Sygn. akt VI GC 228/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lutego 2017 r. Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział VI Gospodarczy w składzie następującym Przewodniczący SSO Zbigniew Krepski Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Barabasz po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2017 r. w Toruniu na rozprawie sprawy z powództwa J. K. przeciwko (...) sp. z o.o. w T. o zapłatę I oddala powództwo, II zasądza od powoda J. K. na rzecz pozwanego (...) sp. z o.o. w T. kwotę 5.417,00 zł (pięć tysięcy czterysta siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu Sygn. akt VI GC 228/16 UZASADNIENIE Powód J. K. , prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) J. K. w B. , w pozwie wniesionym w dniu 27 października 2016 r. (v. data stempla pocztowego na kopercie, w której nadano pozew na poczcie, k.174) żądał od pozwanego (...) sp. z o.o. w T. zasądzenia kwoty 161.606,80 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 15 lutego 2012r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód twierdził, iż w trakcie trwania zawartej przez strony w dniu (...) umowy agencyjnej pozwana spółka nie rozliczyła się z obowiązku partycypowania w połowie ponoszonych przez niego kosztów zatrudnienia pracowników na potrzeby funkcjonowania punktu sprzedaży pozwanej spółki. Koszty te odpowiednio ustalone za okres trwania umowy do jej wypowiedzenia przez powoda w dniu 4 października 2016 r. wyniosły 161.606,80 zł. Wobec zdecydowanej odmowy zapłaty tej kwoty wytoczenie niniejszego powództwa było zdaniem powoda konieczne i zasadne (k.2-4). W odpowiedzi na pozew pozwana spółka (...) wniosła o oddalenie powództwa w całości jako bezzasadnego i o zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotnej stawki minimalnej. Według pozwanej załączony do pozwu egzemplarz umowy agencyjno-partnerskiej, który utracił swoją moc obowiązującą nigdy nie był podstawą współpracy stron, gdyż wszystkie czynności faktyczne i prawne jak też wzajemne rozliczenia były wykonywane w oparciu o umowę, której egzemplarz pozwana załączyła do odpowiedzi na pozew. W treści tej umowy w jej § (...) strony odmiennie niż w wersji umowy przedłożonej przez powoda ustaliły, że wszystkie koszty zatrudnienia pracowników ponosi partner czyli w tym wypadku powód. Zmiana ta znalazła odzwierciedlenie również w § (...) umowy, w którym zamieszczono wyliczenie kosztów. w których strony miały partycypować po połowie. Koszty zatrudnienia pracowników zostały zastąpione kosztami współpracy z projektantem. Zdaniem pozwanej spółki w ścisłej korelacji z powyższymi modyfikacjami pozostawała również zmiana § (...) umowy agencyjno-partnerskiej, zgodnie z którym dokonano częściowego podziału kosztów transportu towaru z uwzględnieniem ryczałtowego wynagrodzenia dla partnera w pierwotnej wysokości 3.000,00 zł netto miesięcznie. Powyższa kwota miała w pewien sposób rekompensować powodowi brak partycypacji pozwanej w kosztach zatrudnienia pracowników powoda. Pozwana podkreśliła, iż ekonomicznego punktu widzenia pod nadal zatem otrzymywał wsparcie finansowe z jej strony, które sprowadzało się do ryczałtowego wynagradzania za usługi transportowe. Pozwana spółka podniosła też, że o wiążącym charakterze umowy przedłożonej do odpowiedzi na pozew świadczy dobitnie fakt aneksowania przez strony tej umowy i comiesięcznego rozliczania powoda w oparciu o wystawianie co miesiąc przez powoda faktury za usługi transportowe; gdy było inaczej to powód nie podpisałby aneksów do tej umowy. Ponadto pozwana zarzuciła, iż w żadnym zestawieniu kosztów nie znalazły się jakiekolwiek koszty wynagrodzenia pracowników, w których to kosztach rzekomo miała ona partycypować. Wszystkie dokumenty stanowiące podstawę do rozliczeń między stronami były za każdym razem akceptowane przez powoda o czym świadczą składna przez niego na tych dokumentach parafy i podpisy. Pozwana podkreśliła, iż powód po raz pierwszy wspomniał o rzekomej konieczności rozliczenia kosztów zatrudnianych przez niego pracowników dopiero w piśmie z dnia 4 października 2016 r. dotyczącym natychmiastowego rozwiązania dotychczasowej współpracy stron. Gdyby, jak twierdzi powód, wolą stron było faktyczne partycypowanie pozwanej spółki w powyższych kosztach to stosownie żądanie ze strony powoda musiałoby pojawić się wcześniej, a tak nie było. W końcu z daleko idącej ostrożności procesowej pozwana spółka podniosła zarzut przedawnienia co do części dochodzonej przez powoda kwoty tj. kwoty 48.874,80 zł będącej połową kwoty 97.749,60 zł stanowiącej sumę kwot wynikających z przedłożonych przez powoda druków za okres do dnia 25 października 2013 r. Zdaniem pozwanej skoro pozew został złożony w dniu 25 października 2016 r. to wszystkie należności, które stały się wymagalne przed dniem 25 października 2013 r. należy traktować jako przedawnione (k.198-203). Powódka w piśmie przygotowawczym z dnia 20 stycznia 2017 r. stanowiącym replikę odpowiedzi na pozew podniosła, że zarzuty tam zawarte nie znajdują podstaw prawnych i są oczywiście bezzasadne. W związku z tym powód podtrzymał żądanie pozwu (k.415). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Powód J. K. jako przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...) J. K. w B. w dniu 19 marca 2011 r. zawarł z pozwaną spółką (...) sp. z o.o. w T. umowę agencyjno-partnerską, w ramach której pozwana spółka zleciła powodowi jako partnerowi czynności służące do wykonywania działalności gospodarczej tej spółki i polegające na - sprzedaży towarów w imieniu i na rachunek spółki (...) w punkcie w I. znajdujących się w lokalu będącym punktem sprzedaży, - ewidencjonowaniu sprzedaży towarów (...) za pomocą podatkowych kas rejestrujących dostarczonych i zainstalowanych przez (...) , - prowadzeniu ewidencji magazynowej towarów (...) znajdujących się w punkcie sprzedaży , - należytym przechowywaniu, zabezpieczaniu i rozliczaniu ilościowym towarów (...) oraz udostępnienia ewidencji towarów i sporządzaniu spisu z natury na żądanie (...) , - przekazywaniu na rachunek (...) kwot pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży towarów i odpowiednim ich zabezpieczeniu przed kradzieżą, - udziale w akcjach promocyjnych i reklamowych prowadzonych przez (...) . Tytułem wynagrodzenia pozwana spółka wypłacać będzie powodowi jako partnerowi comiesięczną kwotę odpowiadającą połowie generowanych w danym punkcie zysków netto pomniejszone o marżę uzyskana na płatnościach przeterminowanych (§ (...) ). Koszty transportu towarów do punktu handlowego będzie ponosił (...) , a koszty transportu zewnętrznego będą doliczane do ceny zakupu towarów (§ (...) ). Pozwana spółka zobowiązała się też do prowadzenia ewidencji księgowej sprzedaży dla punktu sprzedaży (§ (...) ). Wszystkie pozostałe koszty, w tym m.in. koszty zatrudnienia pracowników rozliczane będą na podstawie przedstawionej dokumentacji księgowej kosztów jeden raz w miesiącu z zachowaniem rozliczenia, w którym obie strony partycypują w w/w kosztach po połowie (§ (...) ). Dowód : - kserokopia umowy agencyjno-partnerskiej z dnia (...) r. (k.10-11) - zeznania powoda J. K. - zeznania za pozwaną spółkę - zeznania za pozwaną spółkę Następnie pozwana spółka rozpoczęła remont powyższego lokalu handlowego w I. , który trwał do października 2011 r. W tym czasie strony z inicjatywy powoda rozpoczęły się rozmowy z pozwana spółką dotyczące zmiany postanowień powyższej umowy z dnia (...) Powód zaproponował m.in., że weźmie na siebie koszty zatrudnienia pracowników, których chce zatrudnić w remontowanym lokalu, a ponadto pomoże mu to w lepszej organizacji pracy placówki handlowej. Pozwana spółka w zamian zaproponowała, że za koszty transportu będzie płaciła powodowi ryczałt niezależnie od tego czy powód będzie świadczył te usługi. Następnie w dniu (...) strony zawarły i podpisały drugą umowę agencyjno-partnerską, w treści której zmieniono postanowienia poprzedniej umowy dotyczące ponoszenia przez strony kosztów prowadzenia punktu sprzedaży w I. . I tak w § (...) tej umowy ustalono, że wszystkie koszty dotyczące zatrudnienia pracowników będzie ponosił powód. Z kolei w § (...) strony postanowiły, ze koszty transportu towarów do punktu handlowego częściowo będzie ponosił (...) , a pozostałą część kosztów transportu dotyczących dostaw towarów do punktu handlowego ponosić będzie powód jako partner z wynagrodzeniem ryczałtowym w wysokości 3.000,00 zł netto miesięcznie. Powyższy ryczałt był następnie na wniosek powoda zwiększony aneksem nr (...) do kwoty 4.000,00 zł a potem do kwoty 5.000,00 zł na mocy aneksu nr (...) do umowy. Wszystkie pozostałe koszty, w tym m.in. koszty współpracy z projektantem rozliczane będą na podstawie przedstawionej dokumentacji księgowej kosztów jeden raz z miesiącu w ustalonym z zachowaniem rozliczenia, w którym obie strony będą partycypować w w/w kosztach po połowie (§ (...) umowy). Dowód : - zeznania za pozwaną spółkę - zeznania za pozwana spółkę - odpis umowy agencyjno-partnerskiej podpisanej w dniu (...) (k.207-210), - odpis aneksu nr (...) z dnia (...) (k.211-212), - odpis aneksu nr (...) z dnia (...) (k.213-214) Pozwana spółka podarła swój egzemplarz pierwotnej umowy w momencie jak powód poinformował ją, iż swój egzemplarz umowy zniszczył. Dowód: - zeznania za pozwaną spółkę wiceprezesa jej zarządu J. R. (k.426, 00:46:25), - zeznania za pozwaną spółkę prezesa jej zarządu Z. W.
(1)(k.427,01:16:06- 01:17:09) Następnie strony rozpoczęły współpracę w oparciu o postanowienia powyższej umowy. Dowód: - zeznania świadka G. K. (k.424v, 00:09:09), - zeznania za pozwaną spółkę wiceprezesa zarządu J. R. (k.425v, 00:40:41), - zeznania za pozwaną spółkę prezesa zarządu Z. W.
(1)(k.426v, 01:14:14) Zgodnie z postanowieniami tej drugiej umowy strony dokonywały comiesięcznych rozliczeń, które były akceptowane i podpisywane przez powoda. Pozwana spółka rozliczała m.in. ryczałtowe koszty usług transportowych oraz koszty usług zewnętrznych projektantów, przy czym tych ostatnich w ciągu całej współpracy było bardzo niewiele. Czasami zdarzało się, że pozwana spółka zlecała drobne usługi transportowe, które wliczała w swoje koszty. Z kolei powód ponosił zgodnie z umowa m.in. koszty zatrudnianych przez niego pracowników jak również koszty zatrudnionego projektanta. Dowód: - zeznania świadka G. K. (k.424v, 00:09:49, 00:12:45), - zeznania powoda J. K. (k.425, 00:26:01, 00:32:34, 00:35;47-00:38:22), - zeznania za pozwaną spółkę wiceprezesa jej zarządu J. R. (k.426, 00:48:18-00:55:07), - zeznania za pozwaną spółkę prezesa jej zarządu Z. W.
(1)(426v-427, 01:14:14, 01:17:58-01:19:02, 01:22:35-01:25:04), - odpisy wystawionych przez powoda faktur VAT za usługi transportowe za lata 2011-2016 (k.217-277), - zaakceptowane przez powoda rozliczenia kosztów współpracy za lata 2011 -2016 (k.278-401) W trakcie trwania współpracy powód nigdy nie zwracał się do pozwanej spółki o zwrot kosztów zatrudnianych przez niego pracowników. Uczynił to dopiero w momencie jak wypowiedział umowę partnerską. Dowód : - zeznania świadka G. K. (k.424v, 00:13:42), - zeznania za pozwaną spółkę wiceprezesa jej zarządu J. R. (k.426, 00:48:18) Pismem z dnia 4 października 2016 r. powód wypowiedział umowę agencyjno-partnerską ze skutkiem natychmiastowym. Dowód: - kserokopia wypowiedzenia (k/7-9) Pismem z tego samego dnia również pozwana spółka złożyła oświadczenie o rozwiązaniu powyższej umowy ze skutkiem natychmiastowym. Ponadto w piśmie z dnia 11 października 2016 r. odpowiadając na wypowiedzenie przez powoda uznał je za bezskuteczne, gdyż uprawnienie do wypowiedzenia umowy ze skutkiem natychmiastowym zostało zastrzeżone wyłącznie dla pozwanej spółki. Dowód: - odpis oświadczenia o wypowiedzeniu umowy (k.215-216), - odpowiedź pozwanej spółki (k.12-14) Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił w oparciu dowody z dokumentów prywatnych oraz z zeznań świadka G. K. , a także z przesłuchania powoda i za pozwaną spółkę członków jej zarządu tj. prezesa Z. W.
(1)i wiceprezesa zarządu J. R. . Dowody z dokumentów prywatnych stanowiły dowody w zakresie wynikającym z art. 245 k.p.c. , które nie wywoływały wątpliwości co do ich prawdziwości. W ocenie Sądu na wiarę zasługiwały zeznania świadka G. K. - zatrudnionej w pozwanej spółce jako księgowa, gdyż były one spójne, logiczne i korespondujące z zeznaniami członków zarządu pozwanej spółki oraz z dowodami z dokumentów. Świadek potwierdziła, że pozwana spółka nie partycypowała w kosztach zatrudnienia pracowników powoda oraz, że rozliczała co miesiąc koszty usług transportowych wcześniej uzgadniała te rozliczenia z powodem, który przez cały okres współpracy nigdy nie podnosił kwestii kosztów zatrudnianych przez niego pracowników. Zeznała też, że powód po raz pierwszy zażądał zwrotu kosztów zatrudnianych pracowników w momencie jak wypowiadał umowę. W ocenie Sądu na wiarę zasługiwały tez zeznania przesłuchanych za pozwaną spółkę członków jej zarządu tj. prezesa zarządu Z. W.
(1)i wiceprezesa zarządu J. R. , które były logiczne, spójne, zgodne z zeznaniami świadka G. K. i nie zawierały sprzeczności. Potwierdzili oni m.in., że podstawę współpracy stanowiła umowa agencyjno-partnerska podpisana przez powoda w dniu (...) i przedłożona do odpowiedzi na pozew. Potwierdzili też, że to powód był inicjatorem zmiany zasad partycypacji w kosztach zatrudniania pracowników oraz, że w zamian za rezygnację z tej partycypacji pozwana spółka wyraziła zgodę na partycypację w ponoszonych przez powoda kosztach transportu w postaci wypłacane mu ryczałtu oraz partycypację w kosztach ponoszonych przez powoda usług projektantów zewnętrznych. Zgodnie zeznali, że zgodnie z tą drugą umową powód ponosił również koszty zatrudnianego projektanta. Ponadto wiceprezes J. R. potwierdził, że powód po raz pierwszy zwrócił się do pozwanej spółki o zwrot kosztów zatrudnianych pracowników w momencie wypowiedzenia umowy partnerskiej. W ocenie Sądu nie zasługiwały na wiarę zeznania powoda przesłuchanego w charakterze strony za wyjątkiem potwierdzenia zasad rozliczania co miesiąc usług transportowych. W tej części były one zgodne z zeznaniami świadka G. K. i z zeznaniami członków zarządu pozwanej spółki. Natomiast Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda, zgodnie z którymi podstawę współpracy miała stanowić pierwsza umowa oraz, że powód miał wielokrotnie zgłaszać pozwanej spółce roszczenia dotyczące kosztów zatrudnianych pracowników. Zeznania powoda w tej części nie znalazły potwierdzenia w zeznaniach w/w świadka i członków zarządu pozwanej spółki, a ponadto były one sprzeczne z dowodami z dokumentów, w tym z treścią umowy partnerskiej z (...) r. Przechodząc do rozważań prawnych w ocenie Sądu, w świetle poczynionych wyżej ustaleń faktycznych, powództwo było oczywiście bezzasadne. Domagając się zasądzenia dochodzonej kwoty powód winien wykazać, że rzeczywiście strony umówiły się, że pozwana spółka będzie partycypować w kosztach zatrudnianych przez niego pracowników. W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż żądanie pozwu jest nieuzasadnione; powód nie zdołał bowiem wykazać, iż zasadnie domaga się zasądzenia od pozwanej spółki dochodzonej kwoty 161.606,80 zł. W ocenie Sądu rację ma strona pozwana, że załączony przez powoda do pozwu egzemplarz umowy agencyjno-partnerskiej utracił swoją moc obowiązującą i nigdy nie był podstawą współpracy stron. Jak wynika bowiem ze zgodnych zeznań świadka G. K. i przesłuchanych za pozwaną spółkę członków jej zarządu tj. prezesa Z. W.
(1)i wiceprezesa J. R. , wzajemna współpraca stron, w tym wszystkie czynności faktyczne i prawne jak też wzajemne rozliczenia były wykonywane w oparciu o umowę październikową, której egzemplarz pozwana spółka załączyła do odpowiedzi na pozew. Zgodzić się trzeba z pozwaną spółkę, iż o wiążącym charakterze umowy z (...) świadczy też fakt jej aneksowania przez strony i comiesięcznego rozliczania powoda w oparciu o wystawianie co miesiąc przez powoda faktury za usługi transportowe. Należy podkreślić, iż w treści tej umowy, konkretnie w jej § (...) strony odmiennie niż w wersji umowy przedłożonej przez powoda ustaliły, że wszystkie koszty zatrudnienia pracowników będzie ponosił partner czyli w tym wypadku powód J. K. . Dotyczyło to też kosztów zatrudnianego przez powoda projektanta za wyjątkiem współpracy z zewnętrznymi projektantami, nie będących pracownikami powoda; w kosztach współpracy w tymi tzw. zewnętrznymi projektantami pozwana spółka zobowiązała się partycypować i tego zobowiązania wywiązywała się jak wynika z rozliczeń kosztów współpracy załączonych przez pozwana spółkę do odpowiedzi na pozew (k.360, k.385, k.387, k. 389. k. 392, k.394, k.396 i k.399-400) oraz z zeznań prezesa zarządu pozwanej spółki Z. W.
(1). Powód natomiast w żaden sposób nie wykazał, że pozwana spółka zobowiązała się partycypować także w kosztach zatrudnionych przez powoda projektantów. W ocenie Sądu trafnie podnosi pozwana spółka, że powyższa zmiana znalazła odzwierciedlenie w treści § (...) umowy, gdzie strony zamieściły wyliczenie kosztów, w których miały partycypować po połowie. Potwierdza to także zmiana § (...) umowy agencyjno-partnerskiej, zgodnie z którą strony dokonały częściowego podziału kosztów transportu towaru z uwzględnieniem ryczałtowego wynagrodzenia dla powoda jako partnera. Kwota tego ryczałtu, pierwotnie ustalona w kwocie 3.000 zł, płatnego miesięcznie miała rekompensować powodowi brak partycypacji pozwanej spółki w kosztach zatrudnianych przez powoda pracowników, jak to zeznali przesłuchani jej członkowie zarządu. Należy wyraźnie podkreślić, iż w żadnym zestawieniu kosztów nie znalazły się jakiekolwiek koszty wynagrodzenia zatrudnianych przez powoda pracowników, w których to kosztach rzekomo miała partycypować pozwana spółka. Wszystkie dokumenty stanowiące podstawę do rozliczeń między stronami były za każdym razem akceptowane przez powoda o czym świadczą, poza zeznaniami powoda, także składane przez niego na tych dokumentach parafy i podpisy. Powód nie wykazał też, że w trakcie współpracy miał żądać od pozwanej rozliczenia także kosztów zatrudnianych przez niego pracowników. Jak zeznała świadek G. K. i wiceprezes zarządu pozwanej spółki J. R. , powód po raz pierwszy wspomniał o rzekomej konieczności rozliczenia kosztów zatrudnianych przez niego pracowników dopiero w piśmie z dnia 4 października 2016 r. dotyczącym natychmiastowego rozwiązania dotychczasowej współpracy stron. Gdyby, jak twierdzi powód, wolą stron było faktyczne partycypowanie pozwanej spółki w powyższych kosztach to stosownie żądanie ze strony powoda musiałoby pojawić się wcześniej, a tak nie było. Reasumując powyższe rozważania, w ocenie Sądu żądanie pozwu było nieuzasadnione, gdyż powód, na którym spoczywał ciężar dowodu w myśl art. 6 k.c. nie wykazał, iż strony uzgodniły partycypowanie pozwanej spółki w kosztach zatrudnianych przez niego pracowników. Na marginesie sprawy, odnosząc się do podniesionego przez pozwaną spółkę zarzutu przedawnienia, w ocenie Sądu zgodzić się trzeba z pozwaną, że faktycznie część dochodzonego roszczenie tj. co do kwoty 48.874,80 zł będącej połową kwoty 97.749,60 zł stanowiącej sumę kwot wynikających z przedłożonych przez powoda wydruków z identyfikatorem ZUS za okres do dnia 25 października 2013 r. przedawniło się. Skoro bowiem pozew został złożony przez powoda w dniu 27 października 2016 r. to wszystkie należności, które stały się wymagalne przed dniem 25 października 2013 r. uległy trzyletniemu terminowi przedawnienia stosownie do art. 118 k.c. . O kosztach procesu orzeczono stosownie do wyniku sporu stosownie do art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c. mając na uwadze, że to pozwana spółka jest stroną wygrywającą. Zasądzona kwota 5.417,00 zł to suma minimalnego wynagrodzenie pełnomocnika pozwanej przewidzianego taksą radcowską (kwota 5.400,00 zł) i uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (kwota 17,00 zł). Z. 1) (...) 2) (...) 3) (...) T. (...)