Sad powszechny, VI U 129/16

(3)§ 2 k.p. , następnie naruszenie art. 182

(3)§ 2 k.p. z uwagi na jego zastosowanie i przyjęcie, że odwołujący powinien złożyć wniosek o udzielenie urlopu przed jego rozpoczęciem, zdaniem odwołującego przepis ten nie ma zastosowania w jego przypadku, a odwołujący ma obowiązek zawiadomić ZUS o zmianach dopiero po ich zajściu, oraz naruszenie art. 29 ust. 5a ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa poprzez nie przyznanie zasiłku ojcowskiego, podczas gdy odwołujący spełnił wszystkie przesłanki. Odwołujący wniósł, zatem o zmianę decyzji poprzez przyznanie zasiłku macierzyńskiego za okres od 08.12.2015 do 21.12.2015r. (odwołanie – k. 1-5) W odpowiedzi na odwołanie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. wniósł o oddalenie odwołania i rozpoznanie sprawy także pod nieobecność organu rentowego oraz doręczenie odpisu sentencji prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wskazywał, że ubezpieczony prowadzący działalność gospodarczą złożył w dniu 08.12.2015r., wniosek o wypłatę zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu ojcowskiego tj. od 08.12.2015 do 21.12.2015r., a więc po terminie na jego złożenie. W dalszej części uzasadnienia organ rentowy podnosił jak w decyzji z dnia (...) ., i podtrzymał decyzję, jako zasadną. (odpowiedź na odwołanie – k. 7-8) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: P. K. z wykształcenia jest adwokatem. Prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. W dniu (...) urodziło mu się dziecko, małżonka odwołującego się wykorzystała w dniu 08.12.2015r. 14 tygodni zasiłku macierzyńskiego, a w dniu 08.12.2015r. odwołujący złożył wniosek o zasiłek macierzyński za okres ustalony, jako urlop ojcowski w terminie od 08.12.2015r. do 21.12.2015r. (bezsporne, nadto: wniosek - akta rentowe, odpis skrócony aktu urodzenia – akta rentowe, zeznania odwołującego się – protokół z rozprawy z dnia 27.09.2016r. od 00:02:26 do 00:17:03) Organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres od 08.12.2015 do 21.12.2015r. (dowód: decyzja z dnia 29 stycznia 2016 roku – akta rentowe) Sąd ustalając powyższy stan faktyczny oparł się na dowodach w postaci dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz aktach organu rentowego. Sąd w swoich ustaleniach uznał złożone dokumenty za kluczowe dla rozpoznania niniejszej sprawy i stanowiące podstawę jej rozstrzygnięcia, zaś strony nie składały dodatkowych wniosków dowodowych w sprawie, nie podnosiły też autentyczności składanych dokumentów. Ponadto, ustalając stan faktyczny Sąd oparł się także częściowo na zeznaniach ubezpieczonego P. K. . Sąd zważył co następuje: Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była kwestia przysługiwania odwołującemu się P. K. prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres od 08.12.2015r. do 21.12.2015r. Materialno prawną podstawą roszczeń ubezpieczonego w podanym zakresie jest art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. – Dz. U. z 2014 roku, poz. 159 z późn. zm.) zgodnie, z którym zasiłek macierzyński przysługuje przez okres ustalony przepisami Kodeksu pracy , jako okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego. Zasiłek macierzyński przysługuje przez okres ustalony przepisami kodeksu pracy tj. art. 182 3 § 2 (Dz.U. z 2014 r. poz. 1502), który stanowi, że urlop ojcowski jest udzielany na pisemny wniosek pracownika - ojca wychowującego dziecko, składany w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 186 8a . Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika. Ponadto zgodnie z § 19 pkt. 3 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 02 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2012 r. poz. 444), wydanym na podstawie art. 59 ust. 15 ustawy zasiłkowej, dowodami stanowiącymi podstawę przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego przysługującego za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego albo dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, w razie gdy zasiłek macierzyński za okres bezpośrednio poprzedzający okres objęty wnioskiem o udzielenie takiego urlopu był pobierany przez drugiego z rodziców dziecka, jest wniosek ubezpieczonego złożony płatnikowi zasiłku przed terminem rozpoczęcia korzystania z tego zasiłku za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego albo dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego – w przypadku ubezpieczonego niebędącego pracownikiem. Z cytowanego § 19 pkt. 3 Rozporządzenia wynika zatem wyraźnie, iż podstawę przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego przysługującego m.in. za okres dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, w przypadku ubezpieczonego nie będącego pracownikiem, stanowi wniosek ubezpieczonego złożony płatnikowi zasiłku macierzyńskiego przed terminem rozpoczęcia korzystania z tego zasiłku za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego. Niewątpliwie, więc ubezpieczony jest zobligowany do złożenia w organie rentowym wniosku o wypłatę świadczeń za ten okres określony w przepisach prawa pracy. Bezsprzecznie także termin do złożenia wniosku o zasiłek macierzyński za dodatkowy okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego istnieje, przy czym nie precyzują go przepisy ustawy zasiłkowej ani przywołanego Rozporządzenia, lecz tylko i wyłącznie przepisy Kodeksu pracy , do którego przedmiotowy przepis także w przypadku ubezpieczonych niebędących pracownikami odsyła. Wniosek o udzielenie dodatkowego urlopu macierzyńskiego powinien być złożony w terminie wynikającym z art. 182 3 §2 k.p. i jest on nie krótszy niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu. W rozpatrywanym stanie faktycznym wnioskodawca z dniem 08.12.2015r. wystąpił z wnioskiem o zasiłek macierzyński za okres ustalony, jako urlop ojcowski tj. od dnia 08.12.2015r. do dnia 21.12.2015r. Niewątpliwie wniosek ten został złożony z uchybieniem wymaganego terminu. Oceny tej nie zmienia podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność, że organ rentowy w decyzji z dnia 29.01.2016r. powołał niedokładną podstawę prawną w postaci art. 182 k.p. Przyczyna ta nie konwaliduje, bowiem faktu złożenia przedmiotowego wniosku po terminie. Podkreślenia wymaga, że skorzystanie z tego uprawnienia, jak i uzyskanie stosownych świadczeń z tego tytułu, wymaga dochowania należytej staranności i dbałości o własne interesy. Wnioskodawca nie wykazał się wskazaną dbałością i nie dochował terminu do złożenia wniosku o sporny zasiłek macierzyński za okres ustalony, jako urlop ojcowski. Stąd też nie może oczekiwać jego wypłaty za sporny okres. Podnieść należy też, iż podstawą przyznania świadczeń z ubezpieczenia społecznego mogą być tylko przepisy prawa, a nie zasady współżycia społecznego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1998 r., II UKN 379/98). Przepisy prawa ubezpieczeń społecznych mają, bowiem charakter ścisły, bezwzględnie obowiązujący - stąd zarówno warunki nabycia prawa do świadczeń, jak też wysokość tychże świadczeń i zasady ich wypłaty są sformalizowane. Wyłącza to możliwość wykładani tych przepisów z uwzględnieniem reguł słuszności. W związku z tym niedopuszczalnym jest, więc orzekanie o wypłacie świadczeń w oparciu wyłącznie o przekonanie o trudnej sytuacji życiowej czy finansowej strony. Fakt nieuzyskania przez wnioskodawcę, który jest wykonującym zawód adwokata fachowej pomocy przy dochodzeniu świadczeń związanych z urlopem ojcowskim, pozostaje, więc bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie. Przepisy Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2012r. w sprawie określenia dowodów, stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa wyraźnie stanowią, że stosowny wniosek powinien być złożony płatnikowi zasiłku macierzyńskiego przed terminem korzystania z tego zasiłku. Ustawa nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków, nie zawiera również odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania cywilnego . Termin ten nie podlega, więc przywróceniu, jak również nie może być przesunięty. Tym samym przekroczenie terminu do złożenia wniosku o wskazane świadczenie przez ubezpieczonego nie może być uznane za prawnie obojętne. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.