Sad powszechny, III AUa 751/12

Sygn. akt III AUa 751/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Halina Gajdzińska Sędziowie: SSA Maria Szaroma (spr.) SSA Ewa Drzymała Protokolant: st.sekr.sądowy Dorota Stankowicz po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2012 r. w Krakowie sprawy z wniosku J. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o emeryturę na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie Wydziału VIII Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 lutego 2012 r. sygn. akt VIII U 1788/11 z m i e n i a zaskarżony wyrok i oddala odwołanie. Sygn. akt III AUa 751/12 UZASADNIENIE wyrokiem z dnia 14 listopada 2012 r. Wyrokiem z dnia 24 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Krakowie VIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 20 września 2011 r., w ten sposób, że przyznał J. G. emeryturę od dnia 31 lipca 2011 r. Sąd Okręgowy ustalił, że J. G. , urodzony (...) , w okresie od 1 września 1968 r. do 31 maja 2003 r. był zatrudniony w przedsiębiorstwie (...) w M. (do 31 sierpnia 1969 r. odbywał wstępny staż jako mechanik samochodowy). W okresie od 10 stycznia 1973 r. do 2 stycznia 1975 r. pełnił zasadniczą służbę wojskową, a następnie powrócił do zakładu pracy. Akta osobowe odwołującego zawierają dokumenty w postaci angaży oraz różnych pism, w których był kwalifikowany jako mechanik (angaże z lat: 1972,1980,1982,1988,1991,1995,1996) a w innych jako ślusarz remontowy (angaże z lat 1976,1977,1979,1982). Wnioskodawca w dniu 1 stycznia 1979 r. zdał egzamin kwalifikacyjny na stanowisko ślusarza remontowego. W lutym 1986 r. otrzymał natomiast tytuł mistrza mechanika silników spalinowych. W dniu 8 stycznia 1987 r. wystawiono mu zaświadczenie, że ma kwalifikacje mechanika i jest uprawniony do wymiany elementów i podzespołów samochodowych oraz do wykonywania prac ślusarskich ze spawaniem elektrycznym i gazowym. Przez cały okres zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w M. J. G. pracował na warsztacie jako mechanik samochodowy. Dokonywał w kanałach napraw silników samochodów ciężarowych. Był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu na cały etat. Warunki pracy były ciężkie, na hali, gdzie znajdowało się 12 kanałów do naprawy, unosiły się opary benzyny i oleju napędowego a także smarów i spalin. Po rozwiązaniu umowy o pracę zakład wystawił wnioskodawcy świadectwo pracy, w którym wpisano, że wykonywał pracę ślusarza remontowego i mechanika samochodowego. Nie rozróżniono w jakim okresie były wykonywane poszczególne rodzaje prac. W oparciu o złożone przez wnioskodawcę wyjaśnienia Sąd I instancji ustalił, że zajmował się on wyłącznie naprawą samochodów ciężarowych i dostawczych w kanałach. Prac ślusarskich nie wykonywał, bowiem nie miał do tego kwalifikacji (prace to nie są wykorzystywane przy naprawie silników wysokoprężnych). Wnioskodawca nie wiedział dlaczego pracodawca w świadectwie pracy wpisał, iż pracował jako ślusarz remontowy i mechanik samochodowy. Przypuszczał, iż może to wynikać z kwestii uposażenia, które było związane z zaszeregowaniem do odpowiedniej kategorii zatrudnienia. Sąd Okręgowy uznał, że przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwoliło na ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego i przyznanie emerytury od daty ukończenia przez wnioskodawcę 60 roku życia, o czym orzeczono jak w sentencji na zasadzie art. 477 14 § 2 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku złożył organ rentowy wnosząc o jego zmianę i oddalenie odwołania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 32 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, poprzez błędne przyjęcie, że wnioskodawca spełnia warunki do przyznania wcześniejszej emerytury, a w szczególności, że posiada wymagany okres co najmniej 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach. Ponadto naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 241 k.p.c. mające istotny wpływ na wynik postępowania, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych dotyczących rodzaju wykonywanych prac w okresie od 1 września 1968 r. do 31 grudnia 1988 r. Organ rentowy zarzucił, iż nie można zaliczyć okresu zatrudnienia wnioskodawcy w (...) w okresie od 1 września 1968 r. do dnia 31 grudnia 1988 r., gdyż brak jest za ten okres świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Sąd I instancji dokonał ustaleń w sprawie jedynie w oparciu o zeznania wnioskodawcy, które to pozostają w sprzeczności z dokumentacją zgromadzoną w aktach sprawy. Brak jest bowiem podstaw, by w oparciu o angaże oraz inne pisma przyjąć, iż wnioskodawca zajmował się stale i w pełnym wymiarze naprawą samochodów ciężarowych w kanałach. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy wnioskodawca spełnia warunki uprawniające do otrzymania emerytury na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), w szczególności czy legitymuje się co najmniej 15 letnim okresem pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z art. 184 ust. 1 cyt. ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem (ust.2). Sąd Okręgowy, do stażu pracy w warunkach szczególnych zaliczył wnioskodawcy okres świadczonej przez niego pracy w przedsiębiorstwie (...) w M. od 1 września 1968 r. do 31 grudnia 1988 r. przez co uznał, iż spełnia on warunek legitymowania się co najmniej 15 letnim okresem pracy w szczególnych warunkach. W ocenie Sądu Apelacyjnego rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest błędne, gdyż szczegółowa i dogłębna analiza akt osobowych nie pozwala zakwalifikować powyższego okresu do stażu pracy w warunkach szczególnych. Bez znaczenia pozostaje w niniejszej sprawie fakt, iż wnioskodawca posiada świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, wystawione przez tenże zakład. Wskazać należy, że określanie dla celów emerytalnych stanowisk pracy jako "pracy wykonywanej w szczególnych warunkach" w rozumieniu wykazów stanowiących załącznik do cyt rozporządzenia nie należy bowiem do kompetencji pracodawcy ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2005 r., sygn. akt I UK 351/04,OSNP 2006/5-6/90). Wydanie przez pracodawcę świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie rodzi żadnych skutków materialnoprawnych. Zaświadczenie to jest jedynie dokumentem prywatnym ( art. 245 k.p.c. ), wydawanym dla celów dowodowych (przede wszystkim dla celów wykazania przed organem rentowym, że pracownik nabył uprawnienia związane z pracą w szczególnych warunkach), a okoliczności w tym dokumencie potwierdzone przez pracodawcę podlegają weryfikacji zarówno w postępowaniu sądowym, jak i w postępowaniu przed organem rentowym. Z tych względów Sąd Apelacyjny odmówił przyznania waloru miarodajności przedłożonemu do akt wnioskodawcy świadectwu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Ujęte w nim stanowisko „mechanik zatrudniony wyłącznie w kanałach”, zakwalifikowane w wykazie A, dział XIV, poz.16, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, pozostaje w oczywistej sprzeczności z jego aktami osobowymi i angażami, z których to wynika, że wnioskodawca świadczył pracę bądź jako mechanik, bądź ślusarz. Wątpliwości budzi nadto fakt, iż przedmiotowe świadectwo pracy zostało wystawione w tym samym dniu, co świadectwo pracy, z którego to wynika, iż świadczył pracę na stanowisku „ślusarz remontowy, mechanik samochodowy”. Na podkreślenie zasługuje nadto okoliczność, iż świadectwo pracy zostało wystawione przez likwidatora, podczas gdy świadectwo w szczególnych warunkach wystawiła inna osoba, tj. zastępca dyrektora ds. produkcji. Nie bez znaczenia pozostaje nadto fakt, iż zaświadczenia z dnia 8 stycznia 1987r. wynika wprost, że w zakres obowiązków wnioskodawcy, pracującego na stanowisku mechanika samochodowego (wymiana elementów i podzespołów), wchodziły także prace ślusarskie, przy których wykonuje się spawanie metodą elektryczną i gazową. Powyższe w sposób jednoznaczny podważa złożone przez wnioskodawcę wyjaśnienia sprawiając, iż nie mogą one stanowić miarodajnej podstawy ustaleń w sprawie, gdyż wydane zostało dla celów ukończenia kursu spawacza. Wątpliwym jest by wnioskodawca w ogóle nie wykonywał czynności ślusarskich, podczas gdyż część angaży dotyczyła tylko i wyłącznie pracy na stanowisku ślusarz remontowy. Podnieść należy, iż jako mechanik wykonywał prace nie tylko w kanałach ale i na warsztacie. W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd I instancji uznając, iż w spornym okresie zatrudnienia wykonywał pracę w warunkach szczególnych, opierając się tylko na zeznaniach wnioskodawcy, naruszył zasadę art. 233§1 k.p.c. Zeznania wnioskodawcy co do faktów mających istotne znaczenia dla oceny charakteru świadczonej przez niego pracy są ogólnikowe i przede wszystkim nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a wręcz przeciwnie wielokrotnie pozostają w stosunku do niego w opozycji. Zatem nie można w oparciu o te zeznania uznać, iż wnioskodawca dokonywał wyłącznie napraw samochodów ciężarowych w kanale. Akta osobowe, angaże świadczą bowiem o pracy faktycznie wykonywanej. Zakwestionowanie spornego okresu sprawia, że brak jest w niniejszej sprawie podstaw do przyznania wnioskodawcy emerytury, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, z uwagi na niespełnienie przez niego warunku posiadania 15 letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych. Z tego względu Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 386 § 1 k.p.c.