Sygn. akt I C 1586/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Wrocław, dnia 15 grudnia 2016 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący:SSO Sławomir Urbaniak Protokolant:Piotr Józwik po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa Gminy W. – Zarządu Zasobu Komunalnego przeciwko T. K. o zapłatę I oddala powództwo; II zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 1586/16 UZASADNIENIE Strona powodowa Gmina W. pozwem złożonym w dniu 10.02.2015 r. wniosła o zapłatę przez pozwanych solidarnie E. K. oraz T. K. kwoty 79.662,42 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od kwoty 50.931,58 zł od dnia 2.
- 2014 r. do dnia poprzedzającego dzień złożenia pozwu oraz od kwoty 79.662,42 zł od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty. W uzasadnieniu żądania strona powodowa podała, że pozwani zajmują bez tytułu prawnego lokal mieszkalny położony we W. przy ul. (...) , wchodzący w skład zasobu mieszkaniowego powodowej Gminy. Strona powodowa domagała się zapłaty odszkodowania w wysokości czynszu, jaki byłby należny tytułem najmu lokalu zajmowanego przez pozwanych wraz z opłatami eksploatacyjnymi niezależnymi od właściciela. Żądanie główne obejmowało kwotę 50.931,58 zł tytułem zobowiązania głównego oraz odsetki skapitalizowane na dzień 1.11.2014 r., w kwocie 28.739,84 zł. Za okres nieobjęty kapitalizacją strona wniosła o zasądzenie odsetek ustawowych od dnia 2.11.2014 r. do dnia poprzedzającego dzień złożenia pozwu. Na podstawie nakazu wydanego w postępowaniu upominawczym w dniu 16.02.2015 r. Sąd Okręgowy nakazał pozwanym, aby zapłacili solidarnie kwotę żądaną pozwem wraz z kosztami postępowania w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu albo wnieśli w tymże terminie sprzeciw. Pozwany T. K. wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, skarżąc nakaz w całości i domagając się oddalenia w całości powództwa. Zgłosił zarzuty przedawnienia roszczenia, niewłaściwego kapitalizowania odsetek oraz braku podstawy do obciążenia pozwanego żądaną kwotą, albowiem pomimo zameldowania, nie zamieszkiwał faktycznie w lokalu przy ul. (...) , przebywając od 2007 r. za granicą. W odpowiedzi na sprzeciw strona powodowa podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, stwierdzając dodatkowo, że nawet jeśli przyjąć, iż pozwany nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu w okresie za który dochodzone jest roszczenie to okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W myśl art. 18 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego do zapłaty odszkodowania obowiązane są osoby „zajmujące” lokal bez tytułu prawnego, a nie osoby które „zamieszkują” w lokalu. Pojęcie „zajmowania” ma znaczeniowo szerszy zakres od pojęcia „zamieszkiwania”. Ustawodawca celowo wprowadził i rozróżnił te dwa pojęcia. Można zajmować lokal mieszkalny, np. przechowywać w nim rzeczy, podnajmować, decydować kto będzie zamieszkiwał, korzystać okresowo podczas pobytu w Polsce lub jedynie wakacyjnie, tj. sprawować nad nim faktyczne władztwo, jednakże okoliczności te nie są uzależnione od zamieszkiwania w tymże lokalu. Osoby zajmujące lokal nie muszą w nim zamieszkiwać, wystarczy, że korzystają i mają dostęp do tego lokalu. Powód stwierdził, że pozwany przyznał, iż zatrzymywał się u matki co umożliwiało mu odbiór pism. Zdaniem powoda pojęcie „zamieszkuje” ma ścisły charakter i wiąże się ze stałym przebywaniem w konkretnym miejscu. W związku z powyższym należało uznać, że przedmiotowy lokal w okresie objętym pozwem, jak również w chwili obecnej cały czas pozostawał/pozostaje w dyspozycji pozwanego, co oznacza, że pozwany „zajmował”/”zajmuje” ten lokal w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwana E. K. zamieszkuje od wielu lat w lokalu przy ul. (...) we W. , należącym do zasobu mieszkaniowego powodowej Gminy W. . ( Okoliczność bezsporna) Na podstawie orzeczenia tut. Sądu z dnia 28 października 2014 r. (sygn. akt I Ns 328/13) pozwana E. K. została ubezwłasnowolniona całkowicie z powodu zespołu otępiennego. W dniu 28 października 2015 r. opiekunem prawnym pozwanej został ustanowiony M. K. . ( Dowód : postanowienie z dnia 28 października 2014 r., k. 28; zaświadczenie o osobie opiekuna z 30 października 2015 r., k. 29, w aktach sprawy I C 50/16 Sądu Okręgowego we Wrocławiu) W czerwcu 2014 r. w trakcie badania pozwanej E. K. dla potrzeb postępowania o ubezwłasnowolnienie stwierdzono u pozwanej zespół otępienny o znacznym stopniu nasilenia. Ze względu na charakter procesu otępiennego można wnioskować, że zaburzenia trwają u pozwanej od ok. 9 lat i stopniowo narastały. Już w 2007 r stwierdzono u powódki objawy choroby psychicznej - depresji połączonej z lękami i otępieniem. Zdiagnozowano wówczas zaburzenia urojeniowe otępienne atypowe lub mieszane w chorobie Alzheimera. Przed 2011 r. stan był na tyle zaburzony, że pozwana wymagała opieki osoby trzeciej. Z bardzo dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że od lutego 2012 u pozwanej występował zespól otępienny przynajmniej w stopniu miernym wyraźnie utrudniający funkcjonowanie społeczne, rozumienie znaczenia podejmowanych czynności administracyjnych. Funkcje intelektualne E. K. były bardzo głęboko zaburzone. (dowód: zaświadczenie specjalisty neurologa z 18.11.2015r. k.35, przesłuchanie informacyjne opiekuna prawnego M. K. , k. 132, e-protokół z 14.04.2016r. karta informacyjna leczenia szpitalnego k. 144-145, ustna opinia biegłej sądowej lekarza psychiatry J. B. e protokół z 19 lipca 2016r. 02:28- 12:40 k. 147, w aktach sprawy I C 50/16 Sądu Okręgowego we Wrocławiu, zaświadczenie specjalisty psychiatry A. W. k. 8 akta I Ns 328/13) Do roku 2007 w w/w lokalu zamieszkiwali także synowie E. K. M. K. i T. K. . Nie mając w kraju stałego źródła utrzymania zdecydowali się na emigrację do Wielkiej Brytanii, pozostawiając matkę samą. Pozwany T. K. w okresie pomiędzy lipcem 2007 r. a sierpniem 2015 r. pracował i na stałe przebywał w Wielkiej Brytanii. (dowód:- zeznania świadka M. K. , k.108, przesłuchanie pozwanego, k.109, decyzja Powiatowego Urzędu Pracy we W. , k.33, karta rejestracyjna bezrobotnego, k.34-35, dokumenty potwierdzające zatrudnienie w Wielkiej Brytanii, k.36-45) Sąd zważył, co następuje: Powódka dochodziła od pozwanego zapłaty kwoty 79.662,42 zł tytułem odszkodowania za zajmowanie bez tytułu prawnego lokalu położonego we W. przy ul. (...) , stanowiącego własność Gminy W. , za okres pomiędzy grudniem 2006 r. a październikiem 2014 r. Zgodnie z art. 18 ust 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie. Natomiast zgodnie z ust. 2 tego artykułu odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 , odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych strat, właściciel może żądać od osoby, o której mowa w ust. 1 , odszkodowania uzupełniającego. Jak jednoznacznie wynika z treści art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego osobami, które mają obowiązek uiszczać tego typu odszkodowanie, są osoby zajmujące lokal. W związku z powyższym zadaniem Sądu było ustalić, czy T. K. w okresie objętym pozwem, zajmował lokal przy ul. (...) . O ile kodeks cywilny w art. 25 określa, co należy rozumieć przez miejsce zamieszkania (miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu), o tyle brak jest ustawowej definicji zajmowania lokalu. Uznać należy, iż pojęcie to, dla potrzeb niniejszej sprawy, wg definicji zawartej w Słowniku Języka Polskiego PWN oznacza „korzystanie z jakiegoś pomieszczenia”. Takie właśnie korzystanie z mieszkania p0łożonego we W. przy ul. (...) bez tytułu prawnego strona powodowa zarzucała pozwanemu. Zgodnie z art. 6 kc ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Sąd uznał, że to na stronie powodowej ciążył obowiązek udowodnienia, że sporny lokal zajmuje osoba, od których Gmina W. żądała w niniejszym procesie zapłaty. Sąd uznał, iż z obowiązku tego strona powodowa się nie wywiązała. Nie udowodniła ona bowiem, że z mieszkania przy ul. (...) , w okresie objętym żądaniem pozwu, korzystał T. K. . Nie było spornym, iż pozwany był zameldowany w lokalu przy ul. (...) . Fakt zameldowania nie jest jednakże tożsamy z zajmowaniem (zamieszkiwaniem) lokalu. Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego wiąże obowiązek uiszczania odszkodowania ze bezumowne zamieszkiwanie w lokalu z jego zajmowaniem, a nie z faktem bycia w nim zameldowanym. Nie mógł więc Sąd, opierając się jedynie na fakcie zameldowania pozwanego, ustalić, że spełnia on przesłanki do obciążenia odszkodowaniem żądanym przez stronę powodową. Sąd analizując materiał zebrany w sprawie uznał, że strona powodowa nie udowodniła, iż pozwany mieszkał w okresie objętym żądaniem pozwu w przedmiotowym mieszkaniu. Wręcz przeciwnie, to pozwany T. K. udowodnił, że od połowy 2007 r. do połowy 2015 r. zamieszkiwał w Wielkiej Brytanii, a wrócił do Polski już po okresie za który powód dochodzi w tym pozwie roszczeń (stąd notatki z oględzin lokalu przedstawione przez Gminę a pochodzące z 2.11.2015 r. i 22.02.2016 r.-k.67-68, wskazywały na obecność w nim pozwanego). Wskazują na to zarówno zeznania świadka M. K. i pozwanego konsekwentne i spójne zarówno w tej sprawie, jak i w sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia- Krzyków (I C 1205/16), a także szereg dowodów z dokumentów z których wynika ciągłość zatrudnienia T. K. w Wielkiej Brytanii w okresie lat 2007-2015, przy wcześniejszym zatrudnieniu na terenie W. w latach 1989-
- Za wersją przedstawianą przez pozwanego świadczy także analiza całości materiału zgromadzonego w aktach spraw I C 50/16 i I Ns 328/13 Sądu Okręgowego we Wrocławiu, w których pozwaną i uczestniczką była matka pozwanego E. K. . Z dowodów osobowych, jak i dokumentów wynika, że z uwagi na nieobecność w kraju obu synów zamieszkiwała ona w lokalu przy ul. (...) bądź sama bądź z innymi osobami, które sprawowały nad nią opiekę. W konsekwencji więc Sąd przyjął, że strona powodowa nie wykazała by pozwany zajmował pomiędzy połową 2007 r. a październikiem 2014 r. przedmiotowy lokal wobec czego żądanie pozwu za ten okres należało uznać za niezasadne. Zauważyć należy dodatkowo, że obok zarzutu nie zajmowania lokalu w latach 2007-2015 pozwany podniósł także zarzut przedawnienia roszczenia. By ustalić z kolei zasadność drugiego z zarzutów (istotnego dla oceny zasadności roszczenia za okres pomiędzy grudniem 2006 r. a połową 2007 r.) należało w pierwszym rzędzie stwierdzić z jakiego rodzaju roszczeniem mamy do czynienia w analizowanym przypadku, art. 118 k.c. różnicuje bowiem długość terminów przedawnienia w zależności od charakteru danego roszczenia z którym wierzyciel występuje przeciwko dłużnikowi. Na bazie przytoczonego wyżej art. 18 ust. 1 u.o.p.l. w doktrynie i orzecznictwie za utrwalony należy uznać pogląd, że roszczenia odszkodowawcze przeciwko osobom zajmującym lokale mieszkalne bez tytułu prawnego są roszczeniami o świadczenia okresowe bowiem odszkodowanie to (zarówno zasadnicze jak i uzupełniające) winno być płacone regularnie w odstępach miesięcznych. Skoro zaś tak to w myśl art. 118 k.c. takie roszczenie odszkodowawcze ulega przedawnieniu z upływem lat trzech. Pozew w tej sprawie został wniesiony 10.02.2015 r., wobec powyższego ta część roszczeń zgłoszonych w pozwie, które stały się wymagalne przed datą 10.02.2012 r. musiała być uznana za przedawnioną i w tym zakresie zarzut przedawnienia podlegał uwzględnieniu, co ostatecznie w powiązaniu z zasadnością pierwszego z analizowanych zarzutów skutkowało oddaleniem powództwa w całości. Dodać jedynie należy, że Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia podniesionego alternatywnie przez pozwanego zarzutu uprzedniej zawisłości sporu opartego na tej okoliczności, iż Sąd Rejonowy dla Wrocławia -Krzyków we Wrocławiu prowadzi pomiędzy tymi samymi stronami sprawę o te same należności za lokal przy ul. (...) (pod sygn. akt I C 1205/16). W ocenie Sądu brak w tym przypadku pełnej tożsamości przedmiotu sprawy ze względu na inną podstawę prawną obu roszczeń. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. mając na uwadze, że strona powodowa proces w całości przegrała.