Sad powszechny, I 2C 1150/16

Sygn. akt I 2C 1150/16 upr. UZASADNIENIE Powód F. Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty we W. pozwem wniesionym w dniu 28 czerwca 2016 roku do Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie w elektronicznym postępowaniu upominawczym domagał się zasądzenia kwoty 1702,90 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od kwot i w terminach szczegółowo wskazanych w pozwie oraz kosztów procesu od pozwanego R. S. . W uzasadnieniu wskazał, że pozwany zawarł z (...) S.A. umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych i zobowiązany był do zapłaty umówionych należności, czego nie dokonał. Powód nabył wierzytelność przysługującą pierwotnemu wierzycielowi od pozwanego i wezwał go do zapłaty należnej kwoty – które pozostało bez reakcji. Nakazem zapłaty z dnia 2 sierpnia 2016 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie uwzględnił roszczenie powoda w całości. Pozwany sprzeciwem z dnia 29 sierpnia 2016 roku wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenia kosztów procesu. Podniósł brak legitymacji czynnej powoda, biernej po stronie pozwanego oraz okoliczność, iż faktury VAT nie zostały przez pozwanego przyjęte – nie zawierają bowiem jego podpisu. Faktura jako dokument rozrachunkowy, nie stanowi dowodu wykonania umowy w sposób uzasadniający żądanie zapłaty wynagrodzenia. W związku z powyższym Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie postanowieniem z dnia 12 września 2016 roku przekazał sprawę do Sądu Rejonowy w Bytomiu. Na posiedzeniu jawnym słuchany informacyjnie pozwany potwierdził, iż zawierał trzy umowy z O. w 2014 roku, a podpisy na umowach przedłożonych przez powoda należą do niego. Opłacał umowy, jednak w pewnym momencie zaprzestał z uwagi na zastrzeżenia, co do prawidłowości działania. Wskazał, że chce spłacić należność, ale nie jest w stanie ich uregulować w całości, gdyż pracuje jako pracownik fizyczny i zarabia 1.100,00 złotych miesięcznie, mając jednocześnie na utrzymaniu dziecko oraz konkubinę, a także jest zobowiązany do płacenia alimentów na dziecko z poprzedniego związku w wysokości 240,00 złotych. Stwierdził, iż chciałby spłacać w ratach, nie więcej jednak niż 80,00 złotych miesięcznie. Wniósł o nie obciążanie go kosztami procesu. Sąd ustalił, co następuje: Pozwany zawarł z (...) S.A. w (...) umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych w dniach: 27 lutego 2014 roku, 14 marca 2014 roku oraz 17 czerwca 2014 roku. dowód: umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych z ww. dat (k. 71-88) W dniu 20 czerwca 2014 roku pozwany złożył reklamację na świadczenie usług telekomunikacyjnych przez operatora (...) S.A. w związku z niemożnością skonfigurowania, a w konsekwencji – uruchomienia modemu i korzystania z ww. usług. Operator potwierdził, że nie odpowiedział na reklamację. dowód: umowa ramowa cyklicznego przelewu wierzytelności z dnia 11 czerwca 2015 roku wraz z potwierdzeniem przelewu (k. 57-65), porozumienie nr 1 z dnia 23 czerwca 2015 roku wraz z protokołem przekazaniu wykazu wierzytelności z dnia 5 sierpnia 2015 roku oraz wykazem papierowym do ww. protokołu (k. 66-70) Sąd zważył, co następuje: Powództwo okazało się w pełni zasadne i podlegało uwzględnieniu. W sprawie w praktyce wszystkie okoliczności były bezsporne – pozwany przyznał, iż zawarł umowy z poprzednikiem prawnym powoda, ponadto wyraził chęć spłaty zadłużenia, tym samym uznając roszczenie zarówno co do zasady jak i wysokości. Wniósł jedynie o nieobciążanie go kosztami sądowymi oraz rozłożenie należności na raty. Powód dochodził swojego roszczenia w związku z cesją wierzytelności, która powstała na podstawie umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, która regulowana jest przepisami ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne, która określa charakter tej umowy. Ustawa definiuje usługę telefoniczną jako usługę telekomunikacyjną obejmującą m. in. inicjowanie i odbieranie połączeń między użytkownikami. Ustawa określa prawa i obowiązki stron, wskazując m.in. w art. 81 ust 1 ww. ustawy, iż usługę powszechną stanowi zestaw usług telekomunikacyjnych, wraz z udogodnieniami dla osób niepełnosprawnych, świadczonych z wykorzystaniem dowolnej technologii, z zachowaniem dobrej jakości i po przystępnej cenie, które powinny być dostępne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Powód oparł swoje roszczenie o konstrukcję przelewu wierzytelności, o której stanowi art. 509 k.c. , stosownie do którego wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Zgodnie z § 2 wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Nie ulega wątpliwości na gruncie dopuszczonych w sprawie dowodów, iż do cesji wierzytelności doszło i powód posiadał legitymację czynną do występowania w niniejszej sprawie. Pozwany również przyznał tę okoliczność, uznając roszczenie powoda w całości. Jednocześnie w związku z wnioskiem pozwanego Sąd zgodnie z art. 320 k.p.c. rozłożył mu zasądzoną kwotę na raty. Należało bowiem uznać, że zachodzą w tym przypadku szczególne okoliczności w postaci jego trudnej sytuacji materialnej, które uzasadniają rozłożenie ww. należności na raty. Nie ulega bowiem wątpliwości, że pozwany z trudem ponosi koszty koniecznego utrzymania siebie, ponadto ma na utrzymaniu konkubinę wraz z dzieckiem oraz płaci alimenty na dziecko z innego związku. Zasądzenie całej kwoty jednorazowo mogłoby doprowadzić w tym przypadku do znaczącego pogorszenia sytuacji życiowej jego i jego rodziny, gdyż spłata tego świadczenia w całości mogłaby spowodować spore zaległości w innych, a w konsekwencji popadnięcie w dużo większe trudności finansowe. Sąd wziął pod uwagę również postawę pozwanego, który uznał w całości powództwo i wyraził chęć dobrowolnej spłaty, wnosząc jednocześnie o rozłożenie na raty. Rozkładając na mocy art. 320 kpc zasądzone świadczenie na raty, sąd nie może – na podstawie tego przepisu – odmówić przyznania wierzycielowi żądanych odsetek za okres do dnia wydania wyroku zasądzającego świadczenie , rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty ma ten skutek , ze wierzycielowi nie przysługują odsetki od ratalnych świadczeń za okres od wydania wyroku do daty płatności poszczególnych rat – zgodnie z uchwałą S.N. z dnia 15. 06. 2006 r III CZP 126/06. Ogólną zasadą w przedmiocie orzekania o kosztach jest ta, wynikająca z art. 98 k.p.c. która stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądania koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. W powyższym przypadku o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. statuującego zasadę słuszności, wykorzystując dyskrecjonalną władzę w zakresie uznania szczególnie uzasadnionego wypadku. Powyższy artykuł stanowi, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 13 maja 2014 roku, sygn. akt I ACa 1465/13 uznał, że przepis z art. 102 k.p.c. „(…) jest szczególnym w stosunku do ogólnych reguł i w związku z tym należy go stosować wyjątkowo. Do okoliczności branych pod uwagę w tym zakresie, zaliczyć można te związane z samym przebiegiem postępowania i jego przedmiotem oraz dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony. Winny one być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego i przekonywać o tym, że w danym przypadku obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu na rzecz przeciwnika byłoby niesłuszne, czy też niesprawiedliwe.” Z tym stanowiskiem zgodził się Sąd Rejonowy w Bytomiu rozstrzygając o nieobciążaniu pozwanegomimo przegrania kosztami procesu. Artykuł 102 k.p.c. ma zastosowanie w szczególnych sytuacjach, w których należy brać pod uwagę zarówno sytuację życiową jak również sposób prowadzenia procesu przez stronę przegrywającą ( postanowienie SN z dnia 20 grudnia 1973 roku, II CZ 210/73, niepublikowane ). Sąd przyjął, że „hipoteza przepisu art. 102 k.p.c. , odwołująca się do występowania "przypadków szczególnie uzasadnionych" pozostawia sądowi orzekającemu swobodę oceny, czy fakty związane z przebiegiem procesu, jak i dotyczące sytuacji życiowej strony stanowią podstawę do nie obciążania jej kosztami procesu. Do pierwszych zaliczane są sytuacje wynikające z charakteru żądania poddanego rozstrzygnięciu, jego znaczenia dla strony, subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczeń. Drugie natomiast wyznacza sytuacja majątkowa i życiowa strony, z tym zastrzeżeniem, że niewystarczające jest powoływanie się jedynie na trudną sytuację majątkową. Całokształt okoliczności, które mogłyby uzasadniać zastosowanie tego przepisu powinny być ocenione z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego.” – wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 11 kwietnia 2004 roku, sygn. akt I ACa 9/14. Przekładając powyższe na stan faktyczny sprawy Sąd uznał, że dochody pozwanego, są niewielkie, gdyż otrzymuje się najniższe wynagrodzenie , płaci alimenty i spłaca zadłużenia W tej sytuacji Sąd uznał, że obciążenie pozwanego kosztami procesu wiązałoby się z uszczerbkiem dla zaspokojenia jego niezbędnych potrzeb. Takie rozstrzygniecie, w ocenie Sądu, sprzeciwiałoby się zasadom słuszności i byłoby niesprawiedliwe. Przy zastosowaniu art. 102 k.p.c. Sąd nie kierował się jedynie złą sytuacją majątkową pozwanego, która w sposób dostateczny nie mogłaby uzasadnić zastosowania tego przepisu, ale wziął również pod uwagę zasady współżycia społecznego i słuszności Dodatkowo postawa pozwanego w czasie procesu jako nieutrudniająca procesu i dążąca do wyjaśnienia stanu faktycznego uzasadniała rozstrzygnięcie jak w punkcie 5 wyroku wobec tego i sąd uznał, że zachodzą w sprawie szczególnie uzasadnione okoliczności, w zakresie nie obciążania pozwanego kosztami zastępstwa procesowego . Z uwagi na to Sąd zasądził pod pozwanego na rzecz powódki kwotę 30,00 zł tytułem zwrotu kosztów opłaty sądowej od pozwu. Sąd wziął również pod uwagę, iż w przypadku ich zasądzenia w pełnej wysokości (1.200,00 złotych), utraciło by sens rozłożenie pozwanemu roszczenia głównego na raty. Zatem z uwagi na dwa wskazane powyżej czynniki zasadnym było przyjęcie, iż w tym przypadku zachodzą szczególne okoliczności, uzasadniające odstąpienie od obciążenia pozwanego kosztami zastępstwa procesowego. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji.