takie skonstruowanie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 kpc pozwala na skuteczne podważenie przeprowadzonej przez Sąd oceny dowodów, a także będących jej konsekwencją ustaleń stanu faktycznego i subsumowanie ich pod określony przepis prawa. Zarzut sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego może tylko wówczas wzruszyć zaskarżony wyrok, gdy istnieje dysharmonia między materiałem zgromadzonym w sprawie a konkluzją, do jakiej doszedł Sąd na jego podstawie. To natomiast, że określone dowody ocenione zostały niezgodnie z intencją strony skarżącej nie oznacza jeszcze, iż Sąd dopuścił się naruszenia art. 233 § 1 kpc . Przekładając powyższe rozważania na grunt analizowanej sprawy wskazać należy, iż zdaniem Sądu Okręgowego Sąd I instancji nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów, ani nie dopuścił się dowolności w jego ocenie. Po pierwsze podkreślenia wymaga, iż Sąd procedował w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Nie budziło wątpliwości Sądu II instancji, iż Sąd Rejonowy właściwe rozdzielił przedmiot sporu w sprawie niniejszej, od tego, co powódka próbowała uzyskać niniejszym pozwem. W rzeczywistości przecież skarżąca dążyła do uzyskania orzeczenia, iż do rozwiązania z nią stosunku pracy doszło z innej podstawy prawnej, niż miało to miejsce w rzeczywistości. Natomiast postępowanie w sprawie o sprostowane świadectwa pracy nie ma na celu prowadzenie postępowania w celu badania prawidłowości rozwiązania stosunku pracy. Jest to tylko postępowanie, które ma na celu weryfikację, czy formalnie dokument w postaci świadectwa pracy odpowiada prawdzie – stanowi faktycznemu jaki wynika z dokumentacji. Wynika zaś z niej, że stosunek pracy rozwiązano z powódką bez wypowiedzenia, gdyż z dniem podjęcia uchwały przez Radę (...) Wprost sformułowano w uchwale: „odwołuje się z dniem 5 grudnia 2014r. Panią J. D. ze stanowiska (...) ”, „ z powodu rozwiązania umowy o pracę w Urzędzie (...) P. ”. Powody zaś rozwiązania umowy o pracę z powódką przez Urząd (...) P. wskazane przecież były jako określone w art. 52 §1 kp . Powołać tu należy utrwalony dorobek judykatury, z którego wynika, że rozwiązanie stosunku pracy - nawet sprzeczne z prawem lub nieuzasadnione - nie jest nieważne z mocy prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z 16 maja 1997r., I PKN 170/97, OSNAPiUS 1998 nr 8, poz. 239, wyrok Sądu Najwyższego z 10 marca 2005r., II PK 241/04, OSNP 2005 nr 24, poz. 393). W niniejszym przypadku przytoczenia wymaga również wyrok Sądu Najwyższego w sprawie II PK 273/05, w którym stwierdził, iż z konstrukcji i treści odpowiednich przepisów kodeksu pracy (np. art. 44 i 45 kp , czy art. 56 kp ) wynika, że zarówno nieuzasadnione, jak i sprzeczne z prawem wypowiedzenie, czy rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę jest skuteczne i prowadzi do ustania stosunku pracy, a skutek ten może być zniwelowany jedynie z woli pracownika (wyrażonej przez wniesienie pozwu do sądu pracy) orzeczeniem sądu o bezskuteczności wypowiedzenia, czy przywróceniu do pracy. Czynność prawna pracodawcy zmierzająca do rozwiązania stosunku pracy, chociażby oczywiście wadliwa prawnie, jest więc skuteczna. Przepisy Kodeksu pracy nie przewidują w żadnej sytuacji nieważności takiej czynności prawnej. Sprzeczne z prawem wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę prowadzi do rozwiązania umowy (por. wytyczne Sądu Najwyższego dotyczące wykładni art. 45 kp i praktyki sądowej stosowania tego przepisu w zakresie zasadności wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony; uchwała pełnego Składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 1985r., III PZP 10/85, OSNCP 1985 nr 11, poz. 164). Stwierdzenie wadliwości prawnej takiej czynności prawnej może nastąpić jedynie w orzeczeniu o jej bezskuteczności, o przywróceniu pracownika do pracy, a także w orzeczeniu zasądzającym na jego rzecz odszkodowanie, jeżeli pracownik nie żąda przywrócenia do pracy albo jeżeli nie może domagać się przywrócenia do pracy. Skoro zaś przepisy prawa pracy normują skutki sprzecznych z prawem czynności prawnych pracodawcy, zmierzających do rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę, nie jest dopuszczalne w tej mierze stosowanie -wbrew treści art. 300kp - art. 58 §

§ 2kc.

Dlatego w okolicznościach sprawy niniejszej niedopuszczalne było dokonywanie zmiany podstawy ustania stosunku pracy z powódką, nawet gdyby jego podstawa była inna. Sąd w niniejszym postępowaniu nie przesądził przy tym o prawidłowości rozwiązania tego stosunku pracy, a jedynie wskazał, iż niniejsze postępowania nie mogło skutkować lustracją podstawy rozwiązania stosunku pracy. Sąd Rejonowy prawidłowo przeanalizował poszczególne etapy związane z rozwiązaniem z powódką umowy o pracę i właściwe orzekł o braku podstaw do sprostowania świadectwa pracy w zakresie, jak domagano się pozwem. Apelacja zatem, jako bezzasadna na mocy art. 385 kpc podlegała oddaleniu. O kosztach procesu za II instancję orzeczono na podstawie art. 98 §

3 kpc w zw. z §10 ust. 1 pkt

w zw. z §9 ust. 1 pkt 2 i §2 oraz §9 ust. 3 i §21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804). PW/mt (...)