Sad powszechny, II Ka 48/17

(1)oskarżonych o czyny z art. 286§ 1 k.k. i in. na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrołęce z 20 października 2016 r. w sprawie o sygn. akt II K 796/15 orzeka: I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; II. zasądza od oskarżonego A. S. kwotę 1.700 (jeden tysiąc siedemset) złotych, a od oskarżonego S. D.

(1)kwotę 800 (osiemset) złotych na rzecz Skarbu Państwa tytułem opłaty i kosztów za II instancję. Sygn. akt II Ka 48/17 UZASADNIENIE A. S. s. S. został oskarżony o to, że: I. w dniu 23 stycznia 2015 r. w M. na ul. (...) , działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym A. G. i T. G.

(1), w ten sposób, że wprowadził ich w błąd co do faktycznych intencji zakupu motocykla marki Y. (...) nr. rej. (...) o wartości 17.000 złotych, a następnie w kilka dni po odebraniu motocykla zbył go S. D.

(1)za kwotę znacznie niższą od rynkowej tj. o czyn określony w art. 286 § 1 k.k. S. D.

(1)s. W. został oskarżony o to, że: II. w dniach 23 – 26 stycznia 2015 r. w M. nabył od A. S. motocykl marki Y. (...) nr. rej. (...) nr. ramy (...) o wartości 17.000 złotych, o którym na podstawie towarzyszących okoliczności powinien i mógł przypuszczać, że został uzyskany za pomocą czynu zabronionego tj. o czyn określony w art. 292 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w Ostrołęce wyrokiem z dnia 20 października 2016 r. w sprawie II K 796/15 oskarżonych A. S. i S. D.

(1)w ramach zarzucanego im w pkt. I i II czynów uznał za winnych tego, ,,że działając wspólnie i w porozumieniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w okresie od 23 stycznia 2015 r. do 26 stycznia 2015 r. w M. powiat (...) doprowadzili do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 17.000 złotych A. J. i T. G.

(1)za pomocą wprowadzenia pokrzywdzonych w błąd, w ten sposób, że A. S. pod pozorem zakupu motocykla marki Y. (...) o numerze VIN (...) , o numerze rejestracyjnym (...) , o wartości 17.000 złotych, bez sporządzenia jakiejkolwiek umowy, wziął pojazd w dniu 23 stycznia 2015 r. od T. G.

(1)wraz z jednym kluczykiem nie płacąc za niego a S. D.

(1)do dnia 26 stycznia 2015 r. odebrał od T. G.

(1)dokumenty tj. dowód rejestracyjny i kartę pojazdu oraz drugi kluczyk, a następnie siostra S. D.

(1)M. P. zarejestrowała w Wydziale Komunikacji i (...) w Starostwie Powiatowym w P. ten motocykl jako zakupiony w T. w dniu 26 stycznia od P. S.

(1)za kwotę 7.000 złotych i czyn ten zakwalifikował z art. 286 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 286 § 1 k.k. skazał ich, zaś z mocy art. 286 § 1 k.k. i art. 33 § 2 k.k. wymierzył: oskarżonemu A. S. karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności i karę grzywny w liczbie 150 (sto pięćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 50 (pięćdziesięciu) złotych, zaś oskarżonemu S. D.

(1)karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny w liczbie 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 20 (dwadzieścia) złotych. Zasądził na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania od oskarżonego A. S. w kwocie 1.829,77 złotych, w tym 1.680 złotych tytułem opłaty i od oskarżonego S. D.

(1)w kwocie 1.356,67 złotych, w tym kwotę 780 złotych tytułem opłaty. Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego S. D.

(1), zaskarżając go w części rozstrzygnięć dotyczących S. D.

(1), a zawartych w pkt. I i II – w całości, zarzucając mu: 1. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie: - art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k. polegającą na uznaniu S. D.

(1)za winnego popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. i wymierzeniu mu na podstawie tego przepisu kary, pomimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, przewidzianą w art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k. , - art. 6 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. wyrażającą się w nieprzeprowadzeniu przez Sąd I Instancji dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia czy podpis P. S.

(2)zawarty w funkcji podpisu, a także pozostałe wpisy na umowie kupna sprzedaży motocykla marki Y. (...) nr rej. (...) z dnia 26 stycznia 2015 r. jest podpisem podrobionym oraz wpisami dokonanymi przez A. G. i T. G.

(1), co w konsekwencji godzi w prawo oskarżonego do rzetelnego procesu i w prawo do obrony, a wnioskowany dowód ma istotne znaczenia dla sprawy, wymaga wiadomości specjalnych i ma bezpośrednie przełożenie na kwalifikację prawna czynu oskarżonego; - art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. polegającą na oparciu wyroku w zakresie winy oskarżonego S. D.

(1)jedynie na części materiału dowodowego mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a to na zeznaniach pokrzywdzonego T. G.

(1)z pominięciem dokładnej analizy istotnej części pozostałych dowodów, w tym w szczególności wyjaśnień oskarżonego, zeznań świadków w osobach M. W. oraz A. N. oraz opinii biegłego z zakresu pisma ręcznego, a także, na jednostronnej nacechowanej brakiem obiektywizmu ocenie materiału dowodowego w postaci zeznań pokrzywdzonego T. G.

(1), które nie znalazły bezpośredniego lub pośredniego potwierdzenia w innych zgromadzonych dowodach, co powoduje, że zeznania te nie mogą stanowić pełnowartościowego materiału dowodowego, dającego realna podstawę uznania winy i skazania oskarżonego, - art. 410 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 k.p.k. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku, które nie odpowiada przepisom prawa procesowego i uchylenie się przez Sąd I instancji od kompleksowej analizy dowodów z wyjaśnień oskarżonego oraz pozostałych przeprowadzonych i możliwych do przeprowadzenia w sprawie dowodów; pominięcie zamieszczenia w uzasadnieniu, wskazania i omówienia wzajemnych korelacji, jakie zachodzą pomiędzy poszczególnymi dowodami obciążającymi, w sytuacji gdy dowody te nie są jednoznaczne, spójne i konsekwentne oraz ograniczenie się jedynie do ujawnienia ich w formie zblokowanej; 2. błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mające wpływ na treść, będące następstwem obrazy w/w przepisów postępowania, a polegające na: - uznaniu na podstawie nie potwierdzonych innymi dowodami zeznań T. G.

(1), że oskarżony S. D.

(1)wspólnie i w porozumieniu z A. S. dopuścił się przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w sytuacji, gdy prawidłowa analiza całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazuje, iż brak jest danych uzasadniających powyższy wniosek. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej czynu przypisanego oskarżonemu w wyroku i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Apelacje wniósł również obrońca oskarżonego A. S. , zaskarżając wyrok w części rozstrzygnięć dotyczących oskarżonego A. S. a zawartych w punktach: I, II – w całości, zarzucił mu: - obrazę art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. , a także 410 k.p.k. , poprzez naruszenie przez Sąd Rejonowy w Ostrołęce zasady swobodnej oceny dowodów i popadnięcie przez Sąd w dowolność ocen, w szczególności w zakresie oceny zeznań świadków M. G. i B. G. , a także innych dowodów zgromadzonych w sprawie, a w konsekwencji zaniechanie oparcia zaskarżonego wyroku na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego i ujawnionego przed Sądem I instancji; - dowolne pominięcie dla oceny wyjaśnień oskarżonego A. S. z których relacji wynikało, iż przedmiotowy motocykl był przekazany w ramach wzajemnego rozliczenia; - art. 6 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. wyrażającą się w nieprzeprowadzeniu przez Sąd I instancji dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia czy podpis P. S.

(2)zawarty w funkcji podpisu, a także pozostałe wpisy na umowie kupna sprzedaży motocykla marki Y. (...) nr rej. (...) z dnia 26 stycznia 2015 r. jest podpisem podrobionym oraz wpisami dokonanymi przez A. G. i T. G.

(1), co w konsekwencji godzi w prawo oskarżonego do rzetelnego procesu i w prawo do obrony, a wnioskowany dowód ma istotne znaczenia dla sprawy, wymaga wiadomości specjalnych i ma bezpośrednie przełożenie na kwalifikację prawną czynu oskarżonego; - art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. polegającą na oparciu wyroku w zakresie winy oskarżonego A. S. jedynie na części materiału dowodowego mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a to na jednostronnej, nacechowanej brakiem obiektywizmu ocenie materiału dowodowego w postaci zeznań pokrzywdzonego T. G.

(1), które nie znalazły bezpośredniego lub pośredniego potwierdzenia w innych zgromadzonych dowodach, co powoduje, że zeznania te nie mogą stanowić pełnowartościowego materiału dowodowego, dającego realną podstawę uznania winy i skazania oskarżonego, - art. 410 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 k.p.k. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku, które nie odpowiada przepisom prawa procesowego i uchylenie się przez Sąd I instancji od kompleksowej analizy dowodów z wyjaśnień oskarżonego oraz pozostałych przeprowadzonych i możliwych do przeprowadzenia w sprawie dowodów; pominięcie zamieszczenia w uzasadnieniu, wskazania i omówienia wzajemnych korelacji, jakie zachodzą pomiędzy poszczególnymi dowodami obciążającymi, w sytuacji, gdy dowody te nie są jednoznaczne, spójne i konsekwentne oraz ograniczenie się jedynie do ujawnienia ich w formie zblokowanej; - błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mające wpływ na jego treść, będące następstwem obrazy w/w przepisów postępowania, a polegające na uznaniu na podstawie nie potwierdzonych innymi dowodami zeznaniach T. G.

(1), że oskarżony A. S. wspólnie i w porozumieniu z S. D.

(1)dopuścił się przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w sytuacji, gdy prawidłowa analiza całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazuje, iż brak jest danych uzasadniających powyższy wniosek. W konsekwencji wniósł o zmianę wyroku Sądu I instancji w pkt. I, II, orzeczenie w sposób odmienny co do istoty sprawy, poprzez uniewinnienie oskarżonego A. S. od popełnienia zarzuconego mu przestępstwa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej czynu przypisanego oskarżonemu w wyroku i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacje obrońców oskarżonych są bezzasadne i nie zostały przez Sąd Okręgowy uwzględnione, zaś wobec tożsamości większości zarzutów zostaną omówione łącznie. W ocenie Sądu Odwoławczego Sąd Rejonowy trafnie zauważył, że w zaistniałym stanie faktycznym niewłaściwą była kwalifikacja prawna przyjęta przez Prokuratora. Jednakże nawet błędna kwalifikacja prawna dokonana przez Prokuratora nie wiąże sądu, w przeciwieństwie do opisu czynu, który jest przedmiotem rozpoznania. W niniejszej sprawie nie można podzielić stanowiska apelującego obrońcy oskarżonego S. D.

(1), że przypisany czyn jest nietożsamy z czynem zarzucanym. Nie można również przyjąć, że opis zarzucanego i przypisanego czynu nie mają wspólnego obszaru wyznaczonego znamionami tych czynów. Bez wątpienia oskarżeni działali wspólnie i w porozumieniu w zamiarze bezpośrednim kierunkowym. Każdy z oskarżonych miał do wykonania określone zadania. Oskarżony A. S. miał wprowadzić pokrzywdzonych w błąd, zaś S. D.

(1)miał wprowadzić do obrotu motocykl z wyeliminowaniem z obrotu gospodarczego właścicieli małżonków G. . Dlatego też Sąd Rejonowy prawidłowo dokonał zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu S. D.

(2)poprzez przyjęcie, że jego działanie wyczerpało znamiona przestępstwa oszustwa art. 286 § 1 k.k. , a nie przestępstwa z art. 291 §1 k.k. tak jak to zarzucił oskarżyciel publiczny. Wbrew twierdzeniom apelujących, Sąd Okręgowy nie stwierdził również uchybień, które rodziłyby wątpliwości co do merytorycznej trafności zaskarżonego wyroku. Postępowanie rozpoznawcze w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone poprawnie. W pisemnym uzasadnieniu wyroku Sąd meriti poddał logicznej, do tego niezwykle drobiazgowej, wręcz skrupulatnej analizie zebrane dowody, zgodnie ze wskazaniami wiedzy i życiowego doświadczenia, przedstawiając, na jakich przesłankach faktycznych i prawnych oparł swoje własne przekonanie o sprawstwie i winie oskarżonych. Sąd Okręgowy dokonując kontroli instancyjnej nie dopatrzył się sygnalizowanych w apelacji uchybień i braków w zakresie gromadzenia dowodów i ich oceny, ani też nie stwierdził, iż sporządzone uzasadnienie zawiera braki uniemożliwiające kontrolę odwoławczą. Wręcz przeciwnie, uzasadnienie sporządzone w niniejszej sprawie spełnia wymogi art. 424 § 1 i 2 k.p.k. Zarzut naruszenia art. 6 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. wyrażający się w nieprzeprowadzeniu przez Sąd I instancji dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia czy podpis P. S.

(2)zawarty w funkcji podpisu, a także pozostałe wpisy w umowie kupna sprzedaży motocykla marki Y. (...) nr rej. (...) z dnia 26 stycznia 2015 r. jest podpisem podrobionym oraz wpisami dokonanymi przez A. G. i T. G.

(1)jest również chybiony. Dowody z dokumentów w postaci umów wskazywały na fakt zawarcia podwójnych umów o sprzedaży motocykla przez P. S.

(1)z dwoma różnymi kupującymi w innych datach, czego nie potwierdził P. S. . Bez wątpienia druga z umów z dnia 26 stycznia 2015 r. była fikcyjna i miała umożliwić oskarżonym wprowadzenie do obrotu prawnego motocykl z pomięciem pokrzywdzonych. Dowód z opinii biegłego grafologa potwierdził fikcyjność umowy sprzedaży niemniej jednak opinia nie zawierała kategorycznego wniosku, że podpis P. S.

(1)mógłby być nakreślony przez T. G. , a przede wszystkim nie zawierała wniosków wskazujących na udział A. G. w nakreśleniu podpisu na umowie. Sąd Odwoławczy podziela opinię Sądu Rejonowego, że opinia sporządzona jest pełna, fachowa i rzetelna wobec czego zbędnym byłoby powoływanie kolejnego biegłego grafologa do wydania opinii zgodnie z żądaniem apelującego. Zasadnicze zarzuty, tj. błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku oraz obrazy art. 4 k.p.k. , art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. są de facto wynikiem odmiennej interpretacji i oceny zdarzeń, i jako takie nie zasługują na aprobatę. Zwłaszcza wówczas, gdy sąd orzekający – jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko, wskazując przy tym fakty, jakie uznał za udowodnione lub nie udowodnione, na jakich oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych, a ponadto sądowa ocena dowodów nie wykazuje błędów natury faktycznej (niezgodności z treścią dowodu, pominięcia pewnych dowodów) lub logicznej (błędów rozumowania i wnioskowania) oraz nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy. W ocenie Sądu Okręgowego, brak jest podstaw do formułowania zarzutu obrazy art. 4 k.p.k. Powołany przez apelujących przepis art. 4 k.p.k. (zasada obiektywizmu) stanowi, że organy prowadzące postępowanie karne obowiązane są badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść oskarżonego. O braku obiektywizmu możemy, mówić w sytuacji, gdy organy procesowe wykonywały czynności procesowe z pewnym osobistym pozytywnym bądź negatywnym nastawieniem, uprzedzeniem, zaś podejmowane w toku postępowania decyzje były stronnicze , bądź gdy przedmiotem oceny i rozważań sądu orzekającego nie był cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. Żadna z tych sytuacji nie zachodzi w niniejszej sprawie. Odnosząc do kolejnych zarzutów odwoławczych, stwierdzić należy, że przekonanie Sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych, pozostaje pod ochrona prawa procesowego ( art. 7 k.p.k. ) wtedy, gdy: jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy całokształtu okoliczności sprawy ( art. 410 k.p.k. ) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy ( art. 2 § 2 k.p.k. ), stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego ( art. 4 k.p.k. ), jest wyczerpująco i logicznie - z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego - uargumentowane w uzasadnieniu wyroku ( art. 424 § l pkt. 1 k.p.k. ). W ramach realizacji zasady zawartej w art. 7 k.p.k. Sąd ma prawo uznać za wiarygodne zeznania świadka, co do niektórych przedstawionych przez niego okoliczności i nie dać wiary zeznaniom tego samego świadka, co do innych okoliczności - pod warunkiem jednak, że swoje stanowisko w tej kwestii w sposób przekonywujący uzasadni. Wbrew stanowisku apelujących, Sąd Okręgowy dokonując kontroli odwoławczej zaskarżonego wyroku stwierdził, że sąd I instancji w pełni sprostał wymaganiom art. 7 k.p.k. W ocenie Sądu Okręgowego słusznie Sąd Rejonowy poczynił ustalenia faktyczne w sprawie opierając się na zeznaniach świadków: T. G.

(1)i A. G. obdarzając je w pełni przymiotem wiarygodności oraz M. G. i B. G. . Z zeznań świadka T. G.

(1)wynikało, że A. S. ,, wyraził chęć zakupu” od T. G.

(1)motocykla należącego do pokrzywdzonych. Pieniądze miał zapłacić później, za kilka dni mieli spisać umowę. Z zeznań świadka wynikało, że A. S. nie pojawił się już aby spisać umowę, po dokumenty przysłał S. D.

(1). Okoliczności podane przez świadka T. G.

(1)potwierdził dowód z zeznań jego żony A. G. . Świadek M. G. był obecny podczas odbioru motoru przez A. S. . Świadek ten potwierdził, że A. S. nie zapłacił za motor, zaś pieniądze miały być przekazane przez S. w późniejszym terminie, co nie nastąpiło, co potwierdzili zarówno świadek M. G. jak i B. G. . Słusznie Sąd Rejonowy nie dał w pełni wiary zeznaniom świadka M. W. , gdyż zeznania tegoż świadka były nieszczere i pokrętne i miały na celu wesprzeć linię obrony oskarżonych. W ocenie Sądu Okręgowego ocena ww. dowodów dokonana przez Sąd I instancji jest zgodna z zasadą swobodności. Dokonana ocena dowodów jest rzetelna, wszechstronna i rzeczowa oparta przy tym na kryteriach zakreślonych w art. 7 k.p.k. Niezasadnie też powołują się apelujący na naruszenie przez Sąd I instancji art. 410 k.p.k. Zgodnie z tym przepisem podstawę wyroku stanowić może tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej. Jak wynika z bardzo szczegółowego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, przedmiotem rozważań Sądu I instancji były wszystkie dowody przeprowadzone i ujawnione w toku przewodu sądowego, oceniane z taką samą wnikliwością i starannością zgodnie z dyrektywami prawdy ( art. 2 § 2 k.p.k. ). Skoro, więc Sąd I instancji oparł swe rozstrzygnięcie na analizie całokształtu ujawnionych okoliczności i przeprowadzonych dowodów nie można skutecznie stawiać mu zarzutu naruszenia art. 410 k.p.k. W tej sytuacji, Sąd Okręgowy nie znajdując jakichkolwiek przesłanek do uwzględnienia apelacji obrońców oskarżonych, zaskarżony wyrok, jako słuszny utrzymał w mocy, zaś oskarżonych obciążył kosztami postępowania odwoławczego na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. A. S. w kwocie 1.700 zł oraz S. D.

(1)w kwocie 800 złotych.